૩. સેરીસુત્તં

૧૦૪. એકમન્તં ઠિતો ખો સેરી દેવપુત્તો ભગવન્તં ગાથાય અજ્ઝભાસિ –

‘‘અન્નમેવાભિનન્દન્તિ, ઉભયે દેવમાનુસા;

અથ કો નામ સો યક્ખો, યં અન્નં નાભિનન્દતી’’તિ.

‘‘યે નં દદન્તિ સદ્ધાય, વિપ્પસન્નેન ચેતસા;

તમેવ અન્નં ભજતિ, અસ્મિં લોકે પરમ્હિ ચ.

‘‘તસ્મા વિનેય્ય મચ્છેરં, દજ્જા દાનં મલાભિભૂ;

પુઞ્ઞાનિ પરલોકસ્મિં, પતિટ્ઠા હોન્તિ પાણિન’’ન્તિ.

‘‘અચ્છરિયં, ભન્તે, અબ્ભુતં, ભન્તે! યાવસુભાસિતમિદં, ભન્તે, ભગવતા –

‘‘યે નં દદન્તિ સદ્ધાય, વિપ્પસન્નેન ચેતસા;

તમેવ અન્નં ભજતિ, અસ્મિં લોકે પરમ્હિ ચ.

‘‘તસ્મા વિનેય્ય મચ્છેરં, દજ્જા દાનં મલાભિભૂ;

પુઞ્ઞાનિ પરલોકસ્મિં, પતિટ્ઠા હોન્તિ પાણિન’’ન્તિ.

‘‘ભૂતપુબ્બાહં, ભન્તે, સિરી [સેરી (સી. સ્યા. કં. પી.)] નામ રાજા અહોસિં દાયકો દાનપતિ દાનસ્સ વણ્ણવાદી. તસ્સ મય્હં, ભન્તે, ચતૂસુ દ્વારેસુ દાનં દીયિત્થ સમણ-બ્રાહ્મણ-કપણદ્ધિક-વનિબ્બકયાચકાનં. અથ ખો મં, ભન્તે, ઇત્થાગારં ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ [ઇત્થાગારા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચું (ક.)] – ‘દેવસ્સ ખો [દેવસ્સેવ ખો (ક. સી.)] દાનં દીયતિ; અમ્હાકં દાનં ન દીયતિ. સાધુ મયમ્પિ દેવં નિસ્સાય દાનાનિ દદેય્યામ, પુઞ્ઞાનિ કરેય્યામા’તિ. તસ્સ મય્હં, ભન્તે, એતદહોસિ – ‘અહં ખોસ્મિ દાયકો દાનપતિ દાનસ્સ વણ્ણવાદી. દાનં દસ્સામાતિ વદન્તે કિન્તિ વદેય્ય’ન્તિ? સો ખ્વાહં, ભન્તે, પઠમં દ્વારં ઇત્થાગારસ્સ અદાસિં. તત્થ ઇત્થાગારસ્સ દાનં દીયિત્થ; મમ દાનં પટિક્કમિ.

‘‘અથ ખો મં, ભન્તે, ખત્તિયા અનુયન્તા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચું – ‘દેવસ્સ ખો દાનં દીયતિ; ઇત્થાગારસ્સ દાનં દીયતિ; અમ્હાકં દાનં ન દીયતિ. સાધુ મયમ્પિ દેવં નિસ્સાય દાનાનિ દદેય્યામ, પુઞ્ઞાનિ કરેય્યામા’તિ. તસ્સ મય્હં, ભન્તે, એતદહોસિ – ‘અહં ખોસ્મિ દાયકો દાનપતિ દાનસ્સ વણ્ણવાદી. દાનં દસ્સામાતિ વદન્તે કિન્તિ વદેય્ય’ન્તિ? સો ખ્વાહં, ભન્તે, દુતિયં દ્વારં ખત્તિયાનં અનુયન્તાનં અદાસિં. તત્થ ખત્તિયાનં અનુયન્તાનં દાનં દીયિત્થ, મમ દાનં પટિક્કમિ.

‘‘અથ ખો મં, ભન્તે, બલકાયો ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચ – ‘દેવસ્સ ખો દાનં દીયતિ; ઇત્થાગારસ્સ દાનં દીયતિ; ખત્તિયાનં અનુયન્તાનં દાનં દીયતિ; અમ્હાકં દાનં ન દીયતિ. સાધુ મયમ્પિ દેવં નિસ્સાય દાનાનિ દદેય્યામ, પુઞ્ઞાનિ કરેય્યામા’તિ. તસ્સ મય્હં, ભન્તે, એતદહોસિ – ‘અહં ખોસ્મિ દાયકો દાનપતિ દાનસ્સ વણ્ણવાદી. દાનં દસ્સામાતિ વદન્તે કિન્તિ વદેય્ય’ન્તિ? સો ખ્વાહં ભન્તે, તતિયં દ્વારં બલકાયસ્સ અદાસિં. તત્થ બલકાયસ્સ દાનં દીયિત્થ, મમ દાનં પટિક્કમિ.

‘‘અથ ખો મં, ભન્તે, બ્રાહ્મણગહપતિકા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચું – ‘દેવસ્સ ખો દાનં દીયતિ; ઇત્થાગારસ્સ દાનં દીયતિ; ખત્તિયાનં અનુયન્તાનં દાનં દીયતિ; બલકાયસ્સ દાનં દીયતિ; અમ્હાકં દાનં ન દીયતિ. સાધુ મયમ્પિ દેવં નિસ્સાય દાનાનિ દદેય્યામ, પુઞ્ઞાનિ કરેય્યામા’તિ. તસ્સ મય્હં, ભન્તે, એતદહોસિ – ‘અહં ખોસ્મિ દાયકો દાનપતિ દાનસ્સ વણ્ણવાદી. દાનં દસ્સામાતિ વદન્તે કિન્તિ વદેય્ય’ન્તિ? સો ખ્વાહં, ભન્તે, ચતુત્થં દ્વારં બ્રાહ્મણગહપતિકાનં અદાસિં. તત્થ બ્રાહ્મણગહપતિકાનં દાનં દીયિત્થ, મમ દાનં પટિક્કમિ.

‘‘અથ ખો મં, ભન્તે, પુરિસા ઉપસઙ્કમિત્વા એતદવોચું – ‘ન ખો દાનિ દેવસ્સ કોચિ દાનં દીયતી’તિ. એવં વુત્તાહં, ભન્તે, તે પુરિસે એતદવોચં – ‘તેન હિ, ભણે, યો બાહિરેસુ જનપદેસુ આયો સઞ્જાયતિ તતો ઉપડ્ઢં અન્તેપુરે પવેસેથ, ઉપડ્ઢં તત્થેવ દાનં દેથ સમણ-બ્રાહ્મણ-કપણદ્ધિક-વનિબ્બક-યાચકાન’ન્તિ. સો ખ્વાહં, ભન્તે, એવં દીઘરત્તં કતાનં પુઞ્ઞાનં એવં દીઘરત્તં કતાનં કુસલાનં ધમ્માનં પરિયન્તં નાધિગચ્છામિ – એત્તકં પુઞ્ઞન્તિ વા એત્તકો પુઞ્ઞવિપાકોતિ વા એત્તકં સગ્ગે ઠાતબ્બન્તિ વાતિ. અચ્છરિયં, ભન્તે, અબ્ભુતં, ભન્તે! યાવસુભાસિતમિદં, ભન્તે, ભગવતા –

‘‘યે નં દદન્તિ સદ્ધાય, વિપ્પસન્નેન ચેતસા;

તમેવ અન્નં ભજતિ, અસ્મિં લોકે પરમ્હિ ચ.

‘‘તસ્મા વિનેય્ય મચ્છેરં, દજ્જા દાનં મલાભિભૂ;

પુઞ્ઞાનિ પરલોકસ્મિં, પતિટ્ઠા હોન્તિ પાણિન’’ન્તિ.