(૧૦) ૫. લોણકપલ્લવગ્ગો

૧. અચ્ચાયિકસુત્તવણ્ણના

૯૩. પઞ્ચમસ્સ પઠમે અચ્ચાયિકાનીતિ અતિપાતિકાનિ. કરણીયાનીતિ અવસ્સકિચ્ચાનિ. યઞ્હિ ન અવસ્સં કાતબ્બં, તં કિચ્ચન્તિ વુચ્ચતિ. અવસ્સં કાતબ્બં કરણીયં નામ. સીઘં સીઘન્તિ વેગેન વેગેન. તસ્સ ખો તન્તિ એત્થ તન્તિ નિપાતમત્તં. નત્થિ સા ઇદ્ધિ વા આનુભાવો વાતિ સા વા ઇદ્ધિ સો વા આનુભાવો નત્થિ. ઉત્તરસ્વેતિ તતિયદિવસે. ઉતુપરિણામિનીતિ લદ્ધઉતુપરિણામાનિ હુત્વા. જાયન્તિપીતિ તતિયદિવસે નિક્ખન્તસેતઙ્કુરાનિ હોન્તિ, સત્તાહે પત્તે નીલઙ્કુરાનિ હોન્તિ. ગબ્ભીનિપિ હોન્તીતિ દિયડ્ઢમાસં પત્વા ગહિતગબ્ભાનિ હોન્તિ. પચ્ચન્તિપીતિ તયો માસે પત્વા પચ્ચન્તિ. ઇદાનિ યસ્મા બુદ્ધાનં ગહપતિકેન વા સસ્સેહિ વા અત્થો નત્થિ, સાસને પન તપ્પટિરૂપકં પુગ્ગલં વા અત્થં વા દસ્સેતું તં તં ઓપમ્મં આહરન્તિ. તસ્મા યમત્થં દસ્સેતુકામેન એતં આભતં, તં દસ્સેન્તો એવમેવ ખોતિઆદિમાહ. તં અત્થતો ઉત્તાનમેવ. સિક્ખા પન ઇધાપિ મિસ્સિકા એવ કથિતા.

૨. પવિવેકસુત્તવણ્ણના

૯૪. દુતિયે ચીવરપવિવેકન્તિ ચીવરં નિસ્સાય ઉપ્પજ્જનકકિલેસેહિ વિવિત્તભાવં. સેસદ્વયેપિ એસેવ નયો. સાણાનીતિ સાણવાકચેલાનિ. મસાણાનીતિ મિસ્સકચેલાનિ. છવદુસ્સાનીતિ મતસરીરતો છડ્ડિતવત્થાનિ, એરકતિણાદીનિ વા ગન્થેત્વા કતનિવાસનાનિ. પંસુકૂલાનીતિ પથવિયં છડ્ડિતનન્તકાનિ. તિરીટાનીતિ રુક્ખતચવત્થાનિ. અજિનાનીતિ અજિનમિગચમ્માનિ. અજિનક્ખિપન્તિ તદેવ મજ્ઝે ફાલિતં, સહખુરકન્તિપિ વદન્તિ. કુસચીરન્તિ કુસતિણાનિ ગન્થેત્વા કતચીરં. વાકચીરફલકચીરેસુપિ એસેવ નયો. કેસકમ્બલન્તિ મનુસ્સકેસેહિ કતકમ્બલં. વાલકમ્બલન્તિ અસ્સવાલાદીહિ કતકમ્બલં. ઉલૂકપક્ખિકન્તિ ઉલૂકપત્તાનિ ગન્થેત્વા કતનિવાસનં.

સાકભક્ખાતિ અલ્લસાકભક્ખા. સામાકભક્ખાતિ સામાકતણ્ડુલભક્ખા. નીવારાદીસુ નીવારા નામ અરઞ્ઞે સયં જાતવીહિજાતિ. દદ્દુલન્તિ ચમ્મકારેહિ ચમ્મં લિખિત્વા છડ્ડિતકસટં. હટં વુચ્ચતિ સિલેસોપિ સેવાલોપિ કણિકારાદિરુક્ખનિય્યાસોપિ. કણન્તિ કુણ્ડકં. આચામોતિ ભત્તઉક્ખલિકાય લગ્ગો ઝામઓદનો. તં છડ્ડિતટ્ઠાને ગહેત્વા ખાદન્તિ, ઓદનકઞ્જિયન્તિપિ વદન્તિ. પિઞ્ઞાકાદયો પાકટાવ. પવત્તફલભોજીતિ પતિતફલભોજી. ભુસાગારન્તિ ખલસાલં.

સીલવાતિ ચતુપારિસુદ્ધિસીલેન સમન્નાગતો. દુસ્સીલ્યઞ્ચસ્સ પહીનં હોતીતિ પઞ્ચ દુસ્સીલ્યાનિ પહીનાનિ હોન્તિ. સમ્માદિટ્ઠિકોતિ યાથાવદિટ્ઠિકો. મિચ્છાદિટ્ઠીતિ અયાથાવદિટ્ઠિ. આસવાતિ ચત્તારો આસવા. અગ્ગપ્પત્તોતિ સીલગ્ગપ્પત્તો. સારપ્પત્તોતિ સીલસારં પત્તો. સુદ્ધોતિ પરિસુદ્ધો. સારે પતિટ્ઠિતોતિ સીલસમાધિપઞ્ઞાસારે પતિટ્ઠિતો.

સેય્યથાપીતિ યથા નામ. સમ્પન્નન્તિ પરિપુણ્ણં પરિપક્કસાલિભરિતં. સઙ્ઘરાપેય્યાતિ સઙ્કડ્ઢાપેય્ય. ઉબ્બહાપેય્યાતિ ખલટ્ઠાનં આહરાપેય્ય. ભુસિકન્તિ ભુસં. કોટ્ટાપેય્યાતિ ઉદુક્ખલે પક્ખિપાપેત્વા મુસલેહિ પહરાપેય્ય. અગ્ગપ્પત્તાનીતિ તણ્ડુલગ્ગં પત્તાનિ. સારપ્પત્તાદીસુપિ એસેવ નયો. સેસં ઉત્તાનમેવ. યં પનેત્થ ‘‘દુસ્સીલ્યઞ્ચસ્સ પહીનં મિચ્છાદિટ્ઠિ ચસ્સ પહીના’’તિ વુત્તં, તં સોતાપત્તિમગ્ગેન પહીનભાવં સન્ધાય વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં.

૩. સરદસુત્તવણ્ણના

૯૫. તતિયે વિદ્ધેતિ વલાહકવિગમેન દૂરીભૂતે. દેવેતિ આકાસે. અભિવિહચ્ચાતિ અભિવિહનિત્વા. યતોતિ યસ્મિં કાલે. વિરજન્તિ રાગરજાદિરહિતં. તેસંયેવ મલાનં વિગતત્તા વીતમલં. ધમ્મચક્ખુન્તિ ચતુસચ્ચધમ્મપરિગ્ગાહકં સોતાપત્તિમગ્ગચક્ખું. નત્થિ તં સંયોજનન્તિ દુવિધમેવસ્સ સંયોજનં નત્થિ, ઇતરમ્પિ પન પુન ઇમં લોકં આનેતું અસમત્થતાય નત્થીતિ વુત્તં. ઇમસ્મિં સુત્તે ઝાનાનાગામી નામ કથિતોતિ.

૪. પરિસાસુત્તવણ્ણના

૯૬. ચતુત્થે ન બાહુલિકા હોન્તીતિ પચ્ચયબાહુલ્લિકા ન હોન્તિ. ન સાથલિકાતિ તિસ્સો સિક્ખા સિથિલં કત્વા ન ગણ્હન્તિ. ઓક્કમને નિક્ખિત્તધુરાતિ ઓક્કમનં વુચ્ચતિ અવગમનટ્ઠેન પઞ્ચ નીવરણાનિ, તેસુ નિક્ખિત્તધુરા. પવિવેકે પુબ્બઙ્ગમાતિ કાયચિત્તઉપધિવિવેકસઙ્ખાતે તિવિધેપિ વિવેકે પુબ્બઙ્ગમા. વીરિયં આરભન્તીતિ દુવિધમ્પિ વીરિયં પગ્ગણ્હન્તિ. અપ્પત્તસ્સાતિ ઝાનવિપસ્સનામગ્ગફલસઙ્ખાતસ્સ અપ્પત્તવિસેસસ્સ. સેસપદદ્વયેપિ એસેવ નયો. પચ્છિમા જનતાતિ સદ્ધિવિહારિકઅન્તેવાસિકાદયો. દિટ્ઠાનુગતિં આપજ્જતીતિ આચરિયુપજ્ઝાયેહિ કતં અનુકરોતિ. યં તાય જનતાય આચરિયુપજ્ઝાયેસુ દિટ્ઠં, તસ્સ અનુગતિં આપજ્જતિ નામ. અયં વુચ્ચતિ, ભિક્ખવે, અગ્ગવતી પરિસાતિ, ભિક્ખવે, અયં પરિસા અગ્ગપુગ્ગલવતી નામ વુચ્ચતિ.

ભણ્ડનજાતાતિ જાતભણ્ડના. કલહજાતાતિ જાતકલહા. ભણ્ડનન્તિ ચેત્થ કલહસ્સ પુબ્બભાગો, હત્થપરામાસાદિવસેન વીતિક્કમો કલહો નામ. વિવાદાપન્નાતિ વિરુદ્ધવાદં આપન્ના. મુખસત્તીહીતિ ગુણવિજ્ઝનટ્ઠેન ફરુસા વાચા ‘‘મુખસત્તિયો’’તિ વુચ્ચન્તિ, તાહિ મુખસત્તીહિ. વિતુદન્તા વિહરન્તીતિ વિજ્ઝન્તા વિચરન્તિ.

સમગ્ગાતિ સહિતા. સમ્મોદમાનાતિ સમપ્પવત્તમોદા. ખીરોદકીભૂતાતિ ખીરોદકં વિય ભૂતા. પિયચક્ખૂહીતિ ઉપસન્તેહિ મેત્તચક્ખૂહિ. પીતિ જાયતીતિ પઞ્ચવણ્ણા પીતિ ઉપ્પજ્જતિ. કાયો પસ્સમ્ભતીતિ નામકાયોપિ રૂપકાયોપિ વિગતદરથો હોતિ. પસ્સદ્ધકાયોતિ અસારદ્ધકાયો. સુખં વેદિયતીતિ કાયિકચેતસિકસુખં વેદિયતિ. સમાધિયતીતિ આરમ્મણે સમ્મા ઠપીયતિ.

થુલ્લફુસિતકેતિ મહાફુસિતકે. પબ્બતકન્દરપદરસાખાતિ એત્થ કન્દરો નામ ‘‘ક’’ન્તિ લદ્ધનામેન ઉદકેન દારિતો ઉદકભિન્નો પબ્બતપ્પદેસો, યો ‘‘નિતમ્ભો’’તિપિ ‘‘નદિકુઞ્જો’’તિપિ વુચ્ચતિ. પદરં નામ અટ્ઠ માસે દેવે અવસ્સન્તે ફલિતો ભૂમિપ્પદેસો. સાખાતિ કુસોબ્ભગામિનિયો ખુદ્દકમાતિકાયો. કુસોબ્ભાતિ ખુદ્દકઆવાટા. મહાસોબ્ભાતિ મહાઆવાટા. કુન્નદિયોતિ ખુદ્દકનદિયો. મહાનદિયોતિ ગઙ્ગાયમુનાદિકા મહાસરિતા.

૫-૭. પઠમઆજાનીયસુત્તાદિવણ્ણના

૯૭-૯૯. પઞ્ચમે અઙ્ગેહીતિ ગુણઙ્ગેહિ. રાજારહોતિ રઞ્ઞો અરહો અનુચ્છવિકો. રાજભોગ્ગોતિ રઞ્ઞો ઉપભોગભૂતો. રઞ્ઞો અઙ્ગન્તિ રઞ્ઞો હત્થપાદાદિઅઙ્ગસમતાય અઙ્ગન્તેવ સઙ્ખં ગચ્છતિ. વણ્ણસમ્પન્નોતિ સરીરવણ્ણેન સમ્પન્નો. બલસમ્પન્નોતિ કાયબલેન સમ્પન્નો. આહુનેય્યોતિ આહુતિસઙ્ખાતં પિણ્ડપાતં પટિગ્ગહેતું યુત્તો. પાહુનેય્યોતિ પાહુનકભત્તસ્સ અનુચ્છવિકો. દક્ખિણેય્યોતિ દસવિધદાનવત્થુપરિચ્ચાગવસેન સદ્ધાદાનસઙ્ખાતાય દક્ખિણાય અનુચ્છવિકો. અઞ્જલિકરણીયોતિ અઞ્જલિપગ્ગહણસ્સ અનુચ્છવિકો. અનુત્તરં પુઞ્ઞક્ખેત્તં લોકસ્સાતિ સબ્બલોકસ્સ અસદિસં પુઞ્ઞવિરુહનટ્ઠાનં.

વણ્ણસમ્પન્નોતિ ગુણવણ્ણેન સમ્પન્નો. બલસમ્પન્નોતિ વીરિયબલેન સમ્પન્નો. જવસમ્પન્નોતિ ઞાણજવેન સમ્પન્નો. થામવાતિ ઞાણથામેન સમન્નાગતો. દળ્હપરક્કમોતિ થિરપરક્કમો. અનિક્ખિત્તધુરોતિ અટ્ઠપિતધુરો પગ્ગહિતધુરો, અગ્ગફલં અરહત્તં અપ્પત્વા વીરિયધુરં ન નિક્ખિપિસ્સામીતિ એવં પટિપન્નો. ઇમસ્મિં સુત્તે ચતુસચ્ચવસેન સોતાપત્તિમગ્ગો, સોતાપત્તિમગ્ગેન ચ ઞાણજવસમ્પન્નતા કથિતાતિ. છટ્ઠે તીણિ ચ મગ્ગાનિ તીણિ ચ ફલાનિ, તીહિ મગ્ગફલેહિ ચ ઞાણજવસમ્પન્નતા કથિતા. સત્તમે અરહત્તફલં, અરહત્તફલેનેવ ચ મગ્ગકિચ્ચં કથિતં. ફલં પન જવિતજવેન ઉપ્પજ્જનતો જવોતિ ચ વત્તું વટ્ટતિ.

૮. પોત્થકસુત્તવણ્ણના

૧૦૦. અટ્ઠમે નવોતિ કરણં ઉપાદાય વુચ્ચતિ. પોત્થકોતિ વાકમયવત્થં. મજ્ઝિમોતિ પરિભોગમજ્ઝિમો. જિણ્ણોતિ પરિભોગજિણ્ણો. ઉક્ખલિપરિમજ્જનન્તિ ઉક્ખલિપરિપુઞ્છનં દુસ્સીલોતિ નિસ્સીલો. દુબ્બણ્ણતાયાતિ ગુણવણ્ણાભાવેન દુબ્બણ્ણતાય. દિટ્ઠાનુગતિં આપજ્જન્તીતિ તેન કતં અનુકરોન્તિ. ન મહપ્ફલં હોતીતિ વિપાકફલેન મહપ્ફલં ન હોતિ. ન મહાનિસંસન્તિ વિપાકાનિસંસેનેવ ન મહાનિસંસં. અપ્પગ્ઘતાયાતિ વિપાકગ્ઘેન અપ્પગ્ઘતાય. કાસિકં વત્થન્તિ તીહિ કપ્પાસઅંસૂહિ સુત્તં કન્તિત્વા કતવત્થં, તઞ્ચ ખો કાસિરટ્ઠેયેવ ઉટ્ઠિતં. સેસં ઉત્તાનમેવ. સીલં પનેત્થ મિસ્સકં કથિતન્તિ.

૯. લોણકપલ્લસુત્તવણ્ણના

૧૦૧. નવમે યથા યથાયન્તિ યથા યથા અયં. તથા તથા તન્તિ તથા તથા તં કમ્મં. ઇદં વુત્તં હોતિ – યો એવં વદેય્ય – ‘‘યથા યથા કમ્મં કરોતિ, તથા તથાસ્સ વિપાકં પટિસંવેદિયતેવ. ન હિ સક્કા કતસ્સ કમ્મસ્સ વિપાકં પટિસેધેતું. તસ્મા યત્તકં કમ્મં કરોતિ, તત્તકસ્સ વિપાકં પટિસંવેદિયતેવા’’તિ. એવં સન્તન્તિ એવં સન્તે. બ્રહ્મચરિયવાસો ન હોતીતિ યં મગ્ગભાવનતો પુબ્બે ઉપપજ્જવેદનીયં કમ્મં કતં, તસ્સ અવસ્સં પટિસંવેદનીયત્તા બ્રહ્મચરિયં વુત્થમ્પિ અવુત્થમેવ હોતિ. ઓકાસો ન પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાયાતિ યસ્મા ચ એવં સન્તે તેન કમ્માયૂહનઞ્ચેવ વિપાકાનુભવના ચ હોતિ, તસ્મા હેતુના નયેન વટ્ટદુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાય ઓકાસો ન પઞ્ઞાયતિ નામ.

યથા યથા વેદનીયન્તિ યેન યેનાકારેન વેદિતબ્બં. તથા તથાસ્સ વિપાકં પટિસંવેદિયતીતિ તેન તેનાકારેન અસ્સ વિપાકં પચ્ચનુભોતિ. ઇદં વુત્તં હોતિ – યદેતં સત્તસુ જવનેસુ પઠમજવનકમ્મં સતિ પચ્ચયે વિપાકવારં લભન્તમેવ દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, અસતિ અહોસિકમ્મં નામ. યઞ્ચ સત્તમજવનકમ્મં સતિ પચ્ચયે ઉપપજ્જવેદનીયં હોતિ, અસતિ અહોસિકમ્મં નામ. યઞ્ચ મજ્ઝે પઞ્ચજવનકમ્મં યાવ સંસારપ્પવત્તિ, તાવ અપરપરિયાયવેદનીયં નામ હોતિ. એતેસુ આકારેસુ યેન યેનાકારેન વેદિતબ્બં કમ્મં અયં પુરિસો કરોતિ, તેન તેનેવસ્સ વિપાકં પટિસંવેદિયતિ નામ. અટ્ઠકથાયઞ્હિ લદ્ધવિપાકવારમેવ કમ્મં યથાવેદનીયં કમ્મં નામાતિ વુત્તં. એવં સન્તં, ભિક્ખવે, બ્રહ્મચરિયવાસો હોતીતિ કમ્મક્ખયકરસ્સ બ્રહ્મચરિયસ્સ ખેપેતબ્બકમ્મસમ્ભવતો વાસો નામ હોતિ, વુત્થં સુવુત્થમેવ હોતીતિ અત્થો. ઓકાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાયાતિ યસ્મા એવં સન્તે તેન તેન મગ્ગેન અભિસઙ્ખારવિઞ્ઞાણસ્સ નિરોધેન તેસુ તેસુ ભવેસુ આયતિં વટ્ટદુક્ખં ન ઉપ્પજ્જતિ, તસ્મા ઓકાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાય.

ઇદાનિ તં યથાવેદનીયકમ્મસભાવં દસ્સેન્તો ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સાતિઆદિમાહ. તત્થ અપ્પમત્તકન્તિ પરિત્તં થોકં મન્દં લામકં. તાદિસંયેવાતિ તંસરિક્ખકમેવ. દિટ્ઠધમ્મવેદનીયન્તિ તસ્મિં કમ્મેયેવ દિટ્ઠધમ્મે વિપચ્ચિતબ્બં વિપાકવારં લભન્તં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ. નાણુપિ ખાયતીતિ દુતિયે અત્તભાવે અણુપિ ન ખાયતિ, અણુમત્તમ્પિ દુતિયે અત્તભાવે વિપાકં ન દેતીતિ અત્થો. બહુદેવાતિ બહુકં પન વિપાકં કિમેવ દસ્સતીતિ અધિપ્પાયો. અભાવિતકાયોતિઆદીહિ કાયભાવનારહિતો વટ્ટગામી પુથુજ્જનો દસ્સિતો. પરિત્તોતિ પરિત્તગુણો. અપ્પાતુમોતિ આતુમા વુચ્ચતિ અત્તભાવો, તસ્મિં મહન્તેપિ ગુણપરિત્તતાય અપ્પાતુમોયેવ. અપ્પદુક્ખવિહારીતિ અપ્પકેનપિ પાપેન દુક્ખવિહારી. ભાવિતકાયોતિઆદીહિ ખીણાસવો દસ્સિતો. સો હિ કાયાનુપસ્સનાસઙ્ખાતાય કાયભાવનાય ભાવિતકાયો નામ. કાયસ્સ વા વડ્ઢિતત્તા ભાવિતકાયો. ભાવિતસીલોતિ વડ્ઢિતસીલો. સેસપદદ્વયેપિ એસેવ નયો. પઞ્ચદ્વારભાવનાય વા ભાવિતકાયો. એતેન ઇન્દ્રિયસંવરસીલં વુત્તં, ભાવિતસીલોતિ ઇમિના સેસાનિ તીણિ સીલાનિ. અપરિત્તોતિ ન પરિત્તગુણો. મહત્તોતિ અત્તભાવે પરિત્તેપિ ગુણમહન્તતાય મહત્તો. અપ્પમાણવિહારીતિ ખીણાસવસ્સેતં નામમેવ. સો હિ પમાણકરાનં રાગાદીનં અભાવેન અપ્પમાણવિહારી નામ.

પરિત્તેતિ ખુદ્દકે. ઉદકમલ્લકેતિ ઉદકસરાવે. ઓરબ્ભિકોતિ ઉરબ્ભસામિકો. ઉરબ્ભઘાતકોતિ સૂનકારો. જાપેતું વાતિ ધનજાનિયા જાપેતું. ઝાપેતુન્તિપિ પાઠો, અયમેવત્થો. યથાપચ્ચયં વા કાતુન્તિ યથા ઇચ્છતિ, તથા કાતું. ઉરબ્ભધનન્તિ એળકઅગ્ઘનકમૂલં. સો પનસ્સ સચે ઇચ્છતિ, દેતિ. નો ચે ઇચ્છતિ, ગીવાયં ગહેત્વા નિક્કડ્ઢાપેતિ. સેસં વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બં. ઇમસ્મિં પન સુત્તે વટ્ટવિવટ્ટં કથિતન્તિ.

૧૦. પંસુધોવકસુત્તવણ્ણના

૧૦૨. દસમે ધોવતીતિ વિક્ખાલેતિ. સન્ધોવતીતિ સુટ્ઠુ ધોવતિ, પુનપ્પુનં ધોવતિ. નિદ્ધોવતીતિ નિગ્ગણ્હિત્વા ધોવતિ. અનિદ્ધન્તકસાવન્તિ અનીહતદોસં અનપનીતકસાવં. પભઙ્ગૂતિ પભિજ્જનસભાવં, અધિકરણીયં ઠપેત્વા મુટ્ઠિકાય પહટમત્તં ભિજ્જતિ. પટ્ટિકાયાતિ સુવણ્ણપટ્ટકાય. ગીવેય્યકેતિ ગીવાલઙ્કારે.

અધિચિત્તન્તિ સમથવિપસ્સનાચિત્તં. અનુયુત્તસ્સાતિ ભાવેન્તસ્સ. સચેતસોતિ ચિત્તસમ્પન્નો. દબ્બજાતિકોતિ પણ્ડિતજાતિકો. કામવિતક્કાદીસુ કામે આરબ્ભ ઉપ્પન્નો વિતક્કો કામવિતક્કો. બ્યાપાદવિહિંસસમ્પયુત્તા વિતક્કા બ્યાપાદવિહિંસવિતક્કા નામ. ઞાતિવિતક્કાદીસુ ‘‘અમ્હાકં ઞાતકા બહૂ પુઞ્ઞવન્તા’’તિઆદિના નયેન ઞાતકે આરબ્ભ ઉપ્પન્નો વિતક્કો ઞાતિવિતક્કો. ‘‘અસુકો જનપદો ખેમો સુભિક્ખો’’તિઆદિના નયેન જનપદમારબ્ભ ઉપ્પન્નો વિતક્કો જનપદવિતક્કો. ‘‘અહો વત મં પરે ન અવજાનેય્યુ’’ન્તિ એવં ઉપ્પન્નો વિતક્કો અનવઞ્ઞત્તિપટિસંયુત્તો વિતક્કો નામ. ધમ્મવિતક્કાવસિસ્સન્તીતિ ધમ્મવિતક્કા નામ દસવિપસ્સનુપક્કિલેસવિતક્કા. સો હોતિ સમાધિ ન ચેવ સન્તોતિ સો અવસિટ્ઠધમ્મવિતક્કો વિપસ્સનાસમાધિ અવૂપસન્તકિલેસત્તા સન્તો ન હોતિ. ન પણીતોતિ ન અતપ્પકો. નપ્પટિપ્પસ્સદ્ધિલદ્ધોતિ ન કિલેસપટિપ્પસ્સદ્ધિયા લદ્ધો. ન એકોદિભાવાધિગતોતિ ન એકગ્ગભાવપ્પત્તો. સસઙ્ખારનિગ્ગય્હવારિતગતોતિ સસઙ્ખારેન સપ્પયોગેન કિલેસે નિગ્ગણ્હિત્વા વારેત્વા વારિતો, ન કિલેસાનં છિન્નન્તે ઉપ્પન્નો, કિલેસે પન વારેત્વા ઉપ્પન્નો.

હોતિ સો, ભિક્ખવે, સમયોતિ એત્થ સમયો નામ ઉતુસપ્પાયં આહારસપ્પાયં સેનાસનસપ્પાયં પુગ્ગલસપ્પાયં ધમ્મસ્સવનસપ્પાયન્તિ ઇમેસં પઞ્ચન્નં સપ્પાયાનં પટિલાભકાલો. યં તં ચિત્તન્તિ યસ્મિં સમયે તં વિપસ્સનાચિત્તં. અજ્ઝત્તંયેવ સન્તિટ્ઠતીતિ અત્તનિયેવ તિટ્ઠતિ. નિયકજ્ઝત્તઞ્હિ ઇધ અજ્ઝત્તં નામ. ગોચરજ્ઝત્તમ્પિ વટ્ટતિ. પુથુત્તારમ્મણં પહાય એકસ્મિં નિબ્બાનગોચરેયેવ તિટ્ઠતીતિ વુત્તં હોતિ. સન્નિસીદતીતિ સુટ્ઠુ નિસીદતિ. એકોદિ હોતીતિ એકગ્ગં હોતિ. સમાધિયતીતિ સમ્મા આધિયતિ. સન્તોતિઆદીસુ પચ્ચનીકકિલેસવૂપસમેન સન્તો. અતપ્પકટ્ઠેન પણીતો. કિલેસપટિપ્પસ્સદ્ધિયા લદ્ધત્તા પટિપ્પસ્સદ્ધલદ્ધો. એકગ્ગભાવં ગતત્તા એકોદિભાવાધિગતો. કિલેસાનં છિન્નન્તે ઉપ્પન્નત્તા ન સપ્પયોગેન કિલેસે નિગ્ગણ્હિત્વા વારેત્વા વારિતોતિ ન સસઙ્ખારનિગ્ગય્હવારિતગતો. એત્તાવતા અયં ભિક્ખુ વિવટ્ટેત્વા અરહત્તં પત્તો નામ હોતિ.

ઇદાનિ ખીણાસવસ્સ સતો અભિઞ્ઞાપટિપદં દસ્સેન્તો યસ્સ યસ્સ ચાતિઆદિમાહ. તત્થ અભિઞ્ઞા સચ્છિકરણીયસ્સાતિ અભિજાનિત્વા પચ્ચક્ખં કાતબ્બસ્સ. સતિ સતિઆયતનેતિ પુબ્બહેતુસઙ્ખાતે ચેવ ઇદાનિ ચ પટિલદ્ધબ્બે અભિઞ્ઞાપાદકજ્ઝાનાદિભેદે ચ સતિ સતિકારણે. વિત્થારતો પન અયં અભિઞ્ઞાકથા વિસુદ્ધિમગ્ગે (વિસુદ્ધિ. ૨.૩૬૫ આદયો) વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બા. આસવાનં ખયાતિઆદિ ચેત્થ ફલસમાપત્તિવસેન વુત્તન્તિ વેદિતબ્બં.

૧૧. નિમિત્તસુત્તવણ્ણના

૧૦૩. એકાદસમેપિ અધિચિત્તં સમથવિપસ્સનાચિત્તમેવ. તીણિ નિમિત્તાનીતિ તીણિ કારણાનિ. કાલેન કાલન્તિ કાલે કાલે, યુત્તકાલેતિ અત્થો. કાલેન કાલં સમાધિનિમિત્તં મનસિકાતબ્બન્તિઆદીસુ તં તં કાલં સલ્લક્ખેત્વા એકગ્ગતાય યુત્તકાલે એકગ્ગતા મનસિકાતબ્બા. એકગ્ગતા હિ ઇધ સમાધિનિમિત્તન્તિ વુત્તા. તત્ર વચનત્થો – સમાધિયેવ નિમિત્તં સમાધિનિમિત્તં. સેસપદદ્વયેપિ એસેવ નયો. પગ્ગહોતિ પન વીરિયસ્સ નામં, ઉપેક્ખાતિ મજ્ઝત્તભાવસ્સ. તસ્મા વીરિયસ્સ યુત્તકાલે વીરિયં મનસિકાતબ્બં, મજ્ઝત્તભાવસ્સ યુત્તકાલે મજ્ઝત્તભાવે ઠાતબ્બન્તિ. ઠાનં તં ચિત્તં કોસજ્જાય સંવત્તેય્યાતિ કારણં વિજ્જતિ યેન તં ચિત્તં કોસજ્જભાવે તિટ્ઠેય્ય. ઇતરેસુપિ એસેવ નયો. ઉપેક્ખાનિમિત્તંયેવ મનસિ કરેય્યાતિ એત્થ ચ ઞાણજવં ઉપેક્ખેય્યાતિ અયમત્થો. આસવાનં ખયાયાતિ અરહત્તફલત્થાય.

ઉક્કં બન્ધેય્યાતિ અઙ્ગારકપલ્લં સજ્જેય્ય. આલિમ્પેય્યાતિ તત્થ અઙ્ગારે પક્ખિપિત્વા અગ્ગિં દત્વા નાળિકાય ધમન્તો અગ્ગિં ગાહાપેય્ય. ઉક્કામુખે પક્ખિપેય્યાતિ અઙ્ગારે વિયૂહિત્વા અઙ્ગારમત્થકે વા ઠપેય્ય, મૂસાય વા પક્ખિપેય્ય. અજ્ઝુપેક્ખતીતિ પક્કાપક્કભાવં ઉપધારેતિ.

સમ્મા સમાધિયતિ આસવાનં ખયાયાતિ અરહત્તફલત્થાય સમ્મા ઠપીયતિ. એત્તાવતા હિ વિપસ્સનં વડ્ઢેત્વા અરહત્તપ્પત્તો ભિક્ખુ દસ્સિતો. ઇદાનિ તસ્સ ખીણાસવસ્સ અભિઞ્ઞાય પટિપદં દસ્સેન્તો યસ્સ યસ્સ ચાતિઆદિમાહ. તં હેટ્ઠા વુત્તનયેનેવ વેદિતબ્બં.

લોણકપલ્લવગ્ગો પઞ્ચમો.