૫. ખુદ્દકવત્થુક્ખન્ધકવણ્ણના
ખુદ્દકવત્થુકથાવણ્ણના
૨૪૪. પુથુપાણિના કત્તબ્બં કમ્મં પુથુપાણિકં.
૨૪૫. ‘‘કણ્ણતો નિક્ખન્તમુત્તોલમ્બકાદીનં કુણ્ડલાદીન’’ન્તિ લિખિતં. ‘‘કાયૂર’’ન્તિ પાળિપાઠો. ‘‘કેયૂરાદીની’’તિ આચરિયેનુદ્ધટં.
૨૪૮. ‘‘સાધુગીતં નામ પરિનિબ્બુતટ્ઠાને ગીત’’ન્તિ લિખિતં. દન્તગીતં ગાયિતુકામાનં વાક્કકરણીયં. દન્તગીતસ્સ વિભાવનત્થં ‘‘યં ગાયિસ્સામા’’તિઆદિમાહ.
૨૪૯. ચતુરસ્સવત્તં નામ ચતુપ્પાદગાથાવત્તં. ‘‘તરઙ્ગવત્તાદીનિ ઉચ્ચારણવિધાનાનિ નટ્ઠપયોગાની’’તિ લિખિતં. બાહિરલોમિન્તિ ભાવનપુંસકં, યથા તસ્સ ઉણ્ણપાવારસ્સ બહિદ્ધા લોમાનિ દિસ્સન્તિ, તથા ધારેન્તસ્સ દુક્કટન્તિ વુત્તં હોતિ.
૨૫૧. વિરૂપક્ખેહીતિઆદિ સહયોગકરણવચનં. સરબૂતિ ગેહગોળિકા. સા કિર સેતા સવિસા હોતિ. સોહન્તિ યસ્સ મે એતેહિ મેત્તં, સોહં નમો કરોમિ ભગવતોતિ સમ્બન્ધો. અઞ્ઞમ્હિ…પે… છેતબ્બમ્હીતિ રાગાનુસયે.
૨૫૨. ઉટ્ટિત્વાતિ પક્ખિપિત્વા. ઓતરતૂતિ ઇદ્ધિયા ઓતારેત્વા ગણ્હાતુ. અનુપરિયાયીતિ અનુપરિબ્ભમિ.
૨૫૩. ન અચ્છુપિયન્તીતિ ન લગ્ગન્તિ. રૂપકાકિણ્ણાનીતિ ઇત્થિરૂપાદીહિ વોકિણ્ણાનિ.
૨૫૪. આલિન્દકમિડ્ઢિકાદીનન્તિ પમુખમિડ્ઢિકાદીનં. પરિવત્તેત્વા તત્થેવાતિ એત્થ ‘‘પરિવત્તેત્વા તતિયવારે તત્થેવ મિડ્ઢિયા પતિટ્ઠાતી’’તિ લિખિતં. પરિભણ્ડં નામ ગેહસ્સ બહિ કુટ્ટપાદસ્સ થિરભાવત્થં કતા તનુકમિડ્ઢિકા વુચ્ચતિ. એત્થ ‘‘પરિવટ્ટિત્વા પત્તો ભિજ્જતીતિ અધિકરણભેદાસઙ્કાય અભાવે ઠાને ઠપેતું વટ્ટતી’’તિ લિખિતં. પત્તમાળકો વટ્ટિત્વા પત્તાનં અપતનત્થં વટ્ટં વા ચતુરસ્સં વા ઇટ્ઠકાદીહિ પરિક્ખિપિત્વા માળકચ્છન્નેન કતો. ‘‘પત્તમણ્ડલિકા પત્તપચ્છિકા તાલપત્તાદીહિ કતા’’તિ ચ લિખિતં. મિડ્ઢન્તે આધારકે ઠપેતું વટ્ટતિ પત્તસન્ધારણત્થં વુત્તત્તા. મઞ્ચે આધારકેપિ ન વટ્ટતિ નિસીદનપચ્ચયા વારિતત્તા. આસન્નભૂમિકત્તા ઓલમ્બેતું વટ્ટતિ.
૨૫૫. ‘‘અંસકૂટે લગ્ગેત્વાતિ વચનતો અગ્ગહત્થે લગ્ગેત્વા અઙ્કે ઠપેતું ન વટ્ટતી’’તિ કેચિ વદન્તિ, ન સુન્દરં, ‘‘ન કેવલં યસ્સ પત્તો’’તિઆદિ યદિ હત્થેન ગહિતપત્તે ભેદસઞ્ઞા, પગેવ અઞ્ઞેન સરીરાવયવેનાતિ કત્વા વુત્તં. પાળિયં પન પચુરવોહારવસેન વુત્તં. ઘટિકપાલમયં ઘટિકટાહં. છવસીસસ્સ પત્તન્તિ ‘‘સિલાપુત્તકસ્સ સરીરં, ખીરસ્સ ધારાતિઆદિવોહારવસેન વુત્તં. મઞ્ચે નિસીદિતું આગતોતિ અત્થો. ‘‘પિસાચિલ્લિકાતિ પિસાચદારકા’’તિપિ વદન્તિ. દિન્નકમેવ પટિગ્ગહિતમેવ. ચબ્બેત્વાતિ ખાદિત્વા. અટ્ઠિકાનિ ચ કણ્ટકાનિ ચ અટ્ઠિકકણ્ટકાનિ. ‘‘એતેસુ સબ્બેસુ પણ્ણત્તિં જાનાતુ વા, મા વા, આપત્તિયેવા’’તિ લિખિતં.
૨૫૬. વિપ્ફાળેત્વાતિ ફાળેત્વા. કિણ્ણેન પૂરેતુન્તિ સુરાકિણ્ણેન પૂરેતું. બિદલકં નામ દિગુણકરણસઙ્ખાતસ્સ કિરિયાવિસેસસ્સ અધિવચનં. કસ્સ દિગુણકરણં? યેન કિલઞ્જાદિના મહન્તં કથિનમત્થતં, તસ્સ. તઞ્હિ દણ્ડકથિનપ્પમાણેન પરિયન્તે સંહરિત્વા દિગુણં કાતબ્બં. અઞ્ઞથા ખુદ્દકચીવરસ્સ અનુવાતપરિભણ્ડાદિવિધાનકરણે હત્થસ્સ ઓકાસો ન હોતિ. સલાકાય સતિ દ્વિન્નં ચીવરાનં અઞ્ઞતરં ઞત્વા સિબ્બિતાસિબ્બિતં સુખં પઞ્ઞાયતિ. દણ્ડકથિને કતે ન બહૂહિ સહાયેહિ પયોજનં. ‘‘અસંકુટિત્વા ચીવરં સમં હોતિ. કોણાપિ સમા હોન્તી’’તિ લિખિતં, ‘‘હલિદ્દિસુત્તેન સઞ્ઞાકરણ’’ન્તિ વુત્તત્તા હલિદ્દિસુત્તેન ચીવરં સિબ્બેતુમ્પિ વટ્ટતીતિ સિદ્ધં. તત્થ હિ કેચિ અકપ્પિયસઞ્ઞિનો. પટિગ્ગહો નામ અઙ્ગુલિકોસો.
૨૫૭-૮. પાતીતિ પટિગ્ગહસણ્ઠાનં. પટિગ્ગહત્થવિકન્તિ અઙ્ગુલિકોસત્થવિકં. સૂચિસત્થકાનં પુબ્બે આવેસનત્થવિકાય અનુઞ્ઞાતત્તા ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, ભેસજ્જત્થવિક’’ન્તિ વુત્તં. એત્થ સૂચિસત્થકાદીનિપિ ઠપેતબ્બાનીતિ નિદાનં સૂચેતિ. સચેપિ ઉપનન્દો ભિક્ખુ અલજ્જી, તથાપિ સન્તકમેતં અમૂલચ્છેદકતભિક્ખુનો લજ્જિનોપિ સમાનસ્સ કપ્પતીતિ યુજ્જતિ. ન સમ્મતીતિ ન પહોતિ.
૨૬૦-૧. બહિ કુટ્ટસ્સ સમન્તતો નીચવત્થુકં કત્વા ઠિતં ‘‘મણ્ડલિક’’ન્તિ વુચ્ચતિ. જન્તાઘરપ્પટિચ્છાદિના છન્નસ્સ નગ્ગિયં યસ્સ ન પઞ્ઞાયતિ, તસ્સેવ પરિકમ્મં કાતબ્બં. એસ નયો ઉદકવત્થપટિચ્છાદીસુપિ.
૨૬૨-૩. પણિયા નામ પણિયકારકા. આકડ્ઢનયન્તં આકડ્ઢિયમાનં કૂપસ્સ ઉપરિભાગે પરિબ્ભમતિ. અરહટઘટિયન્તં સકટચક્કસણ્ઠાનયન્તં. તસ્સ અરે અરે ઘટિકાનિ બન્ધિત્વા એકેન, દ્વીહિ વા પરિબ્ભમિયમાનસ્સ ઉદકનિબ્બાહનં વેદિતબ્બં. આવિદ્ધપક્ખપાસં નામ યત્થ મણ્ડલાકારેન પક્ખપાસા બજ્ઝન્તિ આવિદ્ધવત્થતા વિય આવિદ્ધપક્ખપાસકા. પુબ્બે પત્તસઙ્ગોપનત્થં, ઇદાનિ ઠપેતબ્બં ભુઞ્જિતું આધારકો અનુઞ્ઞાતો.
૨૭૩. પરગલં ગચ્છતીતિ ઇમસ્સ પયોગાભાવા વટ્ટતિ. કમ્મસતેનાતિ મહતા ઉસ્સાહેન.
૨૭૭-૮. લોહભણ્ડં નામ કંસતો સેસલોહભણ્ડં. મુદ્દિકકાયબન્ધનં નામ ચતુરસ્સં અકત્વા સજ્જિતં. પામઙ્ગદસા ચતુરસ્સા. મુદિઙ્ગસણ્ઠાનેનાતિ સઙ્ઘાટિયા મુદિઙ્ગસિબ્બનાકારેન વરકસીસાકારેન. પવનન્તોતિ પાસન્તો. ‘‘દસામૂલ’’ન્તિ ચ લિખિતં. અકાયબન્ધનેન સઞ્ચિચ્ચ વા અસઞ્ચિચ્ચ વા ગામપ્પવેસને આપત્તિ. ‘‘સરિતટ્ઠાનતો બન્ધિત્વા પવિસિતબ્બં, નિવત્તિતબ્બં વા’’તિ લિખિતં.
૨૭૯. સત્તઙ્ગુલં વા અટ્ઠઙ્ગુલં વાતિ એત્થ ‘‘સુગતઙ્ગુલેના’’તિ અવુત્તત્તા પકતિઅઙ્ગુલેન સારુપ્પત્થાય વડ્ઢેત્વાપિ કરોન્તિ ચે, ન દોસો.
૨૮૦. તાલવણ્ટાકારેન સીહળિત્થીનં વિય.
ખુદ્દકવત્થુક્ખન્ધકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.