૯. લોણકપલ્લસુત્તવણ્ણના

૧૦૧. નવમે યથા યથાયન્તિ યથા યથા અયં. તથા તથા તન્તિ તથા તથા તં કમ્મં. ઇદં વુત્તં હોતિ – યો એવં વદેય્ય – ‘‘યથા યથા કમ્મં કરોતિ, તથા તથાસ્સ વિપાકં પટિસંવેદિયતેવ. ન હિ સક્કા કતસ્સ કમ્મસ્સ વિપાકં પટિસેધેતું. તસ્મા યત્તકં કમ્મં કરોતિ, તત્તકસ્સ વિપાકં પટિસંવેદિયતેવા’’તિ. એવં સન્તન્તિ એવં સન્તે. બ્રહ્મચરિયવાસો ન હોતીતિ યં મગ્ગભાવનતો પુબ્બે ઉપપજ્જવેદનીયં કમ્મં કતં, તસ્સ અવસ્સં પટિસંવેદનીયત્તા બ્રહ્મચરિયં વુત્થમ્પિ અવુત્થમેવ હોતિ. ઓકાસો ન પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાયાતિ યસ્મા ચ એવં સન્તે તેન કમ્માયૂહનઞ્ચેવ વિપાકાનુભવના ચ હોતિ, તસ્મા હેતુના નયેન વટ્ટદુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાય ઓકાસો ન પઞ્ઞાયતિ નામ.

યથા યથા વેદનીયન્તિ યેન યેનાકારેન વેદિતબ્બં. તથા તથાસ્સ વિપાકં પટિસંવેદિયતીતિ તેન તેનાકારેન અસ્સ વિપાકં પચ્ચનુભોતિ. ઇદં વુત્તં હોતિ – યદેતં સત્તસુ જવનેસુ પઠમજવનકમ્મં સતિ પચ્ચયે વિપાકવારં લભન્તમેવ દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, અસતિ અહોસિકમ્મં નામ. યઞ્ચ સત્તમજવનકમ્મં સતિ પચ્ચયે ઉપપજ્જવેદનીયં હોતિ, અસતિ અહોસિકમ્મં નામ. યઞ્ચ મજ્ઝે પઞ્ચજવનકમ્મં યાવ સંસારપ્પવત્તિ, તાવ અપરપરિયાયવેદનીયં નામ હોતિ. એતેસુ આકારેસુ યેન યેનાકારેન વેદિતબ્બં કમ્મં અયં પુરિસો કરોતિ, તેન તેનેવસ્સ વિપાકં પટિસંવેદિયતિ નામ. અટ્ઠકથાયઞ્હિ લદ્ધવિપાકવારમેવ કમ્મં યથાવેદનીયં કમ્મં નામાતિ વુત્તં. એવં સન્તં, ભિક્ખવે, બ્રહ્મચરિયવાસો હોતીતિ કમ્મક્ખયકરસ્સ બ્રહ્મચરિયસ્સ ખેપેતબ્બકમ્મસમ્ભવતો વાસો નામ હોતિ, વુત્થં સુવુત્થમેવ હોતીતિ અત્થો. ઓકાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાયાતિ યસ્મા એવં સન્તે તેન તેન મગ્ગેન અભિસઙ્ખારવિઞ્ઞાણસ્સ નિરોધેન તેસુ તેસુ ભવેસુ આયતિં વટ્ટદુક્ખં ન ઉપ્પજ્જતિ, તસ્મા ઓકાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાય.

ઇદાનિ તં યથાવેદનીયકમ્મસભાવં દસ્સેન્તો ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સાતિઆદિમાહ. તત્થ અપ્પમત્તકન્તિ પરિત્તં થોકં મન્દં લામકં. તાદિસંયેવાતિ તંસરિક્ખકમેવ. દિટ્ઠધમ્મવેદનીયન્તિ તસ્મિં કમ્મેયેવ દિટ્ઠધમ્મે વિપચ્ચિતબ્બં વિપાકવારં લભન્તં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ. નાણુપિ ખાયતીતિ દુતિયે અત્તભાવે અણુપિ ન ખાયતિ, અણુમત્તમ્પિ દુતિયે અત્તભાવે વિપાકં ન દેતીતિ અત્થો. બહુદેવાતિ બહુકં પન વિપાકં કિમેવ દસ્સતીતિ અધિપ્પાયો. અભાવિતકાયોતિઆદીહિ કાયભાવનારહિતો વટ્ટગામી પુથુજ્જનો દસ્સિતો. પરિત્તોતિ પરિત્તગુણો. અપ્પાતુમોતિ આતુમા વુચ્ચતિ અત્તભાવો, તસ્મિં મહન્તેપિ ગુણપરિત્તતાય અપ્પાતુમોયેવ. અપ્પદુક્ખવિહારીતિ અપ્પકેનપિ પાપેન દુક્ખવિહારી. ભાવિતકાયોતિઆદીહિ ખીણાસવો દસ્સિતો. સો હિ કાયાનુપસ્સનાસઙ્ખાતાય કાયભાવનાય ભાવિતકાયો નામ. કાયસ્સ વા વડ્ઢિતત્તા ભાવિતકાયો. ભાવિતસીલોતિ વડ્ઢિતસીલો. સેસપદદ્વયેપિ એસેવ નયો. પઞ્ચદ્વારભાવનાય વા ભાવિતકાયો. એતેન ઇન્દ્રિયસંવરસીલં વુત્તં, ભાવિતસીલોતિ ઇમિના સેસાનિ તીણિ સીલાનિ. અપરિત્તોતિ ન પરિત્તગુણો. મહત્તોતિ અત્તભાવે પરિત્તેપિ ગુણમહન્તતાય મહત્તો. અપ્પમાણવિહારીતિ ખીણાસવસ્સેતં નામમેવ. સો હિ પમાણકરાનં રાગાદીનં અભાવેન અપ્પમાણવિહારી નામ.

પરિત્તેતિ ખુદ્દકે. ઉદકમલ્લકેતિ ઉદકસરાવે. ઓરબ્ભિકોતિ ઉરબ્ભસામિકો. ઉરબ્ભઘાતકોતિ સૂનકારો. જાપેતું વાતિ ધનજાનિયા જાપેતું. ઝાપેતુન્તિપિ પાઠો, અયમેવત્થો. યથાપચ્ચયં વા કાતુન્તિ યથા ઇચ્છતિ, તથા કાતું. ઉરબ્ભધનન્તિ એળકઅગ્ઘનકમૂલં. સો પનસ્સ સચે ઇચ્છતિ, દેતિ. નો ચે ઇચ્છતિ, ગીવાયં ગહેત્વા નિક્કડ્ઢાપેતિ. સેસં વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બં. ઇમસ્મિં પન સુત્તે વટ્ટવિવટ્ટં કથિતન્તિ.