૧૪૨. અધા

ધાતુતો અઞ્ઞો સદ્દો અધાતુ તસ્સ. પઞ્ચિકાયમ્પન પકતિપિ સદ્દોયેવાતિ ધાતુતોઇચ્ચાદિના અધાતુસદ્દસ્સ અત્થમત્તં વુત્તં.

તસ્સાતિ અધાતુપ્પકતિયા, અધાતુસદ્દસ્સાતિ વુત્તં હોતિ. તેનચાતિ કકારેન ચ, તસ્માતિ તેન કારણેન. પુબ્બગ્ગહણમન્તરેનાતિપાણિનિના ઇકારાદેસવિધાયકે ઇમસ્મિંયેવ સુત્તેકકારતો પુબ્બસ્સ ઇકારાદેસવિધાનત્થં પુબ્બગ્ગહણં કતં, તં પુબ્બસ્સાતિવચનં વિનાતિ અત્થો. સચેતિઆદિના કથયતીતિ સમ્બન્ધો. ‘‘બ્યઞ્જને દીઘરસ્સા’’તિ (૧-૩૩) રસ્સો વુત્તો, અસ્સાતિ જાતિનિદ્દેસે તુ આકારસ્સચિકારો ભવત્યેવ, સિયા એતન્તિ બહુપરિબ્બાજકાતિ એતં રૂપં હોતિ. સ્યાદ્યત્ર બ્યવહિતો… કકારતો પુબ્બે સ્યાદિ, ન સ્યાદિ કકારા પરોતિ.

નનુ ચ અસ્યાદિતોતિ એત્થ પસજ્જપ્પટિસેધો નઞ કસ્મા ગહિતો, ન પરિયુદોસોતિ આસઙ્કિય પરિયુદાસેસ્મિં ગહિતે સતિ દોસં વત્તુમારભતે ‘પરિયુદાસે’ઇચ્ચાદિના. સ્યાદિતોતિ સ્યાદ્યન્તતો પરિબ્બાજકસદ્દતો. પરિબ્બાજકસદ્દોહિ સ્યાદ્યન્તો વાક્યે સ્યાદ્યન્તત્તા, તેનેવ વક્ખતિ- ‘પરિબ્બાજકસદ્દતો એત્થ સ્યાદ્યુપ્પત્તી’તિ. અસ્યાદિસ્મા પરોતિ કત્વા બહુપરિબ્બાજકસદ્દતો ન સ્યાદ્યુપ્પત્તીતિ સમ્બન્ધો.

તતોચાતિ બહુપરિબ્બાજકસદ્દતો ચ. પસજ્જપ્પટિસેધેન નઞસદ્દેન અઞ્ઞપદત્થસમાસેપિ સિયાવ દોસોતિ દસ્સેન્તો આહ- ‘અવિજ્જમાનોસ્યાદિ’ચ્ચાદિ.

ઇતિ મોગ્ગલ્લાનપઞ્ચિકાટીકાયં સારત્થવિલાસિનિયં

ચતુત્થકણ્ડવણ્ણના નિટ્ઠિતા.