૨૮. તંહન્તિ

બહુમ્હિ ભૂતાનગતેસુપિ પચ્ચયભાવે કારણમાહ-‘સઙ્ખ્યાકાલાનમવિવચ્છિતત્તા’તિ, સુત્તે વુત્તાય એકસઙ્ખ્યાય વુત્તમાનકા લસ્સેવ ચ વત્તુમનિચ્છિતત્તાતિ અત્થો.

તદુપાદાનન્તૂતિ તેસમેકવચનાદીનમુપાદાનન્તુ. તં નાનન્તરીય કત્તાતિ ઉપલક્ખણવસેન તેસં વચનકાલન્તરાનમવિનાભાવિત્તાતિ અધિપ્પાયો. હન્તિચ્ચાદિત્યાદ્યન્તસ્સ કિરિયાપ્પધાનત્તે કથં ણાદીનં તદત્થે જાયમાનાનં સાધનપ્પધાનત્ત મિચ્ચત્ર હેતુમાહ ‘સભાવતો’તિ. મીને હન્તીતિ મેનિકો. અજિવ્હા અનિમિસા ચ મચ્છા, દિટ્ઠોવ સન્દિટ્ઠન્તિ ઇમિના સંસદ્દસ્સ વિસું અત્થભાવં દસ્સેતિ. લોકુત્તરધમ્મોતિ નવવિધો લોકુત્તરધમ્મો, ફલધમ્મોપિ હેટ્ઠિમો સકદાગામિવિપસ્સનાદીનં પચ્ચયભાવેન ઉપરિમગ્ગાધિગમસ્સ ઉપનિસ્સયભાવતો પરિયાયતો દિસ્સમાનોવ વટ્ટભયં નિવત્તેતિ, ભાવનાભિસમયવસેન મગ્ગધમ્મો સચ્છિકિરિયાભિસમયવસેન નિબ્બાનધમ્મો.

વટ્ટભયન્તિ કમ્મકિલેસવિપાકસઙ્ખાતં તિવિધવટ્ટભયં. વિધાન વચનન્તિ અપ્પત્તે-ત્થે નિયોગસઙ્ખાતવિધિનો પકાસતં એહિપસ્સ વચનં. પરિસુદ્ધત્તાતિ કિલેસમલવિરહેન સબ્બથા વિસુદ્ધત્તા. અમનુઞ્ઞમ્પિ કદાચિ સપ્પયોજનં યથાસભાવપ્પકાસનેન દસ્સેતબ્બં ભવેય્યાતિ તદભાવં દસ્સેતિ. તેનાહ ‘વિજ્જમાનમ્પિ ચે’ચ્ચાદિ. નનુ ચ એહિપસ્સાતિ ત્યાદ્યન્તા, તસ્મા નેતેતિ પચ્ચયો પપ્પોતિ, તથાહિ પાટિપદિકતો પચ્ચયવિધાનમ્પટિપાદિતં, ન ત્યાદ્યન્તતો નાપિ વાક્યતો, તસ્મા કથમેહિપસ્સિકોતિ હોતીતિ આહ-‘એહિપસ્સસદ્દોચાય’મિચ્ચાદિ. પદસમુદાયસ્સાનુકરણોતિ પદસમૂહસ્સ અનુકરણભૂતો એકો એહિપસ્સસદ્દો. અથવા એહિ આગચ્છ ઇમં ધમ્મં પસ્સાતિ યો અપ્પત્તે-ત્થે નિયોગસઙ્ખાતો વિધિ, તબ્બાચકો યન્નિપાતો એહિપસ્સાતિ, એહિપસ્સવિધિં અરહતીતિ એહિપસ્સિકો, અથવા એહિચ્ચેવ નિપાતો, દસ્સનં ઞાપનં પસ્સો, એહીતિ પસ્સો ઞાપનં એહિપસ્સો, એહિપસ્સં અરહતીતિ એહિપસ્સિકો.