૨. સોળસઞાણનિદ્દેસવણ્ણના

૧૫૩. સોળસહિ આકારેહીતિ ઉભયપક્ખવસેન વુત્તેહિ સોળસહિ ઞાણકોટ્ઠાસેહિ. ઉદુચિતં ચિત્તં સમુદુચિતન્તિ ઉપચારભૂમિયં ચિત્તં ઉદ્ધં ઉચિતં, સમ્મા ઉદ્ધં ઉચિતં, ઉપરૂપરિ કતપરિચયં સમ્મા ઉપરૂપરિ કતપરિચયન્તિ અત્થો. ઉદુજિતં ચિત્તં સમુદુજિતન્તિપિ પાઠો. ઉપરિભાવાય જિતં, ઉપરિભાવકરેહિ વા ઞાણેહિ જિતં ઉદુજિતં. સમુદુજિતન્તિ સમા ઉપરિભાવાય, ઉપરિભાવકરેહિ વા ઞાણેહિ જિતં. સમાતિ ચેત્થ વિસમભાવપટિક્ખેપો. ઇમસ્મિં પાઠે ઉ, દુ-ઇતિ દ્વે દ્વે ઉપસગ્ગા હોન્તિ. ઉરૂજિતં ચિત્તં સમ્મારૂજિતન્તિપિ પાઠો. એત્થાપિ જિતત્થોયેવ. ઉરૂ અરૂતિ ઇદં પન નિપાતમત્તમેવાતિ વદન્તિ. વીણોપમટ્ઠકથાય તજ્જિતં સુતજ્જિતન્તિ ચ અત્થો વુત્તો, સો ઇધ ન યુજ્જતિ. એકત્તે સન્તિટ્ઠતીતિ ઉપચારભૂમિયં તાવ નાનારમ્મણવિક્ખેપાભાવેન એકત્તે પતિટ્ઠાતિ. નિય્યાનાવરણટ્ઠેન નીવરણાતિ એત્થ અરતિપિ સબ્બેપિ અકુસલા આવરણટ્ઠેન નીવરણાતિ વુત્તા. નિય્યાનાવરણટ્ઠેનાતિ નિય્યાનાનં આગમનમગ્ગપિદહનટ્ઠેન. નિય્યાનવારણટ્ઠેનાતિપિ પાઠો, નિય્યાનાનં પટિક્ખેપનટ્ઠેનાતિ અત્થો. નેક્ખમ્મં અરિયાનં નિય્યાનન્તિ મગ્ગટ્ઠાનં અરિયાનં નિય્યાનસઙ્ખાતસ્સ અરિયમગ્ગસ્સ હેતુત્તા ફલૂપચારેન અરિયાનં નિય્યાનં. તેન ચ હેતુભૂતેન મગ્ગક્ખણે અરિયા નિય્યન્તિ નિગચ્છન્તિ. કેચિ પન ‘‘નિય્યાનન્તિ મગ્ગો’’તિ વદન્તિ. ઇધ ઉપચારસ્સ અધિપ્પેતત્તા મગ્ગક્ખણે ચ આલોકસઞ્ઞાય સબ્બકુસલધમ્માનઞ્ચ અભાવા તં ન યુજ્જતિ. નિવુતત્તાતિ પટિચ્છન્નત્તા. નપ્પજાનાતીતિ પુગ્ગલવસેન વુત્તં.

વિસુદ્ધચિત્તસ્સાતિ ઉપચારભૂમિયંયેવ. ખણિકસમોધાનાતિ ચિત્તક્ખણે ચિત્તક્ખણે ઉપ્પજ્જનતો ખણો એતેસં અત્થીતિ ખણિકા, ઉપક્કિલેસા, ખણિકાનં સમોધાનો સમાગમો પબન્ધો ખણિકસમોધાનો. તસ્મા ખણિકસમોધાના, ઉપ્પજ્જમાના ઉપક્કિલેસા ખણિકપ્પબન્ધવસેન ખણિકપરમ્પરાવસેન ઉપ્પજ્જન્તિ, ન એકચિત્તક્ખણવસેનાતિ વુત્તં હોતિ.

સોળસઞાણનિદ્દેસવણ્ણના નિટ્ઠિતા.