१०. (उत्तर) पायासिविमानवण्णना

या देवराजस्स सभा सुधम्माति उत्तरविमानं. तस्स का उप्पत्ति? भगवति परिनिब्बुते धातुविभागे च कते तत्थ तत्थ थूपेसु पतिट्ठापियमानेसु धम्मविनयं सङ्गायितुं उच्चिनित्वा गहितेसु महाकस्सपप्पमुखेसु महाथेरेसु याव वस्सूपगमना अञ्ञेसु च थेरेसु अत्तनो अत्तनो परिसाय सद्धिं तत्थ तत्थ वसन्तेसु आयस्मा कुमारकस्सपो पञ्चहि भिक्खुसतेहि सद्धिं सेतब्यनगरं गन्त्वा सिंसपावने वसि. अथ पायासि राजञ्ञो थेरस्स तत्थ वसनभावं सुत्वा महता जनकायेन परिवुतो तं उपसङ्कमित्वा पटिसन्थारं कत्वा निसिन्नो अत्तनो दिट्ठिगतं पवेदेसि. अथ नं थेरो चन्दिमसूरियूदाहरणादीहि परलोकस्स अत्थिभावं पकासेन्तो अनेकविहितहेतूपमालङ्कतं दिट्ठिगण्ठिविनिवेठनं नानानयविचित्तं पायासिसुत्तं (दी. नि. २.४०६ आदयो) देसेत्वा तं दिट्ठिसम्पदायं पतिट्ठापेसि.

सो विसुद्धदिट्ठिको हुत्वा समणब्राह्मणकपणद्धिकादीनं दानं देन्तो अनुळारज्झासयताय लूखं अदासि घासच्छादनमत्तं कणाजकं बिलङ्गदुतियं साणानि च वत्थानि. एवं पन असक्कच्चदानं दत्वा कायस्स भेदा हीनकायं उपपज्जि चातुमहाराजिकानं सहब्यतं. तस्स पन किच्चाकिच्चेसु युत्तप्पयुत्तो उत्तरो नाम माणवो अहोसि दाने ब्यावटो. सो सक्कच्चदानं दत्वा तावतिंसकायं उपपन्नो, तस्स द्वादसयोजनिकं विमानं निब्बत्ति. सो कतञ्ञुतं विभावेन्तो सह विमानेन कुमारकस्सपत्थेरं उपसङ्कमित्वा विमानतो ओरुय्ह पञ्चपतिट्ठितेन वन्दित्वा अञ्जलिं पग्गय्ह अट्ठासि. तं थेरो –

११०८. ‘‘या देवराजस्स सभा सुधम्मा, यत्थच्छति देवसङ्घो समग्गो;

तथूपमं तुय्हमिदं विमानं, ओभासयं तिट्ठति अन्तलिक्खे.

११०९. ‘‘देविद्धिपत्तोसि महानुभावो…पे…

वण्णो च ते सब्बदिसा पभासती’’ति. – गाथाहि पटिपुच्छि;

१११०. ‘‘सो देवपुत्तो अत्तमनो…पे… यस्स कम्मस्सिदं फलं’’.

११११. ‘‘अहं मनुस्सेसु मनुस्सभूतो, रञ्ञो पायासिस्स अहोसिं माणवो;

लद्धा धनं संविभागं अकासिं, पिया च मे सीलवन्तो अहेसुं;

अन्नञ्च पानञ्च पसन्नचित्तो, सक्कच्च दानं विपुलं अदासिं.

१११२. ‘‘तेन मेतादिसो वण्णो…पे…

वण्णो च मे सब्बदिसा पभासती’’ति. –

सो देवपुत्तो तस्स इमाहि गाथाहि ब्याकासि.

११०८. तत्थ देवराजस्साति सक्कस्स. सभा सुधम्माति एवंनामकं सन्थागारं. यत्थाति यस्सं सभायं. अच्छतीति निसीदति. देवसङ्घोति तावतिंसदेवकायो. समग्गोति सहितो सन्निपतितो.

११११. पायासिस्स अहोसिं माणवोति पायासिराजञ्ञस्स किच्चाकिच्चकरो दहरताय माणवो, नामेन पन उत्तरो नाम अहोसिं. संविभागं अकासिन्ति अहमेव अभुञ्जित्वा यथालद्धं धनं दानमुखे परिच्चजनवसेन संविभजनं अकासिं. अन्नञ्च पानञ्च परिच्चजन्तोति वचनसेसो. अथ वा दानं विपुलं अदासिं. कथं? सक्कच्चं. कीदिसं? अन्नञ्च पानञ्चाति योजेतब्बं.

(उत्तर) पायासिविमानवण्णना निट्ठिता.

इति परमत्थदीपनिया खुद्दक-अट्ठकथाय विमानवत्थुस्मिं

दसवत्थुपटिमण्डितस्स छट्ठस्स पायासिवग्गस्स

अत्थवण्णना निट्ठिता.