૯. લોણકપલ્લસુત્તં

૧૦૧. ‘‘યો [યો ખો (સ્યા. કં.), યો ચ ખો (ક.)], ભિક્ખવે, એવં વદેય્ય – ‘યથા યથાયં પુરિસો કમ્મં કરોતિ તથા તથા તં પટિસંવેદિયતી’તિ, એવં સન્તં, ભિક્ખવે, બ્રહ્મચરિયવાસો ન હોતિ, ઓકાસો ન પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાય. યો ચ ખો, ભિક્ખવે, એવં વદેય્ય – ‘યથા યથા વેદનીયં અયં પુરિસો કમ્મં કરોતિ તથા તથાસ્સ વિપાકં પટિસંવેદિયતી’તિ, એવં સન્તં, ભિક્ખવે, બ્રહ્મચરિયવાસો હોતિ, ઓકાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાય. ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ અપ્પમત્તકમ્પિ પાપકમ્મં [પાપં કમ્મં (સી. પી.)] કતં તમેનં નિરયં ઉપનેતિ. ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, ના’ણુપિ ખાયતિ, કિં બહુદેવ.

‘‘કથંરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ અપ્પમત્તકમ્પિ પાપકમ્મં કતં તમેનં નિરયં ઉપનેતિ? ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો અભાવિતકાયો હોતિ અભાવિતસીલો અભાવિતચિત્તો અભાવિતપઞ્ઞો પરિત્તો અપ્પાતુમો અપ્પદુક્ખવિહારી. એવરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ અપ્પમત્તકમ્પિ પાપકમ્મં કતં તમેનં નિરયં ઉપનેતિ.

‘‘કથંરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, ના’ણુપિ ખાયતિ, કિં બહુદેવ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ભાવિતકાયો હોતિ ભાવિતસીલો ભાવિતચિત્તો ભાવિતપઞ્ઞો અપરિત્તો મહત્તો [મહત્તા (સી. સ્યા. કં. પી.)] અપ્પમાણવિહારી. એવરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, નાણુપિ ખાયતિ, કિં બહુદેવ.

‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, પુરિસો લોણકપલ્લં [લોણફલં (સી. સ્યા. કં. પી.)] પરિત્તે ઉદકમલ્લકે [ઉદકકપલ્લકે (ક.)] પક્ખિપેય્ય. તં કિં મઞ્ઞથ, ભિક્ખવે, અપિ નુ તં પરિત્તં ઉદકં [ઉદકમલ્લકે ઉદકં (સી. સ્યા. કં. પી.)] અમુના લોણકપલ્લેન લોણં અસ્સ અપેય્ય’’ન્તિ? ‘‘એવં, ભન્તે’’. ‘‘તં કિસ્સ હેતુ’’? ‘‘અદુઞ્હિ, ભન્તે, પરિત્તં ઉદકકપલ્લકે ઉદકં, તં અમુના લોણકપલ્લેન લોણં અસ્સ અપેય્ય’’ન્તિ. ‘‘સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, પુરિસો લોણકપલ્લકં ગઙ્ગાય નદિયા પક્ખિપેય્ય. તં કિં મઞ્ઞથ, ભિક્ખવે, અપિ નુ સા ગઙ્ગા નદી અમુના લોણકપલ્લેન લોણં અસ્સ અપેય્યા’’તિ? ‘‘નો હેતં, ભન્તે’’. ‘‘તં કિસ્સ હેતુ’’? ‘‘અસુ હિ, ભન્તે, ગઙ્ગાય નદિયા મહા ઉદકક્ખન્ધો સો અમુના લોણકપલ્લેન લોણો ન અસ્સ અપેય્યો’’તિ [લોણં નેવસ્સ અપેય્યન્તિ (સી.), ન લોણો અસ્સ અપેય્યોતિ (પી.)].

‘‘એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, ઇધેકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ અપ્પમત્તકમ્પિ પાપકમ્મં કતં તમેનં નિરયં ઉપનેતિ. ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, નાણુપિ ખાયતિ, કિં બહુદેવ.

‘‘કથંરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ અપ્પમત્તકમ્પિ પાપકમ્મં કતં તમેનં નિરયં ઉપનેતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો અભાવિતકાયો હોતિ અભાવિતસીલો અભાવિતચિત્તો અભાવિતપઞ્ઞો પરિત્તો અપ્પાતુમો અપ્પદુક્ખવિહારી. એવરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ અપ્પમત્તકમ્પિ પાપકમ્મં કતં તમેનં નિરયં ઉપનેતિ.

‘‘કથંરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, નાણુપિ ખાયતિ, કિં બહુદેવ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ભાવિતકાયો હોતિ ભાવિતસીલો ભાવિતચિત્તો ભાવિતપઞ્ઞો અપરિત્તો મહત્તો અપ્પમાણવિહારી. એવરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, નાણુપિ ખાયતિ, કિં બહુદેવ.

‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો અડ્ઢકહાપણેનપિ બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણેનપિ બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણસતેનપિ બન્ધનં નિગચ્છતિ. ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો અડ્ઢકહાપણેનપિ ન બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણેનપિ ન બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણસતેનપિ ન બન્ધનં નિગચ્છતિ.

‘‘કથંરૂપો, ભિક્ખવે, અડ્ઢકહાપણેનપિ બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણેનપિ બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણસતેનપિ બન્ધનં નિગચ્છતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો દલિદ્દો હોતિ અપ્પસ્સકો અપ્પભોગો. એવરૂપો, ભિક્ખવે, અડ્ઢકહાપણેનપિ બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણેનપિ બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણસતેનપિ બન્ધનં નિગચ્છતિ.

‘‘કથંરૂપો, ભિક્ખવે, અડ્ઢકહાપણેનપિ ન બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણેનપિ ન બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણસતેનપિ ન બન્ધનં નિગચ્છતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો અડ્ઢો હોતિ મહદ્ધનો મહાભોગો. એવરૂપો, ભિક્ખવે, અડ્ઢકહાપણેનપિ ન બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણેનપિ ન બન્ધનં નિગચ્છતિ, કહાપણસતેનપિ ન બન્ધનં નિગચ્છતિ. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, ઇધેકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં. તમેનં નિરયં ઉપનેતિ. ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, નાણુપિ ખાયતિ, કિં બહુદેવ.

‘‘કથંરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં, તમેનં નિરયં ઉપનેતિ? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો અભાવિતકાયો હોતિ અભાવિતસીલો અભાવિતચિત્તો અભાવિતપઞ્ઞો પરિત્તો અપ્પાતુમો અપ્પદુક્ખવિહારી. એવરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં તમેનં નિરયં ઉપનેતિ.

‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો પુગ્ગલો ભાવિતકાયો હોતિ ભાવિતસીલો ભાવિતચિત્તો ભાવિતપઞ્ઞો અપરિત્તો મહત્તો અપ્પમાણવિહારી. એવરૂપસ્સ, ભિક્ખવે, પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, નાણુપિ ખાયતિ, કિં બહુદેવ. સેય્યથાપિ, ભિક્ખવે, ઓરબ્ભિકો વા ઉરબ્ભઘાતકો વા અપ્પેકચ્ચં ઉરબ્ભં અદિન્નં આદિયમાનં પહોતિ હન્તું વા બન્ધિતું વા જાપેતું વા યથાપચ્ચયં વા કાતું, અપ્પેકચ્ચં ઉરબ્ભં અદિન્નં આદિયમાનં નપ્પહોતિ હન્તું વા બન્ધિતું વા જાપેતું વા યથાપચ્ચયં વા કાતું.

‘‘કથંરૂપં, ભિક્ખવે, ઓરબ્ભિકો વા ઉરબ્ભઘાતકો વા ઉરબ્ભં અદિન્નં આદિયમાનં પહોતિ હન્તું વા બન્ધિતું વા જાપેતું વા યથાપચ્ચયં વા કાતું? ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો દલિદ્દો હોતિ અપ્પસ્સકો અપ્પભોગો. એવરૂપં, ભિક્ખવે, ઓરબ્ભિકો વા ઉરબ્ભઘાતકો વા ઉરબ્ભં અદિન્નં આદિયમાનં પહોતિ હન્તું વા બન્ધિતું વા જાપેતું વા યથાપચ્ચયં વા કાતું.

‘‘કથંરૂપં, ભિક્ખવે, ઓરબ્ભિકો વા ઉરબ્ભઘાતકો વા ઉરબ્ભં અદિન્નં આદિયમાનં નપ્પહોતિ હન્તું વા બન્ધિતું વા જાપેતું વા યથાપચ્ચયં વા કાતું. ઇધ, ભિક્ખવે, એકચ્ચો અડ્ઢો હોતિ મહદ્ધનો મહાભોગો રાજા વા રાજમહામત્તો વા. એવરૂપં, ભિક્ખવે, ઓરબ્ભિકો વા ઉરબ્ભઘાતકો વા ઉરબ્ભં અદિન્નં આદિયમાનં નપ્પહોતિ હન્તું વા બન્ધિતું વા જાપેતું વા યથાપચ્ચયં વા કાતું. અઞ્ઞદત્થુ પઞ્જલિકોવ [પઞ્જલિકો (ક.)] નં [પરં (ક.)] યાચતિ – ‘દેહિ મે, મારિસ, ઉરબ્ભં વા ઉરબ્ભધનં વા’તિ. એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, ઇધેકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકમ્પિ પાપકમ્મં કતં તમેનં નિરયં ઉપનેતિ. ઇધ પન, ભિક્ખવે, એકચ્ચસ્સ પુગ્ગલસ્સ તાદિસંયેવ અપ્પમત્તકં પાપકમ્મં કતં દિટ્ઠધમ્મવેદનીયં હોતિ, નાણુપિ ખાયતિ, કિં બહુદેવ.

‘‘યો, ભિક્ખવે, એવં વદેય્ય – ‘યથા યથાયં પુરિસો કમ્મં કરોતિ તથા તથા તં પટિસંવેદેતી’તિ, એવં સન્તં, ભિક્ખવે, બ્રહ્મચરિયવાસો ન હોતિ, ઓકાસો ન પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાય. યો ચ ખો, ભિક્ખવે, એવં વદેય્ય – ‘યથા યથા વેદનીયં અયં પુરિસો કમ્મં કરોતિ તથા તથા તસ્સ વિપાકં પટિસંવેદેતી’તિ, એવં સન્તં, ભિક્ખવે, બ્રહ્મચરિયવાસો હોતિ, ઓકાસો પઞ્ઞાયતિ સમ્મા દુક્ખસ્સ અન્તકિરિયાયા’’તિ. નવમં.