૭. ઉજ્જયત્થેરગાથાવણ્ણના

નમો તે બુદ્ધ વીરત્થૂતિ આયસ્મતો ઉજ્જયત્થેરસ્સ ગાથા. કા ઉપ્પત્તિ? અયમ્પિ પુરિમબુદ્ધેસુ કતાધિકારો તત્થ તત્થ ભવે પુઞ્ઞાનિ કરોન્તો ઇતો દ્વાનવુતે કપ્પે તિસ્સં ભગવન્તં પસ્સિત્વા પસન્નમાનસો કણિકારપુપ્ફેહિ પૂજં અકાસિ. સો તેન પુઞ્ઞકમ્મેન દેવલોકે નિબ્બત્તિત્વા અપરાપરં પુઞ્ઞાનિ કત્વા દેવમનુસ્સેસુ સંસરન્તો ઇમસ્મિં બુદ્ધુપ્પાદે રાજગહે અઞ્ઞતરસ્સ સોત્તિયબ્રાહ્મણસ્સ પુત્તો હુત્વા નિબ્બત્તિ, ઉજ્જયોતિસ્સ નામં અહોસિ. સો વયપ્પત્તો તિણ્ણં વેદાનં પારગૂ હુત્વા તત્થ સારં અપસ્સન્તો ઉપનિસ્સયસમ્પત્તિયા ચોદિયમાનો વેળુવનં ગન્ત્વા સત્થુ સન્તિકે ધમ્મં સુત્વા પટિલદ્ધસદ્ધો પબ્બજિત્વા ચરિયાનુકૂલં કમ્મટ્ઠાનં ગહેત્વા અરઞ્ઞે વિહરન્તો વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા નચિરસ્સેવ અરહત્તં પાપુણિ. તેન વુત્તં અપદાને (અપ. થેર ૧.૨૧.૧-૪) –

‘‘કણિકારં પુપ્ફિતં દિસ્વા, ઓચિનિત્વાનહં તદા;

તિસ્સસ્સ અભિરોપેસિં, ઓઘતિણ્ણસ્સ તાદિનો.

‘‘દ્વેનવુતે ઇતો કપ્પે, યં પુપ્ફમભિરોપયિં;

દુગ્ગતિં નાભિજાનામિ, બુદ્ધપૂજાયિદં ફલં.

‘‘પઞ્ચતિંસે ઇતો કપ્પે, અરુણપાણીતિ વિસ્સુતો;

સત્તરતનસમ્પન્નો, ચક્કવત્તી મહબ્બલો.

‘‘કિલેસા ઝાપિતા મય્હં…પે… કતં બુદ્ધસ્સ સાસન’’ન્તિ.

અરહત્તં પન પત્વા સત્થુ સન્તિકં ગન્ત્વા વન્દિત્વા એકમન્તં નિસીદિત્વા ભગવતો થોમનાકારેન અઞ્ઞં બ્યાકરોન્તો ‘‘નમો તે બુદ્ધ વીરત્થૂ’’તિ ગાથં અભાસિ.

૪૭. તત્થ નમોતિ પણામકિત્તનં. તેતિ પણામકિરિયાય સમ્પદાનકિત્તનં, તુય્હન્તિ અત્થો. બુદ્ધ વીરાતિ ચ ભગવતો આલપનં. ભગવા હિ યથા અભિઞ્ઞેય્યાદિભેદસ્સ અત્થસ્સ અભિઞ્ઞેય્યાદિભેદેન સયમ્ભૂઞાણેન અનવસેસતો બુદ્ધત્તા ‘‘બુદ્ધો’’તિ વુચ્ચતિ. એવં પઞ્ચન્નમ્પિ મારાનં અભિપ્પમદ્દનવસેન પદહન્તેન મહતા વીરિયેન સમન્નાગતત્તા ‘‘વીરો’’તિ વુચ્ચતિ. અત્થૂતિ હોતુ, તસ્સ ‘‘નમો’’તિ ઇમિના સમ્બન્ધો. વિપ્પમુત્તોસિ સબ્બધીતિ સબ્બેહિ કિલેસેહિ સબ્બસ્મિઞ્ચ સઙ્ખારગતે વિપ્પમુત્તો વિસંયુત્તો અસિ ભવસિ, ન તયા કિઞ્ચિ અવિપ્પમુત્તં નામ અત્થિ, યતોહં તુય્હાપદાને વિહરં, વિહરામિ અનાસવોતિ તુય્હં તવ અપદાને ઓવાદે ગતમગ્ગે પટિપત્તિચરિયાય વિહરં યથાસત્તિ યથાબલં પટિપજ્જન્તો કામાસવાદીનં ચતુન્નમ્પિ આસવાનં સુપ્પહીનત્તા અનાસવો વિહરામિ, તાદિસસ્સ નમો તે બુદ્ધ-વીરત્થૂતિ.

ઉજ્જયત્થેરગાથાવણ્ણના નિટ્ઠિતા.