૮. અભેજ્જપરિસપઞ્હો

૮. ‘‘ભન્તે નાગસેન, તુમ્હે ભણથ ‘તથાગતો અભેજ્જપરિસો’તિ, પુન ચ ભણથ ‘દેવદત્તેન એકપ્પહારં પઞ્ચ ભિક્ખુસતાનિ ભિન્નાની’તિ. યદિ, ભન્તે નાગસેન, તથાગતો અભેજ્જપરિસો, તેન હિ દેવદત્તેન એકપ્પહારં પઞ્ચ ભિક્ખુસતાનિ ભિન્નાનીતિ યં વચનં, તં મિચ્છા. યદિ દેવદત્તેન એકપ્પહારં પઞ્ચ ભિક્ખુસતાનિ ભિન્નાનિ, તેન હિ ‘તથાગતો અભેજ્જપરિસો’તિ તમ્પિ વચનં મિચ્છા. અયમ્પિ ઉભતો કોટિકો પઞ્હો તવાનુપ્પત્તો, ગમ્ભીરો દુન્નિવેઠિયો, ગણ્ઠિતોપિ ગણ્ઠિતરો, એત્થાયં જનો આવટો નિવુતો ઓવુતો પિહિતો પરિયોનદ્ધો, એત્થ તવ ઞાણબલં દસ્સેહિ પરવાદેસૂ’’તિ.

‘‘અભેજ્જપરિસો, મહારાજ, તથાગતો, દેવદત્તેન ચ એકપ્પહારં પઞ્ચ ભિક્ખુસતાનિ ભિન્નાનિ, તઞ્ચ પન ભેદકસ્સ બલેન, ભેદકે વિજ્જમાને નત્થિ, મહારાજ, અભેજ્જં નામ. ભેદકે સતિ માતાપિ પુત્તેન ભિજ્જતિ, પુત્તોપિ માતરા ભિજ્જતિ, પિતાપિ પુત્તેન ભિજ્જતિ, પુત્તોપિ પિતરા ભિજ્જતિ, ભાતાપિ ભગિનિયા ભિજ્જતિ, ભગિનીપિ ભાતરા ભિજ્જતિ, સહાયોપિ સહાયેન ભિજ્જતિ, નાવાપિ નાનાદારુસઙ્ઘટિતા ઊમિવેગસમ્પહારેન ભિજ્જતિ, રુક્ખોપિ મધુકપ્પસમ્પન્નફલો અનિલબલવેગાભિહતો ભિજ્જતિ, સુવણ્ણમ્પિ જાતિમન્તં [જાતરૂપમ્પિ (સી.)] લોહેન ભિજ્જતિ. અપિ ચ, મહારાજ, નેસો અધિપ્પાયો વિઞ્ઞૂનં, નેસા બુદ્ધાનં અધિમુત્તિ, નેસો પણ્ડિતાનં છન્દો ‘તથાગતો ભેજ્જપરિસો’તિ. અપિ ચેત્થ કારણં અત્થિ, યેન કારણેન તથાગતો વુચ્ચતિ ‘અભેજ્જપરિસો’તિ. કતમં એત્થ કારણં? તથાગતસ્સ, મહારાજ, કતેન અદાનેન વા અપ્પિયવચનેન વા અનત્થચરિયાય વા અસમાનત્તતાય વા યતો કુતોચિ ચરિયં ચરન્તસ્સપિ પરિસા ભિન્નાતિ ન સુતપુબ્બં, તેન કારણેન તથાગતો વુચ્ચતિ ‘અભેજ્જપરિસો’તિ. તયાપેતં, મહારાજ, ઞાતબ્બં ‘અત્થિ કિઞ્ચિ નવઙ્ગે બુદ્ધવચને સુત્તાગતં, ઇમિના નામ કારણેન બોધિસત્તસ્સ કતેન તથાગતસ્સ પરિસા ભિન્ના’તિ? ‘‘નત્થિ ભન્તે, નો ચેતં લોકે દિસ્સતિ નોપિ સુય્યતિ. સાધુ, ભન્તે નાગસેન, એવમેતં તથા સમ્પટિચ્છામી’’તિ.

અભેજ્જપરિસપઞ્હો અટ્ઠમો.

અભેજ્જવગ્ગો દુતિયો.

ઇમસ્મિં વગ્ગે અટ્ઠ પઞ્હા.