અપરદુતિયગાથાસઙ્ગણિકં

કાયિકાદિઆપત્તિવણ્ણના

૪૭૪. ‘‘કતિ આપત્તિયો’’તિઆદિના ઉપાલિત્થેરેન વિનયસ્સ પાટવત્થં સયમેવ પુચ્છિત્વા વિસ્સજ્જનં કતં. ભિક્ખુનીનંયેવ…પે… અટ્ઠવત્થુકા નામાતિ ભિક્ખુનીનં પઞ્ઞત્તા એકા એવ આપત્તિ અટ્ઠવત્થુકા નામાતિ અત્થો.

૪૭૫. કમ્મઞ્ચ કમ્મપાદકા ચાતિ એત્થ યસ્મા ઞત્તિકમ્મેસુ ઞત્તિ સયમેવ કમ્મં હોતિ, ઞત્તિદુતિયઞત્તિચતુત્થેસુ કમ્મેસુ અનુસ્સાવનસઙ્ખાતસ્સ કમ્મસ્સ ઞત્તિપાદકભાવેન તિટ્ઠતિ, તસ્મા ઇમાનિ દ્વે ‘‘ઞત્તિકિચ્ચાની’’તિ વુત્તાનિ.

પાચિત્તિયેન સદ્ધિં દુક્કટા કતાતિ દસસુપિ સિક્ખાપદેસુ એકતોઉપસમ્પન્નાય વસેન વુત્તદુક્કટં સન્ધાય વુત્તં. પઠમસિક્ખાપદમ્હીતિ ભિક્ખુનોવાદવગ્ગસ્સ પઠમસિક્ખાપદવિભઙ્ગે (પાચિ. ૧૪૪ આદયો). અધમ્મકમ્મેતિ ભિક્ખુનોવાદકસમ્મુતિકમ્મે અધમ્મકમ્મે જાતે આપજ્જિતબ્બા દ્વે આપત્તિનવકા, ધમ્મકમ્મે દ્વે આપત્તિનવકાતિ ચત્તારો નવકા વુત્તા. આમકધઞ્ઞં વિઞ્ઞાપેત્વા ભુઞ્જન્તિયા વિઞ્ઞાપનાદિપુબ્બપયોગે દુક્કટં, અજ્ઝોહારે પાચિત્તિયં. પાચિત્તિયેન સદ્ધિં દુક્કટા કતાયેવાતિ વુત્તં.

વિજહન્તી તિટ્ઠતીતિઆદીસુ યદા ભિક્ખુનિયા એકેન પાદેન હત્થપાસં વિજહિત્વા ઠત્વા કિઞ્ચિ કમ્મં કત્વા તતો અપરેન પાદેન વિજહિત્વા ઠાતુકામતા ઉપ્પજ્જતિ, તદા સા યથાક્કમં ‘‘વિજહન્તી તિટ્ઠતિ, વિજહિત્વા તિટ્ઠતી’’તિ ઇમં વોહારં લભતિ. અઞ્ઞથા હિસ્સા ગામૂપચારમોક્કન્તિયા વિસેસો ન સિયા હત્થપાસવિજહનસ્સાપિ ગમનત્તા. નિસીદતિ વા નિપજ્જતિ વાતિ એત્થાપિ યથાવુત્તાધિપ્પાયેન અદ્ધાસનેન હત્થપાસં વિજહન્તી નિસીદતિ, સકલેન વા આસનેન વિજહિત્વા નિસીદતિ, અદ્ધસરીરેન વિજહન્તી નિપજ્જતિ, સકલેન સરીરેન વિજહિત્વા નિપજ્જતીતિ યોજેતબ્બં.

કાયિકાદિઆપત્તિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

પાચિત્તિયવણ્ણના

૪૭૬. સબ્બાનિ નાનાવત્થુકાનીતિ સપ્પિનવનીતાદીનં પઞ્ચન્નં વત્થૂનં ભેદેન પાચિત્તિયાનિ પઞ્ચ નાનાવત્થુકાનિ. એસ નયો પણીતભોજનવિસયે નવ પાચિત્તિયાનીતિઆદીસુપિ. એતેન ભેસજ્જપણીતભોજનસિક્ખાપદાનિ એકેકસિક્ખાપદવસેન પઞ્ઞત્તાનિપિ વત્થુભેદેન પચ્ચેકં પઞ્ચસિક્ખાપદનવસિક્ખાપદસદિસાનિ ભિક્ખુનીનં પાટિદેસનીયાપત્તિયો વિયાતિ દસ્સેતિ. તેનેવ ‘‘નાનાવત્થુકાની’’તિ વુત્તં. સપ્પિં એવ પટિગ્ગહેત્વા અનેકભાજનેસુ ઠપેત્વા સત્તાહં અતિક્કામેન્તસ્સ ભાજનગણનાય સમ્ભવન્તિયો બહુકાપિ આપત્તિયો એકવત્થુકા એવ હોન્તિ, એવં સપ્પિભોજનમેવ બહૂસુ ઠાનેસુ વિઞ્ઞાપેત્વા એકતો વા વિસું વિસુમેવ વા ભુઞ્જન્તસ્સ આપત્તિયો એકવત્થુકા એવાતિ દટ્ઠબ્બા.

પાળિયં એકવાચાય દેસેય્ય, વુત્તા આદિચ્ચબન્ધુનાતિ એત્થ ‘‘દેસેય્યાતિ વુત્તા’’તિ ઇતિ-સદ્દં અજ્ઝાહરિત્વા યોજેતબ્બં. એવં સેસેસુપિ.

ભેદાનુવત્તકાનન્તિ એત્થ આદિ-સદ્દો લુત્તનિદ્દિટ્ઠો. યાવતતિયકા ચ સબ્બે ઉભતોવિભઙ્ગે આગતા, સઙ્ઘાદિસેસસામઞ્ઞેન એકં, પાચિત્તિયસામઞ્ઞેન ચ એકં કત્વા ‘‘યાવતતિયકે તિસ્સો’’તિ વુત્તન્તિ દટ્ઠબ્બં. એત્થ ચ ઞત્તિયા દુક્કટં, દ્વીહિ કમ્મવાચાહિ થુલ્લચ્ચયાપિ સન્તિ એવ. તાનિ માતિકાય ન આગતાનિ. માતિકાગતવસેન હેત્થ ‘‘તિસ્સો’’તિ વુત્તં.

સઙ્ઘાદીહીતિ સઙ્ઘગણપુગ્ગલેહિ કારણભૂતેહિ. અબ્ભુણ્હસીલોતિ પરિસુદ્ધભાવૂપગમનેન અભિનવુપ્પન્નસીલો. અભિનવુપ્પન્નઞ્હિ ‘‘અબ્ભુણ્હ’’ન્તિ વુચ્ચતિ, પરિસુદ્ધસીલોતિ અત્થો. તેનાહ ‘‘પાકતિકો’’તિ.

‘‘કોસમ્બકક્ખન્ધકે વુત્તાનિસંસે’’તિ ઇદં કોસમ્બકક્ખન્ધકે ‘‘સચે મં ઇમે ભિક્ખૂ આપત્તિયા અદસ્સને ઉક્ખિપિસ્સન્તિ, ન મયા સદ્ધિં ઉપોસથં કરિસ્સન્તી’’તિઆદિના આપત્તિયા અદસ્સને આદીનવં દસ્સેત્વા પરેસમ્પિ સદ્ધાય આપત્તિદેસનાવિધાનમુખેન સામત્થિયતો પકાસિતો. એકતો ઉપોસથકરણ, પવારણાકરણ, સઙ્ઘકમ્મકરણ, આસનેનિસીદન, યાગુપાનેનિસીદન, ભત્તગ્ગેનિસીદન, એકચ્છન્નેસયન, યથાવુડ્ઢઅભિવાદનાદિકરણસઙ્ખાતે અટ્ઠાનિસંસે સન્ધાય વુત્તં.

ચતુન્નન્તિ વિનયપિટકે આગતાનં વસેન વુત્તં. કતમા પન સાતિ સા ચતુબ્બિધા અચ્ચયદેસના કતમાતિ અત્થો. અભિમારાનન્તિ મારણત્થાય પયોજિતધનુગ્ગહાનં. ઉપટ્ઠાયિકાયાતિ સહસેય્યસિક્ખાપદવત્થુસ્મિં આગતાય.

અટ્ઠન્નં ભિક્ખુનીનન્તિ થેરાસનતો પટ્ઠાય અટ્ઠહિ ભિક્ખુનીહિ ઇતરાય આગતાય વુડ્ઢાય ભિક્ખુનિયા આસનં દાતબ્બં. અટ્ઠન્નં પન ભિક્ખુનીનં નવકાય આગતાય અદાતુમ્પિ વટ્ટતિ. તાય પન સઙ્ઘનવકાસને લદ્ધોકાસે નિસીદિતબ્બં. અથ વા અટ્ઠન્નં વુડ્ઢાનં ભિક્ખુનીનં ઇતરાય નવકતરાય આસનં દાતબ્બં. કમ્માનિ નવાતિ ઓસારણાદીનિ નવ એવ.

પાચિત્તિયવણ્ણના નિટ્ઠિતા.

અવન્દનીયપુગ્ગલાદિવણ્ણના

૪૭૭. દસ જનાતિ ‘‘દસ ઇમે, ભિક્ખવે, અવન્દિયા’’તિઆદિના (પરિ. ૩૩૦) વુત્તા નવકઅનુપસમ્પન્નનાનાસંવાસકમાતુગામપણ્ડકા પઞ્ચ, પારિવાસિકાદયો ચ પઞ્ચાતિ દસ જના.

દ્વાદસ કમ્મદોસાતિ દોસયુત્તકમ્માનિ દ્વાદસાતિ અત્થો. કમ્મસમ્પત્તિયોતિ સમ્પન્નકમ્માનિ, વિસુદ્ધકમ્માનીતિ અત્થો. એતદેવાતિ ધમ્મેન સમગ્ગમેવ.

અનન્તં નિબ્બાનં અજિનિ જિનિત્વા પટિલભતીતિ અનન્તજિનોતિ આહ ‘‘પરિયન્ત’’ઇચ્ચાદિ. સ્વેવાતિ સો એવ ભગવા.

‘‘વિનયં પટિજાનન્તસ્સ, વિનયાનિ સુણોમ તે’’તિઆદિના ઉપાલિત્થેરેનેવ એકં વિનયધરં સમ્મુખે ઠિતં પુચ્છન્તેન વિય પુચ્છિત્વા તેન વિસ્સજ્જિતં વિય વિસ્સજ્જનં કતં. તત્થ વિનયં પટિજાનન્તસ્સાતિ વિનયં જાનામીતિ પટિજાનન્તસ્સ. વિનયાનીતિ વિનયે તયા વુચ્ચમાને સુણોમ.

૪૭૮. પાળિયં પારાજિકાતિઆદિ ઉભતોવિભઙ્ગેસુ આગતેસુ અગ્ગહિતગ્ગહણવસેન વુત્તં.

અવન્દનીયપુગ્ગલાદિવણ્ણના નિટ્ઠિતા.