૫. ચમ્મક્ખન્ધકવણ્ણના
સોણકોળિવિસવત્થુકથાવણ્ણના
૨૪૨. અસીતિયા …પે… કારેતીતિ ‘‘અસીતિ ગામિકસહસ્સાનિ સન્નિપાતાપેત્વા’’તિ ઇમસ્સ કારણવચનં. તત્થ ‘‘ગામાનં અસીતિયા સહસ્સેસૂ’’તિ વત્તબ્બે ‘‘અસીતિયા ગામસહસ્સેસૂ’’તિ વુત્તં. ગામપ્પમુખા ગામિકા, તેસં સહસ્સાનિ. ‘‘કમ્મચિત્તીકતાની’’તિ ઉપચારેન વુત્તં. કમ્મપચ્ચયઉતુસમુટ્ઠાને હિ તેસં અઞ્જનવણ્ણભાવો. ‘‘કેનચિદેવ કરણીયેના’’તિ વત્તબ્બે ‘‘કેનચિદેવા’’તિ વુત્તં. એત્થ એવં-સદ્દો ઓપમ્મે પવત્તતિ. એવમુપમાનોપદેસપુચ્છાવધારણપટિઞ્ઞાતઓપમ્મે. પુરતો પેક્ખમાનાનન્તિ અનાદરત્થે સામિવચનં. તતો પન ભગવતો ગન્ધકુટિયા કવાટં સુબદ્ધં પસ્સિત્વા ઇચ્છિતાકારકુસલતાય ઇદ્ધિયા ગન્ત્વા કુટિં પવિસિત્વા આરોચેસિ. વિહારપચ્છાયાયન્તિ વિહારસ્સ વડ્ઢમાનચ્છાયાયં. ‘‘અહો નૂનાતિ અહો મહન્તો’’તિ લિખિતં. ભગવતો સમ્બહુલેહિ સદ્ધિં આહિણ્ડનં આયસ્મતો સોણસ્સ વીરિયારમ્ભનિદસ્સનેન અનારદ્ધવીરિયાનં ઉત્તેજનત્થં, એવં સુખુમાલાનં પાદરક્ખણત્થં ઉપાહના અનુઞ્ઞાતાતિ દસ્સનત્થઞ્ચ.
સોણસ્સપબ્બજ્જાકથાવણ્ણના
૨૪૩. તત્થ ચ નિમિત્તં ગણ્હાહીતિ તેસં ઇન્દ્રિયાનં આકારં ઉપલક્ખેહિ.
૨૪૪. અધિમુત્તો હોતીતિ પટિવિજ્ઝિત્વા પચ્ચક્ખં કત્વા ઠિતો હોતિ. નેક્ખમ્માધિમુત્તોતિઆદીહિ નિબ્બાનં, અરહત્તઞ્ચ વુત્તં. ‘‘તઞ્હિ સબ્બકિલેસેહિ નિક્ખન્તત્તા ‘નેક્ખમ્મ’ન્તિ ચ ગેહતો પવિવિત્તત્તા ‘પવિવેકો’તિ ચ બ્યાપજ્જાભાવતો ‘અબ્યાપજ્જ’ન્તિ ચ અરહત્તં ઉપાદાનસ્સ ખયન્તે ઉપ્પન્નત્તા ‘ઉપાદાનક્ખયો’તિ ચ તણ્હાય ખયન્તે ઉપ્પન્નત્તા ‘તણ્હક્ખયો’તિ ચ સમ્મોહાભાવતો ‘અસમ્મોહો’તિ ચ વુચ્ચતી’’તિ વુત્તં. સબ્બેહિ અરહત્તં વુત્તન્તિ કેચિ. સિયા ખો એવમસ્સાતિ કદાચિ એવમસ્સ, અસ્સ વા આયસ્મતો એવં સિયા. પચ્ચાગચ્છન્તો જાનન્તો. કરણીયમત્તાનન્તિ અત્તનો. સો એવ વા પાઠો. નેક્ખમ્માધિમુત્તોતિ ઇમસ્મિંયેવ અરહત્તં કથિતં. સેસેસુ નિબ્બાનન્તિ કેચિ. અસમ્મોહાધિમુત્તોતિ એત્થેવ નિબ્બાનં. સેસેસુ અરહત્તન્તિ કેચિ. ‘‘સબ્બેસ્વેવેતેસુ ઉભયમ્પી’’તિ વદન્તિ. પવિવેકઞ્ચ ચેતસો, અધિમુત્તસ્સ, ઉપાદાનક્ખયસ્સ ચાતિ ઉપયોગત્થે સામિવચનં. આયતનાનં ઉપ્પાદઞ્ચ વયઞ્ચ દિસ્વા.
સબ્બનીલિકાદિપટિક્ખેપકથાવણ્ણના
૨૪૬. ‘‘રઞ્જનચોળકેન પુઞ્છિત્વા’’તિ પાઠો. ‘‘ખલ્લકાદીનિ અપનેત્વા’તિ વુત્તત્તા દ્વે તીણિ છિદ્દાનિ કત્વા વળઞ્જેતું વટ્ટતી’’તિ વદન્તાનં વાદો ન ગહેતબ્બો.
યાનાદિપટિક્ખેપકથાવણ્ણના
૨૫૪. ‘‘ચતુરઙ્ગુલાધિકાની’’તિ વુત્તત્તા ચતુરઙ્ગુલતો હેટ્ઠા વટ્ટતીતિ એકે. ઉભતોલોહિતકૂપધાનન્તિ એત્થ ‘‘કાસાવં પન વટ્ટતિ, કુસુમ્ભાદિરત્તમેવ ન વટ્ટતી’’તિ લિખિતં.
સબ્બચમ્મપટિક્ખેપાદિકથાવણ્ણના
૨૫૫. કિસ્સ ત્યાયન્તિ કિસ્સ તે અયં.
૨૫૬. ગિહિવિકતન્તિ ગિહીનં અત્થાય કતં. ‘‘યત્થ કત્થચિ નિસીદિતું અનુજાનામીતિ અત્થો’’તિ લિખિતં. કિઞ્ચાપિ દીઘનિકાયટ્ઠકથાયં ‘‘ઠપેત્વા તૂલિકં સબ્બાનેવ ગોનકાદીનિ રતનપરિસિબ્બિતાનિ વટ્ટન્તી’’તિ વુત્તં, અથ ખો વિનયપરિયાયં પત્વા ગરુકે ઠાતબ્બતો ઇધ વુત્તનયેનેવેત્થ અત્થો ગહેતબ્બો. ‘‘તત્થ પન સુત્તન્તિકદેસનાય ગહટ્ઠાદીનમ્પિ વસેન વુત્તત્તા તેસં સઙ્ગણ્હનત્થં ઠપેત્વા ‘તૂલિકં…પે… વટ્ટન્તી’તિ વુત્તં વિય ખાયતીતિ અપરે’’તિ વુત્તં.
૨૫૯. મિગમાતુકોતિ તસ્સ નામં. વાતમિગોતિ ચ તસ્સ નામં. ‘‘કાળસીહો કાળમુખો કપી’’તિ લિખિતં. ચમ્મં ન વટ્ટતીતિ યેન પરિયાયેન ચમ્મં વટ્ટિસ્સતિ, સો પરતો આવિ ભવિસ્સતિ. ‘‘અત્તનો પુગ્ગલિકવસેન પરિહારો પટિક્ખિત્તો’’તિ વુત્તં. ‘‘ન, ભિક્ખવે, કિઞ્ચિ ચમ્મં ધારેતબ્બ’’ન્તિ એત્તાવતા સિદ્ધે ‘‘ન, ભિક્ખવે, ગોચમ્મ’’ન્તિ ઇદં પરતો ‘‘અનુજાનામિ, ભિક્ખવે, સબ્બપચ્ચન્તિમેસુ જનપદેસુ ચમ્માનિ અત્થરણાની’’તિ એત્થ અનુમતિપ્પસઙ્ગભયા વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં.
ચમ્મક્ખન્ધકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.