૭. ઘટિકારપઞ્હો

૭. ‘‘ભન્તે નાગસેન, ભાસિતમ્પેતં ભગવતા ‘ઘટિકારસ્સ કુમ્ભકારસ્સ આવેસનં સબ્બં તેમાસં આકાસચ્છદનં અટ્ઠાસિ, ન દેવોતિવસ્સી’તિ. પુન ચ ભણિતં ‘કસ્સપસ્સ તથાગતસ્સ [ભગવતો અરહતો સમ્માસમ્બુદ્ધસ્સ (મ. નિ. ૨.૨૮૯)] કુટિ ઓવસ્સતી’તિ. કિસ્સ પન, ભન્તે નાગસેન, તથાગતસ્સ એવમુસ્સન્નકુસલમૂલસ્સ [એવરૂપસ્સ ઉસ્સન્નકુસલમૂલસ્સ (ક.)] કુટિ ઓવસ્સતિ, તથાગતસ્સ નામ સો આનુભાવો ઇચ્છિતબ્બો? યદિ, ભન્તે નાગસેન, ઘટિકારસ્સ કુમ્ભકારસ્સ આવેસનં અનોવસ્સં આકાસચ્છદનં અહોસિ, તેન હિ ‘તથાગતસ્સ કુટિ ઓવસ્સતી’તિ યં વચનં, તં મિચ્છા. યદિ તથાગતસ્સ કુટિ ઓવસ્સતિ, તેન હિ ‘ઘટિકારસ્સ કુમ્ભકારસ્સ આવેસનં અનોવસ્સકં અહોસિ આકાસચ્છદન’ન્તિ તમ્પિ વચનં મિચ્છા. અયમ્પિ ઉભતો કોટિકો પઞ્હો તવાનુપ્પત્તો, સો તયા નિબ્બાહિતબ્બો’’તિ.

‘‘ભાસિતમ્પેતં, મહારાજ, ભગવતા ‘ઘટિકારસ્સ કુમ્ભકારસ્સ આવેસનં સબ્બં તેમાસં આકાસચ્છદનં અટ્ઠાસિ, ન દેવોતિવસ્સી’તિ. ભણિતઞ્ચ ‘કસ્સપસ્સ તથાગતસ્સ કુટિ ઓવસ્સતી’તિ. ઘટિકારો, મહારાજ, કુમ્ભકારો સીલવા કલ્યાણધમ્મો ઉસ્સન્નકુસલમૂલો અન્ધે જિણ્ણે માતાપિતરો પોસેતિ, તસ્સ અસમ્મુખા અનાપુચ્છાયેવસ્સ ઘરે તિણં હરિત્વા ભગવતો કુટિં છાદેસું, સો તેન તિણહરણેન અકમ્પિતં અસઞ્ચલિતં સુસણ્ઠિતં વિપુલમસમં પીતિં પટિલભતિ, ભિય્યો સોમનસ્સઞ્ચ અતુલં ઉપ્પાદેસિ ‘અહો વત મે ભગવા લોકુત્તમો સુવિસ્સત્થો’તિ, તેન તસ્સ દિટ્ઠધમ્મિકો વિપાકો નિબ્બત્તો. ન હિ, મહારાજ, તથાગતો તાવતકેન વિકારેન ચલતિ.

‘‘યથા, મહારાજ, સિનેરુ ગિરિરાજા અનેકસતસહસ્સવાતસમ્પહારેનપિ ન કમ્પતિ ન ચલતિ, મહોદધિ વરપ્પવરસાગરો અનેકસતનહુતમહાગઙ્ગાસતસહસ્સેહિપિ ન પૂરતિ ન વિકારમાપજ્જતિ, એવમેવ ખો, મહારાજ, તથાગતો ન તાવતકેન વિકારેન ચલતિ.

‘‘યં પન, મહારાજ, તથાગતસ્સ કુટિ ઓવસ્સતિ, તં મહતો જનકાયસ્સ અનુકમ્પાય. દ્વેમે, મહારાજ, અત્થવસે સમ્પસ્સમાના તથાગતા સયં નિમ્મિતં પચ્ચયં નપ્પટિસેવન્તિ, ‘અયં અગ્ગદક્ખિણેય્યો સત્થા’તિ ભગવતો પચ્ચયં દત્વા દેવમનુસ્સા સબ્બદુગ્ગતિતો પરિમુચ્ચિસ્સન્તીતિ, દસ્સેત્વા વુત્તિં પરિયેસન્તીતિ ‘મા અઞ્ઞે ઉપવદેય્યુ’ન્તિ. ઇમે દ્વે અત્થવસે સમ્પસ્સમાના તથાગતા સયં નિમ્મિતં પચ્ચયં નપ્પટિસેવન્તિ. યદિ, મહારાજ, સક્કો વા તં કુટિં અનોવસ્સં કરેય્ય બ્રહ્મા વા સયં વા, સાવજ્જં ભવેય્ય તં યેવ કરણં [કારણં (સી. પી.)] સદોસં સનિગ્ગહં, ઇમે વિભૂતં [વિભૂસં (સી. પી.)] કત્વા લોકં સમ્મોહેન્તિ અધિકતં કરોન્તીતિ, તસ્મા તં કરણં વજ્જનીયં. ન, મહારાજ, તથાગતા વત્થું યાચન્તિ, તાય અવત્થુયાચનાય અપરિભાસિયા ભવન્તી’’તિ. ‘‘સાધુ, ભન્તે નાગસેન, એવમેતં તથા સમ્પટિચ્છામી’’તિ.

ઘટિકારપઞ્હો સત્તમો.