૬. અઞ્ઞાતકવિઞ્ઞત્તિસિક્ખાપદવણ્ણના

૫૧૫. પરિક્ખારાનન્તિ ઉપયોગત્થે સામિવચનં. એકસાટકન્તિ ભાવનપુંસકં, ‘‘અઞ્ઞાતકો મોઘપુરિસા’’તિ વચનેન પવારિતોપિ અદાતુકામો અઞ્ઞાતકો અપ્પવારિતટ્ઠાને તિટ્ઠતીતિ દીપિતં હોતિ. અઞ્ઞથા ‘‘અનાપત્તિ પવારિતાન’’ન્તિ ઇમિના વિરુજ્ઝતિ.

૫૧૭. નેવ તાવ વિઞ્ઞાપેતબ્બં, ન ભઞ્જિતબ્બન્તિ અનચ્છિન્નાનં ચીવરાનં અત્તનો સન્તકાનં અત્થિતાય, તત્થ પચ્ચાસાસબ્ભાવતો ચ. પચ્ચાસા કિત્તકં કાલં રક્ખતીતિ? યાવ ગામન્તરા, યાવ અદ્ધયોજનાતિ એકે. યાવ દસ્સનસવનૂપચારાતિ એકે. યાવ અઞ્ઞે ન પસ્સન્તીતિ એકે. યાવ પચ્ચાસા છિજ્જતીતિ એકે. યાવ સાખાપલાસપરિયેસનભઞ્જનસજ્જનકાલપરિચ્છેદાતિ એકે. ઇદં સબ્બં યથાસમ્ભવં યુજ્જતિ. કથં પઞ્ઞાયતીતિ ચે? ‘‘સચે પન એતેસં વુત્તપ્પકારાનં ગિહિવત્થાદીનં ભિસિછવિપરિયન્તાનં કિઞ્ચિ ન લબ્ભતિ, તેન તિણેન વા પણ્ણેન વા પટિચ્છાદેત્વા આગન્તબ્બ’’ન્તિ અટ્ઠકથાવચનતો.

ન તાવ થેરાનં દાતબ્બાનીતિ ન તાવ અત્તનો રુચિયા દાતબ્બાનિ, યદા થેરા ‘‘દેથાવુસો’’તિ વદન્તિ, તદા દાતબ્બાનિ. ‘‘એવં સતિ દહરાપિ અચ્છિન્નચીવરટ્ઠાને તિટ્ઠન્તિ, સાખાપલાસં ભઞ્જિતું વટ્ટતિ, ન અઞ્ઞથા. ‘યેહિ કેહિચિ વા અચ્છિન્નં હોતી’તિ હિ વુત્ત’’ન્તિ વુત્તં. આચરિયો પન એવં વદતિ ‘‘અત્તનો રુચિયાપિ દાતું લભન્તી’’તિ. તથા હિ અટ્ઠકથાયં ‘‘પરિભોગજિણ્ણં વા’તિ એત્થ ચ ‘અચ્છિન્નચીવરાનં આચરિયુપજ્ઝાયાદીનં અત્તના તિણપણ્ણેહિ પટિચ્છાદેત્વા દિન્નચીવરમ્પિ સઙ્ગહં ગચ્છતી’તિ વત્તું યુજ્જતી’’તિ વુત્તં. અથાપિ સિયા આચરિયાદીહિ ‘‘આહરાવુસો’’તિ વુત્તેયેવ, નાવુત્તેતિ, ન, ‘‘કેહિચિ વા અચ્છિન્ન’’ન્તિ એત્થ વુત્તલેસતો દુતિયલેસસ્સ અવિસેસભાવપ્પસઙ્ગતોતિ. અથ કિમત્થં ‘‘ન તાવ થેરાનં દાતબ્બાની’’તિ વુત્તન્તિ ચે? યાવ થેરાનં અત્થાય સાખાપલાસાનિ ભઞ્જતિ, તાવ ન દાતબ્બાનિ, તતો તાનિ થેરુદ્દિસ્સકાનિ સાખાપલાસાનિ સયં પરિદહિત્વા વિનાપિ થેરાણત્તિયા અત્તનો રુચિયા દાતબ્બાનિ, ભૂતગામપાતબ્યતાય પાચિત્તિયં ન હોતિ સત્થુનાપિ અનુઞ્ઞાતત્તા. ‘‘તિણેન વા પણ્ણેન વા’’તિ હિ વુત્તં, તં કપ્પિયમેવ સન્ધાય વુત્તન્તિ ચે? ન, ‘‘તદલાભે ન ત્વેવ…પે… દુક્કટસ્સા’’તિ વચનવિરોધતો. એત્થાહ – દુક્કટભયા પાચિત્તિયવત્થુ ચે અતિક્કમિતબ્બં, તદલાભે થુલ્લચ્ચયવત્થુ સઙ્ઘિકં, તદલાભે પારાજિકવત્થુપિ અતિક્કમિતબ્બં સિયાતિ? ન, પારાજિકસ્સ લોકવજ્જત્તા. અપિચ ન સબ્બં ભૂતગામં પાચિત્તિયવત્થુમેવ, તતો દુક્કટાદિવત્થુપિ અત્થિ, અનાપત્તિવત્થુપિ કાલોદિસકં, તસ્મા ઇદં તદા અનાપત્તિવત્થુકન્તિ વેદિતબ્બં. કિત્તાવતા ભિક્ખુ અચ્છિન્નચીવરો નટ્ઠચીવરો હોતીતિ? એત્તાવતા નગ્ગો હોતીતિ એકે. વિકપ્પનુપગપચ્છિમભાવેન, વિકપ્પનુપગપચ્છિમમાદિં કત્વા વિઞ્ઞાપેન્તસ્સ આપત્તીતિ એકે. નિવાસનપારુપનુપગાભાવેનાતિ એકે. તિચીવરાભાવેનાતિ એકે. સન્તરુત્તરપરમાભાવેનાતિ એકે. અયં એકેવાદો યુત્તો ‘‘સન્તરુત્તરપરમં તતો ચીવરં સાદિતબ્બ’’ન્તિ હિ વચનતો, તસ્મા સન્તરુત્તરે સતિ વિકપ્પનુપગપચ્છિમં વિઞ્ઞાપેન્તસ્સ પટિલાભેન નિસ્સગ્ગિયં. યદિ એવં ‘‘વિઞ્ઞાપેત્વા પટિલભેય્ય નિસ્સગ્ગિય’’ન્તિ સિક્ખાપદેન ભવિતબ્બન્તિ ચે? તન્ન, તદત્થસિદ્ધિતો નાનત્થત્તા ધાતૂનં. કિં વુત્તં હોતિ? યથા હિ ‘‘તિક્ખત્તું મેથુનં ધમ્મં અભિવિઞ્ઞાપેસી’’તિ (પારા. ૩૬) વુત્તે પવત્તેસીતિ અત્થો, તથા ઇધાપિ ‘‘ચીવરં વિઞ્ઞાપેય્યા’’તિ વિઞ્ઞત્તિયા પવત્તેય્ય ઉપ્પાદેય્યાતિ અત્થો.

તેન નિવત્થોતિ તંનિવત્થો. અઞ્ઞસ્સ અલાભેન તમેવ પરિભુઞ્જતો જિરતિ, ન લેસેન. અત્તનાતિ સયમેવ વત્તું યુજ્જતિ, તસ્મા અયુત્તપરિભોગેન અપરિભુઞ્જિત્વા યુત્તપરિભોગવસેન પરિભુઞ્જતો જિણ્ણં પરિભોગજિણ્ણં નામ. તસ્સ સભાગાનં અચ્છિન્નકાલે દાનમ્પિ યુત્તપરિભોગે એવ સઙ્ગહં ગચ્છતીતિ અધિપ્પાયો. ‘‘ઇમે કિર દ્વે લેસા અટ્ઠકથાયો, વાચેન્તાનં આચરિયાનં મતન્તિ ધમ્મસિરિત્થેરો આહા’’તિ વુત્તં.

૫૨૧. નિસીદિતું વા નિપજ્જિતું વા ન લભતીતિ યથાસુખં ન લભતીતિ અધિપ્પાયો. ‘‘અઞ્ઞસ્સત્થાયા’’તિ એત્થાપિ ‘‘ઞાતકાનં પવારિતાન’’ન્તિ અનુવત્તતિ એવ. અત્થાય કસ્સ? તસ્સેવ અઞ્ઞસ્સ. યથા અઞ્ઞાતકે તિકપાચિત્તિયં, તથા અપ્પવારિતેપીતિ દસ્સનત્થં ‘‘ઞાતકાનં પવારિતાન’’ન્તિ વુત્તં. અઞ્ઞથા ‘‘ઞાતકે ઞાતકસઞ્ઞી’’તિ ઇમિના સિદ્ધત્તા ન નિચ્ચં સેસં આપજ્જતિ. અપિચેત્થ અઞ્ઞાતકગ્ગહણેન અપ્પવારિતગ્ગહણં હોતિ, અપ્પવારિતગ્ગહણેન અઞ્ઞાતકગ્ગહણં, અઞ્ઞાતકા હિ અપ્પવારિતા હોન્તિ. તથા ઞાતકગ્ગહણેન પવારિતગ્ગહણં હોતિ, કત્થચિ ન હોતિ. ન પવારિતગ્ગહણેન ઞાતકગ્ગહણં હોતીતિ ઇમસ્સ અત્થવિસેસસ્સ દસ્સનત્થં ‘‘ઞાતકાનં પવારિતાન’’ન્તિ વુત્તં. તથા હિ અઞ્ઞાતિકાય ભિક્ખુનિયા અપ્પવારિતાય ચ ચીવરં અઞ્ઞત્ર પારિવત્તકા પટિગ્ગણ્હન્તસ્સ આપત્તિ. ઞાતિકાય પન પવારિતાય ચ વિસ્સાસં ગણ્હાતિ, અનાપત્તિ. તથા પુરાણચીવરં ઞાતિકાય અનાપત્તિ, પવારિતાય પન તિકપાચિત્તિયમેવ. ઞાતકાનઞ્ચ એકચ્ચાનં પુરાણચીવરં નામ દાતું વટ્ટતિ, ન પવારિતાનં. તિકચ્છેદો ચ માતિકાપદેનેવ હોતિ, ન અઞ્ઞેન. તત્થાપિ એકેનેવ, ન દુતિયાદીહીતિ અયં વિનયે ધમ્મતા વેદિતબ્બા.

અઞ્ઞાતકવિઞ્ઞત્તિસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.