૬. વિતક્કત્તિકવણ્ણના

૨૨. વિતક્કત્તિકે પટિચ્ચવારાનુલોમે અધિપતિયા તેવીસાતિ સત્તસુ મૂલકેસુ યથાક્કમં સત્ત પઞ્ચ તીણિ એકં તીણિ તીણિ એકન્તિ એવં તેવીસ, અઞ્ઞમઞ્ઞે અટ્ઠવીસ સત્ત પઞ્ચ પઞ્ચ તીણિ ચત્તારિ તીણિ એકન્તિ એવં, પુરેજાતે એકાદસ તીણિ ચત્તારિ દ્વે દુતિયતતિયદુમૂલકેસુ એકં એકન્તિ એવં, તથા આસેવને. અઞ્ઞાનિ ગણનાનિ હેતુઆરમ્મણસદિસાનિ.

૩૧. પચ્ચનીયે નાધિપતિપચ્ચયે પઠમપઞ્હે ‘‘અવિતક્કવિચારમત્તે ખન્ધે પટિચ્ચ અવિતક્કવિચારમત્તા અધિપતી’’તિ વત્વા પુન ‘‘વિપાકં અવિતક્કવિચારમત્તં એકં ખન્ધં પટિચ્ચા’’તિઆદિના વિસ્સજ્જનં કતં, ન પન અવિસેસેન. કસ્મા? વિપાકવજ્જાનં અવિતક્કવિચારમત્તક્ખન્ધાનં એકન્તેન સાધિપતિભાવતો. વિપાકાનં પન લોકુત્તરાનમેવ સાધિપતિભાવો, ન ઇતરેસન્તિ તે વિસું નિદ્ધારેત્વા વુત્તા. લોકુત્તરવિપાકાધિપતિસ્સ ચેત્થ પુરિમકોટ્ઠાસેયેવ સઙ્ગહો વેદિતબ્બો.

૩૮. નાસેવનમૂલકે અવિતક્કવિચારમત્તં વિપાકેન સહ ગચ્છન્તેનાતિ એતં મૂલં અવિતક્કવિચારમત્તઅવિતક્કવિચારપદેહિ અવિતક્કેહિ સહ યોજેન્તેન નપુરેજાતસદિસં પાળિગમનં કાતબ્બન્તિ વુત્તં હોતિ. સદિસતા ચેત્થ યેભુય્યેન વિસદિસતા ચ દટ્ઠબ્બા. તત્થ હિ આરુપ્પે અવિતક્કવિચારમત્તં ઇધ વિપાકં અવિતક્કવિચારમત્તન્તિઆદિ યોજેતબ્બન્તિ અયમેત્થ વિસેસો. ઇદઞ્ચ નાસેવનવિભઙ્ગાનન્તરં લિખિતબ્બં, ન ઝાનાનન્તરં, કેસુચિ પોત્થકેસુ લિખિતં.

પચ્ચયવારે પઠમઘટને પવત્તિપટિસન્ધિયોતિ દુમૂલકેસુ પઠમે સત્તસુપિ પઞ્હેસુ પવત્તિઞ્ચ પટિસન્ધિઞ્ચ યોજેત્વાતિ વુત્તં હોતિ.

૪૯. પચ્ચનીયે સત્તસુ ઠાનેસુ સત્ત મોહા ઉદ્ધરિતબ્બા મૂલપદેસુ એવાતિ સવિતક્કસવિચારાદિપદેસુ મૂલપદમેવ અવસાનભાવેન યેસુ પઞ્હેસુ યોજિતં, તેસુ સત્તસુ પઞ્હેસુ સત્ત મોહા ઉદ્ધરિતબ્બાતિ અત્થો.

પઞ્હાવારપચ્ચનીયે ‘‘અવિતક્કવિચારમત્તો ધમ્મો અવિતક્કવિચારમત્તસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણસહજાતઉપનિસ્સયકમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો’’તિ કેસુચિ પોત્થકેસુ પાઠો દિસ્સતિ, ઉપનિસ્સયેન પન સઙ્ગહિતત્તા ‘‘કમ્મપચ્ચયેન પચ્ચયો’’તિ ન સક્કા વત્તું. ઉપાદિન્નત્તિકપઞ્હાવારપચ્ચનીયે હિ ‘‘અનુપાદિન્નઅનુપાદાનિયો ધમ્મો અનુપાદિન્નઅનુપાદાનિયસ્સ ધમ્મસ્સ સહજાતઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો’’તિ (પટ્ઠા. ૧.૪.૫૮, ૬૨) એત્તકમેવ વુત્તં. પરિત્તત્તિકપઞ્હાવારપચ્ચનીયે ચ ‘‘મહગ્ગતો ધમ્મો મહગ્ગતસ્સ ધમ્મસ્સ આરમ્મણસહજાતઉપનિસ્સયપચ્ચયેન પચ્ચયો’’તિ (પટ્ઠા. ૨.૧૨.૫૭, ૬૫, ૭૩) એત્તકમેવ વુત્તન્તિ. એત્તકમેવ ચ અવિતક્કવિચારમત્તં કમ્મં અપ્પમાણં મહગ્ગતઞ્ચ, તઞ્ચ દુબ્બલં ન હોતીતિ એતેહિયેવ વચનેહિ વિઞ્ઞાયતીતિ.

વિતક્કત્તિકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.