૫. ચીવરપટિગ્ગહણસિક્ખાપદવણ્ણના

૫૦૮-૫૧૦. અપઞ્ઞત્તે સિક્ખાપદેતિ એત્થ ‘‘ગણમ્હા ઓહીયનસિક્ખાપદે’’તિ લિખિતં. અરઞ્ઞવાસીનિસેધનસિક્ખાપદે અપઞ્ઞત્તેતિ એકે, ‘‘તં ન સુન્દર’’ન્તિ વદન્તિ. વિહત્થતાયાતિ આયાસેન.

૫૧૨. ઉપચારોતિ દ્વાદસહત્થો. મહાપચ્ચરિયં, કુરુન્દિયઞ્ચ વુત્તન્તિ એત્થ રત્તિભાગે ધમ્મકથિકસ્સ ભિક્ખુનો બહૂસુ ચીવરેસુ મહાજનેન પસાદદાનવસેન પટિક્ખિત્તેસુ પુનદિવસે ‘‘ઉપાસકાનં પસાદદાનાનિ એતાની’’તિ સુદ્ધચિત્તેન ગણ્હન્તસ્સ દોસો નત્થિ, ‘‘ભિક્ખુનીહિપિ દિન્નાનિ ઇધ સન્તી’’તિ ઞત્વા ગણ્હતો દોસો. તં અચિત્તકભાવેનાતિ ભિક્ખુનીહિ દિન્નભાવં ઞત્વા બહૂસુ તસ્સા ચીવરસ્સ અજાનનેનાતિ અત્થો. પંસુકૂલં અધિટ્ઠહિત્વાતિ ‘‘ભિક્ખુનીહિ નુ ખો દિન્નં સિયા’’તિ અવિકપ્પેત્વા ‘‘પંસુકૂલં ગણ્હામી’’તિ ગણ્હન્તસ્સ વટ્ટતિ. કુરુન્દિઆદીસુ વુત્તોપિ અત્થો અયમેવ, એકં, ‘‘અચિત્તકભાવેના’’તિ વચનેન ‘‘યથા તથા ગણ્હિતું વટ્ટતી’’તિ ઉપ્પથોવ પટિસેધિતોતિ અપરે. એવં ધમ્મસિરિત્થેરો ન વદતિ, ઉજુકમેવ વદતીતિ પપઞ્ચિતં. તસ્સેવ વિસયો, તસ્સાયં અધિપ્પાયો – યથા ‘‘પંસુકૂલં ગણ્હિસ્સતીતિ ઠપિતં કામં ભિક્ખુનિસન્તકમ્પિ અવિકપ્પેત્વા પંસુકૂલં અધિટ્ઠહિત્વા ગહેતું વટ્ટતી’’તિ વુત્તં, તથા ધમ્મકથિકસ્સ ભિક્ખુનિયા દિન્નમ્પિ અપઞ્ઞાયમાનં વટ્ટતીતિ, તસ્મા તં વુત્તં મહાપચ્ચરિયં, કુરુન્દિયઞ્ચ અચિત્તકભાવેન ન સમેતીતિ. પટિક્ખેપો પન વિકપ્પગ્ગહણે એવ રુહતિ. અઞ્ઞથા પુબ્બાપરં વિરુજ્ઝતીતિ. તં ન યુત્તં પંસુકૂલેન અસમાનત્તા. પંસુકૂલભાવેન સઙ્કારકૂટાદીસુ ઠપિતં ભિક્ખુનીહિ, ન તં તસ્સા સન્તકં હુત્વા ઠિતં હોતિ. અસ્સામિકઞ્હિ પંસુકૂલં સબ્બસાધારણઞ્ચ, અઞ્ઞોપિ ગહેતું લભતિ. ઇદં પુબ્બેવ ‘‘ભિક્ખુનીનં ચીવર’’ન્તિ જાનિત્વાપિ પંસુકૂલિકો ગહેતું લભતિ તદા તસ્સા અસન્તકત્તા. ‘‘પંસુકૂલં અધિટ્ઠહિત્વા’’તિ સલ્લેખક્કમનિદસ્સનત્થં વુત્તં. મંસં દદન્તેન તથાગતેન સલ્લેખતો કપ્પિયમ્પિ ભુત્તં નિસ્સગ્ગિયં ચીવરમાહ યો મંસં કથન્તિ સયમાદિસેય્યાતિ.

અચિત્તકત્તા કથં પંસુકૂલં વટ્ટતીતિ ચે? તાય તસ્સ અદિન્નત્તા, ભિક્ખુનાપિ તતો ભિક્ખુનિતો અગ્ગહિતત્તા ચ. અસ્સામિકમ્પિ હિ પંસુકૂલં અઞ્ઞિસ્સા હત્થતો ગણ્હાતિ, ન વટ્ટતિ ‘‘અઞ્ઞાતિકાય ભિક્ખુનિયા ચીવરં પટિગ્ગણ્હેય્યા’’તિ વુત્તલક્ખણસમ્ભવતો. અઞ્ઞાતિકાય સન્તકં ઞાતિકાય હત્થતો ગણ્હાતિ, વટ્ટતીતિ એકે. યથા સિક્ખમાનસામણેરાદીનં હત્થતો પટિગ્ગણ્હન્તસ્સ અનાપત્તિ, તથા કઙ્ખાવિતરણિયઞ્ચ ‘‘અઞ્ઞાતિકાય હત્થતો ગહણ’’ન્તિ (કઙખા. અટ્ઠ. ચીવરપ્પટિગ્ગહણસિક્ખાપદવણ્ણના) અઙ્ગં વુત્તં. તથા ઞાતિકાય સન્તકં સિક્ખમાનાય, સામણેરિયા, ઉપાસકસ્સ, ઉપાસિકાય, ભિક્ખુસ્સ, સામણેરસ્સ સન્તકં અઞ્ઞાતિકાય ભિક્ખુનિયા હત્થતો ગણ્હન્તસ્સ ચ અનાપત્તિ એવં યથાવુત્તલક્ખણાસમ્ભવતોતિ એકે, તેનેવ ‘‘એકતોઉપસમ્પન્નાય ચીવરં પટિગ્ગણ્હાતી’તિ અવત્વા ‘હત્થતો પટિગ્ગણ્હાતિ અઞ્ઞત્ર પારિવત્તકા, આપત્તિ દુક્કટસ્સા’તિ (પારા. ૫૧૩) વુત્તં, તસ્મા અઞ્ઞાતિકાય સન્તકમ્પિ એકતોઉપસમ્પન્નાય હત્થતો પટિગ્ગણ્હન્તસ્સ દુક્કટ’’ન્તિ વદન્તિ, ઉભોપેતે ન સારતો દટ્ઠબ્બા, કારણં પરિયેસિતબ્બં.

૫૧૪. કો પન વાદો પત્તત્થવિકાદીસૂતિ અનધિટ્ઠાતબ્બેસુ બહૂસુ પટલેસુ. તેનેવાહ માતિકાટ્ઠકથાયં ‘‘પત્તત્થવિકાદિમ્હિ અનધિટ્ઠાતબ્બપરિક્ખારે’’તિ. અધિટ્ઠાનુપગેસુ વા તેસં પરિક્ખારત્તા ભિસિછવિયા વિય અનાપત્તિ. કિં પટપરિસ્સાવનં પરિક્ખારં ન હોતીતિ? હોતિ, કિન્તુ તં કિર નિવાસનાદિચીવરસણ્ઠાનત્તા ન વટ્ટતિ. તસ્મા ઇધ નિવાસનાદિચીવરસાધનં વિકપ્પનુપગપચ્છિમં ચીવરં નામ. અનન્તરાતીતે નિવાસનપારુપનુપગમેવાતિ સન્નિટ્ઠાનં. એવં સન્તે કઙ્ખાવિતરણિયં (કઙ્ખા. અટ્ઠ. ચીવરપ્પટિગ્ગહણસિક્ખાપદવણ્ણના) કપ્પનુપગપચ્છિમતા, પારિવત્તકાભાવો, અઞ્ઞાતિકાય હત્થતો ગહણન્તિ તીણેવ અઙ્ગાનિ અવત્વા અપરિક્ખારતાતિ ચતુત્થમઙ્ગં વત્તબ્બન્તિ ચે? ન વત્તબ્બં, ઇમસ્મિં સિક્ખાપદે પત્તત્થવિકાદિપરિક્ખારસ્સ અચીવરસઙ્ખ્યત્તા. પઠમકથિનાદીસુ વિકપ્પનુપગતા પમાણં, ઇધ કાયપરિભોગુપગતાતિ. ‘‘અઞ્ઞં પરિક્ખાર’’ન્તિ ઉદ્ધરિત્વા ‘‘પત્તત્થવિકાદિં યંકિઞ્ચી’’તિ વુત્તત્તા વિકપ્પનુપગમ્પિ પત્તત્થવિકાદિં ગણ્હિતું વટ્ટતિ, ‘‘પટપરિસ્સાવનમ્પી’’તિ વુત્તટ્ઠાને ચ ‘‘ચીવરં નામ વિકપ્પનુપગપચ્છિમ’’ન્તિ વચનતો પટપરિસ્સાવનં ચીવરમેવ, ન પરિક્ખારં. ‘‘કો પન વાદોતિ નિગમનવચનમ્પિ સાધક’’ન્તિ કેચિ વદન્તિ, પણ્ણત્તિં અજાનનતો અચિત્તકં, ન વત્થું, ‘‘અઞ્ઞાતિકાય ભિક્ખુનિયા સન્તકભાવાજાનનતો, ચીવરભાવાજાનનતો ચ અચિત્તક’’ન્તિ અનુગણ્ઠિપદે વુત્તં.

ચીવરપટિગ્ગહણસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.