੧੦. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਯਮਕਂ
ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਮੂਲਯਮਕੇ ਦੇਸਿਤਾਨਂ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਸੇਨ ਏਕਦੇਸਂ ਸਂਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਯਮਕਾਨਨ੍ਤਰਂ ਦੇਸਿਤਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਯਮਕਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਨਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਯਮਕਾਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਧਾਪਿ ਹਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਾਰਾਦਯੋ ਤਯੋ ਮਹਾਵਾਰਾ ਅਵਸੇਸਾ ਅਨ੍ਤਰਵਾਰਾ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਾਲਪ੍ਪਭੇਦਾਦੀਹਿ ਖਨ੍ਧਯਮਕਾਦੀਸੁ ਆਗਤਸਦਿਸਾਵ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਨ ਬਹੁਤਾਯ ਧਾਤੁਯਮਕਤੋਪਿ ਬਹੁਤਰਾਨਿ ਯਮਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰਾਦੀਸੁ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਮੂਲਕੇ ਨਯੇ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਚਕ੍ਖੁਧਾਤੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਕਾਯਾਯਤਨਾਨਿ ਨ ਯੋਜਿਤਾਨਿ. ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਕਾਯਾਯਤਨਮੂਲਕਾਨਿ ਚ ਯਮਕਾਨੇਵ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਇਧਾਪਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕੇ ਨਯੇ ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨ ਯੋਜਿਤਾਨਿ, ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕਾਨਿ ਚ ਯਮਕਾਨੇਵ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਨ ਯਥਾ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਮੂਲਕੇਹਿ ਤਥੇਵ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਮੂਲਕੇਹਿਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯਸ੍ਮਾ ਯੋਜਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਯੋਜਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਯੋਜਿਤਾਨਿ ਸੁਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦੁਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤਥਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਿ ਤੀਣਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਅਭਾਵੇਨੇਵ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਇਤਿ ਯਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕੇ ਨਯੇ ਯਮਕਗਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਯਮਕਾਨਿ ਨ ਗਣੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਗਣੇਨ੍ਤੇਨ ਵਾ ਮੋਘਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਗਣੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਪਾਲ਼ਿਵਵਤ੍ਥਾਨਮੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੧-੮੬. ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਇਦਂ ਨਯਮੁਖਂ – ਸਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਨ ਇਤ੍ਥੀਨਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾਦੀਨਞ੍ਚੇਵ ਰੂਪੀਨਂ ਪੁਰਿਸਨਪੁਂਸਕਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਨ ਪੁਰਿਸਾਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਇਤ੍ਥਿਨਪੁਂਸਕਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਕਵੋਕਾਰਚਤੁਵੋਕਾਰਕਾਮਧਾਤੁਸਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਵਿਨਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਵਿਪਾਕਪਟਿਸਨ੍ਧੀਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਵਿਨਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਅਚਕ੍ਖੁਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਹੇਤੁਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਾਸਤਿਪਞ੍ਞਾਯੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਮਾਧਿਵੀਰਿਯਾਨਿ ਪਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਹੇਤੁਕਾਨਂ ਅਚਕ੍ਖੁਕਾਨਨ੍ਤਿ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਵਸੇਨ ਚੇਵ ਅਰੂਪੀਵਸੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞੋ ਹਿ ਸਹੇਤੁਕੋ ਅਚਕ੍ਖੁਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਅਹੇਤੁਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਪਾਯੇ ਓਪਪਾਤਿਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁਯਂ ਦੁਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚਕ੍ਖੁਕਾਨਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪੀਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਚੇਵ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇ ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਚਕ੍ਖੁਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਿਨੋ ਚ ਤਿਹੇਤੁਕਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕੇ ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੯੦. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕੇ ਵਿਨਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਵਤ੍ਤੇ ਸੋਮਨਸ੍ਸਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇਤਿ ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਮੂਲਕੇਸੁਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਪਟਿਲੋਮਨਯੇ ਪਨ ਨਿਰੋਧਵਾਰੇ ਚ ਏਤੇਸਞ੍ਚੇਵ ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਲਾਭਵਸੇਨ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਤੀਸੁਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੨੮੧. ਅਨਾਗਤਵਾਰੇ ਏਤੇਨੇਵ ਭਾਵੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪੁਰਿਸਭਾਵੇਨੇਵ, ਅਨ੍ਤਰਾ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਸਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਿਚਿ ਭਵੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਕਤਿਚਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਤਿਯਪੁਚ੍ਛਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੩੬੧. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਅਤੀਤਵਾਰੇ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਾਨਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਯਮਕੇ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਾਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯਮੁਖੇਨ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ.
ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੪੩੫-੪੮੨. ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰੇ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਏਕਮੇਵ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਯਮਕਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੇਸਾਨਿਪਿ ਲੋਕਿਯਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਿ ਚੇਵ ਲੋਕਿਯਅਬ੍ਯਾਕਤਮਿਸ੍ਸਕਾਨਿ ਚ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਅਨੁਪਦਿਟ੍ਠਾਨਿਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਕੁਸਲਂ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਮੇਵ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ ‘‘ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਨ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ, ਤਂ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨੇਵ ਗਹਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀ ਚ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀ ਚ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨ ਪਜਹਤਿ ਨਾਮ. ਏਕੋ ਪਹੀਨਦੋਸਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਂ ਆਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ.
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਯਮਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਿਗਮਨਕਥਾ
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ –
ਯਸ੍ਸੋਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ;
ਯੁਵਤਿਜਨੋਪਿ ਅਤੀਤੋ, ਸੁਵਿਹਿਤਨਿਯਮੋ ਯਮਸ੍ਸਾਣਂ.
ਦੇਵਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ, ਦੇਵਪੁਰੇ ਸਬ੍ਬਦੇਵਦੇਵੇਨ;
ਯਮਕਂ ਨਾਮ ਪਕਾਸਿਤਂ, ਯਮਾਮਲਲੋਮੇਨ ਯਂ ਤੇਨ.
ਪਾਲ਼ਿਵਵਤ੍ਥਾਨਵਿਧਿਂ, ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਚ ਅਤ੍ਥਨਯਂ;
ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਯਮਕਅਟ੍ਠਕਥਾ ਮਯਾ ਤਸ੍ਸ.
ਸਾ ਸੁਬਹੁਅਨ੍ਤਰਾਯੇ, ਲੋਕਮ੍ਹਿ ਯਥਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ;
ਅਯਮਜ੍ਜ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ, ਤਨ੍ਤਿਯਾ ਭਾਣਵਾਰੇਹਿ.
ਨਿਟ੍ਠਂ ਪਤ੍ਤਾ ਏਵਂ, ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੁ ਸਬ੍ਬੇਪਿ;
ਹਿਤਸੁਖਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਕਰਾ, ਮਨੋਰਥਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ.
ਯਮਕਪ੍ਪਕਰਣ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ
ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕੇ
ਪਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਕਰਣ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ
ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਂ, ਦੇਵਦਾਨਵਪੂਜਿਤੋ,
ਦੇਸਯਿਤ੍ਵਾ ਪਕਰਣਂ, ਯਮਕਂ ਸੁਦ੍ਧਸਂਯਮੋ.
ਅਤ੍ਥਤੋ ਧਮ੍ਮਤੋ ਚੇਵ, ਗਮ੍ਭੀਰਸ੍ਸਾਥ ਤਸ੍ਸ ਯਂ,
ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਮਹਾਵੀਰੋ, ਸਤ੍ਤਮਂ ਇਸਿਸਤ੍ਤਮੋ.
ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧਨੋ,
ਦੇਸੇਸਿ ਅਤਿਗਮ੍ਭੀਰ-ਨਯਮਣ੍ਡਿਤਦੇਸਨਂ.
ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੋ,
ਤਸ੍ਮਾ ਨਂ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥ ਸਮਾਹਿਤਾਤਿ.
ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਹਿ ਅਨੁਲੋਮਪਟ੍ਠਾਨੇ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਤਿਕੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ, ਸਤਂ ਦੁਕੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਤਿਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕਸਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਦੁਕਸਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਯਾ ਤਿਕੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਿਕਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਤਿਕੇ ਪਨ ਤਿਕੇਸੁਯੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਿਕਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਦੁਕੇ ਚ ਦੁਕੇਸੁਯੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਏਵਂ –
ਤਿਕਞ੍ਚ ਪਟ੍ਠਾਨਵਰਂ ਦੁਕੁਤ੍ਤਮਂ,
ਦੁਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਤਿਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ;
ਤਿਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਦੁਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ,
ਛ ਅਨੁਲੋਮਮ੍ਹਿ ਨਯਾ ਸੁਗਮ੍ਭੀਰਾਤਿ.
ਪਚ੍ਚਨੀਯਪਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਤਿਕੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਦੁਕਸਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਤਿਕੇ ਦੁਕਸਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਦੁਕਸਤਂ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਯਾ ਤਿਕੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਿਕਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਤਿਕੇ ਤਿਕੇਸੁਯੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਿਕਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਦੁਕੇ ਦੁਕੇਸੁਯੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯੇਪਿ ਛਹਿ ਨਯੇਹਿ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਤਿਕਞ੍ਚ ਪਟ੍ਠਾਨਵਰਂ ਦੁਕੁਤ੍ਤਮਂ,
ਦੁਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਤਿਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ;
ਤਿਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਦੁਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ,
ਛ ਪਚ੍ਚਨੀਯਮ੍ਹਿ ਨਯਾ ਸੁਗਮ੍ਭੀਰਾ’’ਤਿ.
ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯੇਪਿ ਏਤੇਨੇਵੁਪਾਯੇਨ ਛ ਨਯਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ –
‘‘ਤਿਕਞ੍ਚ ਪਟ੍ਠਾਨਵਰਂ ਦੁਕੁਤ੍ਤਮਂ,
ਦੁਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਤਿਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ;
ਤਿਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਦੁਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ,
ਛ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਮ੍ਹਿ ਨਯਾ ਸੁਗਮ੍ਭੀਰਾ’’ਤਿ.
ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਮ੍ਹਿ ਏਤੇਹੇਵ ਛਹਿ ਨਯੇਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਤੇਨਾਹ –
‘‘ਤਿਕਞ੍ਚ ਪਟ੍ਠਾਨਵਰਂ ਦੁਕੁਤ੍ਤਮਂ,
ਦੁਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਤਿਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ;
ਤਿਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਦੁਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ,
ਛ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਮ੍ਹਿ ਨਯਾ ਸੁਗਮ੍ਭੀਰਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਅਨੁਲੋਮੇ ਛ ਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਛ, ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਛ, ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮੇ ਛ ਪਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਚਤੁਵੀਸਤਿਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਸਮੋਧਾਨਪਟ੍ਠਾਨਮਹਾਪਕਰਣਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਤ੍ਥ ਯੇਸਂ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਵਸੇਨੇਤਂ ਚਤੁਵੀਸਤਿਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਸਮੋਧਾਨਂ ਪਟ੍ਠਾਨਮਹਾਪਕਰਣਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਸਞ੍ਚੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਪਕਰਣਸ੍ਸ ਨਾਮਤ੍ਥੋ ਤਾਵ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ. ‘ਪ-ਕਾਰੋ’ ਹਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਠਾਨਸਦ੍ਦੋ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥਂ. ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਕੁਸਲਤਾਤਿਆਦੀਸੁ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਇਮੇਸੁ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਏਕੇਕਂ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਸਮੂਹਤੋ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਪਕਰਣਂ ਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਵਿਭਜਨਟ੍ਠੇਨ. ‘‘ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਪਟ੍ਠਪਨਾ ਵਿਵਰਣਾ ਵਿਭਜਨਾ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੭੧) ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਿਭਜਨਟ੍ਠੇਨ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਇਤਿ ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਮੇਸੁ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਏਕੇਕਂ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਸਮੂਹਤੋ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਪਕਰਣਂ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ? ਪਟ੍ਠਿਤਤ੍ਥੇਨ. ਗਮਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਗੋਟ੍ਠਾ ਪਟ੍ਠਿਤਗਾਵੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੬) ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਯੇਨ ਪਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਟ੍ਠਿਤਗਾਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਗਮਨਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਨਾਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਨਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀਆਦੀਸੁ ਅਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਗਮਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਕੁਸਲਾਦੀਸੁ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਨਯਲਾਭਤੋ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਗਮਨਤ੍ਤਾ ਇਮੇਸੁ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਏਕੇਕਂ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਸਮੂਹਤੋ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਪਕਰਣਂ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਮ੍ਹਿ ਤਾਵ ਪਠਮਂ ਤਿਕਵਸੇਨ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ – ਤਿਕਾਨਂ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਿਕਾਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਦੇਸਨਾਯ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇਪਿ ਤਿਕਾਨਂ ਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਕਾਨਂ ਵਿਭਜਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਤਾਯ ਲਦ੍ਧਵਿਤ੍ਥਾਰਾ ਤਿਕਾ ਏਵ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਗਮਨਭੂਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਂ ਅਨੁਲੋਮੇ ਛਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵੁਪਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਾਨਿ ਅਨੁਲੋਮੇ, ਪਚ੍ਚਨੀਯੇ, ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯੇ, ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮੇਤਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਛ ਛ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਖੁਦ੍ਦਕਪਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਵਸੇਨੇਤਂ ਚਤੁਵੀਸਤਿਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਸਮੋਧਾਨਂ ਪਟ੍ਠਾਨਮਹਾਪਕਰਣਂ ਨਾਮ.
ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਯੇ ਤਿਕਾਦਯੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਂ…ਪੇ… ਦੁਕਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਯੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤੇ ਤਿਕਾਦਯੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਆਦਿਤੋ ਤਾਵਸ੍ਸ ਮਾਤਿਕਾਨਿਕ੍ਖੇਪਵਾਰੋ ਨਾਮ ਵੁਤ੍ਤੋ; ਪਚ੍ਚਯਵਿਭਙ੍ਗਵਾਰੋਤਿਪਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਂ. ਸੋ ਉਦ੍ਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ…ਪੇ… ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਯਂ ਉਦ੍ਦੇਸੋ.
ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁ ਚ ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਚਾਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ. ਹੇਤੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੂਤਿ ਵਚਨਾਵਯਵਕਾਰਣਮੂਲਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ‘‘ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਹੇਤੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਹਿ ਲੋਕੇ ਵਚਨਾਵਯਵੋ ਹੇਤੂਤਿ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾਸਨੇ ਪਨ ‘‘ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੇਤੁਪ੍ਪਭਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਵ. ੬੦) ਕਾਰਣਂ. ‘‘ਤਯੋ ਕੁਸਲਾ ਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਅਕੁਸਲਾ ਹੇਤੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੦੫੯) ਮੂਲਂ ਹੇਤੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਤਸ੍ਮਾ ਏਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਨਂ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵਾ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਪਨ ਉਪਕਾਰਕਲਕ੍ਖਣੋ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ ਵਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਉਪਕਾਰਕੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਚ੍ਚਯੋ, ਹੇਤੁ; ਕਾਰਣਂ ਨਿਦਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵੋ, ਪਭਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਨਾਨਂ. ਇਤਿ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਹੇਤੁ, ਉਪਕਾਰਕਟ੍ਠੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ਹਿ ਸਾਲਿਆਦੀਨਂ ਸਾਲਿਬੀਜਾਦੀਨਿ ਵਿਯ, ਮਣਿਪ੍ਪਭਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਚ ਮਣਿਵਣ੍ਣਾਦਯੋ ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵਸਾਧਕੋਤਿ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਪਨ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪੇਸੁ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਤਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਤੇਸਂ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਨ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਵਿਨਾ ਏਤੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਭਾਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋ.
ਸਹੇਤੁਕਾਨਮ੍ਪਿ ਚ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਾਦਿਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵੋ ਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਹੇਤੁਪਟਿਬਦ੍ਧੋ. ਯਦਿ ਚ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਹੇਤੂਸੁ ਸਭਾਵਤੋਵ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵੋ ਸਿਯਾ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਹੇਤੁਪਟਿਬਦ੍ਧੋ ਅਲੋਭੋ ਕੁਸਲੋ ਵਾ ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਵਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਉਭਯਥਾਪਿ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ, ਏਵਂ ਹੇਤੂਸੁਪਿ ਕੁਸਲਾਦਿਤਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵਸਾਧਨਵਸੇਨ ਪਨ ਹੇਤੂਨਂ ਮੂਲਟ੍ਠਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਸਾਧਨਵਸੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਲਦ੍ਧਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਮੂਲਾ ਵਿਯ ਪਾਦਪਾ ਥਿਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਅਹੇਤੁਕਾ ਪਨ ਤਿਲਬੀਜਕਾਦਿਸੇਵਾਲਾ ਵਿਯ ਨ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ. ਇਤਿ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋਤਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਸਾਧਨੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤੋ ਪਰੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ‘‘ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਓਸਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦਣ੍ਡਂ ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਂ ਵਾ ਆਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾਵ ਉਟ੍ਠਹਤਿ ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਚ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਜੇਟ੍ਠਕਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ਸਹਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤਿ ਛਨ੍ਦਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਛਨ੍ਦਵੀਰਿਯਚਿਤ੍ਤਵੀਮਂਸਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਏਕਤੋ. ਯਦਾ ਹਿ ਛਨ੍ਦਂ ਧੁਰਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਦਾ ਛਨ੍ਦੋਵ ਅਧਿਪਤਿ, ਨ ਇਤਰੇ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਯਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਨੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ.
ਅਨਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ. ਸਮਨਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ. ਇਦਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਦ੍ਵਯਂ ਬਹੁਧਾ ਪਪਞ੍ਚਯਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਾਰੋ – ਯੋ ਹਿ ਏਸ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਨ੍ਤਰਾ ਮਨੋਧਾਤੁ, ਮਨੋਧਾਤੁਅਨਨ੍ਤਰਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਤਿਆਦਿ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਮੋ, ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਅਨੁਰੂਪਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਸਮਤ੍ਥੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਯੋ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ, ਸ੍ਵੇਵ ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਨਾਨਂ, ਉਪਚਯਸਨ੍ਤਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ, ਅਧਿਵਚਨਨਿਰੁਤ੍ਤਿਦੁਕਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਚ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਨਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਰਤਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ, ਕਾਲਾਨਨ੍ਤਰਤਾਯ ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਮਤਂ, ਤਂ ‘‘ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਕੁਸਲਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਪਨ ਵਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮਨਨ੍ਤਰਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਕਾਲਾਨਨ੍ਤਰਤਾਯ ਅਭਾਵਮੇਵ ਸਾਧੇਤਿ. ਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਾਨਨ੍ਤਰਤਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਏਤਦੇਵ ਵਦਾਮ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਕਾਲਾਨਨ੍ਤਰਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਤਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਕਾਲਾਨਨ੍ਤਰਤਾਯ ਹਿ ਤੇਸਂ ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮਤ੍ਤਤੋਵੇਤ੍ਥ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਅਤ੍ਥਤੋ. ਕਥਂ? ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਹਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾ. ਸਣ੍ਠਾਨਾਭਾਵਤੋ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਨਨ੍ਤਰਾਤਿ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾ.
ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਹ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ, ਪਕਾਸਸ੍ਸ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ. ਸੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ…ਪੇ… ਮਹਾਭੂਤਾ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ…ਪੇ… ਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿਕਾਲੇ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ; ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇ ਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਇਦਂ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ ਤਿਦਣ੍ਡਂ ਵਿਯ. ਸੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਭੂਤਾ…ਪੇ… ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਾਕਾਰੇਨ ਚ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਰੁਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਪਥਵੀਪਟਾਦਯੋ ਵਿਯ. ਸੋ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਹਜਾਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਛਟ੍ਠੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ, ਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਾਯਤਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਨੋਧਾਤੁ ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਚ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਰੂਪਂ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਚ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਭਤ੍ਤੋ.
ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਧ ਪਨ ਅਯਂ ਤਾਵ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ਤਦਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲੇਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ, ਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਭੁਸੋ ਆਯਾਸੋ ਉਪਾਯਾਸੋ, ਏਵਂ ਭੁਸੋ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਬਲਵਕਾਰਣਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਬਲਵਕਾਰਣਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੁਚਿਣ੍ਣਾਨਿ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ, ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ, ਸੇਕ੍ਖਾ ਗੋਤ੍ਰਭੁਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਵੋਦਾਨਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਸੇਕ੍ਖਾ ਮਗ੍ਗਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਤਾਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਿਭਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨਿਯਮਤੋ ਤੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਬਲਵਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬਮਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ, ਬਲਵਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਪਿ ‘‘ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਕਤ੍ਵਾਵ ਵਿਭਤ੍ਤੋ. ਮਾਤਿਕਾਨਿਕ੍ਖੇਪੇ ਪਨ ਨੇਸਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਚ ‘‘ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਚ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਨਿਕ੍ਖੇਪਵਿਸੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕੀਭਾਵਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਅਨੁਰੂਪਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਤਾ ਪੁਰਿਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਬਲਵਤਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਦੀਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਨਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਅਨਨ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਂ, ਵਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਬਲਵਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਅਨੁਰੂਪਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ, ਬਲਵਕਾਰਣਵਸੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਨ ਪਕਤੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਪਕਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤੋ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਸੀਲਾਦਿ; ਉਪਸੇਵਿਤੋ ਵਾ ਉਤੁਭੋਜਨਾਦਿ. ਪਕਤਿਯਾਯੇਵ ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਨ੍ਤਰੇਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ – ਸਦ੍ਧਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ, ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਮਗ੍ਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਸੀਲਂ… ਸੁਤਂ… ਚਾਗਂ… ਪਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਂ ਦੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਸਦ੍ਧਾ… ਸੀਲਂ… ਸੁਤਂ… ਚਾਗੋ… ਪਞ੍ਞਾ ਸਦ੍ਧਾਯ… ਸੀਲਸ੍ਸ… ਸੁਤਸ੍ਸ… ਚਾਗਸ੍ਸ… ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਕੋ ਪਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤਿ ਇਮੇ ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਪਕਤਾ ਚੇਵ ਬਲਵਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਚਾਤਿ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ.
ਪਠਮਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਹਦਯਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਏਕਾਦਸਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋਤ… ਘਾਨ… ਜਿਵ੍ਹਾ… ਕਾਯਾਯਤਨਂ, ਰੂਪਾਯਤਨਂ, ਸਦ੍ਦ… ਗਨ੍ਧ… ਰਸ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ, ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਨੋਧਾਤੁ ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਚ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਰੂਪਂ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇ ਨ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਪੁਰੇਜਾਤਾਨਂ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ, ਗਿਜ੍ਝਪੋਤਕਸਰੀਰਾਨਂ ਆਹਾਰਾਸਾਚੇਤਨਾ ਵਿਯ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ.
ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨਨ੍ਤਰਾਨਂ ਪਗੁਣਬਲਵਭਾਵਾਯ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੋ, ਗਨ੍ਥਾਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮਾਪੁਰਿਮਾਭਿਯੋਗੋ ਵਿਯ. ਸੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਿਰਿਯਜਵਨਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਅਕੁਸਲਾ…ਪੇ… ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਚਿਤ੍ਤਪਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਕਿਰਿਯਾਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਾਯ ਚੇਵ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਸਹਜਾਤਾਯ ਚ ਸਬ੍ਬਾਯਪਿ ਚੇਤਨਾਯ ਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਚੇਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਸਨ੍ਤਭਾਵਾਯ ਉਪਕਾਰਕੋ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮੋ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਚ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਏਕੋ ਖਨ੍ਧੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ, ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ…ਪੇ… ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤੋ ਏਕੋ ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਦ੍ਵੇ ਖਨ੍ਧਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਖਨ੍ਧਾ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰਾ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਥਾਹ – ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋ ਆਹਾਰੋ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਰੂਪਿਨੋ ਆਹਾਰਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ ਪਨ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਆਹਾਰਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਜ੍ਜਾ ਵੀਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ, ਸੇਸਾ ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ – ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ, ਸੋਤ… ਘਾਨ… ਜਿਵ੍ਹਾ… ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਰੂਪਿਨੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ ਪਨ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੁ ਕਾਯਿਕਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਦ੍ਵਯਂ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਕੁਸਲਾਦਿਭੇਦਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਥਾਹ – ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਝਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਿ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਯਤੋ ਤਤੋ ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾਨਿ ਕੁਸਲਾਦਿਭੇਦਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ ਪਨ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਏਤੇ ਪਨ ਦ੍ਵੇਪਿ ਝਾਨਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਾ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਏਕਵਤ੍ਥੁਕਏਕਾਰਮ੍ਮਣਏਕੁਪ੍ਪਾਦੇਕਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ.
ਏਕਵਤ੍ਥੁਕਾਦਿਭਾਵਾਨੁਪਗਮੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪੀਨਂ, ਅਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਰੂਪੀਨਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੋ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪੁਰੇਜਾਤਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ਸਹਜਾਤਾ ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਅਬ੍ਯਾਕਤਪਦਸ੍ਸ ਪਨ ਸਹਜਾਤਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਖਨ੍ਧਾ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ, ਵਤ੍ਥੁ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਹ – ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕਾਯਾਯਤਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਵਤ੍ਥੁ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁ ਕੁਸਲਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਵਤ੍ਥੁ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਸ੍ਸ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮਹਾਭੂਤਨਾਮਰੂਪਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਮਹਾਭੂਤਾਯਤਨਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਧਾ ਮਾਤਿਕਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਹ – ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ; ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਭੂਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ, ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ, ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ, ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ…ਪੇ… ਕਾਯਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਰੂਪਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਰੂਪਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਂ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਨੋਧਾਤੁ ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਚ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਰੂਪਂ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਚ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ ਪਨ ਸਹਜਾਤਂ, ਪੁਰੇਜਾਤਂ, ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਂ, ਆਹਾਰਂ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿਪਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਹਜਾਤੇ ਤਾਵ ‘‘ਏਕੋ ਖਨ੍ਧੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ. ਪੁਰੇਜਾਤੇ ਪੁਰੇਜਾਤਾਨਂ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ. ਪਚ੍ਛਾਜਾਤੇ ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ. ਆਹਾਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋ ਆਹਾਰੋ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋਤਿ.
ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਓਕਾਸਸ੍ਸ ਦਾਨੇਨ ਉਪਕਾਰਕਾ ਸਮਨਨ੍ਤਰਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਥਾਹ – ਸਮਨਨ੍ਤਰਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਟੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਤੇ ਏਵ ਵਿਗਤਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤ੍ਤਾ ਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਥਾਹ – ਸਮਨਨ੍ਤਰਵਿਗਤਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਟੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਅਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਅਵਿਗਤਭਾਵੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤ੍ਤਾ ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੇਨ ਪਨ ਤਥਾ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬਵੇਨੇਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵਾ ਅਯਂ ਦੁਕੋ ਵੁਤ੍ਤੋ; ਸਹੇਤੁਕਦੁਕਂ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਦੁਕੋ ਵਿਯਾਤਿ.
ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤ੍ਥਂ –
ਧਮ੍ਮਤੋ ਕਾਲਤੋ ਚੇਵ, ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ;
ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋ ਚੇਵ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤੋਤਿ – ਇਮੇਸੁ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਤਾਵ ਨਾਮਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਾਮਧਮ੍ਮੇਕਦੇਸੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਨਾਮਰੂਪਧਮ੍ਮਾ. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿ ਨਾਮਧਮ੍ਮੇਕਦੇਸੋ, ਤਥਾ ਕਮ੍ਮਝਾਨਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬਾ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ. ਅਨਨ੍ਤਰਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਛਾਜਾਤਆਸੇਵਨਵਿਪਾਕਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਧਮ੍ਮਾਵ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨਾਮਧਮ੍ਮੇਕਦੇਸੋਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਰੂਪੇਕਦੇਸੋ. ਸੇਸਾ ਯਥਾਲਾਭਵਸੇਨ ਨਾਮਰੂਪਧਮ੍ਮਾਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਕਾਲਤੋਤਿ –
ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਵ ਹੋਨ੍ਤੇਤ੍ਥ, ਪਚ੍ਚਯਾ ਦਸ ਪਞ੍ਚ ਚ;
ਅਤੀਤਾ ਏਵ ਪਞ੍ਚੇਕੋ, ਤੇ ਕਾਲੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ;
ਤਯੋ ਤਿਕਾਲਿਕਾ ਚੇਵ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਚਾਪਿ ਕਾਲਤੋਤਿ.
ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਵਿਪਾਕਆਹਾਰਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਝਾਨਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਮੇ ਪਨ੍ਨਰਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਸਮਨਨ੍ਤਰਆਸੇਵਨਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਅਤੀਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਕੋ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੋ, ਸੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤੀਤੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਕਾਲੇ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਤੇਕਾਲਿਕਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਲਵਿਮੁਤ੍ਤਾਪੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਕਾਲਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.
ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.
ਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧. ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਭਾਜੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ. ਸੇਸਪਚ੍ਚਯੇਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਪਠਮਂ ਭਾਜੇਤਬ੍ਬਪਦਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ – ਯੋ ਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਦੇਸੇ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ, ਸੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ‘‘ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਭਾਜੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਇਦਾਨਿ ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਤੋ. ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਹੇਤੁਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮੋ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯ. ਅਥਾਪਿ ਹੇਤੁਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਹੇਤੁਨਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਯੋਪਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਯੇਵ, ਹੇਤੁਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾਦਯੋਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਯਂ ਹੇਤੁ ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯੋ ਹੇਤੁ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕੋ, ਸੋ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ‘‘ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਹੇਤੁਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਹੇਤੁ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇਨਾਪਿ. ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸ ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਪਾਕਟਤ੍ਤਾ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਯੇਨ ਤੇ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਨਾਮ ਸੋਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ ਅਪਾਕਟੋ. ਤਸ੍ਸ ਅਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਯੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਰੂਪਤੋਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਾਕਟਤ੍ਤਾ ਤਂ-ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਤੇ ਹੇਤੂ ਚੇਵ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ, ਹੇਤੁਤੋ ਚੇਵ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ? ਆਮ, ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਕਭਾਵਤੋ ਤਥਾਵਿਧਂ ਰੂਪਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ.
ਯਦਿ ਏਵਂ ਇਧਾਪਿ ‘‘ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਅਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ. ਪਞ੍ਹਾਵਾਰਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਹੇਤੂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਆਗਤਂ’’. ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤ੍ਥਂ ਇਧ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਂ ਅਜਨਯਮਾਨਾਪਿ ਤੇ ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਜਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਞ੍ਚ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਮ੍ਪਿ ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਹੇਤੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਮੇਵ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ? ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਞ੍ਹਿ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਂ ਜਨੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਾਨਿਪਿ ਵਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ ਠਾਤੁਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਅਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੩੯). ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਕਮ੍ਮਪਟਿਬਦ੍ਧਾਵ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ. ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਚਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯੇਵ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਂ ਜਨੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ? ਕਮ੍ਮਵੇਗਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚੇਵ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਚ ਦੁਬ੍ਬਲਤ੍ਤਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਦਾ ਕਮ੍ਮਵੇਗਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਪੁਰੇਜਾਤਵਤ੍ਥੁਕਤ੍ਤਾ ਚ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਵਤ੍ਥੁਕਨ੍ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਪਾਤੇ ਪਤਿਤਮਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਕਾਤੁਂ ਵਿਯ ਰੂਪਂ ਜਨੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ; ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਮੇਵ ਪਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਸ੍ਸੇਵ ਬੀਜਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਨਸ੍ਸ ਖੇਤ੍ਤਸਦਿਸਂ, ਕਿਲੇਸਾ ਆਪਸਦਿਸਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਖੇਤ੍ਤੇ ਆਪੇ ਚ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਬੀਜਾਨੁਭਾਵੇਨ ਰੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਬੀਜੇ ਪਨ ਵਿਗਤੇਪਿ ਪਥਵੀਆਪਾਨੁਭਾਵੇਨ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪਰੂਪਰਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਿਯ; ਵਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਤੋਵ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਬੀਜਂ ਤਣ੍ਹਾ ਸ੍ਨੇਹੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੭੭).
ਅਯਞ੍ਚ ਪਨਤ੍ਥੋ ਓਕਾਸਵਸੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਯੋ ਹਿ ਓਕਾਸਾ – ਨਾਮੋਕਾਸੋ, ਰੂਪੋਕਾਸੋ, ਨਾਮਰੂਪੋਕਾਸੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਰੂਪਭਵੋ ਨਾਮੋਕਾਸੋ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਰੂਪਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਨਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਸਞ੍ਞਭਵੋ ਰੂਪੋਕਾਸੋ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਰੂਪਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਨਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੋ ਨਾਮਰੂਪੋਕਾਸੋ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਿਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਨਾ ਕਮ੍ਮਜਾਪਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯੁਗਨਦ੍ਧਾਵ ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਸ੍ਸਾਮਿਕੇ ਸਰਾਜਕੇ ਗੇਹੇ ਸਦ੍ਵਾਰਪਾਲਕੇ ਰਾਜਾਣਤ੍ਤਿਂ ਵਿਨਾ ਪਠਮਪ੍ਪਵੇਸੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਨ ਵਿਨਾਪਿ ਆਣਤ੍ਤਿਂ ਪੁਰਿਮਾਣਤ੍ਤਿਆਨੁਭਾਵੇਨੇਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਰਾਜਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤਂ ਵਿਨਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਨ ਵਿਨਾਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨੁਭਾਵਂ ਪੁਰਿਮਾਨੁਭਾਵਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਸਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਅਸਞ੍ਞਭਵੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਰੂਪੋਕਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਨਾਵ ਅਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਅਸਞ੍ਞੋਕਾਸਤ੍ਤਾ ਰੂਪਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਸ੍ਸਾਮਿਕੇ ਸੁਞ੍ਞਗੇਹੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹੇ ਚ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਵੇਸੋ ਵਿਯ. ਅਰੂਪਭਵੋਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪੋਕਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਨਾਵ ਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਅਞ੍ਞੋਕਾਸਤ੍ਤਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੋ ਪਨ ਰੂਪਾਰੂਪੋਕਾਸੋਤਿ ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਅਰੂਪਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ. ਇਤਿ ਅਯਂ ਹੇਤੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਮੇਵ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ.
ਨਨੁ ‘‘ਹੇਤੂ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ? ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਪਟਿਬਾਹਨਤੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਯਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਹੇਤੁਨਾ ਸਹ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਿ ਚੇਵ ਉਤੁਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਚ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਸੋ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਮੇਤਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਇਦਾਨਿ ‘‘ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨੇਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਤੇਸੁ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋਤਿ ਅਯਞ੍ਹਿ ਹੇਤੁ ਨਾਮ ਜਾਤਿਤੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਭੇਦਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲਹੇਤੁ ਭੂਮਨ੍ਤਰਤੋ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭੇਦੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ, ਅਕੁਸਲਹੇਤੁ ਕਾਮਾਵਚਰੋਵ ਵਿਪਾਕਹੇਤੁ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭੇਦੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ, ਕਿਰਿਯਹੇਤੁ ਕਾਮਾਵਚਰੋ ਰੂਪਾਵਚਰੋ ਅਰੂਪਾਵਚਰੋਤਿ ਤਿਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਹੇਤੁ ਨਾਮਤੋ ਅਲੋਭਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋ. ਰੂਪਾਵਚਰਾਦਿਕੁਸਲਹੇਤੂਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਕੁਸਲਹੇਤੁ ਲੋਭਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋ. ਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਹੇਤੂ ਪਨ ਅਲੋਭਾਦਿਵਸੇਨ ਤਯੋ ਤਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਂਤਂਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਪਨ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਹੇਤੂਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦੋਯੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਇਮੇਸਂ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤਾਵ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਹੇਤੁ ਕਾਮਭਵਰੂਪਭਵੇਸੁ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਅਰੂਪਭਵੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ. ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਹੇਤੁ ਕਾਮਭਵਰੂਪਭਵੇਸੁਯੇਵ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਹੇਤੁ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਹੇਤੁਸਦਿਸੋਵ. ਤਥਾ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਤਥਾ ਅਕੁਸਲਹੇਤੁ. ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਹੇਤੁ ਪਨ ਕਾਮਭਵਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ, ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ. ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਹੇਤੁ ਰੂਪਭਵੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨਞ੍ਞੇਵ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਹੇਤੁ ਅਰੂਪਭਵੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਞੇਵ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਵਿਪਾਕਹੇਤੁ ਕਾਮਭਵਰੂਪਭਵੇਸੁ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਅਰੂਪਭਵੇ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਞੇਵ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ. ਕਿਰਿਯਹੇਤੂਸੁ ਪਨ ਤੇਭੂਮਕੇਸੁਪਿ ਕੁਸਲਹੇਤੁਸਦਿਸੋਵ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ.
ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.
੨. ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨. ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਰੂਪਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਯਤਨਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਨ੍ਤਿ ਤਾਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਵਤ੍ਥੁਕਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮਨੋਧਾਤੁਯਾਤਿ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਯ ਤਿਵਿਧਾਯਪਿ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਏਕਕ੍ਖਣੇ. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਏਤਾਨਿ ਚ ਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਵਸੇਸਾ ਚ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਾ ਇਮਾ ਛ ਧਾਤੁਯੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਯ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਯ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯੇ ਏਤੇ ਏਤਾਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਤਾਸਂ ਧਾਤੂਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਹੋਨ੍ਤਾਪਿ ਚ ਨ ਏਕਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਯੇ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਤੇ ਤੇ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾ ਨਜ੍ਜੋ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਪਬ੍ਬਤਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ, ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਯੇਪਿ ਆਰਬ੍ਭ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਯੇਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਯੇ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਰੂਪਤੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਤੇ ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾ.
ਇਦਂ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਵਸੇਸਂ ਭੂਮਿਤੋ ਕਾਮਾਵਚਰਂ…ਪੇ… ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਰੂਪਭੇਦਤੋ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ; ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਤੋ ਤਿਵਿਧਂ, ਤਥਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਂ, ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਵਾ ਏਤਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭੇਦਤੋ ਸਤ੍ਤਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲਂ ਭੂਮਿਭੇਦਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਹੋਤਿ, ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਮਾਵਚਰਮੇਵ, ਵਿਪਾਕਂ ਚਤੁਭੂਮਕਂ, ਕਿਰਿਯਂ ਤਿਭੂਮਕਂ, ਰੂਪਂ ਏਕਭੂਮਕਂ ਕਾਮਾਵਚਰਮੇਵ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਏਕਭੂਮਕਂ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਮੇਵ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਭੂਮਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਏਵਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਪਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਂ ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਰਾਸੀਸੁ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਵਜ੍ਜਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਰੂਪਾਵਰਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਤੋ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਨਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.
ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਨਞ੍ਞੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.
ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣਂ ਇਮੇਸੁ ਛਸੁ ਰਾਸੀਸੁ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਵਜ੍ਜਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣਂ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤੋ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਨਂ ਕੇਚਿ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਉਪਧਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਪਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਤੇਭੂਮਕਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਯੇਸਂ ਯੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤੇ ਤੇ ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ.
ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.
੩. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੩. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤੀਤਿ ਛਨ੍ਦਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਧਿਪਤਿ. ਛਨ੍ਦਂ ਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਛਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਯਥਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਮਿਧ ‘‘ਅਧਿਪਤੀ ਅਧਿਪਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤਿ ਛਨ੍ਦਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾਤਿ? ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਅਭਾਵਤੋ. ਪੁਰਿਮਨਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਹੇਤੂ ਏਕਕ੍ਖਣੇਪਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ. ਉਪਕਾਰਕਭਾਵਸ੍ਸ ਅਵਿਜਹਨਤੋ. ਅਧਿਪਤਿ ਪਨ ਜੇਟ੍ਠਕਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕਾਰਕੋ, ਨ ਚ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਬਹੂ ਜੇਟ੍ਠਕਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪਿ ਨੇਸਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਅਭਾਵਤੋ ਇਧ ਏਵਂ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾਤਿ.
ਏਵਂ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਯਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯਂ ਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਂ. ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਗਰੁਕਾਰਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਵਸੇਨ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਵਾ ਗਰੁਂ ਭਾਰਿਯਂ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਂ ਅਵਿਜਹਿਤਬ੍ਬਂ ਅਨਵਞ੍ਞਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਤੇ ਤੇ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਗਰੁਕਾਰਕਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾ.
ਅਯਂ ਪਨ ਅਧਿਪਤਿ ਨਾਮ ਸਹਜਾਤਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਹਜਾਤੋ ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ. ਤੇਸੁ ਏਕੇਕੋ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਵਸੇਨ ਭੂਮਿਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਿਰਿਯਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋ. ਅਕੁਸਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤਿ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰੋ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ, ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਪਨ ਜਾਤਿਭੇਦਤੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਿਧੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਏਵਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਮ੍ਹਿ ਤਾਵ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਕਿਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਧਿਪਤਿ ਦੁਹੇਤੁਕਤਿਹੇਤੁਕੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਕਿਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਂ ਵਿਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਕਿਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਪਨ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਰੂਪਾਵਚਰਅਧਿਪਤਿਸਦਿਸੋਵ ਚਤੁਵੋਕਾਰੇ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਞੇਵ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਤਤ੍ਥੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਧਿਪਤਿ. ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਕੁਸਲਤੋਪਿ ਵਿਪਾਕਤੋਪਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਚਤੁਵੋਕਾਰੇ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਞੇਵ. ਅਕੁਸਲੋ ਕਾਮਭਵੇ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਨਿਯਤੋ ਕਾਮਭਵਰੂਪਭਵੇਸੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਪਤਿਕਾਲੇ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ. ਅਰੂਪਭਵੇ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਞੇਵ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਮ੍ਹਿ ਨਯੋ.
ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਮ੍ਹਿ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲੋ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਲੋਭਸਹਗਤਾਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰੇਪਿ ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਮ੍ਹਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲੋ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚੇਵ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਕੁਸਲੋ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਨਾਮ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਲੋਭਸਹਗਤਾਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਕਾਮਾਵਚਰੋ ਪਨ ਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਲੋਭਸਹਗਤਾਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਪਨ ਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਨਞ੍ਞੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭੇਦਤੋ ਪਨ ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਕਿਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਲੋਭਸਹਗਤਾਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿ ਲੋਭਸਹਗਤਾਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕੁਸਲਸ੍ਸ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ.
ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.
੪. ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੪. ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾਤਿ ਵਿਪਾਕਮਨੋਧਾਤੁਯਾ. ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾਤਿ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਿਚ੍ਚਾਯ ਅਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਜਵਨਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਵਙ੍ਗਕਿਚ੍ਚਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਂ, ਤਾ ਅਵੁਤ੍ਤਾਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾ. ‘‘ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਚ ਛਟ੍ਠਨਯੇ ਤਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿਪਿ ਇਧ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾਤਿ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁਪਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤਾ ਕੁਸਲਜਵਨਧਮ੍ਮਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਞ੍ਞੇਵ. ਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਸਦਿਸਕੁਸਲਾਨਂ. ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਵਙ੍ਗਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਕੁਸਲਮੂਲਕੇ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਵਙ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਾਨਞ੍ਞੇਵ. ਅਬ੍ਯਾਕਤਮੂਲਕੇ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਵਸੇਨ ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਕਿਰਿਯਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਯਾਵ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਕਿਚ੍ਚਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਾਨਨ੍ਤਰਾਨਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਆਵਜ੍ਜਨਾਨ੍ਤਰਾਨਂ ਪਠਮਜਵਨਕੁਸਲਾਨਂ. ਅਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯੇਸਂ ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਸਙ੍ਖੇਪਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾ.
ਅਯਂ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਨਾਮ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਚਤੁਭੂਮਕੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਰਾਸਿਯੇਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਤੋ ਚਤੁਧਾ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲੋ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਭੇਦਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ, ਅਕੁਸਲੋ ਕਾਮਾਵਚਰੋਵ ਵਿਪਾਕੋ ਚਤੁਭੂਮਕੋ, ਕਿਰਿਯਾਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਪਨ ਤੇ ਭੂਮਕੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਏਵਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦਿਸਸ੍ਸੇਵ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲੋ ਪਨ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲੋ ਚ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲੋ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲੋ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਸੇਸੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਕੁਸਲੋ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸਪਿ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸੇਵ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਕੁਸਲੋ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚੇਵ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਚ. ਵਿਸੇਸੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੁਖਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲੋ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.
ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਵਿਪਾਕੋ ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ, ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪਾਕੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕੋ ਸਹੇਤੁਕਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕੋ ਤਿਹੇਤੁਕਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕੋ ਤਿਹੇਤੁਕਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.
ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚਤੁਭੂਮਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਕਿਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਨਵਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਂ ਤਿਹੇਤੁਕਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਂ ਤਿਹੇਤੁਕਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ.
ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.
੫. ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੫. ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋਪਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਗਤਿਕੋਵ. ਇਮੇ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਮਹਾਵਿਤ੍ਥਾਰਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਸਮਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.
੬. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੬. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਇਮਿਨਾ ਏਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਞ੍ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਞ੍ਚ ਦੀਪੇਤਿ. ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਤਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਖਣੇ ਨਾਮਰੂਪਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਰਲੋਕਤੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਖਣੋ ‘‘ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਾਮਸ੍ਸ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਂ ਫਰਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਂ ਨ ਫਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾ ਭੂਤਾਨਂ. ਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲੇ. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਯਂ ਪਨ ‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’ਤਿ ਏਵਂ ਛਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਠਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਤਯੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਯੋ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਅਰੂਪਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ, ਦੁਤਿਯੇ ਰੂਪਮੇਵ, ਤਤਿਯੇ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਰੂਪਂ, ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਰੂਪਂ; ਪਞ੍ਚਮੇ ਪਚ੍ਚਯੋਪਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਮੇਵ; ਛਟ੍ਠੇ ਪਚ੍ਚਯੋ ਰੂਪਂ, ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾ.
ਅਯਂ ਪਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਕੁਸਲੋ ਅਕੁਸਲੋ ਵਿਪਾਕੋ ਕਿਰਿਯਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਧਾ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲੋ ਭੂਮਿਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ, ਅਕੁਸਲੋ ਏਕਵਿਧੋਵ ਵਿਪਾਕੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ, ਕਿਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਤਿਵਿਧੋ, ਰੂਪਂ ਏਕਵਿਧਂ ਕਾਮਾਵਚਰਮੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਏਵਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਚਤੁਭੂਮਕਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਂ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸ ਚ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਅਕੁਸਲਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਰੂਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.
ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਤਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਞੇਵ. ਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਞ੍ਚਾਪਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਞੇਵ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਂ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਞ੍ਚ, ਚਤੁਵੋਕਾਰੇ ਅਰੂਪਾਨਞ੍ਞੇਵ. ਕਾਮਾਵਚਰਅਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਚਤੁਵੋਕਾਰੇ ਅਰੂਪਾਨਞ੍ਞੇਵ. ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.
ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪੇ ਏਕਂ ਮਹਾਭੂਤਂ ਤਿਣ੍ਣਂ, ਤੀਣਿ ਏਕਸ੍ਸ, ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ, ਮਹਾਭੂਤਾ ਉਪਾਦਾਰੂਪਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਂ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਪਨ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਞ੍ਚੇਵ ਉਪਾਦਾਰੂਪਸ੍ਸ ਚ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ.
ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ.
੭. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੭. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਾਲ਼ਿ ਆਗਤਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਵ ਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਪੁਨ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੋ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਕੁਸਲੋ ਅਕੁਸਲੋ ਵਿਪਾਕੋ ਕਿਰਿਯਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਧਾ ਭਿਨ੍ਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲੋ ਭੂਮਿਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ. ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭੇਦਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.