५. उज्झानसञ्ञिसुत्तं

३५. एकं समयं भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. अथ खो सम्बहुला उज्झानसञ्ञिका देवतायो अभिक्कन्ताय रत्तिया अभिक्कन्तवण्णा केवलकप्पं जेतवनं ओभासेत्वा येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा वेहासं अट्ठंसु. वेहासं ठिता खो एका देवता भगवतो सन्तिके इमं गाथं अभासि –

‘‘अञ्ञथा सन्तमत्तानं, अञ्ञथा यो पवेदये;

निकच्च कितवस्सेव, भुत्तं थेय्येन तस्स तं.

‘‘यञ्हि कयिरा तञ्हि वदे, यं न कयिरा न तं वदे;

अकरोन्तं भासमानानं, परिजानन्ति पण्डिता’’ति.

‘‘न यिदं भासितमत्तेन, एकन्तसवनेन वा;

अनुक्कमितवे सक्का, यायं पटिपदा दळ्हा;

याय धीरा पमुच्चन्ति, झायिनो मारबन्धना.

‘‘न वे धीरा पकुब्बन्ति, विदित्वा लोकपरियायं;

अञ्ञाय निब्बुता धीरा, तिण्णा लोके विसत्तिक’’न्ति.

अथ खो ता देवतायो पथवियं पतिट्ठहित्वा भगवतो पादेसु सिरसा निपतित्वा भगवन्तं एतदवोचुं – ‘‘अच्चयो नो, भन्ते, अच्चगमा यथाबालं यथामूळ्हं यथाअकुसलं [यथाबाला यथामूळ्हा यथाअकुसला (सब्बत्थ)], या मयं भगवन्तं आसादेतब्बं अमञ्ञिम्हा. तासं नो, भन्ते, भगवा अच्चयं अच्चयतो पटिग्गण्हातु आयतिं संवराया’’ति. अथ खो भगवा सितं पात्वाकासि. अथ खो ता देवतायो भिय्योसोमत्ताय उज्झायन्तियो वेहासं अब्भुग्गञ्छुं. एका देवता भगवतो सन्तिके इमं गाथं अभासि –

‘‘अच्चयं देसयन्तीनं, यो चे न पटिगण्हति;

कोपन्तरो दोसगरु, स वेरं पटिमुञ्चती’’ति.

‘‘अच्चयो चे न विज्जेथ, नोचिधापगतं [नोचीध अपहतं (स्या. कं.), नोचिधापकतं (?)] सिया;

वेरानि न च सम्मेय्युं, केनीध [वेरानि च सम्मेय्युं, तेनिध (सी.)] कुसलो सिया’’ति.

‘‘कस्सच्चया न विज्जन्ति, कस्स नत्थि अपागतं;

को न सम्मोहमापादि, को च धीरो [कोध धीरो (स्या. कं.)] सदा सतो’’ति.

‘‘तथागतस्स बुद्धस्स, सब्बभूतानुकम्पिनो;

तस्सच्चया न विज्जन्ति, तस्स नत्थि अपागतं;

सो न सम्मोहमापादि, सोव [सोध (स्या. कं.)] धीरो सदा सतो’’ति.

‘‘अच्चयं देसयन्तीनं, यो चे न पटिगण्हति;

कोपन्तरो दोसगरु, स वेरं पटिमुञ्चति;

तं वेरं नाभिनन्दामि, पटिग्गण्हामि वोच्चय’’न्ति.