૧૦. નાનાતિત્થિયસાવકસુત્તવણ્ણના

૧૧૧. દસમે નાનાતિત્થિયસાવકાતિ તે કિર કમ્મવાદિનો અહેસું, તસ્મા દાનાદીનિ પુઞ્ઞાનિ કત્વા સગ્ગે નિબ્બત્તા, તે ‘‘અત્તનો અત્તનો સત્થરિ પસાદેન નિબ્બત્તમ્હા’’તિ સઞ્ઞિનો હુત્વા ‘‘ગચ્છામ દસબલસ્સ સન્તિકે ઠત્વા અમ્હાકં સત્થારાનં વણ્ણં કથેસ્સામા’’તિ આગન્ત્વા પચ્ચેકગાથાહિ કથયિંસુ. તત્થ છિન્દિતમારિતેતિ છિન્દિતે ચ મારિતે ચ. હતજાનીસૂતિ પોથને ચ ધનજાનીસુ ચ. પુઞ્ઞં વા પનાતિ અત્તનો પુઞ્ઞમ્પિ ન સમનુપસ્સતિ, સઙ્ખેપતો પુઞ્ઞાપુઞ્ઞાનં વિપાકો નત્થીતિ વદતિ. સ વે વિસ્સાસમાચિક્ખીતિ સો – ‘‘એવં કતપાપાનમ્પિ કતપુઞ્ઞાનમ્પિ વિપાકો નત્થી’’તિ વદન્તો સત્તાનં વિસ્સાસં અવસ્સયં પતિટ્ઠં આચિક્ખતિ, તસ્મા માનનં વન્દનં પૂજનં અરહતીતિ વદતિ.

તપોજિગુચ્છાયાતિ કાયકિલમથતપેન પાપજિગુચ્છનેન. સુસંવુતત્તોતિ સમન્નાગતો પિહિતો વા. જેગુચ્છીતિ તપેન પાપજિગુચ્છકો. નિપકોતિ પણ્ડિતો. ચાતુયામસુસંવુતોતિ ચાતુયામેન સુસંવુતો. ચાતુયામો નામ સબ્બવારિવારિતો ચ હોતિ સબ્બવારિયુત્તો ચ સબ્બવારિધુતો ચ સબ્બવારિફુટો ચાતિ ઇમે ચત્તારો કોટ્ઠાસા. તત્થ સબ્બવારિવારિતોતિ વારિતસબ્બઉદકો, પટિક્ખિત્તસબ્બસીતોદકોતિ અત્થો. સો કિર સીતોદકે સત્તસઞ્ઞી હોતિ, તસ્મા તં ન વલઞ્જેતિ. સબ્બવારિયુત્તોતિ સબ્બેન પાપવારણેન યુતો. સબ્બવારિધુતોતિ સબ્બેન પાપવારણેન ધુતપાપો. સબ્બવારિફુટોતિ સબ્બેન પાપવારણેન ફુટ્ઠો. દિટ્ઠં સુતઞ્ચ આચિક્ખન્તિ દિટ્ઠં ‘‘દિટ્ઠં મે’’તિ સુતં ‘‘સુતં મે’’તિ આચિક્ખન્તો, ન નિગુહન્તો. ન હિ નૂન કિબ્બિસીતિ એવરૂપો સત્થા કિબ્બિસકારકો નામ ન હોતિ.

નાનાતિત્થિયેતિ સો કિર નાનાતિત્થિયાનંયેવ ઉપટ્ઠાકો, તસ્મા તે આરબ્ભ વદતિ. પકુધકો કાતિયાનોતિ પકુધો કચ્ચાયનો. નિગણ્ઠોતિ નાટપુત્તો. મક્ખલિપૂરણાસેતિ મક્ખલિ ચ પૂરણો ચ. સામઞ્ઞપ્પત્તાતિ સમણધમ્મે કોટિપ્પત્તા. ન હિ નૂન તેતિ સપ્પુરિસેહિ ન દૂરે, તેયેવ લોકે સપ્પુરિસાતિ વદતિ. પચ્ચભાસીતિ ‘‘અયં આકોટકો ઇમેસં નગ્ગનિસ્સિરિકાનં દસબલસ્સ સન્તિકે ઠત્વા વણ્ણં કથેતીતિ તેસં અવણ્ણં કથેસ્સામી’’તિ પતિઅભાસીતિ.

તત્થ સહાચરિતેનાતિ સહ ચરિતમત્તેન. છવો સિગાલોતિ લામકો કાલસિગાલો. કોત્થુકોતિ તસ્સેવ વેવચનં. સઙ્કસ્સરાચારોતિ આસઙ્કિતસમાચારો. ન સતં સરિક્ખોતિ પણ્ડિતાનં સપ્પુરિસાનં સદિસો ન હોતિ, કિં ત્વં કાલસિગાલસદિસે તિત્થિયે સીહે કરોસીતિ?

અન્વાવિસિત્વાતિ ‘‘અયં એવરૂપાનં સત્થારાનં અવણ્ણં કથેતિ, તેનેવ નં મુખેન વણ્ણં કથાપેસ્સામી’’તિ ચિન્તેત્વા તસ્સ સરીરે અનુઆવિસિ અધિમુચ્ચિ, એવં અન્વાવિસિત્વા. આયુત્તાતિ તપોજિગુચ્છને યુત્તપયુત્તા. પાલયં પવિવેકિયન્તિ પવિવેકં પાલયન્તા. તે કિર ‘‘ન્હાપિતપવિવેકં પાલેસ્સામા’’તિ સયં કેસે લુઞ્ચન્તિ. ‘‘ચીવરપવિવેકં પાતેસ્સામા’’તિ નગ્ગા વિચરન્તિ. ‘‘પિણ્ડપાતપવિવેકં પાલેસ્સામા’’તિ સુનખા વિય ભૂમિયં વા ભુઞ્જન્તિ હત્થેસુ વા. ‘‘સેનાસનપવિવેકં પાલેસ્સામા’’તિ કણ્ટકસેય્યાદીનિ કપ્પેન્તિ. રૂપે નિવિટ્ઠાતિ તણ્હાદિટ્ઠીહિ રૂપે પતિટ્ઠિતા. દેવલોકાભિનન્દિનોતિ દેવલોકપત્થનકામા. માતિયાતિ મચ્ચા, તે વે મચ્ચા પરલોકત્થાય સમ્મા અનુસાસન્તીતિ વદતિ.

ઇતિ વિદિત્વાતિ ‘‘અયં પઠમં એતેસં અવણ્ણં કથેત્વા ઇદાનિ વણ્ણં કથેતિ, કો નુ ખો એસો’’તિ આવજ્જેન્તો જાનિત્વાવ. યે ચન્તલિક્ખસ્મિં પભાસવણ્ણાતિ યે અન્તલિક્ખે ચન્દોભાસસૂરિયોભાસસઞ્ઝારાગઇન્દધનુતારકરૂપાનં પભાસવણ્ણા. સબ્બેવ તે તેતિ સબ્બેવ તે તયા. નમુચીતિ મારં આલપતિ. આમિસંવ મચ્છાનં વધાય ખિત્તાતિ યથા મચ્છાનં વધત્થાય બળિસલગ્ગં આમિસં ખિપતિ, એવં તયા પસંસમાનેન એતે રૂપા સત્તાનં વધાય ખિત્તાતિ વદતિ.

માણવગામિયોતિ અયં કિર દેવપુત્તો બુદ્ધુપટ્ઠાકો. રાજગહીયાનન્તિ રાજગહપબ્બતાનં. સેતોતિ કેલાસો. અઘગામિનન્તિ આકાસગામીનં. ઉદધિનન્તિ ઉદકનિધાનાનં. ઇદં વુત્તં હોતિ – યથા રાજગહીયાનં પબ્બતાનં વિપુલો સેટ્ઠો, હિમવન્તપબ્બતાનં કેલાસો, આકાસગામીનં આદિચ્ચો, ઉદકનિધાનાનં સમુદ્દો, નક્ખત્તાનં ચન્દો, એવં સદેવકસ્સ લોકસ્સ બુદ્ધો સેટ્ઠોતિ. દસમં.

નાનાતિત્થિયવગ્ગો તતિયો.

ઇતિ સારત્થપ્પકાસિનિયા

સંયુત્તનિકાય-અટ્ઠકથાય

દેવપુત્તસંયુત્તવણ્ણના નિટ્ઠિતા.