૧૦. તિરચ્છાનકથાસુત્તં

૧૦૮૦. ‘‘મા, ભિક્ખવે, અનેકવિહિતં તિરચ્છાનકથં કથેય્યાથ, સેય્યથિદં – રાજકથં ચોરકથં મહામત્તકથં સેનાકથં, ભયકથં યુદ્ધકથં, અન્નકથં પાનકથં વત્થકથં સયનકથં માલાકથં ગન્ધકથં, ઞાતિકથં યાનકથં ગામકથં નિગમકથં નગરકથં જનપદકથં ઇત્થિકથં [ઇત્થિકથં પુરિસકથં (સ્યા. કં. પી. ક.)] સૂરકથં વિસિખાકથં કુમ્ભટ્ઠાનકથં, પુબ્બપેતકથં નાનત્તકથં, લોકક્ખાયિકં સમુદ્દક્ખાયિકં ઇતિભવાભવકથં ઇતિ વા. તં કિસ્સ હેતુ? નેસા, ભિક્ખવે, કથા અત્થસંહિતા નાદિબ્રહ્મચરિયકા ન નિબ્બિદાય ન વિરાગાય ન નિરોધાય ન ઉપસમાય ન અભિઞ્ઞાય ન સમ્બોધાય ન નિબ્બાનાય સંવત્તતિ.

‘‘કથેન્તા ચ ખો તુમ્હે, ભિક્ખવે, ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ કથેય્યાથ, ‘અયં દુક્ખસમુદયો’તિ કથેય્યાથ, ‘અયં દુક્ખનિરોધો’તિ કથેય્યાથ, ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ કથેય્યાથ. તં કિસ્સ હેતુ? એસા, ભિક્ખવે, કથા અત્થસંહિતા, એસા આદિબ્રહ્મચરિયકા, એસા નિબ્બિદાય વિરાગાય નિરોધાય ઉપસમાય અભિઞ્ઞાય સમ્બોધાય નિબ્બાનાય સંવત્તતિ.

‘‘તસ્માતિહ, ભિક્ખવે, ‘ઇદં દુક્ખ’ન્તિ યોગો કરણીયો…પે… ‘અયં દુક્ખનિરોધગામિની પટિપદા’તિ યોગો કરણીયો’’તિ. દસમં.

સમાધિવગ્ગો પઠમો.

તસ્સુદ્દાનં –

સમાધિ પટિસલ્લાના, કુલપુત્તા અપરે દુવે;

સમણબ્રાહ્મણા વિતક્કં, ચિન્તા વિગ્ગાહિકા કથાતિ.