૧૫. આહારપચ્ચયનિદ્દેસવણ્ણના

૧૫. આહારપચ્ચયનિદ્દેસે કબળીકારો આહારોતિ ચતુસન્તતિસમુટ્ઠાને રૂપે ઓજા આહારો નામ. સો પન યસ્મા કબળં કરિત્વા અજ્ઝોહરિતોવ આહારકિચ્ચં કરોતિ, ન બહિ ઠિતો, તસ્મા આહારોતિ અવત્વા ‘‘કબળીકારો આહારો’’તિ વુત્તં. કબળં કરિત્વા અજ્ઝોહરિતબ્બવત્થુકત્તા વા કબળીકારોતિ નામમેતં તસ્સ. અરૂપિનો આહારાતિ ફસ્સચેતનાવિઞ્ઞાણાહારા. તંસમુટ્ઠાનાનન્તિ ઇધાપિ કમ્મસમુટ્ઠાનાનિ ગહિતાનેવ. વુત્તઞ્હેતં પઞ્હાવારે – પટિસન્ધિક્ખણે વિપાકાબ્યાકતા આહારા સમ્પયુત્તકાનં ખન્ધાનં કટત્તા ચ રૂપાનં આહારપચ્ચયેન પચ્ચયોતિ. અયં તાવેત્થ પાળિવણ્ણના.

અયં પન આહારપચ્ચયો સઙ્ખેપતો કબળીકારો આહારો, ફસ્સો, ચેતના, વિઞ્ઞાણન્તિ ચત્તારોવ ધમ્મા હોન્તિ. તત્થ ઠપેત્વા કબળીકારાહારં સેસા તયો અરૂપાહારા જાતિવસેન કુસલાકુસલવિપાકકિરિયભેદતો ચતુધા ભિજ્જન્તિ. પુન ભૂમિભેદેન કુસલો ચતુધા, અકુસલો એકધા, વિપાકો ચતુધા, કિરિયા તિધાતિ એવં અનેકધા ભિજ્જન્તિ. કબળીકારાહારો પન જાતિતો અબ્યાકતો, ભૂમિતો કામાવચરોવાતિ એવમેત્થ નાનપ્પકારભેદતો વિઞ્ઞાતબ્બો વિનિચ્છયો.

એવં ભિન્ને પનેત્થ ચતુભૂમકાપિ તયો કુસલાહારા પઞ્ચવોકારે અત્તના સમ્પયુત્તધમ્માનઞ્ચેવ ચિત્તસમુટ્ઠાનરૂપસ્સ ચ આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો, ઠપેત્વા પન રૂપાવચરં અવસેસા આરુપ્પે સમ્પયુત્તધમ્માનઞ્ઞેવ આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો. અકુસલાહારેસુપિ એસેવ નયો. ચતુભૂમકવિપાકાહારા પન સબ્બત્થ સમ્પયુત્તકાનં આહારપચ્ચયા હોન્તિ. કામાવચરરૂપાવચરવિપાકા પનેત્થ પઞ્ચવોકારે ઉપ્પજ્જમાના પવત્તે ચિત્તસમુટ્ઠાનરૂપસ્સ પટિસન્ધિયં કટત્તારૂપસ્સાપિ આહારપચ્ચયા હોન્તિ. લોકુત્તરા પન ચિત્તસમુટ્ઠાનરૂપસ્સેવ, આરુપ્પે ઉપ્પન્ના રૂપસ્સ પચ્ચયા ન હોન્તિ. તેભૂમકાપિ તયો કિરિયાહારા પઞ્ચવોકારે સમ્પયુત્તધમ્માનઞ્ચેવ ચિત્તસમુટ્ઠાનરૂપસ્સ ચ, કામાવચરારૂપાવચરા પન આરુપ્પે સમ્પયુત્તધમ્માનઞ્ઞેવ આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો. ચતુસન્તતિસમુટ્ઠાનો કબળીકારાહારો કિઞ્ચાપિ ‘‘ઇમસ્સ કાયસ્સા’’તિ અવિસેસતો વુત્તો, વિસેસતો પનાયમેત્થ આહારસમુટ્ઠાનરૂપસ્સ જનકો ચેવ અનુપાલકો ચ હુત્વા આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો હોતિ, સેસતિસન્તતિસમુટ્ઠાનસ્સ અનુપાલકોવ હુત્વા આહારપચ્ચયેન પચ્ચયો હોતીતિ એવમેત્થ પચ્ચયુપ્પન્નતોપિ વિઞ્ઞાતબ્બો વિનિચ્છયોતિ.

આહારપચ્ચયનિદ્દેસવણ્ણના.