੯. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੯. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਸੁ ਨਾਨਾਵੀਥਿਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਤਰਾ. ਤੇ ਤਯੋਪਿ ਰਾਸਯੋ ਕੁਸਲਵਸੇਨ ਕੁਸਲਪਦੇ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਲੇਨ ਪਨ ਅਕੁਸਲੇ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਇਦਞ੍ਹਿ – ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ; ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ – ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਤਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੁਚਿਣ੍ਣਾਨਿ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਤਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਤਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ – ਸਦ੍ਧਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਾਨਂ ਜਪ੍ਪੇਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੀਲਂ ਸੁਤਂ ਚਾਗਂ ਪਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਾਨਂ ਜਪ੍ਪੇਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਦ੍ਧਾ ਸੀਲਂ ਸੁਤਂ ਚਾਗੋ ਪਞ੍ਞਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸ ਮਾਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਇਮਂ ਨਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਸਲੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇ ਤਯੋਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਅਕੁਸਲੇਨ ਅਕੁਸਲੇ.
ਅਕੁਸਲੇਨ ਪਨ ਕੁਸਲੇ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਹਿ – ‘‘ਅਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ – ਰਾਗਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ; ਦੋਸਂ ਮੋਹਂ ਮਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਤ੍ਥਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਰਾਗੋ ਦੋਸੋ ਮੋਹੋ ਮਾਨੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸੁਤਸ੍ਸ ਚਾਗਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਪਾਣਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਤ੍ਥਾਯ ਦਾਨਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ ਆਗਤਂ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਕੁਸਲਂ ਪਨ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋਤਿ ਯਥਾ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਪੇਤ੍ਥ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਕੁਸਲੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਪਦੇ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਵ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰਤਾ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਬ੍ਯਾਕਤੇਨ ਪਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤੇ ਕੁਸਲੇ ਅਕੁਸਲੇਤਿ ਤੀਸੁ ਨਯੇਸੁ ਤਯੋਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੇਵ. ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਸੇਨਾਸਨਮ੍ਪੀਤਿ ਇਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਦ੍ਵਯਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਬਲਵਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਚਸ੍ਸ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਯਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾ.
ਅਯਂ ਪਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ ਨਾਮ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਚ੍ਚਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਤੁਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾ. ਵਿਭਾਗਤੋ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਨਾ ਨਿਨ੍ਨਾਨਾਕਰਣੋਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਨਿਨ੍ਨਾਨਾਕਰਣੋ, ਸੋਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋਪਿ ਨੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਨ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਰੂਪਭੇਦਤੋ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਹੋਤਿ, ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਪਨ ਭੂਮਿਭੇਦਤੋ ਅਨੇਕਵਿਧੋਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਏਵਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲੋ ਚਤੁਭੂਮਕਸ੍ਸਾਪਿ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸਾਪਿ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੁ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਅਕੁਸਲੋ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਚਤੁਭੂਮਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਤੇਭੂਮਕਵਿਪਾਕੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕੇ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਫਲਾਨਿ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਉਪਰਿਟ੍ਠਿਮਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾਪਿ. ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕੋ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਕਿਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੋਪਿ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚਤੁਭੂਮਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਦਿਖਨ੍ਧਾਨਂ ਹੋਤਿਯੇਵ, ਤਥਾ ਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤੋ. ਸਯਂ ਪਨ ਰੂਪਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਟ੍ਠਾਨਮਹਾਪਕਰਣੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਲਭਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ.
ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.