੧. ਸੁਦ੍ਧਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ
੧. ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾ. ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਅਯਂ ਪਟਿਜਾਨਨਾ. ਕਸ੍ਸ ਪਨਾਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਕਸ੍ਸ ਪਟਿਜਾਨਨਾਤਿ? ਅਸੁਕਸ੍ਸਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਲਦ੍ਧੀਨਂ ਵਿਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ਤਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਮਾਤਿਕਾ ਠਪਿਤਾ. ਸਾ ਥੇਰੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਨਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਥੇਰੋ ਯਤ੍ਤਕਾ ਏਤ੍ਥ ਵਾਦਮਗ੍ਗਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਤ੍ਤਕੇਹਿ ਵਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਾਦੇਨ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਪਨ ਤਾਸਂ ਤਾਸਂ ਕਥਾਨਂ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸੁਖਾਵਧਾਰਣਤ੍ਥਂ ਸਕਵਾਦੀਪੁਚ੍ਛਾ, ਪਰਵਾਦੀਪੁਚ੍ਛਾ, ਸਕਵਾਦੀਪਟਿਞ੍ਞਾ, ਪਰਵਾਦੀਪਟਿਞ੍ਞਾਤਿ ਏਵਂ ਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਵ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ.
ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਹਿ ਅਯਂ ਸਕਵਾਦੀਪੁਚ੍ਛਾ. ਤਾਯ ‘‘ਯੇ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕਾ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਿਨੋ, ਤੇ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਕੇ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਿਨੋਤਿ? ਸਾਸਨੇ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਚੇਵ ਸਮਿਤਿਯਾ ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਬਹੂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾ, ਸਤ੍ਤੋ ਜੀਵੋ. ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿ ਮਾਯਾਮਰੀਚਿਆਦਯੋ ਵਿਯ ਅਭੂਤਾਕਾਰੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਭੂਤਟ੍ਠੋ. ਪਰਮਤ੍ਥੋਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੋ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਯੋ ਪਰਤੋ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ, ਰੂਪਞ੍ਚ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸਵਿਧੋ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਯਥਾ ਸੋ ਭੂਤੇਨ ਸਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਏਵਂ ਤਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਰਵਾਦੀ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਪਟਿਜਾਨਨਞ੍ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ‘‘ਆਮੋ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਗਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਸੋ ਹਿ ਯਂ ਤਂ ਪਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਗਤਂ, ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ ਨ ਵਿਸਂਵਾਦਨਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ, ਨਾਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਸਦੇਵਕਂ ਪਨ ਲੋਕਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੋ ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ, ਸੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ.
ਅਥਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਲੇਸਵਚਨਸ੍ਸ ਛਲਵਾਦਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਅਦਦਮਾਨੋ ਸਕਵਾਦੀ ਯੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਪਰਤੋ ‘‘ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ, ਸਙ੍ਖਤੋ ਅਸਙ੍ਖਤੋ, ਸਸ੍ਸਤੋ, ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਸਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਦੀਪਿਤੋ ਰੂਪਾਦਿਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸਵਿਧੋ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦੋ ਆਗਤੋ; ਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਵਸੇਨ, ਨਾਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਭੂਤਤਾਯ ਏਵ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ, ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤਾਯ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ – ‘‘ਯੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ ਪਰਮਤ੍ਥੋ, ਤਤੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾ’’ਤਿ.
ਤਤੋਤਿ ਕਰਣਵਚਨਮੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਰੁਪ੍ਪਨਾਦਿਭੇਦੇਨ ਵਾ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭੇਦੇਨ ਵਾ ਆਕਾਰੇਨ ਯੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਤਿ ਅਵਜਾਨਨਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੋ ਹਿ ਤਥਾਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਵਜਾਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ – ‘ਨ ਹਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’ਤਿ, ਨ ਹਿ ਏਵਨ੍ਤਿਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦਿਵਚਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪੁਰਿਮਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪਟਿਞ੍ਞਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਚ ਪੁਰਿਮਾ ਨ ਸਨ੍ਧਿਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਦੋਸਂ ਅਪਰਾਧਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਆਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਠਪਨਾਯ ਚੇਵ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਹਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਹਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਯਦਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਸਚੇ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਪਰਵਾਦੀਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਠਪਨਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਭੂਤਾ ਅਨੁਲੋਮਠਪਨਾ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਵਤ ਰੇਤਿਆਦਿ ਅਨੁਲੋਮਪਕ੍ਖੇ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਪਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਲੋਮਪਾਪਨਾ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਵਤਾਤਿ ਓਕਪ੍ਪਨਵਚਨਂ. ਰੇਤਿ ਆਮਨ੍ਤਨਵਚਨਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਤੇਨ, ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਤ, ਰੇ ਹਮ੍ਭੋ, ਭਦ੍ਰਮੁਖ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਯੇਵਾਤਿ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਵਦੇਸੀਤਿਆਦਿ ਅਨੁਲੋਮਪਕ੍ਖੇ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਆਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਲੋਮਰੋਪਨਾ ਨਾਮ. ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿਪਦਂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਇਦਂ ਤੇ’ਤਿ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਤੋ ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਏਤਂ ਆਗਤਮੇਵ.
ਨੋ ਚੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਤਿਆਦਿ ‘‘ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਭੂਤਾ ਪਟਿਲੋਮਠਪਨਾ ਨਾਮ. ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇਤਿਆਦਿ ਪਟਿਲੋਮਪਕ੍ਖੇ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਪਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਲੋਮਪਾਪਨਾ ਨਾਮ. ਪੁਨ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਵਦੇਸੀਤਿਆਦਿ ਪਟਿਲੋਮਪਕ੍ਖੇ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਆਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਲੋਮਰੋਪਨਾ ਨਾਮ. ਇਧਾਪਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿਪਦਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਇਦਂ ਤੇਤਿ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਪਰਤੋਪਿ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਦਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ, ਤੇਨ ਵਤ ਭੋ ਸੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਵਦੇਸਿ ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਖੋ ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਹੇ ‘ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’ਤਿ, ਨੋ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ‘ਤਤੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’’ਤਿ, ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਠਪਨਾਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਤਤੋ ਸੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ, ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਹੇਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਵ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਦੇਸਿ ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਖੋ ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਹੇ ‘ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’ਤਿ, ਨੋ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ‘ਤਤੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’’ਤਿ, ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਠਪਨਾਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿਕਂ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਂ ਨਾਮ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਏਕੋ, ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਏਕੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਨਿਗ੍ਗਹਾ ਕਤਾ. ‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹ’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪਠਮਂ ਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਠਮਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਆਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕੋਵਾਯਂ ਨਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਪਠਮੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ.
੨. ਇਦਾਨਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਨਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸਕਵਾਦੀ ਯਥਾ ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨੀਯਤੋ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਪੁਨ ਇਤਰੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਯੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਾ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਏਵਮਾਹ. ਸਕਵਾਦੀ ‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋਪਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾਪਿ ਨ ਹੇਵਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤੇਨ ਪਠਮਂ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਨੁਪਲਬ੍ਭਨੀਯਤਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ. ਪਰਵਾਦੀ ਪਨ ‘ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀ’ਤਿ ਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤਂ ਛਲਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਯਂ ਤਯਾ ਪਠਮਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਨਸ੍ਸ ਪਟਿਭਣ੍ਡਨਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਜਾਨਾਹਿ ਪਟਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਵਾਦਟ੍ਠਪਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਪਾਕਟੋ ਕਤੋ, ਏਵਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਹਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਠਪਨਾ ਨਾਮ ਪਰਵਾਦੀਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਠਪਨਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਤਵ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਠਪਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਵਾ ਪਟਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਕਟਭਾਵਕਰਣਂ, ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਪਨਸ੍ਸ ਪਾਕਟਕਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤੂਹਾਕਾਰੇਹਿ. ਪਟਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਕਮ੍ਮਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮਾਤਿ ਏਕਂ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੩. ਏਵਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯ੍ਵਾਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਤਮੇਵ ਛਲਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਕ੍ਕਟਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤ੍ਵਞ੍ਚੇ ਪਨ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤ੍ਵਂ ਚੇ ਪਨ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਮਞ੍ਞਸਿ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਖੋਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕੇ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨੋ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਨ ਹੇਵਾਤਿ ਅਵਜਾਨਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਤਵ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤ੍ਵਂਯੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪਕ੍ਖੇ – ‘‘ਹੇਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਹੇਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇਤਿ ਪੁਨ ਨ ਹੇਵਾਤਿ ਅਵਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮਾਤਿ ਅਥੇਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹਾਰਹਂ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮ. ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਚ ਹੋਸੀਤਿ ਸਕੇਨ ਮਤੇਨ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਚ ਭਵਸਿ.
ਏਵਮਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਹਞ੍ਚੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਠਪਨਾਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਇਦਂ ਤਵ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਛਲਵਾਦੇਨ ਚਤੂਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਨਿਗ੍ਗਹਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮ.
੪. ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਇਦਾਨਿ ‘‘ਯਦਿ ਅਯਂ ਮਯਾ ਤਵ ਮਤੇਨ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਯੋ ਮਮ ਤਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਸੋਪਿ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਸੇ ਚੇ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਏਸੇ ਚੇ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੇਤਿ ਏਸੋ ਚੇ ਤਵ ਵਾਦੋ ਮਯਾ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਏਸੋ ਚੇ ਤਵ ਮਯਾ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ. ਹੇਵਮੇਵਂ ਤਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖਾਤਿ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਤਯਾ ਮਮ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਤੇ ਨਿਗ੍ਗਹੇ ਏਵਮੇਵਂ ਪਸ੍ਸ. ਇਦਾਨਿ ਯ੍ਵਾਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ, ਤਂ ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਅਨਿਗ੍ਗਹਭਾਵਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤੋ ਨੋ ਚ ਮਯਂ ਤਯਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨੋ ਚ ਮਯਂ ਤਯਾ ਤਤ੍ਥ ਹੇਤਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਮਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਸੋ ਤਯਾ ਮਮ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਯਂ ਤਯਾ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਏਤਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਏਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪੁਨ ਨ ਹੇਵਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇ ਕਤੇਪਿ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਯੇਵ. ਏਵਂ ਅਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਮਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਸਿ, ਈਦਿਸੇਨ ਪਨ ਨਿਗ੍ਗਹੇਨ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਮਯਂ ਹੋਮ.
ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਚ ਹੋਮਾ’’ਤਿ ਅਵੋਚ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਹਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ…ਪੇ… ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿਆਹ. ਏਵਮਿਦਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਚਤੂਹਿ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਉਪਨੀਤਤ੍ਤਾ ਉਪਨਯਨਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.
੫. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਨ ਹੇਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਨਿਗ੍ਗਮਨਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੇਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇਤਿ ਯਥਾਹਂ ਤਯਾ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਨ ਹਿ ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਤਸ੍ਸ ਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਭਾਵੋ ਮਯਾ ਸਾਧਿਤੋ. ਤੇਨ ਹੀਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ, ਯਸ੍ਮਾ ਏਸ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਮਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਸਿ ਹਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ…ਪੇ… ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ, ਇਦਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਤਵ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਯੇ ਕਤੇ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਇਦਂ ਮਿਚ੍ਛਾ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਯੋ ਤਯਾ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ, ਸੋ ਦੁਕ੍ਕਟੋ. ਯਂ ਮਯਾ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਤਦੇਵ ਸੁਕਤਂ. ਯਾਪਿ ਚੇਸਾ ਪਟਿਕਮ੍ਮਚਤੁਕ੍ਕਾਦਿਵਸੇਨ ਕਥਾਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦਨਾ ਕਤਾ, ਸਾਪਿ ਸੁਕਤਾ. ਏਵਮੇਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿਕਾਨਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਨਿਗ੍ਗਹੋਪਨਯਨਨਿਗ੍ਗਮਨਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਪਞ੍ਚਕਂ ਨਾਮ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਕਵਾਦਿਨੋ ਪੁਬ੍ਬਪਕ੍ਖੇ ਸਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨੋ ਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤੇਨ ਛਲਵਾਦੇਨ ਜਯੋ ਹੋਤਿ.
੨. ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ
੬. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾ ਪਰਵਾਦਿਨੋ ਪੁਬ੍ਬਪਕ੍ਖੇ ਸਤਿ ਸਕਵਾਦਿਨੋ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਤਥੇਨ ਸੁਜਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਵਾਦੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਨੀਕੇ ਪੁਚ੍ਛਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਦਿਭੇਦਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੁਦ੍ਧਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਪਰਮਤ੍ਥਮਿਸ੍ਸਕਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਯੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿ ਪੁਨ ਅਨੁਯੋਗੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਵਾ ਅਨੁਯੋਗਸ੍ਸ ਸਂਕਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਨ ਹੇਵਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤੇਨ ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਏਵਮਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦੁਤਿਯਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਤਿਯੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਤੇਨ ਛਲੇਨ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਆਰੋਪਿਤੋ.
੭-੧੦. ਇਦਾਨਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੇ ਜਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਨੁਲੋਮਨਯੇ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਓਕਾਸਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਪੁਨ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਾਹਿ ਪਟਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਕਵਾਦੀਵਚਨਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਨਿਗ੍ਗਹੋਪਨਯਨਨਿਗ੍ਗਮਨਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਮਿਦਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦੀਨਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਨਿਗ੍ਗਹੋਪਨਯਨਨਿਗ੍ਗਮਨਚਤੁਕ੍ਕਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਂ ਨਾਮ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਾਨਿ ਪਠਮਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੇ ਦ੍ਵੇ ਪਞ੍ਚਕਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਚਕੇ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹੋ. ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ ਪਨ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਛਲਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਾਧਿਤੋ ਜਯੋ ਦੁਜ੍ਜਯੋ. ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਚਕੇ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ. ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ ਪਨ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਧਮ੍ਮਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਾਧਿਤੋ ਜਯੋ ਸੁਜਯੋਤਿ ਪਠਮਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
‘‘ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸੁਦ੍ਧੋ ਪਠਮਪਞ੍ਚਕੇ;
ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸੇਵ, ਪਟਿਕਮ੍ਮਜਯੋ ਤਹਿਂ.
‘‘ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਚਕੇ;
ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸੇਵ, ਪਟਿਕਮ੍ਮਜਯੋ ਤਹਿਂ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ, ਜਯੋਵ ਸਕਵਾਦਿਨੋ;
ਧਮ੍ਮੇਨ ਹਿ ਜਯੋ ਨਾਮ, ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਕੁਤੋ ਜਯੋ.
‘‘ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੇ ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਪਞ੍ਚਕਦ੍ਵਯਮਣ੍ਡਿਤੇ;
ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ, ਵੁਤ੍ਤੋ ਜਯਪਰਾਜਯੋ.
‘‘ਇਤੋ ਪਰੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ, ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੇਸੁ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;
ਏਵਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਯ੍ਯ, ਉਭੋ ਜਯਪਰਾਜਯੇ’’ਤਿ.
੨. ਓਕਾਸਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ
੧. ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧. ਏਵਂ ਸੁਦ੍ਧਿਕਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਅਪਰੇਹਿ ਓਕਾਸਾਦੀਹਿ ਨਯੇਹਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੁਂ ਪੁਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਪੁਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਰੀਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੋਸਞ੍ਚ ‘ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰ’ਨ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਨਦੋਸਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਪਞ੍ਚਕੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਠੋ ਪਨ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਸਰੀਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਰੀਰਤੋ ਬਹਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਨੀਕੇ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਠਮਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਵਜਾਨਾਤੀਤਿ ਛਲਵਾਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਪਾਕਟਮੇਵ.
੩. ਕਾਲਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ
੧. ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨. ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਸਬ੍ਬਦਾਤਿ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਜਾਤਿਕਾਲਞ੍ਚ ਧਰਮਾਨਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਕਾਲਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸ੍ਵੇਵ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿਆਦੀਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਦੋਸਞ੍ਚ ਧਰਮਾਨਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾਨਂ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਦੋਸਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਪਠਮਨਯੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵ.
੪. ਅਵਯਵਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ
੧. ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩. ਤਤਿਯਨਯੇ ਸਬ੍ਬੇਸੂਤਿ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿਆਦਿਦੋਸਭਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵਾਤਿ.
ਓਕਾਸਦਿਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਾਦਿ
੨. ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪. ਏਵਮੇਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਪਞ੍ਚਕੇ ਅਨੁਲੋਮਮਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਤਾਵ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ਪਚ੍ਚਨੀਕਮਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਭਾਜੇਤੁਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤੇ ਪਚ੍ਚਨੀਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚਨੀਕਸ੍ਸ ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤੇ ਅਨੁਲੋਮੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸੁਦ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਚੇਵ ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੇ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਮੁਖਾ ਨਾਮ ਵਾਦਯੁਤ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਮੁਖੇ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਨਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਲਿਖਿਯਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –
‘‘ਏਵਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇ ਪਞ੍ਹੇ, ਪਞ੍ਚਕਦ੍ਵਯਭੇਦਤੋ;
ਏਸਾ ਅਟ੍ਠਮੁਖਾ ਨਾਮ, ਵਾਦਯੁਤ੍ਤਿ ਪਕਾਸਿਤਾ.
‘‘ਅਟ੍ਠੇਵ ਨਿਗ੍ਗਹਾ ਤਤ੍ਥ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮਿਕਾ;
ਅਧਮ੍ਮਿਕਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਕਵਾਦਿਨੋ;
ਜਯੋ ਪਰਾਜਯੋ ਚੇਵ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਰਵਾਦਿਨੋ’’ਤਿ.
ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਸੁਦ੍ਧਿਕਸਂਸਨ੍ਦਨਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭-੨੭. ਇਦਾਨਿ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਞ੍ਚਾਤਿ ਯਥਾ ਰੂਪਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਤਥੇਵ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਵਚਨਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਯਦਿ ਤੇ ਰੂਪਂ ਵਿਯ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਰੂਪਤੋ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸਮਯਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸਭੇਦਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਕਵਾਦੀਪਕ੍ਖਮੂਲਕੇ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕੇ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਪਟਿਕਮ੍ਮਚਤੁਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਪਰਵਾਦੀਪਕ੍ਖਮੂਲਕੇਪਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮੇ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸ ਪਟਿਲੋਮਪਞ੍ਚਕਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਪਟਿਕਮ੍ਮਚਤੁਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਮਤ੍ਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਂ ਰੂਪਸ੍ਸ ਚ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਨੀਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਪਟਿਜਾਨਾਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਪਰਮਤ੍ਥਾਨਂ ਏਕਤ੍ਤਨਾਨਤ੍ਤਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਠਪਨੀਯਤ੍ਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਮਿਧਾਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਾਕਟਮੇਵਾਤਿ.
ਸੁਦ੍ਧਿਕਸਂਸਨ੍ਦਨਵਣ੍ਣਨਾ.
੬. ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਵਣ੍ਣਨਾ
੨੮-੩੬. ਇਦਾਨਿ ਰੂਪਾਦੀਹੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਓਪਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਵੇਦਨਾਨਂ ਉਪਲਦ੍ਧਿਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਾ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਰੂਪਾਨਂ ਉਪਲਦ੍ਧਿਸਾਮਞ੍ਞਪੁਚ੍ਛਾ ਚਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਉਭੋਪਿ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੇਨ ਉਪਲਦ੍ਧਿਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਰੂਪਵੇਦਨਾਨਂ ਵਿਯ ਰੂਪਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਸੇਸਮਿਧਾਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਰੂਪਮੂਲਕਾਦੀਨਂ ਚਕ੍ਕਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਸਕਵਾਦੀਪਕ੍ਖੇ ਵੀਸਾਧਿਕਾਨਿ ਨਵ ਨਿਗ੍ਗਹਪਞ੍ਚਕਸਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਕਥਂ? ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਤਾਵ ਰੂਪਮੂਲਕੇ ਚਕ੍ਕੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਤਥਾ ਵੇਦਨਾਦਿਮੂਲਕੇਸੂਤਿ ਵੀਸਤਿ. ਆਯਤਨੇਸੁ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਮੂਲਕੇ ਚਕ੍ਕੇ ਏਕਾਦਸ, ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਸਤਂ. ਧਾਤੂਸੁ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਮੂਲਕੇ ਚਕ੍ਕੇ ਸਤ੍ਤਰਸ, ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਛਾਧਿਕਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਤਾਨਿ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੂਲਕੇ ਚਕ੍ਕੇ ਏਕਵੀਸਤਿ, ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੂਤਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਵੀਸਾਧਿਕਾਨਿ ਨਵ ਨਿਗ੍ਗਹਪਞ੍ਚਕਸਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
੩੭-੪੫. ਪਰਵਾਦੀਪਕ੍ਖੇਪਿ ਰੂਪਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਨੁਲੋਮਵਸੇਨੇਵ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਛਲਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਉਪਲਦ੍ਧਿਸਾਮਞ੍ਞਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੋ ਕਤੋ. ਸੇਸਮਿਧਾਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਧਮ੍ਮਤੋਪਿ ਸਕਵਾਦੀਪਕ੍ਖੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੀਸਾਧਿਕਾਨਿ ਨਵ ਪਟਿਕਮ੍ਮਪਞ੍ਚਕਸਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ.
ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਓਪਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਸਂਸਨ੍ਦਨਂ.
੭. ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਸਂਸਨ੍ਦਨਵਣ੍ਣਨਾ
੪੬-੫੨. ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤੇਨ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ; ਰੂਪਾਦਿਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਵਾ ਰੂਪਾਦੀਹਿ, ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੇਨ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਭਯੇਨ ਨ ਹੇਵਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਨਿਗ੍ਗਹਾਰੋਪਨਂ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਕਿਂ ਪਨੇਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਰੂਪਂ ਵੇਦਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ? ਆਮ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਪਨ ਰੂਪਤੋ ਵੇਦਨਾਯ ਅਞ੍ਞਸਭਾਵਸਬ੍ਭਾਵਤੋ, ਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਏਕਧਮ੍ਮਤੋਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਨੁਯੋਗੋ ਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਸਕਲਂ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਸਕਲਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਏਕਤੋ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਤਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਨੁਯੋਗਲਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਮੇਤਂ ਠਪਿਤਂ. ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞੂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਿ. ਵਾਦਕਾਮੇਨ ਪਨ ਇਮਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਯਥਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ ਤਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਨੁਯੋਗਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾਪਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਾਨੁਯੋਗੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦੀਸੁ ਯਥਾ ਏਕਂ ਮਹਾਭੂਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਯੋ ਮਹਾਭੂਤਾ, ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਏਵਂ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਯਥਾ ਚ ਸਭਾਗਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਤੋ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾ, ਅਰੂਪਾ ਵਾ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਰੂਪਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਯਥਾ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ‘‘ਵੇਦਨਾਯ ਰੂਪਂ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ? ਸਬ੍ਬਾਨੁਯੋਗੇਸੁ ਪਨ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਭਯੇਨ ਚੇਵ ਸਮਯਵਿਰੋਧੇਨ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਹਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਵੀਸਾਧਿਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਪਞ੍ਚਕਸਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਪਰਵਾਦੀਪਕ੍ਖੇਪਿ ਪਟਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਤਤ੍ਤਕਾਨੇਵ. ਯਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ ਪਟਿਞ੍ਞਾ, ਸਾ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤੇਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ. ਯੋ ਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸੋ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਠਪਨੀਯਤ੍ਤਾ. ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਛਲਵਸੇਨੇਵਾਤਿ.
ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਸਂਸਨ੍ਦਨਂ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਸਂਸਨ੍ਦਨਕਥਾ.
੮. ਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤਿਵਣ੍ਣਨਾ
੫੩. ਇਦਾਨਿ ਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸੇਸੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਬਦ੍ਧਤਾਯ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ, ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਕਤਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਤੋ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਤੋ ਸਦਾ ਅਭਾਵਤੋ ਅਸਸ੍ਸਤੋ, ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਸਨਿਮਿਤ੍ਤੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਭਾਵਤੋ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੋਵ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਇਮਿਨਾ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋਤਿਆਦਯੋ ਅਟ੍ਠਪਿ ਅਨੁਯੋਗਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਏਵਮੇਤਾਨਿ ਸਕਵਾਦੀਪਕ੍ਖੇ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕੇ ਅਨੁਲੋਮਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਪਞ੍ਚਕਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
੫੪. ਪਰਵਾਦੀਪਕ੍ਖੇਪਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮੇ ਪਚ੍ਚਨੀਕਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ ਸਾਧਿਤਂ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਚ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਾਥਾਵਤੋ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਛਲਵਸੇਨ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਪਟਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਇਧਾਪਿ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਮੇਵ.
ਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਵਚਨਸੋਧਨਵਣ੍ਣਨਾ
੫੫-੫੯. ਇਦਾਨਿ ਵਚਨਸੋਧਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਦੇਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਸੋਧੇਤੁਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯਦੇਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ, ਤਂ ਏਕਤ੍ਥਂ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਨਾਨਤ੍ਥਂ ਵਾ. ਯਦਿ ਤਾਵ ਨਾਨਤ੍ਥਂ, ਯਥਾ ਅਞ੍ਞਂ ਰੂਪਂ, ਅਞ੍ਞਾ ਵੇਦਨਾ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥੇਕਤ੍ਥਂ, ਯਥਾ ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਂ ਮਨੋ, ਏਵਂ ਸ੍ਵੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਸੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨ ਤਂ ਵਦਾਮਿ ‘‘ਯਦਿ ਤੇ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਸੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਯੋ ਯੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਸੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸਿ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਤਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦੀ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪਲਬ੍ਭਤਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਭਾਵਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਮਮ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਵਚਨਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਸੋ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਅਥ ਖੋ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੋ-ਕਾਰਤ੍ਥੇ ਕੇ-ਕਾਰੋ, ਹਿ-ਕਾਰੋ ਚ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤੋ. ਕੋਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਕੋਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਹਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁਪਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵ, ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲੋਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਨ ਕੋਚਿਪਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ. ਤਤੋ ਤਂ ਸਕਵਾਦੀ ਆਹ – ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਕੇ ਹਿ ਚਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਤ੍ਤੇ ਯਦਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪੁਗ੍ਗਲਤੋ ਅਨਞ੍ਞੋਪਿ ਕੋਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੋਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਤੇ ਕੋਚਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਕੋਚਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸਿ ਏਤਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਦ੍ਧਿਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨ ਹੇਵਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਂ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਹੇਤਾਨਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿਵੇਵਚਨਾਨੇਵ, ਅਪਿਚ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਿਨੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਯਥੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿਪਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਤਿਵੇਵਚਨਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪੇਤਾਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਸੋਧਿਤਾਨਿ.
੬੦. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਅਵਸਾਨੇ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਰਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਞ੍ਹੇਤਂ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਕੇਹਿਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਕੇਹਿਚਿ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਂ ਸਕਵਾਦੀ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਏਵਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ. ਤਯਾ ਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਚਨਮਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਿ ਗਹਿਤਾ, ਯਥਾ ਚ ਭਗਵਤਾ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਲੋਕਂ ਅਵੇਕ੍ਖਸ੍ਸੁ, ਮੋਘਰਾਜਾ, ਸਦਾ ਸਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੧੨੫) ਨਯੇਨ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥੇਵ ਤੇ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਿ, ਤਥਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਪਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਂ ਏਤਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਸੀਤਿ? ਅਥ ਨਂ ਅਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨ ਹੇਵਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਨਿਗ੍ਗਹਾਦਿਵਿਧਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਵਚਨਸੋਧਨਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ
੬੧-੬੬. ਇਦਾਨਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦੀ ਰੂਪਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਤਥਾ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਰੂਪਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਸੋ ਹਿ ਰੂਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰੂਪਕਾਯਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਚੇਵ ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਚ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਕਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵੀਤਰਾਗਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਚੇਵ ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਚ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਰੂਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਚੇਵ ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਚ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਨਯੇਸੁ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵੇਵਚਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੬੭. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸੋ ‘‘ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਞ੍ਞੋ ਕਾਯੋ ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਕਾਯੋਤਿ ਵਾ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿਆਦਿ ਸਕਵਾਦੀਪੁਚ੍ਛਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਂ ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਾਯਂ ਅਪ੍ਪੇਤਬ੍ਬਂ ਅਲ੍ਲੀਯਾਪੇਤਬ੍ਬਂ ਏਕੀਭਾਵਂ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਅਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸੇਸੇਤਿ ਏਸੋ ਸੋਯੇਵ. ਏਸੇ ਏਸੇਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਏਸੋ ਏਸੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਟ੍ਠੇਤਿ ਏਕਟ੍ਠੋ. ਸਮੇ ਸਮਭਾਗੇ ਤਜ੍ਜਾਤੇਤਿ ਸਮੋ ਸਮਭਾਗੋ ਤਜ੍ਜਾਤਿਕੋ. ਵਚਨਮਤ੍ਤੇਯੇਵੇਤ੍ਥ ਭੇਦੋ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਕਾਯੋਵ ਏਸੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਰਵਾਦੀ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਵਾ ਜੀਵੋਤਿ ਵਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਕਾਯੋਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਨ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਨ ਆਹਚ੍ਚ ਭਾਸਿਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਵਜਾਨਾਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
੬੮. ਪਰਵਾਦੀਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕਾਯੋ ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਕਵਾਦੀ ਠਪਨੀਯਪਞ੍ਹਤ੍ਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਪਰਵਾਦੀ ਛਲਵਸੇਨ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.
ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੧. ਗਤਿਅਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ
੬੯-੭੨. ਇਦਾਨਿ ਗਤਿਪਰਿਵਤ੍ਤਨਮੁਖੇਨ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਅਨੁਯੋਗੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦੀ ‘‘ਸ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਂ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੩੩; ਇਤਿਵੁ. ੨੪) ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਤਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿ ਸਂਸਰਤਿ ਗਮਨਾਗਮਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਆਦਯੋ ਅਨੁਯੋਗੋਪਿ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਤਿ ਸੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਪਨ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਭਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਞ੍ਞੋਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਭਯੇਨ. ਸੋ ਚ ਅਞ੍ਞੋ ਚਾਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਭਯੇਨ. ਨੇਵ ਸੋ ਨ ਅਞ੍ਞੋਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਅਮਰਾਵਿਕ੍ਖੇਪਦਿਟ੍ਠਿਭਯੇਨ. ਪੁਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਞ੍ਹੇ ਏਕਤੋ ਪੁਟ੍ਠੋ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਭਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਯਾਨਿਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲਦ੍ਧਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤੇਨ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ.
੭੬. ਪੁਨ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਤਵ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਸਨ੍ਧਾਵਤਿ, ਕਿਂ ਸੋ ਅਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਰਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਲੋਕੇ ਏਕੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਸ੍ਵੇਵਾਤਿ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਸ੍ਸਤਭਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪੁਟ੍ਠੋ ਯਸ੍ਮਾ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਵ ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਭਾਵੋ, ‘‘ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਇਧੂਪਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ (ਪਾਰਾ. ੧੨; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੪੫) ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਸ੍ਵੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸੋਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸੇਵ ਦੇਵਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੭੭. ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਅਹਂ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸੁਨੇਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਥਾ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ (ਅ. ਨਿ. ੭.੬੬ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਨਂ) ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਕਵਾਦੀ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੁਪਪਤ੍ਤੀਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਤੋ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿਮਾਹ.
੭੮. ਤਤ੍ਥ ਹੇਵਂ ਮਰਣਂ ਨ ਹੇਹਿਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਮਰਣਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਯਕ੍ਖੋ ਪੇਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਨਾਨਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਨੁਯੋਗਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੮੨. ਖਤ੍ਤਿਯੋਤਿਆਦੀਨਿ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਚੇਵ ਅਙ੍ਗਵੇਕਲ੍ਲਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.
੮੭. ਪੁਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਇਧਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਉਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਰਲੋਕਸ੍ਸ ਗਮਨਾਭਾਵਤੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ ਪੁਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਭਾਵਾਵਿਜਹਨਤੋ ਦੁਤਿਯਪਟਿਞ੍ਞਾਪਿ ਤਸ੍ਸੇਵ. ਹਞ੍ਚੀਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ.
੮੮. ਪੁਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਉਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ.
੮੯. ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਨਞ੍ਞੋ ਅਵਿਗਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਞ੍ਞੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਏਕਸਦਿਸੋ. ਅਵਿਗਤੋਤਿ ਏਕੇਨਾਪਿ ਆਕਾਰੇਨ ਅਵਿਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹੇਵਨ੍ਤਿ ਦੇਵਲੋਕੇ ਉਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਨੁਸ੍ਸਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਏਵਮਾਹ.
੯੦. ਪੁਨ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਸ੍ਵੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ. ਹਤ੍ਥਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿਆਦਿ ਆਕਾਰਵਿਗਮਨਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਵਿਗਤੋ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿਭਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਲ਼ਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕਾ ਛਿਨ੍ਨਾ. ਕਣ੍ਡਰਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਮਹਾਨ੍ਹਾਰੂ ਛਿਨ੍ਨਾ.
੯੧. ਸਰੂਪੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਠਮੇ ਪਞ੍ਹੇ ਇਮਿਨਾ ਰੂਪਕਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਦੁਤਿਯੇ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਸਰੂਪੋਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਪਵਿਸਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤਂ ਰੂਪਂ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਰੀਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਿਮਸ੍ਸ ਤਦੇਵ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਰਵਾਦੀ ਇਧ ਸਰੀਰਨਿਕ੍ਖੇਪਾ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਾ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
ਸਵੇਦਨੋਤਿਆਦੀਸੁ ਅਸਞ੍ਞੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਤਦਞ੍ਞਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਤਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਵੇਦਨਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਰੀਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਿਮਸ੍ਸ ਤਦੇਵ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਹਿ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪਞ੍ਚਪਿ ਖਨ੍ਧਾ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਪਰਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੯੨. ਅਰੂਪੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਠਮੇ ਪਞ੍ਹੇ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਦੁਤਿਯੇ ਅਰੂਪਾ ਰੂਪਂ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ, ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਯਂ ਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਰੀਰਂ ਪਹਾਯ ਅਰੂਪੋ ਸਨ੍ਧਾਵਤਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਤਂ ਸਰੀਰਂ ਅਞ੍ਞਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਇਤਰੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
ਅਵੇਦਨੋਤਿਆਦੀਸੁ ਸਞ੍ਞੀਭਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਤਦਞ੍ਞਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵੇਦਨਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਰੀਰਂ ਪਹਾਯ ਅਵੇਦਨੋ ਅਵਿਞ੍ਞਾਣੋ ਸਨ੍ਧਾਵਤਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਇਤਰੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੯੩. ਰੂਪਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਯੇ ਰੂਪਾਦਯੋ ਖਨ੍ਧੇ ਉਪਾਦਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤੇ ਤਮ੍ਪਿ ਰੂਪਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਰਵਾਦੀ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਧਾਵਨਵਚਨਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਵਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤੇ ਤੇਨਪਿ ਰੂਪੇਨ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਵੇਦਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੯੪. ਰੂਪਂ ਨ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸ੍ਵੇਵ ਚ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਕਿਂ ਤੇ ਰੂਪਂ ਨ ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤੇ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਨਭੂਤੇਨ ਰੂਪੇਨ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤੁਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਞੇਵ ਸਨ੍ਧਾਵਨਵਚਨਤੋ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
ਗਾਥਾਨਂ ਪਨ ਅਯਮਤ੍ਥੋ – ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਤੇਨ ਰੁਕ੍ਖਂ ਉਪਾਦਾਯ ਛਾਯਾ ਵਿਯ, ਇਨ੍ਧਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਗ੍ਗਿ ਵਿਯ ਚ, ਖਨ੍ਧੇ ਉਪਾਦਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲੋ; ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਨੇ ਅਸਤਿ ਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਸੋ ਤਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਚੇ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਉਚ੍ਛੇਦਾ ਭਵਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿ ਤੇ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਤਰਾ ਯਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤਾ ਅਕੁਸਲਦਿਟ੍ਠਿ. ਯਾ ਪਨ ‘‘ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੀ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਭਾਸਿਤਾ, ਨ ਤਂ ਵਦਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਥਾਪਿ ਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਸਸ੍ਸਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਸੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਸਮਸਮੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਮਸਮੋਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਸਮੋ, ਸਮੇਨ ਵਾ ਸਮੋ, ਸਮਭਾਵੇਨੇਵ ਸਮੋ. ਯਥੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਤੇਨ ਸਮਸਮੋਤਿ.
ਗਤਿਪਰਿਵਤ੍ਤਨਮੁਖੇਨ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਾਨੁਯੋਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
ਅਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੨. ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ
੯੫. ਇਦਾਨਿ ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੋ ਹਿ ਰੁਕ੍ਖਂ ਉਪਾਦਾਯ ਛਾਯਾਯ ਵਿਯ, ਇਨ੍ਧਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ ਵਿਯ ਚ, ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਉਪਾਦਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਅਵਬੋਧਨਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਪੁਨ ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖੁਪਾਦਾਨਾ ਛਾਯਾ ਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਯ, ਇਨ੍ਧਨੁਪਾਦਾਨੋ ਚ ਅਗ੍ਗਿ ਇਨ੍ਧਨਂ ਵਿਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਧਮ੍ਮੋ, ਏਵਂ ਤੇ ਰੂਪਾਦਿਉਪਾਦਾਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਰੂਪਾਦਯੋ ਵਿਯ ਅਨਿਚ੍ਚੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੯੭. ਨੀਲਂ ਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਯ ਨੀਲੋਤਿਆਦੀਸੁ ਨੀਲਰੂਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਏਕਸਰੀਰੇ ਨੀਲਾਦੀਨਂ ਬਹੂਨਂ ਵਸੇਨ ਬਹੁਭਾਵਞ੍ਚ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੯੮. ਕੁਸਲਂ ਵੇਦਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੇਦਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤ੍ਤਂ ਏਕਸਨ੍ਤਾਨੇ ਬਹੂਨਂ ਕੁਸਲਵੇਦਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਬਹੁਭਾਵਞ੍ਚ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਮਗ੍ਗਕੁਸਲੋਤਿਆਦਿਵਚਨਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਛੇਕਟ੍ਠਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਸਫਲੋਤਿਆਦੀਨਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਵੋਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੯੯. ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਅਛੇਕਟ੍ਠਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ.
੧੦੦. ਅਬ੍ਯਾਕਤਪਕ੍ਖੇ ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਵਸੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੧੦੪. ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਵਿਸਮਾਨੀਵ…ਪੇ… ਪਾਪਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇ’’ਤਿ(ਉਦਾ. ੪੩) ਆਦਿਵੋਹਾਰਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਮਤ੍ਤਾਦਿਨਿਰੋਧੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਨਿਰੋਧਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੧੦੭. ਰੂਪਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੇਦਨਂ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਰੂਪਮੂਲਕਾ ਦੁਕਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਖਨ੍ਧੇ ਉਪਾਦਾਯ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਤਯੋਪਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਞ੍ਚਪਿ ਉਪਾਦਾਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਏਕਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਭਾਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਆਯਤਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੧੧੨. ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਉਪਾਦਾਯ ਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ, ਤਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਪਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਆਗਮ੍ਮ, ਨ ਵਿਨਾ ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਵਾਦੀ ਪਨ ਤਥਾ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਲਦ੍ਧਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੧੧੫. ਨਿਗਲ਼ੋਤਿ ਸਙ੍ਖਲਿਕਬਨ੍ਧਨਂ. ਨੇਗਲ਼ਿਕੋਤਿ ਤੇਨ ਬਨ੍ਧਕੋ ਯਸ੍ਸ ਰੂਪਂ ਸੋ ਰੂਪਵਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਯਸ੍ਸ ਰੂਪਂ ਸੋ ਰੂਪਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਨ ਨਿਗਲ਼ੋ …ਪੇ… ਅਞ੍ਞੋ ਰੂਪਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੧੬. ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇਤਿਆਦੀਸੁ ਸਰਾਗਾਦਿਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਸਰਾਗਾਦਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਜਾਯਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਖਣਿਕਭਾਵਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਭਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪੁਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਕੁਮਾਰਕੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਕੁਮਾਰਿਕਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਲੋਕਵੋਹਾਰਸਮੁਚ੍ਛੇਦਭਯੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਪਾਕਟਮੇਵ.
੧੧੮. ਇਦਾਨਿ ਪਰਵਾਦੀ ਅਞ੍ਞੇਨਾਕਾਰੇਨ ਲਦ੍ਧਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਤੇ ਇਮਿਨਾ ਏਵਂ ਬਹੁਨਾ ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੇਨ, ਇਦਂ ਤਾਵ ਵਦੇਹਿ, ਕਿਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਨੁ ਯੋ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਯਨ੍ਤਿ ਰੂਪਂ. ਯੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨਾ. ਸੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਰੂਪਂ. ਤੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਨਨੁ ਯੋ ਯਂ ਰੂਪਂ ਯੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਰੂਪਂ ਤੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ. ਸਕਵਾਦੀ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਮੇਵ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਸੋਤਮੇਵ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਾਤਿ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਚਕ੍ਖੁ, ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਰਹਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ.
੧੨੦. ਤਤੋ ਛਲਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਰਵਾਦਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ਸਾਧਿਤਾਯ ਤਮੇਵ ਵਾਦਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਨ੍ਧੋ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤੋ ਅਰੂਪਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਨਨ੍ਧੋਪਿ ਚ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਦਸ੍ਸਨਸਮਯਾ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨਾਮ. ਸੇਸਵਾਰੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੇਸਂ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੧੨੨. ਸੁਤ੍ਤਸਂਸਨ੍ਦਨਾਯਂ ਦਿਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨੋ ਰੂਪਗੋਚਰਤ੍ਤਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਹ. ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ‘‘ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਵਚਨਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਹ. ਤਤਿਯਵਾਰੇ ‘‘ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਿਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਤੋ ਉਭੋ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇ ਰੂਪਸਙ੍ਗਹੇ ਰੂਪਾਯਤਨਮੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਕਵਾਦੀ ‘‘ਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਰੂਪਂ, ਉਭੋ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪਾਕਟੋਯੇਵਾਤਿ.
ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੩. ਪੁਰਿਸਕਾਰਾਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ
੧੨੩. ਇਦਾਨਿ ਪੁਰਿਸਕਾਰਾਨੁਯੋਗੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮੇ ਸਤਿ ਨਿਯਮਤੋ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਕੇਨਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਪੁਚ੍ਛਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਤਥਾਰੂਪਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਪੁਨ ਕਤ੍ਤਾ ਕਾਰੇਤਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਕਤ੍ਤਾਤਿ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਰਕੋ. ਕਾਰੇਤਾਤਿ ਆਣਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਦੀਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਕਾਰਾਪਕੋ. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਵਾਦੀ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਕਰਣਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ.
੧੨੪. ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਾ ਕਾਰੇਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦਿ ਯਂ ਯਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤੇ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਕਿਂ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕਾਰਕੋ ਚ ਕਾਰਾਪਕੋ ਚ ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਵਾਦੀ ਤਥਾ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਇਸ੍ਸਰਨਿਮ੍ਮਾਨਵਾਦਭਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਜਨੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪੋਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਤੇ ਕਾਰਕਾ. ਯੇ ਚ ਪਨ ਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਆਚਰਿਯਾ ਵਾ ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਕਾਰਾਪਕਾ ਨਾਮਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਪੁਰਿਮਕਮ੍ਮਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਕਾਰਾਪੇਤਾ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ.
੧੨੫. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਦਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ – ਯਦਿ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਰਕਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥੇਵ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਪੁਰਿਮੇਨ ਪੁਰਿਮੇਨ ਅਵਸ੍ਸਂ ਪਚ੍ਛਾ ਪਚ੍ਛਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਤੇ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਰਕੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਆਯਤਿਂ ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਤੇਨਾਪਿ ਅਞ੍ਞੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਬਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਤੇ ਤਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਯਦਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਮ੍ਮਮਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਕਾਰਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕਾਰਕੋ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕਾਰਕੋਤਿ ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਪਰਮ੍ਪਰਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਯਾ ਏਸਾ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਵਾਦੀ ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਇਤੋ ਅਪਰਾਸੁਪਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਕਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕਤ੍ਤਾ ਕਾਰੇਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਚ੍ਚਯੇ. ਨ ਹਿ ਮਹਾਪਥਵੀਆਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਨਤ੍ਥਿ.
੧੩੫. ਅਞ੍ਞੋ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਤ੍ਤਾਤਿ ਪਞ੍ਹੋ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਦਿਟ੍ਠਿਭਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ.
੧੩੬. ਵਿਪਾਕੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿ ਵਿਪਾਕਪਟਿਸਂਵੇਦੀਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਭਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਾਕਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿ ਅਨੁਯੋਗੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਵਿਪਾਕਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵੇਦਕਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਪੁਨ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਇਤਰਸ੍ਸ.
੧੩੮. ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਪਟਿਸਂਵੇਦਕਸ੍ਸ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਨਾਮ ਵਿਪਾਕੋ, ਨ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਪਾਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਞ੍ਞਵਿਪਾਕੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪਤਿਂ ਵਾ ਮਾਤਾ ਵਾ ਜਾਯਾ ਵਾ ਪਰਿਚੁਮ੍ਬਤਿ ਪਰਿਸਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾਰੂਪਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਪਰਵਾਦੀ.
ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਯਦਿ ਵਿਪਾਕੋ ਵਿਪਾਕਮਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿ ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲਪਰਮ੍ਪਰਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਯਾ ਏਸਾ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੧੪੨. ਅਞ੍ਞੋ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿ ਪਞ੍ਹੋ ‘‘ਵੇਦਨਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਦਿਟ੍ਠਿਭਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ.
੧੪੩. ਦਿਬ੍ਬਂ ਸੁਖਨ੍ਤਿਆਦਿ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਂ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਕਵਾਦਿਨੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨੇਵ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਵੇਦਯਿਤਵਸੇਨ.
੧੪੮. ਮਹਾਪਥਵੀਆਦੀਨਿ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੇਦਯਿਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਾ.
੧੭੦. ਕਤ੍ਤਾ ਕਾਰੇਤਾ ਵਿਪਾਕਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿਆਦਿ ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਨਯਵਸੇਨ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਕਤ੍ਤਾਤਿ ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੀਤਿ ਚ ਵਦੇਸਿ, ਕਿਂ ਸੋਯੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਅਯਮਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਭਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ.
੧੭੧. ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਇਧ ਨਨ੍ਦਤਿ ਪੇਚ੍ਚ ਨਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ (ਧ. ਪ. ੧੮) ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਤਸ੍ਸੇਵ. ਅਥਸ੍ਸ ਵਚਨੋਕਾਸਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋ ਸਕਵਾਦੀ ਸਯਂਕਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਹ.
੧੭੨. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੋ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਾਰਕਵੇਦਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਭਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਭੂਤੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਪਨ ਪਰਂਕਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪੁਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੧੭੪. ਸੋ ਚ ਅਞ੍ਞੋ ਚਾਤਿ ਕਾਰਕਵੇਦਕਾਨਂ ਏਕਤ੍ਤਅਞ੍ਞਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਭਯੇਨੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪੁਰਿਮੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਨਯੇ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਪਨ ਸਯਂਕਤਞ੍ਚ ਪਰਂਕਤਞ੍ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪੁਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੧੭੬. ਨੇਵ ਸੋ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਾਰਕਵੇਦਕਾਨਂ ਏਕਤ੍ਤਅਞ੍ਞਤ੍ਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਵਾਦੀ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਵਸੇਨੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਯਸ੍ਮਾ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਦੇਵਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋਵ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਨਾਪਿ ਯੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੋਵ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਰਕਤੋ ਵੇਦਕੋ ਨੇਵ ਸੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੋਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਲਦ੍ਧਿਮਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ? ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਪਨ ਅਸਯਂਕਾਰਂ ਅਪਰਂਕਾਰਂ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪੁਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਪਿਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਨਯੇ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਇਮਿਨਾਪਿ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦੀ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਰਕਞ੍ਚੇਵ ਵੇਦਕਞ੍ਚ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਯੋ ਕਾਰਕੋ, ਤੇਨੇਵ ਵਾ ਵੇਦਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਉਭੋਹਿ ਵਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਉਭੋਹਿ ਵਾਪਿ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਮਾਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਾਪਨ੍ਨਮੇਵ ਅਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਕਵਾਦੀ ‘‘ਸੋ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇ ਆਹ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਮੇਵ.
ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪਞ੍ਹਾ ਏਕਤੋ ਪੁਟ੍ਠਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚ ਪਟਿਜਾਨਨਾ ਚ ਸਯਂਕਤਾਦਿਦੋਸਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨੀ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਏਵ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਪੁਰਿਸਕਾਰਾਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ.
ਕਲ੍ਯਾਣਵਗ੍ਗੋਤਿਪਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਂ.
੧੪. ਅਭਿਞ੍ਞਾਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯੩. ਇਤੋ ਪਰਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਨੁਯੋਗਾਦਿਵਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਸਾਧਨਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤੇ ਪਰਵਾਦੀ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਰੂਪੇ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦਿਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਾਦਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਨਨੁ ਅਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਇਦ੍ਧਿਂ ਵਿਕੁਬ੍ਬਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਅਭਿਞ੍ਞਾਨੁਯੋਗਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੫-੧੮. ਞਾਤਕਾਨੁਯੋਗਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੧੯੭. ਇਦਾਨਿ ਮਾਤਾਤਿਆਦਿਕੋ ਞਾਤਕਾਨੁਯੋਗੋ. ਖਤ੍ਤਿਯੋਤਿਆਦਿਕੋ ਜਾਤਿਅਨੁਯੋਗੋ. ਗਹਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਅਨੁਯੋਗੋ. ਦੇਵੋ ਮਨੁਸ੍ਸੋਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਅਨੁਯੋਗੋ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਤਿਆਦਿਕੋ ਪਟਿਵੇਧਾਨੁਯੋਗੋ, ਅਰਿਯਾਨੁਯੋਗੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਯੇਵ. ‘‘ਅਰਹਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਮੋਘਪਞ੍ਹਤ੍ਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੨੦੬. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਰਿਸਯੁਗਾਤਿਆਦਿ ਸਂਘਾਨੁਯੋਗੋ, ਸੋਪਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥੋਯੇਵ.
੨੦੯. ਸਙ੍ਖਤੋਤਿਆਦਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਸਭਾਵਾਨੁਯੋਗੋ. ਤਤ੍ਥ ਤਤਿਯਾ ਕੋਟੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਪੁਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਤਸ੍ਸੇਵ.
੨੧੧. ਅਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿਪਞ੍ਹੇਪਿ ਸਙ੍ਖਤੇਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਤਸ੍ਸੇਵ.
੨੧੨. ਖਨ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਤਾਤਿਆਦਿ ਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤਾਨਿ ਸਰੂਪੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੨੧੩. ਰੂਪਂ ਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿਆਦਿ ਖਨ੍ਧੇ ਵਿਭਾਗਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੨੧੪. ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ‘‘ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਾ ਜਰਾਧਮ੍ਮਾ, ਅਥੋ ਮਰਣਧਮ੍ਮਿਨੋ’’ਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਖਤਭਾਵਂ ਪਨਸ੍ਸ ਸੋ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
੨੧੫. ਪੁਨ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਹਿ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵੇਤਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੧) ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਯੋ ਨਾਮ ਨ ਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ.
੨੧੬. ਅਤ੍ਥਤ੍ਥਮ੍ਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਸਸ੍ਸਤਂ, ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਉਚ੍ਛੇਦੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.
ਞਾਤਕਾਨੁਯੋਗਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ.
੧੯. ਪਟਿਵੇਧਾਨੁਯੋਗਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੭. ਭਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਞ੍ਹੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵਂ.
੨੧੮. ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਿਯਮਾਨਪਞ੍ਹੇ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਿਯਮਾਨੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਵੇਦਨੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋਵ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ.
੨੨੪. ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਪਞ੍ਹਾ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਯੇਵ.
੨੨੬. ਪਾਰਾਯਨਗਾਥਾਯ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਲੋਕਂ ਅਵੇਕ੍ਖਸ੍ਸੂਤਿ ਸਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਲੋਕਂ ਓਲੋਕੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੨੨੮. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਵੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸਕਵਾਦਿਪੁਚ੍ਛਾ. ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ ਹਿ ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਲੋਕਂ ਅਵੇਕ੍ਖਸ੍ਸੂ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਯੋ ਅਵੇਕ੍ਖਤਿ, ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਲਦ੍ਧਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਂ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸਹ ਰੂਪੇਨਾਤਿ ਰੂਪਕਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਤਤੋ ਅਨਿਸ੍ਸਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਵਸੇਨ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਭਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਵਿਨਾ ਰੂਪੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਚਤੁਵੋਕਾਰਵਸੇਨ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਰੋਧਭਯੇਨੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ‘‘ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ‘‘ਸਹ ਰੂਪੇਨ ਵਿਨਾ ਰੂਪੇਨਾ’’ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤੋਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਗਤੋ, ਇਤੋ ਵਾ ਏਤ੍ਤੋ ਵਾ ਅਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨੇਵ ਠਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਰੂਪਂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੨੩੧. ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਜੀਵੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਰਹਿਤੋ. ਏਕਧਮ੍ਮੇਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਗਮਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਧ ਪਨ ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਕ੍ਖਾਮ.
੨੩੭. ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਸਪ੍ਪਿਕੁਮ੍ਭੋਤਿਆਦਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਵ ਦੇਸਨਾ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਆਭਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਤੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਿਕਾਰੋ ਕੁਮ੍ਭੋ ਸੁਵਣ੍ਣਕੁਮ੍ਭੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਸਪ੍ਪਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਤੋ ਸਪ੍ਪਿਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰੋ ਸਪ੍ਪਿਕੁਮ੍ਭੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕੁਮ੍ਭੇ ਸਪ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਸੋ ਸਪ੍ਪਿਕੁਮ੍ਭੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਲਕੁਮ੍ਭਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਥਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਧੁਵਂ, ਨ ਏਵਂ ਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਯਾਗੁ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਪਨ ਅਕਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਦਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਸੇਨ ‘‘ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਂ ਧੁਵਯਾਗੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਨ ਸਤਿ ‘ਏਵਂਨਾਮੋ’‘ਏਵਂਗੋਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲੋਕਵੋਹਾਰੇਨ ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਲੋਕਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਇਮਾ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤ, ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾ ਲੋਕਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੋ ਲੋਕਵੋਹਾਰਾ ਲੋਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੪੦). ਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਵਿਨਾਪਿ ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.
ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਕਥਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਾ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਦੇਵੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿਆਦਿਕਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਾ ਨਾਮ. ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਨਤ੍ਤਾ, ਖਨ੍ਧਾ, ਧਾਤੁਯੋ, ਆਯਤਨਾਨਿ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਤਿਆਦਿਕਾ ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਾ ਨਾਮ.
ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਸਨਾਯ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਜਾਨਿਤੁਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੁਂ ਅਰਹਤ੍ਤਜਯਗ੍ਗਾਹਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਆਦਿਤੋਵ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਵਾ ਪੋਸੋਤਿ ਵਾ ਦੇਵੋਤਿ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਵਾ ਕਥੇਤਿ. ਯੋ ਪਰਮਤ੍ਥਦੇਸਨਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਜਾਨਿਤੁਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੁਂ ਅਰਹਤ੍ਤਜਯਗ੍ਗਾਹਂ ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਕਥੇਤਿ. ਤਥਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਾਯ ਬੁਜ੍ਝਨਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਪਠਮਂ ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਂ ਕਥੇਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਾਯ ਪਨ ਬੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਂ ਕਥੇਤਿ. ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਾਯ ਬੁਜ੍ਝਨਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਨ ਪਠਮਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਂ ਕਥੇਤਿ. ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਾਯ ਪਨ ਬੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਂ ਕਥੇਤਿ. ਪਕਤਿਯਾ ਪਨ ਪਠਮਮੇਵ ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾ ਲੂਖਾਕਾਰਾ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਪਠਮਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾਪਿ ਸਚ੍ਚਮੇਵ ਸਭਾਵਮੇਵ ਅਮੁਸਾਵ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਾਪਿ ਸਚ੍ਚਮੇਵ ਸਭਾਵਮੇਵ ਅਮੁਸਾਵ ਕਥੇਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ –