૮. પોત્થકસુત્તં
૧૦૦. ‘‘નવોપિ, ભિક્ખવે, પોત્થકો દુબ્બણ્ણો ચ હોતિ દુક્ખસમ્ફસ્સો ચ અપ્પગ્ઘો ચ; મજ્ઝિમોપિ, ભિક્ખવે, પોત્થકો દુબ્બણ્ણો ચ હોતિ દુક્ખસમ્ફસ્સો ચ અપ્પગ્ઘો ચ; જિણ્ણોપિ, ભિક્ખવે, પોત્થકો દુબ્બણ્ણો ચ હોતિ દુક્ખસમ્ફસ્સો ચ અપ્પગ્ઘો ચ. જિણ્ણમ્પિ, ભિક્ખવે, પોત્થકં ઉક્ખલિપરિમજ્જનં વા કરોન્તિ સઙ્કારકૂટે વા નં [તં (સી.), ઠાને (ક.)] છડ્ડેન્તિ.
‘‘એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, નવો ચેપિ ભિક્ખુ હોતિ દુસ્સીલો પાપધમ્મો. ઇદમસ્સ દુબ્બણ્ણતાય વદામિ. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, પોત્થકો દુબ્બણ્ણો તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. યે ખો પનસ્સ સેવન્તિ ભજન્તિ પયિરુપાસન્તિ દિટ્ઠાનુગતિં આપજ્જન્તિ, તેસં તં હોતિ દીઘરત્તં અહિતાય દુક્ખાય. ઇદમસ્સ દુક્ખસમ્ફસ્સતાય વદામિ. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, પોત્થકો દુક્ખસમ્ફસ્સો તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. યેસં ખો પન સો [યેસં ખો પન (સી. સ્યા. કં. પી.), યેસં સો (ક.) પુ. પ. ૧૧૬ પસ્સિતબ્બં] પટિગ્ગણ્હાતિ ચીવરપિણ્ડપાતસેનાસનગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં, તેસં તં ન મહપ્ફલં હોતિ ન મહાનિસંસં. ઇદમસ્સ અપ્પગ્ઘતાય વદામિ. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, પોત્થકો અપ્પગ્ઘો તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. મજ્ઝિમો ચેપિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ હોતિ…પે… થેરો ચેપિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ હોતિ દુસ્સીલો પાપધમ્મો, ઇદમસ્સ દુબ્બણ્ણતાય વદામિ. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, પોત્થકો દુબ્બણ્ણો તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. યે ખો પનસ્સ સેવન્તિ ભજન્તિ પયિરુપાસન્તિ દિટ્ઠાનુગતિં આપજ્જન્તિ, તેસં તં હોતિ દીઘરત્તં અહિતાય દુક્ખાય. ઇદમસ્સ દુક્ખસમ્ફસ્સતાય વદામિ. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, પોત્થકો દુક્ખસમ્ફસ્સો તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. યેસં ખો પન સો પટિગ્ગણ્હાતિ ચીવરપિણ્ડપાતસેનાસનગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં, તેસં તં ન મહપ્ફલં હોતિ ન મહાનિસંસં. ઇદમસ્સ અપ્પગ્ઘતાય વદામિ. સેય્યથાપિ સો, ભિક્ખવે, પોત્થકો અપ્પગ્ઘો તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ.
‘‘એવરૂપો ચાયં, ભિક્ખવે, થેરો ભિક્ખુ સઙ્ઘમજ્ઝે ભણતિ. તમેનં ભિક્ખૂ એવમાહંસુ – ‘કિં નુ ખો તુય્હં બાલસ્સ અબ્યત્તસ્સ ભણિતેન, ત્વમ્પિ નામ ભણિતબ્બં મઞ્ઞસી’તિ! સો કુપિતો અનત્તમનો તથારૂપિં વાચં નિચ્છારેતિ યથારૂપાય વાચાય સઙ્ઘો તં ઉક્ખિપતિ, સઙ્કારકૂટેવ નં પોત્થકં.
‘‘નવમ્પિ, ભિક્ખવે, કાસિકં વત્થં વણ્ણવન્તઞ્ચેવ હોતિ સુખસમ્ફસ્સઞ્ચ મહગ્ઘઞ્ચ; મજ્ઝિમમ્પિ, ભિક્ખવે, કાસિકં વત્થં વણ્ણવન્તઞ્ચેવ હોતિ સુખસમ્ફસ્સઞ્ચ મહગ્ઘઞ્ચ; જિણ્ણમ્પિ, ભિક્ખવે, કાસિકં વત્થં વણ્ણવન્તઞ્ચેવ હોતિ સુખસમ્ફસ્સઞ્ચ મહગ્ઘઞ્ચ. જિણ્ણમ્પિ, ભિક્ખવે, કાસિકં વત્થં રતનપલિવેઠનં વા કરોતિ ગન્ધકરણ્ડકે વા નં પક્ખિપન્તિ.
‘‘એવમેવં ખો, ભિક્ખવે, નવો ચેપિ ભિક્ખુ હોતિ સીલવા કલ્યાણધમ્મો, ઇદમસ્સ સુવણ્ણતાય વદામિ. સેય્યથાપિ તં, ભિક્ખવે, કાસિકં વત્થં વણ્ણવન્તં તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. યે ખો પનસ્સ સેવન્તિ ભજન્તિ પયિરુપાસન્તિ દિટ્ઠાનુગતિં આપજ્જન્તિ, તેસં તં હોતિ દીઘરત્તં હિતાય સુખાય. ઇદમસ્સ સુખસમ્ફસ્સતાય વદામિ. સેય્યથાપિ તં, ભિક્ખવે, કાસિકં વત્થં સુખસમ્ફસ્સં તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. યેસં ખો પન સો પટિગ્ગણ્હાતિ ચીવરપિણ્ડપાતસેનાસનગિલાનપ્પચ્ચયભેસજ્જપરિક્ખારં, તેસં તં મહપ્ફલં હોતિ મહાનિસંસં. ઇદમસ્સ મહગ્ઘતાય વદામિ. સેય્યથાપિ તં, ભિક્ખવે, કાસિકં વત્થં મહગ્ઘં તથૂપમાહં, ભિક્ખવે, ઇમં પુગ્ગલં વદામિ. મજ્ઝિમો ચેપિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ હોતિ…પે… થેરો ચેપિ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ હોતિ…પે… પુગ્ગલં વદામિ.
‘‘એવરૂપો ચાયં, ભિક્ખવે, થેરો ભિક્ખુ સઙ્ઘમજ્ઝે ભણતિ. તમેનં ભિક્ખૂ એવમાહંસુ – ‘અપ્પસદ્દા આયસ્મન્તો હોથ, થેરો ભિક્ખુ ધમ્મઞ્ચ વિનયઞ્ચ ભણતી’તિ. તસ્માતિહ, ભિક્ખવે, એવં સિક્ખિતબ્બં – ‘કાસિકવત્થૂપમા ભવિસ્સામ, ન પોત્થકૂપમા’તિ [કાસિકં વત્થં તથૂપમાહં ભવિસ્સામિ, ન પોત્થકૂપમાહન્તિ (ક.)]. એવઞ્હિ વો, ભિક્ખવે, સિક્ખિતબ્બ’’ન્તિ. અટ્ઠમં.