૩. વિપાકત્તિકવણ્ણના
૧-૨૩. વિપાકત્તિકે વિપાકધમ્મં પટિચ્ચાતિ વિપાકં ધમ્મં પટિચ્ચ. સમાસેનપિ હિ સોયેવત્થો વુત્તોતિ પાળિયં સમાસં કત્વા લિખિતં.
૨૪-૫૨. ‘‘નેવવિપાકનવિપાકધમ્મધમ્મં પટિચ્ચ નેવવિપાકનવિપાકધમ્મધમ્મો ઉપ્પજ્જતિ નવિપાકપચ્ચયા’’તિ એતસ્સ વિભઙ્ગે ‘‘મહાભૂતે પટિચ્ચ ચિત્તસમુટ્ઠાનં રૂપં ઉપાદારૂપ’’ન્તિ એત્તકમેવ વુત્તં, ન વુત્તં ‘‘કટત્તારૂપ’’ન્તિ. તં ખન્ધે પટિચ્ચ ઉપ્પજ્જમાનસ્સ મહાભૂતે પટિચ્ચ ઉપ્પત્તિદસ્સનત્થત્તા ન વુત્તં. ન હેત્થ કટત્તારૂપસ્સ ખન્ધે પટિચ્ચ ઉપ્પત્તિ અત્થિ, યસ્સ મહાભૂતે પટિચ્ચ ઉપ્પત્તિ વત્તબ્બા સિયા. પવત્તિયં પન કટત્તારૂપં ‘‘અસઞ્ઞસત્તાનં…પે… મહાભૂતે પટિચ્ચ કટત્તારૂપં ઉપાદારૂપ’’ન્તિ એતેનેવ દસ્સિતં હોતિ. એવઞ્ચ કત્વા અસઞ્ઞસત્તાનં રૂપસમાનગતિકત્તા નાહારપચ્ચયે ચ પવત્તિયં કટત્તારૂપં ન ઉદ્ધટં. તમ્પિ હિ ઉપ્પાદક્ખણે આહારપચ્ચયેન વિના ઉપ્પજ્જતીતિ ઉદ્ધરિતબ્બં સિયાતિ.
વિપાકત્તિકવણ્ણના નિટ્ઠિતા.