૩. વિપાકત્તિકવણ્ણના

૧-૨૩. સોયેવાતિ અકતસમાસેહિ પદેહિ યો અત્થો વુચ્ચતિ, સોયેવ અત્થો વુત્તો હોતિ.

૨૪-૫૨. તન્તિ તં વચનં, તં વા કટત્તારૂપં. યસ્મા ચિત્તસમુટ્ઠાનસ્સ ઉપાદારૂપસ્સ યથા ખન્ધે પટિચ્ચ ઉપ્પત્તિ, તથા મહાભૂતે ચ પટિચ્ચ ઉપ્પત્તિ. ન હિ તસ્સ તદુભયં વિના ઉપ્પત્તિ અત્થિ, ન એવં કટત્તારૂપસ્સ. તઞ્હિ કમ્મસ્સ કટત્તા ઉપ્પજ્જમાનં મહાભૂતે પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જતિ, તસ્મા ચિત્તસમુટ્ઠાનં રૂપં ઉપાદારૂપસ્સ તં વિસેસં દસ્સેતું તદેવ વુત્તં, ન કટત્તારૂપં વુત્તન્તિ ઇમમત્થં દસ્સેતું ‘‘ખન્ધે પટિચ્ચા’’તિઆદિમાહ. યદિપિ કટત્તારૂપં ‘‘મહાભૂતે પટિચ્ચ ચિત્તસમુટ્ઠાનં રૂપં ઉપાદારૂપ’’ન્તિ એત્થ ન ગહિતં, વચનન્તરેન પન ગહિતમેવાતિ દસ્સેન્તો ‘‘પવત્તિયં પના’’તિઆદિમાહ. એવઞ્ચ કત્વાતિ ખન્ધે પટિચ્ચ ઉપ્પત્તિયા અભાવતોયેવ. નાહારપચ્ચયેતિ આહારપચ્ચયે પચ્ચનીયતો ઠિતે. તમ્પીતિ કટત્તારૂપમ્પિ. ઠિતિક્ખણે કટત્તારૂપસ્સ આહારો ઉપત્થમ્ભકો હોતીતિ કત્વા વુત્તં ‘‘ઉપ્પાદક્ખણે’’તિ.

વિપાકત્તિકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.