૮. તતિયસિક્ખાસુત્તં
૮૯. ‘‘સાધિકમિદં, ભિક્ખવે, દિયડ્ઢસિક્ખાપદસતં અન્વદ્ધમાસં ઉદ્દેસં આગચ્છતિ યત્થ અત્તકામા કુલપુત્તા સિક્ખન્તિ. તિસ્સો ઇમા, ભિક્ખવે, સિક્ખા યત્થેતં સબ્બં સમોધાનં ગચ્છતિ. કતમા તિસ્સો? અધિસીલસિક્ખા, અધિચિત્તસિક્ખા, અધિપઞ્ઞાસિક્ખા – ઇમા ખો, ભિક્ખવે, તિસ્સો સિક્ખા યત્થેતં સબ્બં સમોધાનં ગચ્છતિ.
‘‘ઇધ, ભિક્ખવે, ભિક્ખુ સીલેસુ પરિપૂરકારી હોતિ સમાધિસ્મિં પરિપૂરકારી પઞ્ઞાય પરિપૂરકારી. સો યાનિ તાનિ ખુદ્દાનુખુદ્દકાનિ સિક્ખાપદાનિ તાનિ આપજ્જતિપિ વુટ્ઠાતિપિ. તં કિસ્સ હેતુ? ન હિ મેત્થ, ભિક્ખવે, અભબ્બતા વુત્તા. યાનિ ચ ખો તાનિ સિક્ખાપદાનિ આદિબ્રહ્મચરિયકાનિ બ્રહ્મચરિયસારુપ્પાનિ તત્થ ધુવસીલો ચ હોતિ ઠિતસીલો ચ, સમાદાય સિક્ખતિ સિક્ખાપદેસુ. સો આસવાનં ખયા અનાસવં ચેતોવિમુત્તિં પઞ્ઞાવિમુત્તિં દિટ્ઠેવ ધમ્મે સયં અભિઞ્ઞા સચ્છિકત્વા ઉપસમ્પજ્જ વિહરતિ. તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝં પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પરિક્ખયા અન્તરાપરિનિબ્બાયી હોતિ. તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝં પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પરિક્ખયા ઉપહચ્ચપરિનિબ્બાયી હોતિ. તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝં પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પરિક્ખયા અસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝં પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પરિક્ખયા સસઙ્ખારપરિનિબ્બાયી હોતિ. તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝં પઞ્ચન્નં ઓરમ્ભાગિયાનં સંયોજનાનં પરિક્ખયા ઉદ્ધંસોતો હોતિ અકનિટ્ઠગામી તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝં તિણ્ણં સંયોજનાનં પરિક્ખયા, રાગદોસમોહાનં તનુત્તા સકદાગામી હોતિ, સકિદેવ ઇમં લોકં આગન્ત્વા દુક્ખસ્સન્તં કરોતિ. તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝં તિણ્ણં સંયોજનાનં પરિક્ખયા એકબીજી હોતિ, એકંયેવ માનુસકં ભવં નિબ્બત્તેત્વા દુક્ખસ્સન્તં કરોતિ. તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝં તિણ્ણં સંયોજનાનં પરિક્ખયા કોલંકોલો હોતિ, દ્વે વા તીણિ વા કુલાનિ સન્ધાવિત્વા સંસરિત્વા દુક્ખસ્સન્તં કરોતિ. તં વા પન અનભિસમ્ભવં અપ્પટિવિજ્ઝં તિણ્ણં સંયોજનાનં પરિક્ખયા સત્તક્ખત્તુપરમો હોતિ, સત્તક્ખત્તુપરમં દેવે ચ મનુસ્સે ચ સન્ધાવિત્વા સંસરિત્વા દુક્ખસ્સન્તં કરોતિ.
‘‘ઇતિ ખો, ભિક્ખવે, પરિપૂરં પરિપૂરકારી આરાધેતિ પદેસં પદેસકારી. અવઞ્ઝાનિત્વેવાહં, ભિક્ખવે, સિક્ખાપદાનિ વદામી’’તિ. અટ્ઠમં.