ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ
ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕੇ
ਪਞ੍ਚਪਕਰਣ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ
ਧਾਤੁਕਥਾ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ
ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਭੇਦੇਹਿ, ਵਿਭਙ੍ਗਂ ਮਾਰਭਞ੍ਜਨੋ;
ਦੇਸਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵੀਰੋ, ਯਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨਨ੍ਤਰਂ.
ਅਦੇਸਯਿ ਧਾਤੁਕਥਂ, ਧਾਤੁਭੇਦਪ੍ਪਕਾਸਨੋ;
ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਂ ਦੀਪਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਂ ਸੁਣਾਥ ਸਮਾਹਿਤਾਤਿ.
੧. ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਨਯਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਸਙ੍ਗਹੋਤਿਆਦੀਨਞ੍ਹਿ ਵਸੇਨ ਇਦਂ ਪਕਰਣਂ ਚੁਦ੍ਦਸਵਿਧੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਉਦ੍ਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਦ੍ਵਿਧਾ ਠਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਾਤਿਕਾ ਉਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਾ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ – ਨਯਮਾਤਿਕਾ, ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮਾਤਿਕਾ, ਨਯਮੁਖਮਾਤਿਕਾ, ਲਕ੍ਖਣਮਾਤਿਕਾ, ਬਾਹਿਰਮਾਤਿਕਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਸਙ੍ਗਹੋ…ਪੇ… ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਪਦੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਨਯਮਾਤਿਕਾ ਨਾਮ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਸਙ੍ਗਹਾਦਿਕੇਨ ਨਯੇਨ ਧਾਤੁਕਥਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਨਯਮਾਤਿਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤਤ੍ਤਾ ਮੂਲਮਾਤਿਕਾਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
੨. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ …ਪੇ… ਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਵੀਸਾਧਿਕੇਨ ਪਦਸਤੇਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮਾਤਿਕਾ ਨਾਮ. ਅਯਞ੍ਹਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀ ਧਾਤੁਕਥਾਯ ਮਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਗਹਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੇ ਖਨ੍ਧਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਕਥਾਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਯੇਵ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮਾਤਿਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਦਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀਮਾਤਿਕਾਯ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਕਿਣ੍ਣਕਮਾਤਿਕਾਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
੩. ਨਯਮੁਖਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩. ਤੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹੋ, ਤੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹੋ; ਚਤੂਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ, ਚਤੂਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋਤਿ ਅਯਂ ਚਤੂਹਿ ਪਦੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਨਯਮੁਖਮਾਤਿਕਾ ਨਾਮ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਚੇਵ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁ ਚ ਮਾਤਿਕਾਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਪਦੇਹੇਵ ਸਙ੍ਗਹੋ ਚ ਅਸਙ੍ਗਹੋ ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਚਤੂਹਿ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਚ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਚ. ਏਤਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹਾਦੀਨਂ ਨਯਾਨਂ ਮੁਖਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਨਯਮੁਖਮਾਤਿਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
੪. ਲਕ੍ਖਣਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪. ਸਭਾਗੋ, ਵਿਸਭਾਗੋਤਿ ਅਯਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਲਕ੍ਖਣਮਾਤਿਕਾ ਨਾਮ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਭਾਗਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਨਯੋ, ਵਿਸਭਾਗਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਨਯੋ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਿਪ੍ਪਯੋਗਨਯੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਲਕ੍ਖਣਮਾਤਿਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
੫. ਬਾਹਿਰਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ
੫. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀ ਧਾਤੁਕਥਾਯ ਮਾਤਿਕਾਤਿ ਅਯਂ ਛਸਟ੍ਠਿ ਤਿਕਪਦਾਨਿ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਦੁਕਪਦਸਤਾਨਿ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਬਾਹਿਰਮਾਤਿਕਾ ਨਾਮ. ਅਯਞ੍ਹਿ ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ…ਪੇ… ਮਨਸਿਕਾਰੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਧਾਤੁਕਥਾਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਧਾਤੁਕਥਾਯ ਮਾਤਿਕਤੋ ਬਹਿ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਬਾਹਿਰਮਾਤਿਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਏਵਂ ਮਾਤਿਕਾਯ ਪਞ੍ਚਧਾ ਠਿਤਭਾਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ‘ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਸਙ੍ਗਹੋ’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਙ੍ਗਹੋ ਤਾਵ ਜਾਤਿਸਞ੍ਜਾਤਿਕਿਰਿਯਾਗਣਨਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਵੇਸ੍ਸਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਸੁਦ੍ਦਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ’’, ‘‘ਯਾ ਚਾਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਯੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਯੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਜਾਤਿਸਙ੍ਗਹੋ ਨਾਮ. ‘‘ਏਕਜਾਤਿਕਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਯ ਹਿ ਇਧ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਜਾਤਿਯਾ ਏਕਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤਾ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਕੋਸਲਕਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਮਾਗਧਕਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਭਾਰੁਕਚ੍ਛਕਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ’’, ‘‘ਯੋ ਚਾਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ; ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ, ਯੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੨) ਅਯਂ ਸਞ੍ਜਾਤਿਸਙ੍ਗਹੋ ਨਾਮ. ‘‘ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਜਾਤਾ ਸਂਵਡ੍ਢਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਯ ਹਿ ਇਧ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਞ੍ਜਾਤਿਠਾਨੇਨ ਨਿਵੁਤ੍ਥੋਕਾਸੇਨ ਏਕਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤਾ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਅਸ੍ਸਾਰੋਹਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਰਥਿਕਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ’’, ‘‘ਯਾ ਚਾਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਯੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੨) ਅਯਂ ਕਿਰਿਯਾਸਙ੍ਗਹੋ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਹੇਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਰਿਯਾਕਰਣੇਨ ਏਕਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤਾ. ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਕਤਮਕ੍ਖਨ੍ਧਗਣਨਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ? ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਗਣਨਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਹਞ੍ਚਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਗਣਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ – ‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਕਥਾ. ੪੭੧), ਅਯਂ ਗਣਨਸਙ੍ਗਹੋ ਨਾਮ. ਅਯਮਿਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਸਂ ਵਿਕਪ੍ਪਤੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਦੀਨਿ. ਏਕੁਪ੍ਪਾਦੇਕਨਿਰੋਧਏਕਵਤ੍ਥੁਕਏਕਾਰਮ੍ਮਣਤਾਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ. ਤੇਸਂ ਵਿਕਪ੍ਪਤੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਦੀਨਿ. ਤਦੁਭਯਸਂਸਗ੍ਗਵਿਕਪ੍ਪਤੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਖਨ੍ਧਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਾਧਾਰਣਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ.
ਮਾਤਿਕਾਵਣ੍ਣਨਾ.
੨. ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਪਠਮਨਯੋ ਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਖਨ੍ਧਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੬. ਇਦਾਨਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਾਤਿਕਂ ‘ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਸਙ੍ਗਹੋ’ਤਿਆਦੀਹਿ ਨਯਮਾਤਿਕਾਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਕਤਿਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੋ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਸਙ੍ਗਹੋਤਿਆਦਿਕਾਯ ਨਯਮਾਤਿਕਾਯ ‘‘ਤੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹੋ, ਤੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਨਯਮੁਖਮਾਤਿਕਾ ਠਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਤਿਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਕਤਿਹਾਯਤਨੇਹਿ ਕਤਿਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਤੀਣਿ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਪਦਾਨੇਵ ਉਦ੍ਧਟਾਨਿ. ‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨੀ’ਤਿਆਦੀਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਨ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ‘‘ਸਭਾਗੋ ਵਿਸਭਾਗੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਲਕ੍ਖਣਮਾਤਿਕਾ ਠਪਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਭਾਗਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਏਤੇ ਖਨ੍ਧਾਦਯੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨੇਵ. ਯਞ੍ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸਭਾਗਤ੍ਤਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨੇਵ ਗਣਿਤਂ, ਤਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ. ਏਕਾਦਸਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਮਨਾਯਤਨਵਜ੍ਜੇਹਿ. ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਹਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਦਸਾਯਤਨਾਨਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਕਦੇਸੋ ਚ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਾਦਸਹਾਯਤਨੇਹਿ ਗਣਿਤੋ, ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ. ਏਕਾਦਸਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਸਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਵਜ੍ਜਾਹਿ ਏਕਾਦਸਹਿ ਏਤਾਸੁ ਹਿ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਰੂਪਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.
ਅਸਙ੍ਗਹਨਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਕਤਿਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਪੁਚ੍ਛਾ ਕਤਾ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਪਨਸ੍ਸ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਏਕਂ ਮਨਾਯਤਨਂ, ਸਤ੍ਤ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ; ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੂਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ – ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਕਤਿਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਤਾਵ ਏਕਮੂਲਕੇ ਸਙ੍ਗਹਨਯੇ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਪਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਪਞ੍ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ. ਅਸਙ੍ਗਹਨਯੇ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਪਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਪਞ੍ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਦੁਕਮੂਲਕਾਦੀਸੁਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮੂਲਕਾਯੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਦੁਕਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਪਞ੍ਚਕੇ ਪਨ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਭੇਦਤੋ ਚ, ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਕਤਿਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਭੇਦਤੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ ਕਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਨਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
੨. ਆਯਤਨਪਦਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨. ਆਯਤਨਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁ ਆਯਤਨਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤਾਵ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਏਕੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨੇਵ, ਏਕੇਨ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨੇਨੇਵ ਏਕਾਯ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਯਾਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋਤਾਯਤਨਾਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਖਨ੍ਧਤੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਨਾਮ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ; ਤਸ੍ਮਾ ‘ਖਨ੍ਧਤੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੂਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਜ੍ਜਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਏਤੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਪਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯੋ ਸੇਸਾਯਤਨਧਾਤੂਹਿ ਚ ਤਂ ਨ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨ, ਏਕਾਦਸਹਾਯਤਨੇਹਿ, ਸਤ੍ਤਰਸਹਿ ਧਾਤੂਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮੂਲਕਾ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਮੂਲਕਾਵ ਨਯਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦੁਕਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨੀ’’ਤਿ ਅਭੇਦਤੋਵ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਧਾਤੁਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੪੦. ਸਚ੍ਚਨਿਦ੍ਦੇਸੇ – ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਦੁਕਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਦੁਕਤਿਕੇਸੁ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਸਦਿਸਮੇਵ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚੇਪਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਮੁਦਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੫੦. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ – ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਅਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਲ਼ਿਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਯਤਨਧਾਤੁਨਿਦ੍ਦੇਸਸਦਿਸਮੇਵ.
੬. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਣ੍ਣਨਾ
੬੧. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇ – ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਕਤਿਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਂ ਅਨਾਰਭਿਤ੍ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਮੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਸਤ੍ਤਹਿ ਧਾਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਾਮਰੂਪਮ੍ਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਾਦਸਹਾਯਤਨੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਫਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਖਨ੍ਧਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਞ੍ਞੇਨੇਵ ਹਿ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨ ਫਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵੇਦਨਾ, ਤਣ੍ਹਾਉਪਾਦਾਨਕਮ੍ਮਭਵਾ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਭਵਪਦਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਭਵਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਏਕਾਦਸਧਾ ਵਿਭਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਭਵੋ ਫਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਸਦਿਸਵਿਸਜ੍ਜਨਤ੍ਤਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਕਾਮਭਵਸਞ੍ਞਾਭਵਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤ੍ਤਾ ਏਕਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤੇ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਧਮ੍ਮਾਵ ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਕਾਦਸਹਾਯਤਨੇਹਿ ਸਤ੍ਤਰਸਹਿ ਧਾਤੂਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਞ੍ਹਿ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਏਤ੍ਥ ਨ ਗਹਿਤਂ.
੬੮. ਰੂਪਭਵਨਿਦ੍ਦੇਸੇ – ਪਞ੍ਚਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਮਨਰੂਪਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਹਿ. ਅਟ੍ਠਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਰੂਪਧਮ੍ਮਮਨੋਧਾਤੁਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ. ਅਰੂਪਭਵਾਦਯੋਪਿ ਤਯੋ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤ੍ਤਾਵ ਏਕਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਥਾ ਅਸਞ੍ਞਾਭਵਏਕਵੋਕਾਰਭਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਹਿ. ਧਾਤੂਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਕਤਲਵਾਸਿਕਾਨਞ੍ਹਿ ਸੇਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਸਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਉਦ੍ਧਟਂ.
੭੧. ਜਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਰੂਪਜਾਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਅਰੂਪਜਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ. ਜਰਾਮਰਣੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੋਕਾਦੀਸੁਪਿ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਸੋਕਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਪਰਿਦੇਵੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਉਪਾਯਾਸਾਦਯੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੭੩. ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ ਦ੍ਵੀਹੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਮਨਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਹਿ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ ਚ. ਝਾਨਂ ਦ੍ਵੀਹੀਤਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ. ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਦਯੋ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤ੍ਤਾ ਏਕਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਚੇਤਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਾ ਗਹਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਦੀਸੁ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਸੇਸਾ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੭. ਤਿਕਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੭੭. ਏਵਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਮਾਤਿਕਾਯ ਸਙ੍ਗਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਬਾਹਿਰਮਾਤਿਕਾਯ ਸਙ੍ਗਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇ ਤੀਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਮ੍ਮਧਾਤੂਹਿ. ਸਤ੍ਤਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ ਚੇਵ ਮਨੋਧਾਤੁਧਮ੍ਮਧਾਤੁਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ ਚ. ਵਿਪਾਕਤ੍ਤਿਕੇ ਅਟ੍ਠਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਾਹਿਯੇਵ. ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਸਂਕਿਲੇਸਿਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤ੍ਤਾ ਏਕਤੋ ਗਹਿਤਾ. ਯਥਾ ਚੇਤੇ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤਿਕਦੁਕਪਦੇਸੁ ਯਂ ਯਂ ਪਦਂ ਯੇਨ ਯੇਨ ਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਪਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹਨਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੨. ਦੁਤਿਯਨਯੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਅਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੧. ਇਦਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਲਕ੍ਖਣਂ – ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਾਰੇ ਯਂ ਖਨ੍ਧਪਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਯਤਨਧਾਤੁਪਦੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਪਦੇਹਿ ਵਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਪਦੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਤਂ ਪਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਹਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਸੋ ਚ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸਹਿ ਆਯਤਨਧਾਤੂਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਚ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਸੋਪਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੂਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਏਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਮਨਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਪਦਾਨਿ ਰੂਪੇਕਦੇਸਂ ਅਰੂਪੇਨ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਕਦੇਸਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਇਧ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ –
‘‘ਦਸਾਯਤਨਾ ਸਤ੍ਤਰਸ ਧਾਤੁਯੋ,
ਸਤ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਅਸਞ੍ਞਾਭਵੋ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੋ;
ਪਰਿਦੇਵੋ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਸਪ੍ਪਟਿਘਂ,
ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਪੁਨਦੇਵ ਸਪ੍ਪਟਿਘਂ ਉਪਾਦਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਉਦ੍ਦਾਨਗਾਥਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਞ੍ਹਵਸੇਨ ਹਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਆਯਤਨਧਾਤੁਵਸੇਨੇਵ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਵੀਸਤਿ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਕਤੋ, ਸਤ੍ਤ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋ, ਸਤ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋ, ਦ੍ਵੇ ਭਵੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋ, ਪਰਿਦੇਵੇਨ ਚ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਸਪ੍ਪਟਿਘੇਹਿ ਚ ਏਕੋ, ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਸਪ੍ਪਟਿਘੇਹਿ ਏਕੋ, ਸਨਿਦਸ੍ਸਨੇਹਿ ਏਕੋ, ਸਪ੍ਪਟਿਘੇਹਿ ਚ ਉਪਾਦਾਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚ ਏਕੋਤਿ ਅਟ੍ਠ ਪਞ੍ਹਾ ਕਤਾ. ਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਭਾਗੋ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਪਠਮਪਞ੍ਹੇ ਤਾਵ ਚਤੂਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਦ੍ਵੀਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਏਕੇਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨਾਯਤਨੇਨ, ਅਟ੍ਠਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਆਦੀਸੁ ਏਕੇਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਚਕ੍ਖਾਯਤਨੇਨ ਹਿ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਆਯਤਨਸਙ੍ਗਹੇਨ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਮੇਵੇਕਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ. ਸੇਸਾਨਿ ਦਸ ਆਯਤਨਾਨਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੇਨਪਿ ਤੇਨ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਯੇਵੇਕਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਸੇਸਾ ਦਸ ਧਾਤੁਯੋ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਇਤਿ ਯਾਨਿ ਤੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਦਸਾਯਤਨਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਮਨਾਯਤਨੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਯਾਪਿ ਤੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਦਸ ਧਾਤੁਯੋ, ਤਾ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਯਾ ਚੇਵ ਸਤ੍ਤਹਿ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ. ਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੧੭੨. ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ – ਯਸ੍ਮਾ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਮਨਾਯਤਨੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਯਤਨਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਚਤੂਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ. ਏਕਾਦਸਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਮਨਾਯਤਨਵਜ੍ਜੇਹਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਯਥਾਨੁਰੂਪਾ ਛ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਹਿ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਇਤਰਾ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੧੭੩. ਤਤਿਯਪਞ੍ਹੇ – ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦਿਸਦਿਸਮੇਵ. ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਪਨ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠ ਧਾਤੁਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੧੭੪. ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਹੇ – ਤੀਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨਮਨਾਯਤਨੇਹਿ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਭਵੇਸੁ ਰੂਪਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇਵ ਆਯਤਨਾਨਿ ਤੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਸੇਸਾਨਿ ਨਵ ਰੂਪਾਯਤਨਾਨਿ ਤੇਹੇਵ ਚ ਦ੍ਵੀਹਿ, ਮਨਾਯਤਨੇਨ ਚਾਤਿ ਤੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨਵਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਰੂਪਧਾਤੁਧਮ੍ਮਧਾਤੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ.
੧੭੫. ਪਞ੍ਚਮਪਞ੍ਹੇ – ਦ੍ਵੀਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਪਠਮਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਮਨਾਯਤਨੇਹਿ. ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਰੂਪਾਯਤਨਮਨਾਯਤਨੇਹਿ. ਧਾਤੁਯੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਏਕੇਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੧੭੬. ਛਟ੍ਠਪਞ੍ਹੇ – ਦਸਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨਵਜ੍ਜੇਹਿ. ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਰੂਪਧਾਤੁਧਮ੍ਮਧਾਤੁਵਜ੍ਜੇਹੇਵ. ਕਥਂ? ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਸਪ੍ਪਟਿਘਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਨਵ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਯਤਨਾਨਿ. ਤੇਹਿ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ, ਆਯਤਨਸਙ੍ਗਹੇਨ ਤਾਨੇਵ ਨਵਾਯਤਨਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਰੂਪਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਯਤਨਾਨਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੇਨਪਿ ਤਾ ਏਵ ਨਵ ਧਾਤੁਯੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਰੂਪਧਾਤੁਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯੋ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਇਤਿ ਯਾਨਿ ਤੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਰੂਪਾਯਤਨਵਜ੍ਜੇਹਿ ਨਵਹਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਯਤਨੇਹਿ, ਮਨਾਯਤਨੇਨ ਚਾਤਿ ਦਸਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਯਾਪਿ ਤੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ, ਤਾ ਰੂਪਧਾਤੁਵਜ੍ਜਾਹਿ ਨਵਹਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਧਾਤੂਹਿ, ਸਤ੍ਤਹਿ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹੀਤਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੧੭੭. ਸਤ੍ਤਮਪਞ੍ਹੇ – ਦ੍ਵੀਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਮਨਾਯਤਨੇਹਿ. ਅਟ੍ਠਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ.
੧੭੮. ਅਟ੍ਠਮਪਞ੍ਹੇ – ਏਕਾਦਸਹਾਯਤਨੇਹੀਤਿ ਸਪ੍ਪਟਿਘਧਮ੍ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਵਜ੍ਜੇਹਿ, ਉਪਾਦਾਧਮ੍ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਵਜ੍ਜੇਹਿ. ਧਾਤੂਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.
ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਅਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੩. ਤਤਿਯਨਯੋ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੯. ਇਦਾਨਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਲਕ੍ਖਣਂ – ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਾਰੇ ਯਂ ਖਨ੍ਧਪਦੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਯਤਨਧਾਤੁਪਦੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਤਂ ਪਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇਸੁ ਤੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋਪਿ ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਨੁ ਚ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ? ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਨ ਪਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋਵ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ, ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਤੋ ਹਿ ਸੁਖੁਮਰੂਪਮਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਭਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਨ ਤੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਨਾਮ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਪਿ ਇਤਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇਸੁ ਤੇਨ ਏਕੋਪਿ ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਏਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਪਦਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਰੂਪੇਨ ਵਾ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਕਦੇਸਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਇਧ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਇਦਮੁਦ੍ਦਾਨਂ –
‘‘ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਤਥਾ ਸਚ੍ਚਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਚ ਸੋਲ਼ਸ;
ਪਦਾਨਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੇ, ਚੁਦ੍ਦਸੂਪਰਿ ਚੁਦ੍ਦਸ.
‘‘ਸਮਤਿਂਸ ਪਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਗੋਚ੍ਛਕੇਸੁ ਦਸਸ੍ਵਥ;
ਦੁਵੇ ਚੂਲ਼ਨ੍ਤਰਦੁਕਾ, ਅਟ੍ਠ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਰਾ’’ਤਿ.
ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਪਦੇਸੁ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਪਞ੍ਹਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਸੁ ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਯਤਨਧਾਤੂਸੁ ਪਨ ਭੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਪਞ੍ਹੇ ਤਾਵ – ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ. ਆਯਤਨਧਾਤੁਯੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੁਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਸੁਖੁਮਰੂਪਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਾ ਚ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੇਸਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹਂ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਤੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਖਨ੍ਧਤੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਏਕੇਨਾਯਤਨੇਨ, ਏਕਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਪਕ੍ਖੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਰੂਪਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੧੮੦. ਦੁਤਿਯੇ – ਚਤੂਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਜ੍ਜੇਹਿ. ਤੇ ਹਿ ਨਿਰੋਧੇਨ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ.
੧੮੧. ਤਤਿਯੇ – ਦ੍ਵੀਹੀਤਿ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ. ਰੂਪਾਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ ਹਿ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਵ ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹੀ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤੋ ਪਰਞ੍ਹਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਕ੍ਖਾਮ.
੧੮੨. ਚਤੁਤ੍ਥੇ – ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ, ਵੇਦਨਾਪਞ੍ਚਕੇ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ; ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਸੁ ਫਸ੍ਸਪਰਿਯੋਸਾਨੇਸੁ ਰੂਪਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ. ਵੇਦਨਾਯ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸਦਿਸੋਵ ਤਣ੍ਹੁਪਾਦਾਨਕਮ੍ਮਭਵੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਸਦਿਸੋਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
੧੮੩. ਪਞ੍ਚਮੇ – ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣੇਸੁ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਦਿਸੋਵ. ਝਾਨੇਨ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸੁਖੁਮਰੂਪਂ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਖਨ੍ਧਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੧੮੪. ਛਟ੍ਠੇ – ਸੋਕਾਦਿਤ੍ਤਯੇ ਵੇਦਨਾਯ ਸਦਿਸੋ. ਉਪਾਯਾਸਾਦੀਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰਸਦਿਸੋ. ਪੁਨ ਵੇਦਨਾਯ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸਦਿਸੋ, ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸਦਿਸੋ, ਚੇਤਨਾਦੀਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਸਦਿਸੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸਤ੍ਤਮਪਞ੍ਹਾਦੀਸੁਪਿ ਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੪. ਚਤੁਤ੍ਥਨਯੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯੧. ਇਦਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਪੁਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਤਂ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੂਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਸਕਲਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਪਦੇਸੁ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਸਕਲੇਨ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਦੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਙ੍ਗਾਹਕਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾਰੂਪਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਪਦਾਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਕਦੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ – ਵੇਦਨੇਕਦੇਸਂ ਵਾ ਸੁਖੁਮਰੂਪਂ ਵਾ ਸਦ੍ਦੇਕਦੇਸਂ ਵਾ, ਤਾਨਿ ਇਧ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਇਦਮੁਦ੍ਦਾਨਂ –
‘‘ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾ ਪਨ੍ਨਰਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ, ਏਕਾਦਸ ਪਟਿਚ੍ਚਪਦਾ;
ਉਦ੍ਧਂ ਪੁਨ ਏਕਾਦਸ, ਗੋਚ੍ਛਕਪਦਮੇਤ੍ਥ ਤਿਂਸਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪਞ੍ਹਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਂ ਪਦਂ, ਤਦੇਵ ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚੇਨ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਵਜ੍ਜਾ ਸੇਸਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਪੁਨ ਤੇਹਿ ਤਣ੍ਹਾਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਪੁਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹੇਵ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਾ ਏਕੋ ਖਨ੍ਧੋ ਨਾਮ. ਰੂਪਧਮ੍ਮਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਪਰਿਦੇਵਪੁਚ੍ਛਾਯ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ ਏਕਂ ਆਯਤਨਂ ਨਾਮ. ਸਦ੍ਦਧਾਤੁ ਏਕਾ ਧਾਤੁ ਨਾਮ, ਸੇਸਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੁਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੫. ਪਞ੍ਚਮਨਯੋ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਅਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯੩. ਇਦਾਨਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਪੁਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਤਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਗ੍ਗਾਹਕੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੁਖੁਮਰੂਪਗ੍ਗਾਹਕੇਸੁ ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਅਪ੍ਪਟਿਘਾਦੀਸੁ ਚ ਪਦੇਸੁ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਤਾਦਿਸੇਨ ਹਿ ਪਦੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਮਤ੍ਤਂ ਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਸੇਸਾ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾਰੂਪਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਸੁਖੁਮਰੂਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਨ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਇਧ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਇਦਮੁਦ੍ਦਾਨਂ –
‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਖਨ੍ਧਾ ਤਥਾਯਤਨਧਾਤੁਯੋ ਸਚ੍ਚਤੋ ਤਯੋ;
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿਪਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ, ਤੇਵੀਸਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਤੋ.
‘‘ਪਰਤੋ ਸੋਲ਼ਸ ਪਦਾ, ਤੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕਂ ਤਿਕੇ;
ਗੋਚ੍ਛਕੇ ਸਤ੍ਤਤਿ ਦ੍ਵੇ ਚ, ਸਤ੍ਤ ਚੂਲ਼ਨ੍ਤਰੇ ਪਦਾ.
‘‘ਮਹਨ੍ਤਰੇ ਪਦਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਤੋ ਪਰਂ;
ਅਟ੍ਠਾਰਸੇਵ ਞਾਤਬ੍ਬਾ, ਸੇਸਾ ਇਧ ਨ ਭਾਸਿਤਾ’’ਤਿ.
ਪਞ੍ਹਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਕਤਿਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਂ ਪਦਂ, ਤਦੇਵ ਯੇਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹੇਨ ਪਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਵਸੇਸਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਤੀਹਿਪਿ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਾਦੀਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਨਾਮ. ਪੁਨ ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਙ੍ਗਹੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪੁਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਙ੍ਗਹੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨ, ਏਕੇਨਾਯਤਨੇਨ, ਸਤ੍ਤਹਿ ਧਾਤੂਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ – ਯਦੇਤਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਙ੍ਗਹੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤੇਹਿਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਮ੍ਮੇਹਿ ਤੇ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਵ ਤੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਪੁਨ ਤੇ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵ ਤੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਤੋ ਏਕੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਆਯਤਨਤੋ ਏਕਂ ਮਨਾਯਤਨਂ, ਧਾਤੁਤੋ ਸਤ੍ਤ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਂ ਪਦਂ, ਤਦੇਵ ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ਤਾਵ – ਰੂਪਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਹਿ ਰੂਪਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹੇਵ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਙ੍ਗਹੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇ ਚ ਦ੍ਵੇ ਖਨ੍ਧਾ ਏਕਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ ਸਤ੍ਤਰਸ ਧਾਤੁਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ.
੧੯੫. ਤਤਿਯਪਞ੍ਹੇ – ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੧੯੬. ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਹੇ – ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਵੇਦਨਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ – ਰੂਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਦਾਨਗਾਥਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਧਮ੍ਮਾਯੇਵ ਅਞ੍ਞੇਨਾਕਾਰੇਨ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ.
ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਅਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੬. ਛਟ੍ਠਨਯੋ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਿਪ੍ਪਯੋਗਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨੮. ਇਦਾਨਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਿਪ੍ਪਯੋਗਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਲਬ੍ਭਤਿ ਯਞ੍ਚ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਗਹਿਤਂ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਪਨ ਯਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਚਤੂਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ, ਚਤੂਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ; ਸਭਾਗੋ ਵਿਸਭਾਗੋਤਿ ਹਿ ਵਚਨਤੋ ਚਤੂਹਿ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹੇਵ ਸਭਾਗਾਨਂ ਏਕਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਮਿਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਨ ਰੂਪੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਵਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਚ ਰੂਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਥਾ ਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਵਿਸਭਾਗਾ ਹਿ ਤੇ ਤੇਸਂ. ਯਥਾ ਚ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨੇਹਿ, ਏਵਂ ਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨੇਹਿ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕੇਹਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਹਿਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਤ੍ਥਿਯੇਵ. ਤੇਪਿ ਹਿ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਾਨਕ੍ਖਣਵਿਸਭਾਗਤਾਯ ਵਿਸਭਾਗਾਯੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸਭਾਗਤਾ ਸਙ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਨਤੋ ਸਙ੍ਗਹਨਯੇ ਨਤ੍ਥਿ. ਗਣਨੂਪਗਮਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸਙ੍ਗਹਟ੍ਠੋ. ਸਮ੍ਪਯੋਗਨਯੇ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਟ੍ਠੋਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸ ਏਕਧਮ੍ਮੇਨਪਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਲਕ੍ਖਣਂ ਨ ਯੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਕਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗਲਕ੍ਖਣਂ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਪਦਾਨਿ ਸਤ੍ਤਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਸੁ ਏਕਾਯਪਿ ਅਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਰੂਪੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਵਾ ਮਿਸ੍ਸਕਧਮ੍ਮੇ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਇਧ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਇਦਮੁਦ੍ਦਾਨਂ –
‘‘ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ, ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਞ੍ਚ ਜੀਵਿਤਂ;
ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਮਹਾਭਵਾ.
‘‘ਜਾਤਿਜਰਾ ਚ ਮਰਣਂ, ਤਿਕੇਸ੍ਵੇਕੂਨਵੀਸਤਿ;
ਗੋਚ੍ਛਕੇਸੁ ਚ ਪਞ੍ਞਾਸ, ਅਟ੍ਠ ਚੂਲ਼ਨ੍ਤਰੇ ਪਦਾ.
‘‘ਮਹਨ੍ਤਰੇ ਪਨ੍ਨਰਸ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਤਤੋ ਪਰੇ;
ਤੇਵੀਸ ਪਦਸਤਂ ਏਤਂ, ਸਮ੍ਪਯੋਗੇ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ.
ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਞ੍ਹਿ ਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਏਤਾਨਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਸੇਸਾਨਿ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਤਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਵਸੇਨ ਚ ਸਮੋਧਾਨੇਨ ਚ ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਹੇਸੁ, ਪਠਮੇ – ਏਕੇਨਾਯਤਨੇਨਾਤਿ ਮਨਾਯਤਨੇਨ. ਕੇਹਿਚੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੁਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਹਿ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ.
੨੨੯. ਦੁਤਿਯੇ – ਤੀਹੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਹਿ. ਕੇਹਿਚਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ. ਇਤਰੇਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਹਿ. ਕੇਹਿਚਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨੇਹਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਰੂਪਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੇ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੂਸੁ ਅਰੂਪਂ, ਅਰੂਪਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੇ ਰੂਪਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਤਿਯਪਞ੍ਹੋ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥੋਵ.
੨੩੧. ਚਤੁਤ੍ਥੇ – ‘ਕਤਿਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀ’ਤਿਆਦਿਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਪਨ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂਯੇਵ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਰਤੋਪਿ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਪਞ੍ਹੇਸੁ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਦਿਪਞ੍ਹਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਪਾਲ਼ਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਨਾਤਿਪਾਕਟਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਨਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ.
੨੩੪. ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਛਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ, ਦਸਹਿ ਚ ਰੂਪਧਾਤੂਹਿ. ਸੇਸਾਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੨੩੫. ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਹਿ. ਏਕਾਯ ਧਾਤੁਯਾਤਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ. ਸਮੁਦਯਮਗ੍ਗਾਨਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ. ਏਕੇਨਾਯਤਨੇਨਾਤਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਨ. ਏਕਾਯ ਧਾਤੁਯਾਤਿ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਤਂ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯਂ ਕੇਹਿਚਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ.
੨੩੮. ਸੁਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਪਞ੍ਹੇ – ਤੀਹੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ. ਏਕਾਯ ਧਾਤੁਯਾਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਚ. ਛਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਵਜ੍ਜਾਹਿ.
੨੪੫. ਰੂਪਭਵਪਞ੍ਹੇ – ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਰੂਪਾਯਤਨਾਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਨ ਕੇਹਿਚੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਨਂ ਪਨ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਤੀਹਿ ਧਾਤੂਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੨੫੬. ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਪਞ੍ਹੇ – ਦ੍ਵੀਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਮਨੋਧਾਤੁਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ. ਪਨ੍ਨਰਸਹੀਤਿ ਸੇਸਾਹਿ ਦਸਹਿ ਰੂਪਧਾਤੂਹਿ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਹਿ.
੨੫੭. ਕੁਸਲਪਞ੍ਹੇ – ਕੁਸਲੇਹਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ.
੨੫੮. ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਪਞ੍ਹੇ – ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨੇਵ. ਪਨ੍ਨਰਸਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਮਨੋਧਾਤੂਹਿ ਚੇਵ ਰੂਪਧਾਤੂਹਿ ਚ. ਏਕਾਦਸਹੀਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰੂਪਧਾਤੂਹਿ.
੨੬੨. ਨੇਵਵਿਪਾਕਨਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮਪਞ੍ਹੇ – ਪਞ੍ਚਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਹਿ. ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਅਨੁਪਾਦਾਨਿਯਪਞ੍ਹੇ – ਛਹੀਤਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਵਜ੍ਜਾਹਿ. ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਪਞ੍ਹੇ – ਪਨ੍ਨਰਸਹੀਤਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰੂਪਧਾਤੂਹਿ. ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਪਞ੍ਹੇ – ਏਕੇਨ ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਵਿਚਾਰਞ੍ਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਪੀਤਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਪੀਤਿਸਹਗਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਾਰੋ ਵਿਚਾਰੇਨ, ਪੀਤਿ ਚ ਪੀਤਿਯਾ ਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੂਸੁ ਕੇਹਿਚਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਸੋਲ਼ਸਹੀਤਿ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਵਜ੍ਜਾਹੇਵ. ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਪਞ੍ਹੇ – ਏਕਾਯ ਧਾਤੁਯਾਤਿ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ. ਸੁਖਸਹਗਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਚ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇ ਵੁਤ੍ਤਾਵ. ਦਸ੍ਸਨੇਨਪਹਾਤਬ੍ਬਾਦਯੋ ਕੁਸਲਸਦਿਸਾਵ.
੨੭੧. ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਸਦਿਸਂ. ਏਕਾਯ ਧਾਤੁਯਾਤਿ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ. ਕੇਹਿਚੀਤਿ ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ. ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਪਨ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤੂਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਠਮਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮੇਵ ਭਜਤਿ. ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾਦਯੋ ਕੁਸਲਸਦਿਸਾਵ.
੨੭੩. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ – ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਾਤੂਹੀਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਹਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਧਮ੍ਮਭੂਤਾਨੇਵ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕੋਟ੍ਠਾਸਮ੍ਪਿ ਪਨ ਭਜਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਦਯੋ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਸਦਿਸਾਵ. ਹੇਤੁਆਦਯੋ ਸਮੁਦਯਸਦਿਸਾਵ. ਸਹੇਤੁਕਾ ਚੇਵ ਨ ਚ ਹੇਤੂਪਿ ਪੀਤਿਸਹਗਤਸਦਿਸਾਵ. ਤਥਾ ਪਰਾਮਾਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦਿਸਾਵ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.
ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਿਪ੍ਪਯੋਗਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੭. ਸਤ੍ਤਮਨਯੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦੬. ਇਦਾਨਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਲਕ੍ਖਣਂ – ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਾਰੇ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਪਦੇਨ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਹਿ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਤਂ ਪਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਪਦਾਨਿ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਇਧ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਇਦਮੁਦ੍ਦਾਨਂ –
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਞ੍ਚ ਏਕਂ,
ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਧਾਤੁਪਦਾਨਿ ਸਤ੍ਤ;
ਤਯੋ ਪਟਿਚ੍ਚਾ ਅਥ ਫਸ੍ਸਸਤ੍ਤਕਂ,
ਤਿਕੇ ਤਯੋ ਸਤ੍ਤ ਮਹਨ੍ਤਰੇ ਚ.
‘‘ਏਕਂ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ, ਸਵਿਚਾਰਮੇਕਂ;
ਯੁਤ੍ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚ ਏਕਮੇਵਾ’’ਤਿ.
ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ – ਖਨ੍ਧਾ ਚਤੁਰੋਤਿਆਦਿਨਾਪਿ ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਪਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਕਾ ਪਞ੍ਹਾ ਕਤਾ. ਤੇਸੁ ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਹੇ ਤਾਵ – ਏਕੇਨਾਤਿ ਮਨਾਯਤਨੇਨ. ਸਤ੍ਤਹੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ. ਕੇਹਿਚੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇ ਵੇਦਨਾਦੀਹਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਪਞ੍ਹੇ – ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਕੇਹਿਚੀਤਿ ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਪਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾ ਛ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਧਮ੍ਮਾ, ਰੂਪਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ. ਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਕੇਹਿਚਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਆਯਤਨੇਹਿ ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਏਕਾਯ ਧਾਤੁਯਾਤਿ ਯਾ ਯਾ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਾ ਹੋਤਿ ਤਾਯ ਤਾਯ.
੩੦੯. ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਞ੍ਹੇ – ਪਞ੍ਚਹੀਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਹਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਆਦੀਹਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਪਦੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੮. ਅਟ੍ਠਮਨਯੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੩੧੭. ਇਦਾਨਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਮੋਘਪੁਚ੍ਛਾਵ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਕੇਨਚਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ. ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਮੋਘਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੯. ਨਵਮਨਯੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੩੧੯. ਇਦਾਨਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ, ਪੁਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਤਂ ਰੂਪੇਨ ਵਾ ਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕੇਹਿ ਵਾ ਸਬ੍ਬਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਾਹਕੇਹਿ ਵਾ ਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਰੂਪੇਨ ਹਿ ਰੂਪਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਬ੍ਬਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਾਹਕੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਰਹਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਂਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਤੇਨ ਸਹ ਸਮ੍ਪਯੋਗਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾਰੂਪਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਯਾਨਿ ਪਨ ਪਦਾਨਿ ਰੂਪੇਨ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਂ ਅਰੂਪੇਕਦੇਸਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਇਧ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਇਦਮੁਦ੍ਦਾਨਂ –
‘‘ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਮਨਾਯਤਨਮੇਵ ਚ;
ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ ਸਤ੍ਤ, ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾ ਚੁਦ੍ਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ.
‘‘ਪਚ੍ਚਯੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਪਦਾ, ਤਤੋ ਉਪਰਿ ਸੋਲ਼ਸ;
ਤਿਕੇਸੁ ਅਟ੍ਠ ਗੋਚ੍ਛਕੇ, ਤੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮੇਵ ਚ.
‘‘ਮਹਨ੍ਤਰਦੁਕੇ ਸਤ੍ਤ, ਪਦਾ ਪਿਟ੍ਠਿਦੁਕੇਸੁ ਛ;
ਨਵਮਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸੇਤੇ, ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਤਾ’’ਤਿ.
ਸਬ੍ਬਪਞ੍ਹੇਸੁ ਪਨ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਾ, ਤੇ ਯੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਹਿ ਇਤਰੇ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਪੁਨ ਤੇਹਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਸਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਏਕੇਨ ਮਨਾਯਤਨੇਨ, ਸਤ੍ਤਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਚ, ਕੇਹਿਚਿ ਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰੇਹੇਵ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ.
ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੦. ਦਸਮਨਯੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੩. ਇਦਾਨਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਸਮ੍ਪਯੋਗਵਿਪ੍ਪਯੋਗਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਧਟਾ, ਸਬ੍ਬਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਤੇਯੇਵ ਉਦ੍ਧਟਾ. ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਂ ਪਨ ਏਕਤੋ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਆਗਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਪਦਂ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਂ, ਤਂ ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਹਿ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਹਿ ਚ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਨ ਸੁਖੁਮਰੂਪਗਤਿਕਮੇਵ. ਸੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚਤੂਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਏਕੇਨ ਮਨਾਯਤਨੇਨ ਸਤ੍ਤਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ, ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੂਸੁ, ਕੇਹਿਚਿ ਵੇਦਨਾਦੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹੇਵ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ.
ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੧. ਏਕਾਦਸਮਨਯੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੦੯. ਇਦਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਾਦਯੋਵ ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਧਟਾ, ਸਬ੍ਬਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਤੇਯੇਵ ਉਦ੍ਧਟਾ. ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਂ ਪਨ ਏਕਤੋ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਪਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਆਗਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਪਦੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਤੇਸਂ ਯੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚੇਨ ਤਾਵ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਙ੍ਗਹੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਤੇ ਚ ਸੇਸੇਹਿ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਏਕੇਨ ਮਨਾਯਤਨੇਨ, ਸਤ੍ਤਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੂਸੁ ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਂ ਸੇਸੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕੇਹਿਚਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਏਕੇਨ ਪਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਦਸਹਿ ਰੂਪਾਯਤਨੇਹਿ, ਰੂਪਧਾਤੂਹਿ ਚ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਚ, ਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਕੇਹਿਚਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੨. ਦ੍ਵਾਦਸਮਨਯੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਾਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੧੭. ਇਦਾਨਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਾਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਧਟਾ, ਸਬ੍ਬਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਤੇਯੇਵ ਉਦ੍ਧਟਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਪਦੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਯੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵਾ ਅਸਙ੍ਗਹੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹਿ ਸਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਤੇ ਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਤੀਹਿ ਸਞ੍ਞਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਮਨਾਯਤਨੇਹਿ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ ਚੇਵ, ਸਤ੍ਤਹਿ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਹੀਤਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਧਾਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਸੇਸਾਹਿ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੂਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਾਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੩. ਤੇਰਸਮਨਯੋ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੪੮. ਇਦਾਨਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਪਞ੍ਚਮੇ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਅਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਦਿਸਪਞ੍ਹਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਯੇ ਚ ਅਰੂਪਭਵੇਨ ਸਦਿਸਾ, ਤੇਯੇਵ ਉਦ੍ਧਟਾ. ਸੇਸਾ ਪਨ ਨ ਰੁਹਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਉਦ੍ਧਟਾ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਪਨ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਾਨਿ ਪਦਾਨਿ ਰੁਹਨ੍ਤਿ, ਤਾਨੇਵ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਟਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਉਦ੍ਧਟਧਮ੍ਮੇਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਤੇ ਯੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਤਾਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਤੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ. ਤਂ ਵੇਦਨਾਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ, ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੂਸੁ ਚ ਵੇਦਨਾਦੀਹੇਵ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ. ਏਕੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਦਸਹਿ ਰੂਪਾਯਤਨਰੂਪਧਾਤੂਹਿ, ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੂਸੁ ਚ ਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੇਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੪. ਚੁਦ੍ਦਸਮਨਯੋ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਾਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾ
੪੫੬. ਇਦਾਨਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਸਙ੍ਗਹਿਤਾਸਙ੍ਗਹਿਤਪਦਂ ਭਾਜੇਤੁਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਨ ਰੁਹਤਿ, ਤਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਰੇ ਨ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਕਾਨਿ ਪਨ ਤਾਨੀਤਿ? ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਾਦੀਨਿ. ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਸ੍ਸ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਏਕੇਨਾਪਿ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਨ ਰੁਹਤਿ. ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੇਸਂ ਇਦਮੁਦ੍ਦਾਨਂ –