(૩) પાચિત્તિયાદિપઞ્હાવણ્ણના

૪૮૧. સલાકં દેન્તસ્સ અસ્સ ભિક્ખુસ્સ છેજ્જં હોતીતિ યોજના. ‘‘પારાજિકં હોતી’’તિ ઇમિના હોતિછેજ્જન્તિ પદસ્સ અત્થં દસ્સેતિ.

સુપ્પતિટ્ઠિતનિગ્રોધસદિસં રુક્ખમૂલં, તમેવ વા ગહેતબ્બં.

તિસ્સિત્થિયોતિ એત્થ ભુમ્મત્થે ઉપયોગવચનં, પચ્ચત્તવચનં વાતિ આહ ‘‘તાસુપી’’તિ. ‘‘યં તં મેથુનં નામ ત’’ન્તિ ઇમિના ‘‘મેથુનં યં ત’’ન્તિ પદાનં સમાનાધિકરણભાવં દસ્સેતિ. ‘‘ન સેવતી’’તિ ઇમિના ન સેવેતિ એત્થ તિકારસ્સ એકારાદેસભાવં (જા. અટ્ઠ. ૪.૧૧.૭૬ પુત્તો વા પિતરં યાચે વિય) દસ્સેતિ. તયો પુરિસેતિ એત્થ ‘‘ઉપગન્ત્વા’’તિ પદં અજ્ઝાહરિત્વા સમ્બન્ધિતબ્બન્તિ દસ્સેન્તો આહ‘‘તયો પુરિસેપિ ઉપગન્ત્વા’’તિ. ઇમિના તયો પુરિસેતિ એત્થ ઉપયોગત્થે ઉપયોગવચનન્તિ દસ્સેતિ. પુરિમનયં ગહેત્વા એત્થાપિ ‘‘તીસુ પુરિસેસૂ’’તિ ભુમ્મત્થે ઉપયોગવચનન્તિ અત્થોપિ યુજ્જતેવ. ઇમં નયં ગહેત્વા પુરિમપદેપિ તિસ્સિત્થિયો ઉપગન્ત્વાતિ ઉપયોગત્થે ઉપયોગવચનન્તિ અત્થોપિ યુજ્જતેવ. તસ્મા તે દ્વે નયા અઞ્ઞમઞ્ઞોપદેસદાયકનયા નામાતિ દટ્ઠબ્બં. ‘‘ઉભતોબ્યઞ્જનસઙ્ખાતે’’તિ ઇમિના અનરિયસદ્દેન ઉભતોબ્યઞ્જનોવ ઇધ ગહેતબ્બોતિ દસ્સેતિ. ‘‘નાચરતી’’તિ ઇમિના ન ચાચરેતિ એત્થાપિ તિસદ્દસ્સ એકારાદેસભાવમેવ દસ્સેતિ. મેથુનધમ્મસ્સ પુબ્બભાગં કાયસંસગ્ગં આપજ્જિતું વાયમન્તિયા તસ્સા ભિક્ખુનિયાતિ યોજના.

અસ્સાતિ ગાથાય, તિત્થિયો આરાધકો હોતીતિ યોજના. તત્થેવાતિ તિત્થિયવત્તે એવ. અસ્સાતિ તિત્થિયસ્સ. તમેવાતિ તિત્થિયવત્તમેવ.

સઙ્ઘાદિસેસન્તિઆદિગાથા વુત્તાતિ સમ્બન્ધો. તન્તિ અજ્ઝોહરણં.

આકાસગતં સામણેરન્તિ સમ્બન્ધો. સઙ્ઘેનપીતિ પિસદ્દો ન કમ્મારહેનેવાતિ દસ્સેતિ. ‘‘ન કાતબ્બ’’ન્તિ ઇમિના સઙ્ઘોપિ કમ્મારહોપિ ભૂમિગતોવ વટ્ટતીતિ દસ્સેતિ.

અસ્સાતિ ગાથાય વિનિચ્છયોતિ સમ્બન્ધો.

‘‘ન દેતિ, ન પટિગ્ગણ્હાતી’’તિ કિરિયાપદાનં કત્તારં દસ્સેન્તો આહ ‘‘નાપિ ઉય્યોજિકા’’તિઆદિ. તસ્સાતિ અવસ્સુતપુરિસસ્સ. ‘‘કારણેના’’તિ ઇમિના તેનાતિ પદસ્સ કારણત્થં દસ્સેતિ. એવસદ્દો પન સમ્ભવવસેન યોજિતો, ન અઞ્ઞેન કારણેનાતિ અત્થો, અવસ્સુતસ્સ પુરિસસ્સાતિ સમ્બન્ધો. ગહણેતિ ઉય્યોજિતાય ગહણે. તઞ્ચ પરિભોગપચ્ચયાતિ એત્થ તસદ્દસ્સ વિસયં, પરિભોગસ્સ ચ સમ્બન્ધં દસ્સેન્તો આહ ‘‘તઞ્ચ પના’’તિઆદિ. તત્થ ‘‘આપત્તિ’’ન્તિ ઇમિના તસદ્દસ્સ વિસયં દસ્સેતિ. ‘‘તસ્સા ઉય્યોજિતાયા’’તિ ઇમિના પરિભોગસ્સ સમ્બન્ધં દસ્સેતિ. તસ્સાતિ ઉય્યોજિતાય.

સત્તરસકેસુ સઙ્ઘાદિસેસેસૂતિ સમ્બન્ધો. વજ્જં ન ફુસતીતિ પદસ્સ અત્થં દસ્સેન્તો આહ ‘‘અઞ્ઞં નવં આપત્તિ’’ન્તિ.

ઇતિ સેદમોચિકગાથાવણ્ણનાય યોજના સમત્તા.