૮. સઞ્જયત્થેરગાથાવણ્ણના

યતો અહન્તિ આયસ્મતો સઞ્જયત્થેરસ્સ ગાથા. કા ઉપ્પત્તિ? સોપિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ વિવટ્ટૂપનિસ્સયં પુઞ્ઞં ઉપચિનન્તો વિપસ્સિસ્સ ભગવતો કાલે મહતિ પૂગે સંકિત્તિવસેન વત્થું સઙ્ઘરિત્વા રતનત્તયં ઉદ્દિસ્સ પુઞ્ઞં કરોન્તો સયં દલિદ્દો હુત્વા નેસં ગણાદીનં પુઞ્ઞકિરિયાય બ્યાવટો અહોસિ. કાલેન કાલં ભગવન્તં ઉપસઙ્કમિત્વા વન્દિત્વા પસન્નમાનસો ભિક્ખૂનઞ્ચ તં તં વેય્યાવચ્ચં અકાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવલોકે નિબ્બત્તો અપરાપરં પુઞ્ઞાનિ કત્વા સુગતીસુયેવ સંસરન્તો ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે રાજગહે વિભવસમ્પન્નસ્સ બ્રાહ્મણસ્સ પુત્તો હુત્વા નિબ્બત્તિ સઞ્જયો નામ નામેન, સો વયપ્પત્તો બ્રહ્માયુપોક્ખરસાતિઆદિકે અભિઞ્ઞાતે બ્રાહ્મણે સાસને અભિપ્પસન્ને દિસ્વા સઞ્જાતપ્પસાદો સત્થારં ઉપસઙ્કમિ. તસ્સ સત્થા ધમ્મં દેસેસિ. સો ધમ્મં સુત્વા સોતાપન્નો અહોસિ. અપરભાગે પબ્બજિ. પબ્બજન્તો ચ ખુરગ્ગેયેવ છળભિઞ્ઞો અહોસી. તેન વુત્તં અપદાને (અપ. થેર ૧.૧૦.૫૧-૫૫) –

‘‘વિપસ્સિસ્સ ભગવતો, મહાપૂગગણો અહુ;

વેય્યાવચ્ચકરો આસિં, સબ્બકિચ્ચેસુ વાવટો.

‘‘દેય્યધમ્મો ચ મે નત્થિ, સુગતસ્સ મહેસિનો;

અવન્દિં સત્થુનો પાદે, વિપ્પસન્નેન ચેતસા.

‘‘એકનવુતિતો કપ્પે, વેય્યાવચ્ચં અકાસહં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, વેય્યાવચ્ચસ્સિદં ફલં.

‘‘ઇતો ચ અટ્ઠમે કપ્પે, રાજા આસિં સુચિન્તિતો;

સત્તરતનસમ્પન્નો, ચક્કવત્તી મહબ્બલો.

‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

છળભિઞ્ઞો પન હુત્વા અઞ્ઞં બ્યાકરોન્તો ‘‘યતો અહં પબ્બજિતો’’તિ ગાથં અભાસિ.

૪૮. તત્થ યતો અહં પબ્બજિતોતિ યતો પભુતિ યતો પટ્ઠાય અહં પબ્બજિતો. પબ્બજિતકાલતો પટ્ઠાય નાભિજાનામિ સઙ્કપ્પં, અનરિયં દોસસંહિતન્તિ રાગાદિદોસસંહિતં તતો એવ અનરિયં નિહીનં, અરિયેહિ વા અનરણીયતાય અનરિયેહિ અરણીયતાય ચ અનરિયં પાપકં આરમ્મણે અભૂતગુણાદિસઙ્કપ્પનતો ‘‘સઙ્કપ્પો’’તિ લદ્ધનામં કામવિતક્કાદિમિચ્છાવિતક્કં ઉપ્પાદિતં નાભિજાનામીતિ, ‘‘ખુરગ્ગેયેવ મયા અરહત્તં પત્ત’’ન્તિ અઞ્ઞં બ્યાકાસિ.

સઞ્જયત્થેરગાથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.