૧. સોતાનુગતસુત્તવણ્ણના

૧૯૧. પઞ્ચમસ્સ પઠમે સોતાનુગતાનન્તિ પસાદસોતં ઓદહિત્વા ઞાણસોતેન વવત્થપિતાનં. ચત્તારો આનિસંસા પાટિકઙ્ખાતિ ચત્તારો ગુણાનિસંસા પાટિકઙ્ખિતબ્બા. ઇદં પન ભગવતા અત્થુપ્પત્તિવસેન આરદ્ધં. કતરઅત્થુપ્પત્તિવસેનાતિ? ભિક્ખૂનં ધમ્મસ્સવનાય અનુપસઙ્કમનઅત્થુપ્પત્તિવસેન. પઞ્ચસતા કિર બ્રાહ્મણપબ્બજિતા ‘‘સમ્માસમ્બુદ્ધો લિઙ્ગવચનવિભત્તિપદબ્યઞ્જનાદીહિ કથેન્તો અમ્હેહિ ઞાતમેવ કથેસ્સતિ, અઞ્ઞાતં કિં કથેસ્સતી’’તિ ધમ્મસ્સવનત્થં ન ગચ્છન્તિ. સત્થા તં પવત્તિં સુત્વા તે પક્કોસાપેત્વા ‘‘કસ્મા એવં કરોથ, સક્કચ્ચં ધમ્મં સુણાથ, સક્કચ્ચં ધમ્મં સુણન્તાનઞ્ચ સજ્ઝાયન્તાનઞ્ચ ઇમે એત્તકા આનિસંસા’’તિ દસ્સેન્તો ઇમં દેસનં આરભિ.

તત્થ ધમ્મં પરિયાપુણાતીતિ સુત્તં ગેય્યન્તિઆદિકં નવઙ્ગં સત્થુસાસનભૂતં તન્તિધમ્મં વળઞ્જેતિ. સોતાનુગતા હોન્તીતિ સોતં અનુપ્પત્તા અનુપવિટ્ઠા હોન્તિ. મનસાનુપેક્ખિતાતિ ચિત્તેન ઓલોકિતા. દિટ્ઠિયા સુપ્પટિવિદ્ધાતિ અત્થતો ચ કારણતો ચ પઞ્ઞાય સુટ્ઠુ પટિવિદ્ધા પચ્ચક્ખં કતા. મુટ્ઠસ્સતિ કાલં કુરુમાનોતિ નયિદં બુદ્ધવચનં અનુસ્સરણસતિયા અભાવેન વુત્તં, પુથુજ્જનકાલકિરિયં પન સન્ધાય વુત્તં. પુથુજ્જનો હિ મુટ્ઠસ્સતિ કાલં કરોતિ નામ. ઉપપજ્જતીતિ સુદ્ધસીલે પતિટ્ઠિતો દેવલોકે નિબ્બત્તતિ. ધમ્મપદા પ્લવન્તીતિ અન્તરાભવે નિબ્બત્તમુટ્ઠસ્સતિનો, યેપિ પુબ્બે સજ્ઝાયમૂલિકા વાચાપરિચિતબુદ્ધવચનધમ્મા, તે સબ્બે પસન્ને આદાસે છાયા વિય પ્લવન્તિ, પાકટા હુત્વા પઞ્ઞાયન્તિ. દન્ધો, ભિક્ખવે, સતુપ્પાદોતિ બુદ્ધવચનાનુસ્સરણસતિયા ઉપ્પાદો દન્ધો ગરુ. અથ સો સત્તો ખિપ્પંયેવ વિસેસગામી હોતિ, નિબ્બાનગામી હોતીતિ અત્થો.

ઇદ્ધિમા ચેતોવસિપ્પત્તોતિ ઇદ્ધિસમ્પન્નો ચિત્તસ્સ વસિભાવપત્તો ખીણાસવો. અયં વા સો ધમ્મવિનયોતિ એત્થ વિભાવનત્થો વા-સદ્દો. યત્થાતિ યસ્મિં ધમ્મવિનયે. બ્રહ્મચરિયં અચરિન્તિ બ્રહ્મચરિયવાસં વસિં. ઇદમ્પિ બુદ્ધવચનં મયા પુબ્બે વળઞ્જિતન્તિ બુદ્ધવચનાનુસ્સરણવસેનેતં વુત્તં. દેવપુત્તોતિ પઞ્ચાલચણ્ડો વિય હત્થકમહાબ્રહ્મા વિય સનઙ્કુમારબ્રહ્મા વિય ચ એકો ધમ્મકથિકદેવપુત્તો. ઓપપાતિકો ઓપપાતિકં સારેતીતિ પઠમં ઉપ્પન્નો દેવપુત્તો પચ્છા ઉપ્પન્નં સારેતિ. સહપંસુકીળિકાતિ એતેન નેસં દીઘરત્તં કતપરિચયભાવં દસ્સેતિ. સમાગચ્છેય્યુન્તિ સાલાય વા રુક્ખમૂલે વા સમ્મુખીભાવં ગચ્છેય્યું. એવં વદેય્યાતિ સાલાય વા રુક્ખમૂલે વા પઠમતરં નિસિન્નો પચ્છા આગતં એવં વદેય્ય. સેસમેત્થ પાળિનયેનેવ વેદિતબ્બં.