૧૧. દુબ્બલસિક્ખાપદવણ્ણના

યથાસન્થુતન્તિ યથામિત્તં. તેનાહ ‘‘યો યો’’તિ આદિ. તત્થ મિત્તસન્દિટ્ઠસમ્ભત્તવસેનાતિ મિત્તસન્દિટ્ઠસમ્ભત્તાનં વસેન. તત્થ મિત્તા મિત્તાવ. સન્દિટ્ઠા તત્થ તત્થ સઙ્ગમ્મ દિટ્ઠમત્તા નાતિદળ્હમિત્તા. સમ્ભત્તા સુટ્ઠુ ભત્તા સિનેહવન્તો દળ્હમિત્તાતિ દટ્ઠબ્બા.

પઞ્ચ ગરુભણ્ડાનીતિ રાસિવસેન પઞ્ચ ગરુભણ્ડાનિ, સરૂપવસેન પનેતાનિ બહૂનિ હોન્તિ. તેનાહ ‘‘રાસિવસેન પઞ્ચ ગરુભણ્ડાનિ વુત્તાની’’તિ. આરામો (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૩૨૧; વિ. સઙ્ગ. અટ્ઠ. ૨૨૭) નામ પુપ્ફારામો વા ફલારામો વા. આરામવત્થુ નામ તેસંયેવ આરામાનં અત્થાય પરિચ્છિન્દિત્વા ઠપિતોકાસો, તેસુ વા આરામેસુ વિનટ્ઠેસુ તેસં પોરાણકભૂમિભાગો. વિહારો નામ યં કિઞ્ચિ પાસાદાદિસેનાસનં. વિહારવત્થુ નામ તસ્સ પતિટ્ઠાનોકાસો. મઞ્ચો નામ મસારકો બુન્દિકાબદ્ધો, કુળીરપાદકો, આહચ્ચપાદકોતિ ઇમેસં પુબ્બે વુત્તાનં ચતુન્નં મઞ્ચાનં અઞ્ઞતરો. પીઠં નામ મસારકાદીનંયેવ ચતુન્નં પીઠાનં અઞ્ઞતરં. ભિસિ નામ ઉણ્ણભિસિઆદીનં પઞ્ચન્નં ભિસીનં અઞ્ઞતરા. બિબ્બોહનં નામ રુક્ખતૂલલતાતૂલપોટકિતૂલાનં અઞ્ઞતરેન પુણ્ણં. લોહકુમ્ભી નામ કાળલોહેન વા તમ્બલોહેન વા યેન કેનચિ લોહેન કતા કુમ્ભી. લોહભાણકાદીસુપિ એસેવ નયો. એત્થ પન ભાણકન્તિ અરઞ્જરો વુચ્ચતિ. વારકોતિ ઘટો. કટાહં કટાહમેવ. વાસિઆદીસુ, વલ્લિઆદીસુ ચ દુવિઞ્ઞેય્યં નામ નત્થિ. એવં –

દ્વિસઙ્ગહાનિ દ્વે હોન્તિ, તતિયં ચતુસઙ્ગહં;

ચતુત્થં નવકોટ્ઠાસં, પઞ્ચમં અટ્ઠભેદનં.

ઇતિ પઞ્ચહિ રાસીહિ, પઞ્ચનિમ્મલલોચનો;

પઞ્ચવીસવિધં નાથો, ગરુભણ્ડં પકાસયિ. (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૩૨૧; વિ. સઙ્ગ. અટ્ઠ. ૨૨૭);

વિસ્સજ્જેતું વા વિભજિતું વા ન વટ્ટતીતિ મૂલચ્છેજ્જવસેન વિસ્સજ્જેતું વા વિભજિતું વા ન વટ્ટન્તિ. પરિવત્તનવસેન પન વિસ્સજ્જન્તસ્સ, વિભજન્તસ્સ ચ અનાપત્તિ. તેનાહ ‘‘થાવરેના’’તિઆદિ. તત્થ થાવરેન થાવરન્તિ આરામઆરામવત્થુવિહારવિહારવત્થુના આરામં આરામવત્થું વિહારં વિહારવત્થું. ઇતરેનાતિ અથાવરેન, પચ્છિમરાસિત્તયેનાતિ વુત્તં હોતિ. અકપ્પિયેનાતિ સુવણ્ણમયમઞ્ચાદિના ચેવ અકપ્પિયભિસિબિબ્બોહનેહિ ચ. મહગ્ઘકપ્પિયેનાતિ દન્તમયમઞ્ચાદિના ચેવ પાવારાદિના ચ. ઇતરન્તિ અથાવરં. કપ્પિયપરિવત્તનેન પરિવત્તેતુન્તિ યથા અકપ્પિયં ન હોતિ, એવં પરિવત્તેતું.

તત્રાયં પરિવત્તનનયો (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૩૨૧; વિ. સઙ્ગ. અટ્ઠ. ૨૨૮) – સઙ્ઘસ્સ નાળિકેરારામો દૂરે હોતિ, કપ્પિયકારકાવ બહુતરં ખાદન્તિ, યમ્પિ ન ખાદન્તિ, તતો સકટવેતનં દત્વા અપ્પમેવ આહરન્તિ. અઞ્ઞેસં પન તસ્સારામસ્સ અવિદૂરે ગામવાસીનં મનુસ્સાનં વિહારસ્સ સમીપે આરામો હોતિ, તે સઙ્ઘં ઉપસઙ્કમિત્વા સકેન આરામેન તં આરામં યાચન્તિ, સઙ્ઘેન ‘‘રુચ્ચતિ સઙ્ઘસ્સા’’તિ અપલોકેત્વા સમ્પટિચ્છિતબ્બો. સચેપિ ભિક્ખૂનં રુક્ખસહસ્સં હોતિ, મનુસ્સાનં પઞ્ચસતાનિ, ‘‘તુમ્હાકં આરામો ખુદ્દકો’’તિ ન વત્તબ્બં. કિઞ્ચાપિ અયં ખુદ્દકો, અથ ખો ઇતરતો બહુતરં આયં દેતિ. સચેપિ સમકમેવ દેતિ, એવમ્પિ ઇચ્છિતિચ્છિતક્ખણે પરિભુઞ્જિતું સક્કાતિ ગહેતબ્બમેવ. સચે પન મનુસ્સાનં બહુતરા રુક્ખા હોન્તિ, ‘‘નનુ તુમ્હાકં બહુતરા રુક્ખા’’તિ વત્તબ્બં. સચે ‘‘અતિરેકં અમ્હાકં પુઞ્ઞં હોતુ, સઙ્ઘસ્સ દેમા’’તિ વદન્તિ, જાનાપેત્વા સમ્પટિચ્છિતું વટ્ટતિ. ભિક્ખૂનં રુક્ખા ફલધારિનો, મનુસ્સાનં રુક્ખા ન તાવ ફલં ગણ્હન્તિ. કિઞ્ચાપિ ન ગણ્હન્તિ, ન ચિરેન ગણ્હિસ્સન્તીતિ સમ્પટિચ્છિતબ્બમેવ. મનુસ્સાનં રુક્ખા ફલધારિનો, ભિક્ખૂનં રુક્ખા ન તાવ ફલં ગણ્હન્તિ, ‘‘નનુ તુમ્હાકં રુક્ખા ફલધારિનો’’તિ વત્તબ્બં. સચે ‘‘ગણ્હથ, ભન્તે, અમ્હાકં પુઞ્ઞં ભવિસ્સતી’’તિ દેન્તિ, જાનાપેત્વા સમ્પટિચ્છિતું વટ્ટતિ. એવં આરામેન આરામો પરિવત્તેતબ્બો, એતેનેવ નયેન આરામવત્થુપિ વિહારોપિ વિહારવત્થુપિ આરામેન પરિવત્તેતબ્બં. આરામવત્થુના ચ મહન્તેન વા ખુદ્દકેન વા આરામં આરામવત્થું વિહારં વિહારવત્થુન્તિ.

કથં વિહારેન (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૩૨૧; વિ. સઙ્ગ. અટ્ઠ. ૨૨૮) વિહારો પરિવત્તેતબ્બો? સઙ્ઘસ્સ અન્તોગામે ગેહં હોતિ, મનુસ્સાનં વિહારમજ્ઝે પાસાદો, ઉભોપિ અગ્ઘેન સમકા. સચે મનુસ્સા તેન પાસાદેન તં ગેહં યાચન્તિ, સમ્પટિચ્છિતું વટ્ટતિ. ભિક્ખૂનં ચે મહગ્ઘતરં ગેહં હોતિ, ‘‘મહગ્ઘતરં અમ્હાકં ગેહ’’ન્તિ વુત્તે ‘‘કિઞ્ચાપિ મહગ્ઘતરં પબ્બજિતાનં અસારુપ્પં, ન સક્કા તત્થ પબ્બજિતેહિ વસિતું, ઇદં પન સારુપ્પં, ગણ્હથા’’તિ વદન્તિ, એવમ્પિ સમ્પટિચ્છિતું વટ્ટતિ. સચે પન મનુસ્સાનં મહગ્ઘં હોતિ ‘‘નનુ તુમ્હાકં ગેહં મહગ્ઘ’’ન્તિ વત્તબ્બં. ‘‘હોતુ, ભન્તે, અમ્હાકં પુઞ્ઞં ભવિસ્સતિ, ગણ્હથા’’તિ વુત્તે પન સમ્પટિચ્છિતું વટ્ટતિ. એવં વિહારેન વિહારો પરિવત્તેતબ્બો. એતેનેવ નયેન વિહારવત્થુપિ આરામોપિ આરામવત્થુપિ વિહારેન પરિવત્તેતબ્બં. વિહારવત્થુના ચ મહગ્ઘેન વા અપ્પગ્ઘેન વા વિહારં વિહારવત્થું આરામં આરામવત્થું. એવં તાવ થાવરેન થાવરપરિવત્તનં વેદિતબ્બં.

ઇતરેન ઇતરપરિવત્તને પન મઞ્ચપીઠં મહન્તં વા હોતુ, ખુદ્દકં વા (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૩૨૧; વિ. સઙ્ગ. અટ્ઠ. ૨૨૮), અન્તમસો ચતુરઙ્ગુલપાદકં ગામદારકેહિ પંસ્વાગારકેસુ કીળન્તેહિ કતમ્પિ સઙ્ઘસ્સ દિન્નકાલતો પટ્ઠાય ગરુભણ્ડં હોતિ. સચેપિ રાજા વા રાજમહામત્તાદયો વા એકપ્પહારેનેવ મઞ્ચસતં વા મઞ્ચસહસ્સં વા દેન્તિ, સબ્બે કપ્પિયમઞ્ચા સમ્પટિચ્છિતબ્બા, સમ્પટિચ્છિત્વા વુડ્ઢપ્પટિપાટિયા ‘‘સઙ્ઘિકપરિભોગેન પરિભુઞ્જથા’’તિ દાતબ્બા, ન પુગ્ગલિકપરિભોગેન દાતબ્બા. અતિરેકમઞ્ચે ભણ્ડાગારાદીસુ પઞ્ઞપેત્વા પત્તચીવરં નિક્ખિપિત્વા પરિભુઞ્જિતુમ્પિ વટ્ટતિ. બહિસીમાય ‘‘સઙ્ઘસ્સ દેમા’’તિ દિન્નમઞ્ચો સઙ્ઘત્થેરસ્સ વસનટ્ઠાને દાતબ્બો. તત્થ ચે બહૂ મઞ્ચા હોન્તિ, મઞ્ચેન કમ્મં નત્થિ. યસ્સ વસનટ્ઠાને કમ્મં અત્થિ, તત્થ ‘‘સઙ્ઘિકપરિભોગેન પરિભુઞ્જથા’’તિ દાતબ્બો, ન પુગ્ગલિકભોગેન. મહગ્ઘેન સતગ્ઘનકેન વા સહસ્સગ્ઘનકેન વા મઞ્ચેન અઞ્ઞં મઞ્ચસતં લભતિ, પરિવત્તેત્વા ગહેતબ્બં. ન કેવલં મઞ્ચેન મઞ્ચોયેવ, આરામઆરામવત્થુવિહારવિહારવત્થુપીઠભિસિબિબ્બોહનાનિપિ પરિવત્તેતું વટ્ટતિ. એસેવ નયો પીઠભિસિબિબ્બોહનેસુપિ. વરસેનાસનાદીનં સંરક્ખણત્થન્તિ સચે દુબ્ભિક્ખં હોતિ, ભિક્ખૂ પિણ્ડપાતેન ન યાપેન્તિ, એત્થ રાજરોગચોરભયાનિ, અઞ્ઞત્થ ગચ્છન્તાનં વિહારા પલુજ્જન્તિ, તાલનાળિકેરાદિકે વિનાસેન્તિ, સેનાસનપચ્ચયં સન્ધાય યાપેતું સક્કા હોતિ, એવરૂપે કાલે વરસેનાસનાદીનં સંરક્ખણત્થં. લામકાનિ વિસ્સજ્જેતુન્તિ લામકં લામકં વિસ્સજ્જેતું, લામકકોટિયા વિસ્સજ્જેતુન્તિ અધિપ્પાયો. વિસ્સજ્જેત્વા પરિભુઞ્જિતું વટ્ટતીતિ વિસ્સજ્જેત્વા તતો લદ્ધયાગુભત્તચીવરાદીનિ પરિભુઞ્જિતું વટ્ટતિ. કાળલોહતમ્બલોહકંસલોહવટ્ટલોહાનન્તિ એત્થ કંસલોહં, વટ્ટલોહઞ્ચ કિત્તિમલોહં. તીણિ હિ કિત્તિમલોહાનિ કંસલોહં, વટ્ટલોહં, આરકૂટન્તિ. તત્થ તિપુતમ્બે મિસ્સેત્વા કતં કંસલોહં, સીતતમ્બે મિસ્સેત્વા કતં વટ્ટલોહં, રસકતમ્બે મિસ્સેત્વા કતં આરકૂટં. તેન વુત્તં ‘‘કંસલોહં, વટ્ટલોહઞ્ચ કિત્તિમલોહ’’ન્તિ. તતો અતિરેકન્તિ તતો અતિરેકગ્ગણ્હનકો.

સરકોતિ મજ્ઝે મકુળં દસ્સેત્વા મુખવટ્ટિવિત્થતં કત્વા પિટ્ઠિતો નામેત્વા કાતબ્બં એકં ભાજનં. ‘‘સરાવ’’ન્તિપિ વદન્તિ. આદિસદ્દેન કઞ્ચનકાદીનં ગિહિઉપકરણાનં ગહણં. તાનિ હિ ખુદ્દકાનિપિ ગરુભણ્ડાનેવ ગિહિઉપકરણત્તાતિ. પિ-સદ્દેન પગેવ મહન્તાનીતિ દસ્સેતિ. ઇમાનિ પન ભાજનીયાનિ ભિક્ખૂપકરણત્તાતિ અધિપ્પાયો. યથા ચ એતાનિ, એવં કુણ્ડિકાપિ ભાજનીયા. વક્ખતિ હિ ‘‘યથા ચ મત્તિકાભણ્ડે, એવં લોહભણ્ડેપિ કુણ્ડિકા ભાજનીયકોટ્ઠાસમેવ ભજતી’’તિ (કઙ્ખા. અટ્ઠ. દુબ્બલસિક્ખાપદવણ્ણના). સઙ્ઘિકપરિભોગેનાતિ આગન્તુકાનં વુડ્ઢતરાનં દત્વા પરિભોગેન. ગિહિવિકટાતિ ગિહીહિ વિકતા પઞ્ઞત્તા, અત્તનો વા સન્તકકરણેન વિરૂપં કતા. પુગ્ગલિકપરિભોગેન ન વટ્ટતીતિ આગન્તુકાનં અદત્વા અત્તનો સન્તકં વિય ગહેત્વા પરિહરિત્વા પરિભુઞ્જિતું ન વટ્ટતિ. પિપ્ફલિકોતિ કત્તરિ. આરકણ્ટકં સૂચિવેધકં. તાળં યન્તં. કત્તરયટ્ઠિવેધકો કત્તરયટ્ઠિવલયં. યથા તથા ઘનકતં લોહન્તિ લોહવટ્ટિ લોહગુળો લોહપિણ્ડિ લોહચક્કલિકન્તિ એવં ઘનકતં લોહં. ખીરપાસાણમયાનીતિ મુદુકખીરવણ્ણપાસાણમયાનિ.

ગિહિવિકટાનિપિ ન વટ્ટન્તિ અનામાસત્તા. પિ-સદ્દેન પગેવ સઙ્ઘિકપરિભોગેન વા પુગ્ગલિકપરિભોગેન વાતિ દસ્સેતિ. સેનાસનપરિભોગો પન સબ્બકપ્પિયો. તસ્મા જાતરૂપાદિમયા સબ્બેપિ સેનાસનપરિક્ખારા આમાસા. તેનાહ ‘‘સેનાસનપરિભોગે પના’’તિઆદિ.

સેસાતિ તતો મહત્તરી વાસિ. યા પનાતિ યા કુદારી પન. કુદાલો અન્તમસો ચતુરઙ્ગુલમત્તોપિ ગરુભણ્ડમેવ. નિખાદનં ચતુરસ્સમુખં વા હોતુ, દોણિમુખં વા વઙ્કં વા ઉજુકં વા, અન્તમસો સમ્મુઞ્જનિદણ્ડકવેધનમ્પિ દણ્ડબન્ધં ચે, ગરુભણ્ડમેવ. તેનાહ ‘‘કુદાલો દણ્ડબન્ધનિખાદનં વા અગરુભણ્ડં નામ નત્થી’’તિ. સિપાટિકા નામ ખુરકોસો. સિખરં પન દણ્ડબન્ધનિખાદનં અનુલોમેતીતિ આહ ‘‘સિખરમ્પિ નિખાદનેનેવ સઙ્ગહિત’’ન્તિ. સચે તમ્પિ પન અદણ્ડકં ફલમત્તં, ભાજનીયં. ઉપક્ખરેતિ વાસિઆદિભણ્ડાનિ.

પત્તબન્ધકો નામ પત્તસ્સ ગણ્ઠિકાદિકારકો. ‘‘પટિમાસુવણ્ણાદિપત્તકારકો’’તિપિ વદન્તિ. તિપુચ્છેદનકસત્થં, સુવણ્ણચ્છેદનકસત્થં, કતપરિકમ્મચમ્મચ્છિન્દનકખુદ્દકસત્થન્તિ ઇમાનિ ચેત્થ તીણિ પિપ્ફલિકં અનુલોમેન્તીતિ આહ ‘‘અયં પન વિસેસો’’તિઆદિ. ઇતરાનીતિ મહાકત્તરિઆદીનિ.

અડ્ઢબાહુપ્પમાણાતિ (સારત્થ. ટી. ચૂળવગ્ગ ૩.૩૨૧) કપ્પરતો પટ્ઠાય યાવ અંસકૂટપ્પમાણા, વિદત્થિચતુરઙ્ગુલપ્પમાણાતિ વુત્તં હોતિ. તત્થજાતકાતિ સઙ્ઘિકભૂમિયં જાતા. આરક્ખસંવિધાનેન રક્ખિતત્તા રક્ખિતા ચ સા મઞ્જૂસાદીસુ પક્ખિત્તં વિય યથા તં ન નસ્સતિ, એવં ગોપનતો ગોપિતા ચાતિ રક્ખિતગોપિતા. તત્થજાતકાપિ પન અરક્ખિતા ગરુભણ્ડમેવ ન હોતિ. ‘‘સઙ્ઘકમ્મે ચ ચેતિયકમ્મે ચ કતે’’તિ ઇમિના સઙ્ઘસન્તકેન ચેતિયસન્તકં રક્ખિતું, પરિવત્તિતુઞ્ચ વટ્ટતીતિ દીપેતિ. સુત્તં પનાતિ વટ્ટિતઞ્ચેવ અવટ્ટિતઞ્ચ સુત્તં.

અટ્ઠઙ્ગુલસૂચિદણ્ડમત્તોતિ અન્તમસો દીઘસો અટ્ઠઙ્ગુલમત્તો, પરિણાહતો સીહળપણ્ણસૂચિદણ્ડમત્તો. એત્થાતિ વેળુભણ્ડે. દડ્ઢં ગેહં યેસં તેતિ દડ્ઢગેહા. ન વારેતબ્બાતિ ‘‘મા ગણ્હિત્વા ગચ્છથા’’તિ ન નિસેધેતબ્બા. દેસન્તરગતેન સમ્પત્તવિહારે સઙ્ઘિકાવાસે ઠપેતબ્બા.

અવસેસઞ્ચ છદનતિણન્તિ મુઞ્જપબ્બજેહિ અવસેસં યં કિઞ્ચિ છદનતિણં. યત્થ પન તિણં નત્થિ, તત્થ પણ્ણેહિ છાદેન્તિ (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૩૨૧). તસ્મા પણ્ણમ્પિ તિણેનેવ સઙ્ગહિતન્તિ આહ ‘‘છદનતિણસઙ્ખેપગતેસૂ’’તિઆદિ. અટ્ઠઙ્ગુલપ્પમાણોપીતિ વિત્થારતો અટ્ઠઙ્ગુલપ્પમાણો. લિખિતપોત્થકો પન ગરુભણ્ડં ન હોતિ.

વેળુમ્હિ વુત્તપ્પમાણોતિ ‘‘અટ્ઠઙ્ગુલસૂચિદણ્ડકમત્તોપી’’તિ વેળુભણ્ડે વુત્તપ્પમાણો. સઙ્ઘસ્સ દિન્નો વાતિ દારુદુલ્લભટ્ઠાને સઙ્ઘસ્સ દિન્નો વા. કુરુન્દિયં વુત્તક્કમેન દારુભણ્ડવિનિચ્છયં વત્વા ઇદાનિ મહાઅટ્ઠકથાયં વુત્તક્કમેન વત્તું ‘‘અપિચા’’તિઆદિમાહ. આસન્દિકાદીનીતિ એત્થ આસન્દિકોતિ ચતુરસ્સપીઠં વુચ્ચતિ. ‘‘ઉચ્ચકમ્પિ આસન્દિક’’ન્તિ વચનતો એકતોભાગેન દીઘપીઠમેવ હિ અટ્ઠઙ્ગુલપાદકં વટ્ટતિ. ચતુરસ્સાસન્દિકો પન પમાણાતિક્કન્તોપિ વટ્ઠતીતિ વેદિતબ્બો. આદિસદ્દેન ‘‘સત્તઙ્ગો, ભદ્દપીઠકં, એળકપાદકપીઠં, આમલકવટ્ટકપીઠં, ફલકં, કોચ્છં, પલાલપીઠક’’ન્તિ (ચૂળવ. અટ્ઠ. ૩૨૧) ઇમે સઙ્ગણ્હન્તીતિ વેદિતબ્બં. તેનાહ ‘‘અન્તમસો’’તિઆદિ. પણ્ણેહિ વાતિ કદલિપણ્ણાદીહિ વા. બ્યગ્ઘચમ્મોનદ્ધમ્પિ વાળરૂપપરિક્ખિત્તં રતનપરિસિબ્બિતં કોચ્છકં ગરુભણ્ડમેવ.

ઘટ્ટનફલકં નામ યત્થ ઠપેત્વા રજિતચીવરં હત્થેન ઘટ્ટેન્તિ. ઘટ્ટનમુગ્ગરો નામ અનુવાતાદિઘટ્ટનકોતિ વદન્તિ. દણ્ડમુગ્ગરો નામ યેન રજિતચીવરં પોથેન્તિ. અમ્બણન્તિ ફલકેહિ પોક્ખરણી વિય કતં પાનીયભાજનં. રજનદોણીતિ પક્કરજનં આકિરિત્વા ઠપનભાજનં.

અકપ્પિયચમ્મન્તિ સીહાદીનં ચમ્મં. ‘‘ભૂમત્થરણં કાતું વટ્ટતી’’તિ ઇદં અકપ્પિયચમ્મં સન્ધાય વુત્તં. ‘‘પચ્ચત્થરણગતિક’’ન્તિ ઇમિના મઞ્ચપીઠેપિ અત્થરિતું વટ્ટતીતિ દીપેતિ. પાવારાદિપચ્ચત્થરણમ્પિ ગરુભણ્ડન્તિ એકે. નોતિ અપરે. વીમંસિત્વા ગહેતબ્બં. કપ્પિયચમ્માનીતિ મિગાદીનં ચમ્માનિ.

સબ્બં ચક્કયુત્તયાનન્તિ રથસકટાદિકં સબ્બચક્કયુત્તયાનં. વિસઙ્ખરિતચક્કં પન યાનં ભાજનીયં. અનુઞ્ઞાતવાસિ નામ યા સિપાટિકાય પક્ખિપિત્વા પરિહરિતું સક્કાતિ વુત્તા. મુટ્ઠિપણ્ણન્તિ તાલપત્તં. તઞ્હિ મુટ્ઠિના ગહેત્વા પરિહરન્તીતિ ‘‘મુટ્ઠિપણ્ણ’’ન્તિ વુચ્ચતિ. મુટ્ઠિપણ્ણન્તિ છત્તચ્છદનપણ્ણમેવાતિ કેચિ. અરણિસહિતન્તિ અરણિયુગળં, ઉત્તરારણી, અધરારણીતિ અરણિદ્વયન્તિ અત્થો.

ફાતિકમ્મં કત્વાતિ અન્તમસો તંઅગ્ઘનકવાલિકાયપિ થાવરં વડ્ઢિકમ્મં કત્વા. ફાતિકમ્મં અકત્વા ગણ્હન્તેન તત્થેવ વલઞ્જેતબ્બો. ગમનકાલે સઙ્ઘિકે આવાસે ઠપેત્વા ગન્તબ્બં. અસતિયા ગહેત્વા ગતેન પહિણિત્વા દાતબ્બો. દેસન્તરગતેન સમ્પત્તવિહારે સઙ્ઘિકાવાસે ઠપેતબ્બો. એત્થાતિ મત્તિકાભણ્ડે. કુણ્ડિકાતિ અયોકુણ્ડિકા ચેવ તમ્બલોહકુણ્ડિકા ચ. ભાજનીયકોટ્ઠાસમેવ ભજતીતિ ભાજનીયપક્ખમેવ સેવતિ, ન તુ ગરુભણ્ડન્તિ અત્થો. કઞ્ચનકો પન ગરુભણ્ડમેવાતિ અધિપ્પાયો. ઇતરન્તિ ગરુભણ્ડં.

દુબ્બલસિક્ખાપદવણ્ણના નિટ્ઠિતા.