੧. ਯੁਗਨਦ੍ਧਕਥਾ
ਯੁਗਨਦ੍ਧਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਇਦਾਨਿ ਮਣ੍ਡਪੇਯ੍ਯਗੁਣਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਯੁਗਨਦ੍ਧਗੁਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਕਥਿਤਾਯ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਯ ਯੁਗਨਦ੍ਧਕਥਾਯ ਅਪੁਬ੍ਬਤ੍ਥਾਨੁਵਣ੍ਣਨਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ਧਮ੍ਮਰਾਜੇ ਧਰਮਾਨੇਯੇਵ ਧਮ੍ਮਰਾਜਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਰਾਜੇ ਧਰਮਾਨੇਯੇਵ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੇਨ ਦੇਸਿਤਂ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਯਸ੍ਮਾਤਿ ਪਿਯਵਚਨਂ ਗਰੁਵਚਨਂ ਸਗਾਰਵਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਚਨਂ, ਆਯੁਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਨਨ੍ਦੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਸੋ ਹਿ ਜਾਯਮਾਨੋਯੇਵ ਕੁਲੇ ਆਨਨ੍ਦਂ ਭੁਸਂ ਤੁਟ੍ਠਿਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ‘‘ਆਨਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਨਗਰਸ੍ਸ ਆਰਾਮਪੋਕ੍ਖਰਣੀਆਦੀਸੁ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਕੋਸਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਾ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਕੋਸਮ੍ਬੀਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਅਗਮਾਸਿ. ‘‘ਕੁਸਮ੍ਬਸ੍ਸ ਇਸਿਨੋ ਅਸ੍ਸਮਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਮਾਪਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਕੇ.
ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇਤਿ ਘੋਸਿਤਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਕਾਰਿਤੇ ਆਰਾਮੇ. ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਞ੍ਹਿ ਤਯੋ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਅਹੇਸੁਂ ਘੋਸਿਤਸੇਟ੍ਠਿ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸੇਟ੍ਠਿ ਪਾਵਾਰਿਕਸੇਟ੍ਠੀਤਿ. ਤੇ ਤਯੋਪਿ ‘‘ਲੋਕੇ ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਕਟਸਤੇਹਿ ਦਾਨੂਪਕਰਣਾਨਿ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਸਮੀਪੇ ਖਨ੍ਧਾਵਾਰਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਡ੍ਢਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਕਜਨਪਦਗਮਨਤ੍ਥਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰੇ ਖੋ ਗਹਪਤਯੋ ਤਥਾਗਤਾ ਅਭਿਰਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦਿਨ੍ਨਾ ਨੋ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤਿਵਿਯ ਤੁਟ੍ਠਾ ਦਸਬਲਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਯੋਜਨੇ ਯੋਜਨੇ ਭਗਵਤੋ ਨਿਵਾਸਤ੍ਥਂ ਵਿਹਾਰਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਕੋਸਮ੍ਬਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਰਾਮੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਧਨਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਵਿਹਾਰੇ ਕਾਰਾਪਯਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਘੋਸਿਤਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਕਾਰਿਤੋ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ, ਕੁਕ੍ਕੁਟਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਕਾਰਿਤੋ ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਰਾਮੋ ਨਾਮ, ਪਾਵਾਰਿਕਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਕਾਰਿਤੋ ਪਾਵਾਰਿਕਮ੍ਬਵਨਂ ਨਾਮ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਘੋਸਿਤਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਕਾਰਿਤੇ ਆਰਾਮੇ’’ਤਿ.
ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਸਾਵਕੇ ਆਲਪਨ੍ਤਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਆਲਪਨ੍ਤਿ. ਸਾਵਕਾ ਪਨ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਦਿਸਾ ਮਾ ਹੋਮਾ’’ਤਿ ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਪਠਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਚ ਆਲਪਿਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪਟਿਵਚਨਂ ਦੇਤਿ, ਸਾਵਕੇਹਿ ਆਲਪਿਤੇ ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ.
ਯੋ ਹਿ ਕੋਚੀਤਿ ਅਨਿਯਮਵਚਨਂ. ਏਤੇਨ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਸਬ੍ਬਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਂ. ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਮਮ ਸਮੀਪੇ. ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ. ਨਪੁਂਸਕੇ ਭਾਵੇ ਸਿਦ੍ਧਵਚਨਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਤ੍ਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹੀਤਿ ਉਪਰਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਪਟਿਪਦਾਮਗ੍ਗੇਹਿ, ਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਹਿ. ‘‘ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹੀ’’ਤਿ ਵਿਸੁਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਰਹਤੋ ਪਠਮਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਕਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ, ਏਕਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ, ਏਕਸ੍ਸ ਯੁਗਨਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋਤਿ ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਟਿਪਦਾ ਮਗ੍ਗਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਟਿਪਦਾਨਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਏਕੇਨ ਵਾ, ਪਟਿਪਦਾਮਗ੍ਗੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਹਿ ਅਰਹਤੋ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸੇਸਮਗ੍ਗਤ੍ਤਯਮ੍ਪਿ ਸੁਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਾਹਿਯੇਵ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਮਗ੍ਗਾ ਹੋਤਿ. ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਟਿਪਦਾਨਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਤ੍ਤਚਤੁਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਇਤਰਏਕੇਕਮਗ੍ਗਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ – ‘‘ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾ’’ਤਿ.
ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਸਮਥਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਪਠਮਂ ਸਮਾਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀਤਿ ਪਠਮੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਸੇਵਨਾਦੀਨਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗਾਦਯੋ ਪਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਮਗ੍ਗਂ ‘‘ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਕਮੇਨ ਸਬ੍ਬੇ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਪੁਨ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਗਤਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪੁਨ ਚਪਰਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ਚ ਅਪਰਂ ਕਾਰਣਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਮਥਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਥਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਪਠਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਵੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਤੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਅਯਂ ਪਨ ਯਾਵਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਯਾਵਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਤਾਵਤਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਥਂ? ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਏਵਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ ਨਾਮ.
ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸਞ੍ਞਿਤੇਸੁ ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਦਸਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਭਨ੍ਤਤਾਵਸੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਿਰੂਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਿਰੋਧਮਾਪਾਦਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ ਤਮ੍ਮੂਲਕਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਹੋਤਿ. ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਹੋਤਿ ਸੋ ਆਵੁਸੋ ਸਮਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਤਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਪਚ੍ਚੋਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਨਿਸੀਦਤਿ. ਏਕੋਦਿ ਹੋਤੀਤਿ ਏਕਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ. ਸਮਾਧਿਯਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਆਧਿਯਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ.
ਅਯਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ.
੧. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨. ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸਕਥਾਯ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤੇ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗੇਸੁ ਏਕੇਕੋਪਿ ਹਿ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.ਆਸੇਵਤੀਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਵਸੇਨ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ. ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੀਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ. ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੇਪਿ ਸਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਸਦਿਸਮੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ.
੩. ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਪੇਯ੍ਯਾਲੇ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਾਦੀਨਿ ਚ ਝਾਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਸਿਣਾਨੁਸ੍ਸਤਿਅਸੁਭਾ ਚ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਾਦੀਨਿ ਚ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕਸਮਾਧਿਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੮੦-੮੧) ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨਾਤਿਆਦਿਕੇ ਸੁਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਚਤੁਕ੍ਕੇ ਪਨ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਾਲੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਮਾਧਿਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੪. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਵਾਰੇ ਪਠਮਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਜਾਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਵੋਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੋਸਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਸਙ੍ਖਤਵੋਸਗ੍ਗਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤੋ ‘‘ਵੋਸਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤਿਟ੍ਠਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿ ਹਿ ਆਲਮ੍ਬੀਯਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਨਲ਼ਾਗਾਰਂ ਵਾ ਤਿਣਾਗਾਰਂ ਵਾ ਸੁਕ੍ਖਂ ਕੋਲ਼ਾਪਂ ਤੇਰੋਵਸ੍ਸਿਕਂ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਚੇਪਿ ਦਿਸਾਯ ਪੁਰਿਸੋ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਲਭੇਥ ਅਗ੍ਗਿ ਓਤਾਰਂ, ਲਭੇਥ ਅਗ੍ਗਿ ਆਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੪੩). ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵੋਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵੇਨ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ ਯੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸੋ ਸਮਾਧੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਯੇਵ ਹਿ ਇਤਿ ਪਠਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੫. ਯੁਗਨਦ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਯਸ੍ਮਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਯੁਗਨਦ੍ਧਕ੍ਕਮੋ ਪੁਰਿਮਦ੍ਵਯਨਿਦ੍ਦੇਸਨਯੇਨੇਵ ਪਾਕਟੋ, ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਯੁਗਨਦ੍ਧਕ੍ਕਮੋ ਪਨ ਨ ਪਾਕਟੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਭਾਵਨਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨਯੁਗਨਦ੍ਧਭਾਵਨਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਰਸਸੁ ਆਕਾਰੇਸੁ ਅਨ੍ਤੇ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਮੂਲਪਦੇਨ ਏਕਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਤਂ ਵਿਪ੍ਪਹਾਯ ਸੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਸੋਲ਼ਸਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਆਲਮ੍ਬਨਟ੍ਠੇਨ, ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਗੋਚਰਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਟ੍ਠੇਪਿ ਸਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਹਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਜਹਨਟ੍ਠੇਨ. ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਹਾਨੇਪਿ ਸਤਿ ਪੁਨ ਅਨਾਦਿਯਨੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਟ੍ਠੇਨ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਉਗ੍ਗਮਨਟ੍ਠੇਨ. ਵਿਵਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਉਗ੍ਗਮਨੇਪਿ ਸਤਿ ਅਪੁਨਰਾਵਟ੍ਟਨੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ. ਸਨ੍ਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਟ੍ਠੇਨ. ਪਣੀਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਟ੍ਠੇਪਿ ਸਤਿ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ, ਅਤਪ੍ਪਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਬਨ੍ਧਨਾਪਗਤਟ੍ਠੇਨ. ਅਨਾਸਵਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਬਨ੍ਧਨਮੋਕ੍ਖੇਪਿ ਸਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਸਵਵਿਰਹਿਤਟ੍ਠੇਨ. ਤਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਨੋਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਲਵਨਟ੍ਠੇਨ, ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਟ੍ਠੇਨ ਵਾ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਰਹਿਤਟ੍ਠੇਨ. ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਣਿਧਿਵਿਰਹਿਤਟ੍ਠੇਨ. ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸਵਿਰਹਿਤਟ੍ਠੇਨ. ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਏਕਕਿਚ੍ਚਟ੍ਠੇਨ. ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨਟ੍ਠੇਨ. ਯੁਗਨਦ੍ਧਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਯੁਗਲਕਟ੍ਠੇਨ.
ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋਤਿ ਯੋਗਿਨੋ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਰੋਧੋ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਥੋ ਚੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਤਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਲੀਨਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾ ਸਮਥਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚੇ ਸਮਥਂ ਅਤਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਥੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਕੋਸਜ੍ਜਪਾਤਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਮਥਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਾਤਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਸਮਥੋ ਸਮਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਾਤਤੋ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਮਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਸਮਥਂ ਕੋਸਜ੍ਜਪਾਤਤੋ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਏਵਮਿਮੇ ਉਭੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਕਿਚ੍ਚੇਨ ਏਕਕਿਚ੍ਚਾ, ਸਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਕਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਯੁਗਨਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਯੁਗਨਦ੍ਧਤ੍ਤਾਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਪਹਾਨਪਰਿਚ੍ਚਾਗਵੁਟ੍ਠਾਨਵਿਵਟ੍ਟਨਕਰਣਾਨਂ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਕਲਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸਾ ਚ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸਾ ਚ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਸੇਸਾਨਂ ਨ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਵਿਜ੍ਜਾ ਏਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਵਿਵਟ੍ਟਤੋਤਿ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸ.
ਸਮਾਧਿ ਕਾਮਾਸਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰਾਗਵਿਰਾਗਾਤਿ ਰਾਗਸ੍ਸ ਵਿਰਾਗੋ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ, ‘‘ਰਾਗਵਿਰਾਗਤੋ’’ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਵਾ. ਤਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ. ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸਮਾਧਿ. ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਤਰਤੋਤਿ ਤਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਬ੍ਬਪਣਿਧੀਹੀਤਿ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਪਣਿਧੀਹਿ, ਸਬ੍ਬਪਤ੍ਥਨਾਹਿ ਵਾ. ਏਵਂ ਚੁਦ੍ਦਸ ਆਕਾਰੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਰਸਟ੍ਠਞ੍ਚ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਞ੍ਚ ਅਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾਵ ਇਮੇਹਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਆਹ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਸਂ ਚੁਦ੍ਦਸਨ੍ਨਂ ਆਕਾਰਾਨਂ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਅਵਸਾਨੇ ‘‘ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਤੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਆਕਾਰਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸੋਲ਼ਸਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਯੁਗਨਦ੍ਧਟ੍ਠੋ ਪਨ ਉਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਨ ਭਣਿਤੋਯੇਵਾਤਿ.
੨. ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੬. ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਾਰੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਓਭਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਠਿਤਸ੍ਸ ਤੀਹਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਹਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਸੁ ਪਰਿਪਾਕਗਤੇਸੁ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਵਾ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਾ ਮਨਸਿਕਾਰਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਕਤਿਯਾਵ ਓਭਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਓਭਾਸੋ ਕਥਿਤੋ. ਅਕੁਸਲੋ ਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਓਭਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ‘‘ਨ ਚ ਵਤ ਮੇ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵਰੂਪੋ ਓਭਾਸੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬੋ, ਅਦ੍ਧਾ ਮਗ੍ਗਂ ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ, ਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਅਮਗ੍ਗਂਯੇਵ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ, ਅਫਲਮੇਵ ‘‘ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਮਗ੍ਗਂ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ, ਅਫਲਂ ‘‘ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿ ਉਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਮਾਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਓਭਾਸਮੇਵ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਞ੍ਞਨਾਹਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ. ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਓਭਾਸੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਟ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਓਭਾਸੇਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭਂ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਬਹਿਗਬ੍ਭਮ੍ਪਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਕਲਵਿਹਾਰਂ, ਗਾਵੁਤਂ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਂ ਯੋਜਨਂ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਂ…ਪੇ… ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਥਵਿਤਲਤੋ ਯਾਵ ਅਕਨਿਟ੍ਠਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਏਕਾਲੋਕਂ ਕੁਰੁਮਾਨੋ. ਭਗਵਤੋ ਪਨ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਓਭਾਸੇਨ੍ਤੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਓਭਾਸੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਪਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਂ ਓਭਾਸੇਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਓਭਾਸੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਓਭਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਂ ਓਭਾਸੋ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੋ ਫਲਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਤਂ ਤਂ ਓਭਾਸਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਤਤੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਓਭਾਸਤੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਕਰਣਤੋ ਵਾ ਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋਤਿ ਤੇਨ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਿਰੋਧਿਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਤੇਨ ਵਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤੇਨ ਤਮ੍ਮੂਲਕਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਰੋਧਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਵਾ ਤਮ੍ਮੂਲਕਕਿਲੇਸੇਸੁ ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਹੋਤਿ ਸੋ ਸਮਯੋਤਿ ਏਵਂ ਅਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਯੋਗਿਨੋ ਸਚੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਾਮ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ, ਇਮਾਨਿ ਚ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਯਮੋਭਾਸੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਲੋਕਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਸਾਧੁਕਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਸਮਯੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਨ ‘‘ਮਗ੍ਗਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਅਧਿਮਾਨਿਕੋ ਹੋਤਿ.
ਯਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤੇਯੇਵ. ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਯੋਗਾਵਚਰਸ੍ਸ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਤੁਲਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤੀਰਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਇਨ੍ਦਵਜਿਰਮਿਵ ਅਵਿਹਤਵੇਗਂ ਤਿਖਿਣਂ ਸੂਰਮਤਿਵਿਸਦਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਖੁਦ੍ਦਿਕਾ ਪੀਤਿ, ਖਣਿਕਾ ਪੀਤਿ, ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਾ ਪੀਤਿ, ਉਬ੍ਬੇਗਾ ਪੀਤਿ, ਫਰਣਾ ਪੀਤੀਤਿ ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਪੀਤਿ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਪੂਰਯਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨੇਵ ਦਰਥੋ, ਨ ਗਾਰਵਤਾ, ਨ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤਾ, ਨ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ, ਨ ਗੇਲਞ੍ਞਤਾ, ਨ ਵਙ੍ਕਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਨਿ ਲਹੂਨਿ ਮੁਦੂਨਿ ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਾਨਿ ਪਗੁਣਾਨਿ ਸੁਵਿਸਦਾਨਿ ਉਜੁਕਾਨਿਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਇਮੇਹਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਕਾਯਚਿਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਮਾਨੁਸਿਂ ਨਾਮ ਰਤਿਂ ਅਨੁਭਵਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ;
ਅਮਾਨੁਸੀ ਰਤੀ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤੋ.
‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;
ਲਭਤੀ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਅਮਤਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੭੩-੪) –
ਏਵਮਸ੍ਸ ਇਮਂ ਅਮਾਨੁਸਿਂ ਰਤਿਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾ ਲਹੁਤਾਦੀਹਿ ਸਹਿਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਅਭਿਸਨ੍ਦਯਮਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਅਤਿਸਯਪਸਾਦਭੂਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਗ੍ਗਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਸਿਥਿਲਮਨਚ੍ਚਾਰਦ੍ਧਂ ਸੁਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਾ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਨਿਖਾਤਾ ਅਚਲਾ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਸਦਿਸਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਯਂ ਯਂ ਠਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਮਸ੍ਸ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰਲੋਕੋ ਵਿਯ ਸਤਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੩੪).
ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾ ਚੇਵ ਆਵਜ੍ਜਨੁਪੇਕ੍ਖਾ ਚ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭੂਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਪਿ ਬਲਵਤੀ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਆਵਜ੍ਜਨੁਪੇਕ੍ਖਾਪਿ. ਸਾ ਹਿਸ੍ਸ ਤਂ ਤਂ ਠਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਇਨ੍ਦਵਜਿਰਮਿਵ ਪਤ੍ਤਪੁਟੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਤ੍ਤਨਾਰਾਚੋ ਵਿਯ ਚ ਸੂਰਾ ਤਿਖਿਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਹਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੩੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇ ਹਿ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ‘‘ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨਰੁਤ੍ਤਿਦੋਸੋ ਹੋਤਿ. ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਞ੍ਚ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕੀਭਾਵੋ. ਪਞ੍ਞਾ ਏਵ ਹਿ ਸਾ, ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਪੁਨਰੁਤ੍ਤਿਦੋਸੋ ਚ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯ ਚ ਸਮੇਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਪਞ੍ਚਸੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ‘‘ਞਾਣਂ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਪਗ੍ਗਹੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਨ ਅਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਵਸੇਨਾਪਿ ਚ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਮਾਧਿ ਪੁਨ ਸਮਾਧਾਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰਪ੍ਪਹਾਨਕਰਣੇਨ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਵਂ ਓਭਾਸਾਦਿਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਲਯਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਸੁਖੁਮਾ ਸਨ੍ਤਾਕਾਰਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਾ ਕਿਲੇਸੋਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਓਭਾਸੇ, ਏਵਂ ਏਤੇਸੁਪਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ‘‘ਨ ਚ ਵਤ ਮੇ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵਰੂਪਂ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ, ਏਵਰੂਪਾ ਪੀਤਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਸੁਖਂ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਪਗ੍ਗਹੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਾ, ਅਦ੍ਧਾ ਮਗ੍ਗਂ ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ, ਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਅਮਗ੍ਗਮੇਵ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ, ਅਫਲਮੇਵ ‘‘ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਮਗ੍ਗਂ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ, ਅਫਲਞ੍ਚ ‘‘ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿ ਉਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿਮੇਵ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਓਭਾਸਾਦਯੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਕੁਸਲਤ੍ਤਾ. ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਪਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਚੇਵ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁ ਚ. ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨੇਵ ਚੇਤੇ ਦਸ, ਗਾਹਵਸੇਨ ਪਨ ਸਮਤਿਂਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ‘‘ਮਮ ਓਭਾਸੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਮਨਾਪੋ ਵਤ ਓਭਾਸੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਤੋ ਮਾਨਗ੍ਗਾਹੋ, ਓਭਾਸਂ ਅਸ੍ਸਾਦਯਤੋ ਤਣ੍ਹਾਗ੍ਗਾਹੋ. ਇਤਿ ਓਭਾਸੇ ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਤਯੋ ਗਾਹਾ. ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੁਪੀਤਿ ਏਵਂ ਗਾਹਵਸੇਨ ਸਮਤਿਂਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋਤਿ ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਕੇਕਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਹੇਤ੍ਥ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਏਕਸ੍ਸੇਵ.
ਤੀਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ. ਏਵਂ ਅਭੇਦਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਭੇਦਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ.
੭. ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਤਿਂਸਾਯ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਕੁਸਲੋ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ, ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਏਕੇਕਂ ‘‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਓਭਾਸੇ ਚੇਵ ਞਾਣੇ ਚਾਤਿਆਦਿਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਓਭਾਸਾਦਿਕੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਨਾਨਾਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਵਿਵਿਧਾ ਕਮ੍ਪਤਿ ਵੇਧਤਿ. ਯੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵੇਧਤੀਤਿ ਯੇਹਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸੁਖੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਨਾਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਵੇਧਤਿ ਕਮ੍ਪਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਸੁਖੇ ਚੇਵ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਵਿਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਵਜ੍ਜਨਾਯ ਚੇਵਾਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਚੇਵ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ, ਆਵਜ੍ਜਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚੇਵ ਵਿਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੩੬) ਪਨ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾਵਜ੍ਜਨਾਯਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ, ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਉਭਯਥਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਚ ਏਕੇਕਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਆਵਜ੍ਜਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਏਕੇਕਾਯੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਨਤ੍ਤਾ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਾਵੀਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕੁਸਲੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ ਓਭਾਸੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਖਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਖਯਧਮ੍ਮੋ ਵਯਧਮ੍ਮੋ ਵਿਰਾਗਧਮ੍ਮੋ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਇਤਿ ਵਾ ਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ਸਚੇ ਓਭਾਸੋ ਅਤ੍ਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯ. ਅਨਤ੍ਤਾਵ ਪਨਾਯਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਗਹਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾਯਂ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤਿ. ਸਚੇ ਓਭਾਸੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ‘‘ਨਿਚ੍ਚੋ’’ਤਿ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯ. ਅਨਿਚ੍ਚੋਵ ਪਨਾਯਂ ‘‘ਨਿਚ੍ਚੋ’’ਤਿ ਗਹਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾਯਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚੋਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਮਾਨਂ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟੇਤਿ. ਸਚੇ ਓਭਾਸੋ ਸੁਖੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ‘‘ਸੁਖੋ’’ਤਿ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯ. ਦੁਕ੍ਖੋਵ ਪਨਾਯਂ ‘‘ਸੁਖੋ’’ਤਿ ਗਹਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਾਯਂ ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਪਟਿਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੇਨ ਦੁਕ੍ਖੋਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਓਭਾਸੇ, ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.
ਏਵਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਓਭਾਸਂ ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ ਨ ਵੇਧਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦਸ ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਓਭਾਸਾਦੀਨਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਯਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਚਿਤਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਚਿਤਾਨਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਫੁਟ੍ਠਾਨਿ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾਨਿ. ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਸਲੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਚਿਤਦਸਟ੍ਠਾਨੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ ਯਥਾਸਭਾਵਪਟਿਵੇਧੇਨ ਛੇਕੋ ਹੋਤਿ. ਨ ਚ ਸਮ੍ਮੋਹ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਸਲਤ੍ਤਾਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠੁਗ੍ਘਾਟਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮੋਹਞ੍ਚ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਵਿਧਿਂ ਅਪਰੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਚੇਵ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾਤਿਆਦਿਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਵਿਕ੍ਖੇਪਞ੍ਚ ਅਵਸੇਸਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਪਞ੍ਞੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਮੇਵ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਨਾਵਸੇਸਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਸੋ ਅਧਿਮਾਨਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾਪਿ ਤਂ ਅਧਿਮਾਨਂ ਪਹਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਤਿ. ਅਤਿਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਨ ਚਾਵਸੇਸਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਵਿਕ੍ਖਿਪ੍ਪਤਿ ਚੇਵਾਤਿ ਤੇਸੁ ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਞ੍ਚੇਵ ਪਾਪੁਣੀਯਤਿ. ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਕਿਲੇਸੇਹਿ ਕਿਲੇਸੀਯਤਿ ਚ, ਉਪਤਾਪੀਯਤਿ ਵਿਬਾਧੀਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਵਤਿ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾ ਕਿਲੇਸੇਸੁਯੇਵ ਠਾਨਤੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਚਵਤਿ, ਪਰਿਪਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਪਞ੍ਞੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਧਿਮਾਨਿਕਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਰਮ੍ਭਾਭਾਵੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞੋਪਿ ਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਵਿਕ੍ਖੇਪੇ ਤਂ ਅਧਿਮਾਨਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਹਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਰਮ੍ਭਸਬ੍ਭਾਵੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤਿਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨ ਚ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ. ਨ ਚਵਤਿ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾ ਨ ਚਵਤਿ, ਵਿਕ੍ਖੇਪਕਿਲੇਸਾਭਾਵੇਨ ਯਥਾਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਇਦਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਹੇਤੁਭੂਤੇਹਿ, ਕਰਣਭੂਤੇਹਿ ਵਾ ਓਭਾਸਾਦਿਕੇ ਦਸ ਠਾਨੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਚ ਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਰਹਿਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਕੁਸਲੋ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਮਨ੍ਦਪਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਯੋਗਾਵਚਰਾਨਂ ਮਾਨਸਂ ਏਵਞ੍ਚ ਏਵਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤੋ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਙ੍ਖੇਪੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਾਨਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੀਨਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ‘‘ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਤਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਯੁਗਨਦ੍ਧਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.