੯. ਵਚਨਸੋਧਨਵਣ੍ਣਨਾ
੫੫-੫੯. ਇਦਾਨਿ ਵਚਨਸੋਧਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਦੇਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਸੋਧੇਤੁਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਦੇਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ, ਤਂ ਏਕਤ੍ਥਂ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਨਾਨਤ੍ਥਂ ਵਾ. ਯਦਿ ਤਾਵ ਨਾਨਤ੍ਥਂ, ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਂ ਰੂਪਂ, ਅਞ੍ਞਾ ਵੇਦਨਾ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥੇਕਤ੍ਥਂ, ਯਥਾ ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਂ ਮਨੋ, ਏਵਂ ਸ੍ਵੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਸੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨ ਤਂ ਵਦਾਮਿ ‘‘ਯਦਿ ਤੇ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਸੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਯੋ ਯੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਸੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸਿ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਤਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦੀ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪਲਬ੍ਭਤਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਭਾਵਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਮਮ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਵਚਨਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਸੋ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਅਥ ਖੋ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੋ-ਕਾਰਤ੍ਥੇ ਕੇ-ਕਾਰੋ, ਹਿ-ਕਾਰੋ ਚ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤੋ. ਕੋਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਕੋਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਹਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁਪਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵ, ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲੋਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਨ ਕੋਚਿਪਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ. ਤਤੋ ਤਂ ਸਕਵਾਦੀ ਆਹ – ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਤ੍ਤੇ ਯਦਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪੁਗ੍ਗਲਤੋ ਅਨਞ੍ਞੋਪਿ ਕੋਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੋਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਤੇ ਕੋਚਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਕੋਚਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸਿ ਏਤਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਦ੍ਧਿਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨ ਹੇਵਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਹੇਤਾਨਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿਵੇਵਚਨਾਨੇਵ, ਅਪਿਚ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਿਨੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਯਥੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿਪਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਤਿਵੇਵਚਨਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪੇਤਾਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਸੋਧਿਤਾਨਿ.
੬੦. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਅਵਸਾਨੇ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਰਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਞ੍ਹੇਤਂ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਕੇਹਿਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਕੇਹਿਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਂ ਸਕਵਾਦੀ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਏਵਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ. ਤਯਾ ਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਚਨਮਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਿ ਗਹਿਤਾ, ਯਥਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਲੋਕਂ ਅਵੇਕ੍ਖਸ੍ਸੁ, ਮੋਘਰਾਜਾ, ਸਦਾ ਸਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੧੨੫) ਨਯੇਨ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥੇਵ ਤੇ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਿ, ਤਥਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਪਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਂ ਏਤਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸੀਤਿ? ਅਥ ਨਂ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨ ਹੇਵਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਨਿਗ੍ਗਹਾਦਿਵਿਧਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਵਚਨਸੋਧਨਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.