2. упосатхаккхандхакаван̣н̣ана̄

саннипа̄та̄нуджа̄нана̄дикатха̄ван̣н̣ана̄

132-3. тена самайена̄ти аттано ова̄дапа̄тимоккхуддесе дхурам̣ никкхипитва̄ бхиккхӯнам̣йева висум̣ упосатхакаран̣ам̣ ануджа̄нитва̄ т̣хитасамайена. ко пана соти? маджджхимабодхийам̣ па̄тимоккхуддесаппахонакасиккха̄пада̄нам̣ паринит̣т̣ха̄нака̄ло. тенева̄ха ‘‘та̄ни несам̣ па̄тимоккхуддесам̣ ануджа̄неййа’’нти. ‘‘еван̃ча пана, бхиккхаве, уддиситабба’’нти нида̄нуддесам̣ пан̃н̃а̄петука̄мата̄йа ча сиккха̄пада̄нам̣ уддесапариччхеданидассанаттхан̃ча вуттам̣. ан̃н̃атха̄ ‘‘еван̃ча пана, бхиккхаве, имам̣ сиккха̄падам̣ уддисеййатха̄’’ти саббасиккха̄пада̄нам̣ уддиситаббаккамасса дасситатта̄ ида̄ни ‘‘еван̃ча пана, бхиккхаве, уддиситабба’’нти идам̣ нираттхакам̣ а̄паджджати, идан̃ча саббасан̇гхупосатхам̣ сандха̄йа вуттам̣.

134. ‘‘йам̣нӯна аййа̄пи…пе… саннипатеййу’’нти бахӯнам̣ адхика̄раппаватти. татра̄пи винайам̣ а̄гамма вутто бхиккху са̄ми, на кевалам̣ сан̇гхаттхероти дассанаттхам̣, сан̇гхасса га̄равайуттавачана̄рахата̄дассанаттхан̃ча ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте’’ти а̄ха. таттха сайам̣ че тхеро, бхиккхум̣ сандха̄йа ‘‘а̄вусо’’ти ваттум̣ йуджджати. катхам̣ пан̃н̃а̄йати? буддхака̄ле сан̇гхаттхеро абйатто на̄ма дуллабхо. саббакаммава̄ча̄йа пайоганидассане ча ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо’’ иччева бхагава̄ дассетӣти че? еваметам̣ татха̄ дассанато. сан̇гхам̣ упа̄да̄йа сан̇гхаттхерена̄пи ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо’’ти ваттаббам̣, бхиккхум̣ упа̄да̄йа ‘‘а̄вусо’’ти маха̄кассапасса каммава̄ча̄йа пайогадассанато, па̄рисуддхиупосатхе ча тхерена бхиккхуна̄ ‘‘парисуддхо ахам̣, а̄вусо’’ти пайогадассанато ча. ‘‘йади сан̇гхасса паттакалла’’нти парато пан̃н̃а̄петаббе упосатхакаран̣антара̄йе сандха̄йа̄ха. упосатхасса бахувидхатта̄ сарӯпато ваттум̣ ‘‘па̄тимоккхам̣ уддисеййа̄’’ти а̄ха. етта̄вата̄ н̃аттим̣ нит̣т̣хапеси. н̃аттидутийакаммато ева хи упосатхакаммам̣. на, татийа̄нусса̄ванасамбхаватоти че? на, ан̃н̃ехи н̃аттичатуттхакаммехи асадисатта̄. на хи еттха чатуккхаттум̣ ‘‘сун̣а̄ту ме’’ти а̄рабхӣйатӣти. ан̃н̃ехи н̃аттидутийехи асадисатта̄ н̃аттидутийампи ма̄хотӯти че? на, н̃аттидутийакаммасса ан̃н̃атха̄пи каттаббато. татха̄ хи н̃аттидутийакаммам̣ екаччам̣ апалоканавасенапи ка̄тум̣ ват̣т̣ати, на ан̃н̃ам̣ ан̃н̃атха̄ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. катхам̣ пан̃н̃а̄йатӣти? идамева упосатхакаммам̣ н̃а̄пакам̣.

‘‘ким̣ сан̇гхасса пуббакичча’’нти идам̣ на н̃атти нит̣т̣хапетва̄ ваттаббам̣, тан̃хи н̃аттито пуретарамева карӣйатӣти. тасма̄ ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо, ким̣ сан̇гхасса пуббакиччам̣, йади сан̇гхасса̄’’ти ваттаббам̣ сийа̄ти? татха̄пи на ваттаббам̣, на хи там̣ н̃аттийа̄ антокарӣйатӣти. йади евам̣ саббаттха на ваттаббам̣ пайоджана̄бха̄ва̄ти че? на, йатха̄гатат̣т̣ха̄нейева ваттаббато, парапада̄пеккхата̄йа̄ти вуттам̣ хоти. идам̣ пуббакиччам̣ акатва̄ упосатхам̣ каронто сан̇гхо, пуггало ва̄ т̣хапанаккхетта̄тиккаме а̄паджджати. на хи тасмим̣ кхетте атикканте саммаджджана̄санодакападӣпакаран̣е а̄паттимоккхо хоти. упосатхакаммато пуббе каттаббакичча̄каран̣апаччайатта̄ тасса̄ а̄паттийа̄, на са̄ каммапарийоса̄на̄пеккха̄ еттха̄гатасампаджа̄намуса̄ва̄да̄патти вийа, тасма̄ па̄тимоккхуддесако бхиккху ‘‘па̄рисуддхим̣ а̄йасманто а̄рочетха̄’’ти ваттука̄мо пат̣хамам̣йева парисуддха̄парисуддхапаччайам̣ пуббакиччам̣ сара̄пети. тан̃хи катам̣ парисуддхапаччайо хоти, акатам̣ апарисуддхапаччайо, тенева убхайа̄пеккха̄дхиппа̄йена ‘‘катам̣ на ката’’нти аватва̄ ‘‘ким̣ сан̇гхасса пуббакичча’’ миччева̄ха. таттха акатапаккхе та̄ва па̄рисуддхиа̄рочанаккаманидассанаттхам̣ парато ‘‘йасса сийа̄ а̄патти, со а̄ви кареййа̄’’ти ча, катапаккхе ‘‘асантийа̄ а̄паттийа̄ тун̣хӣ бхавитабба’’нти ча ваккхати.

па̄рисуддхим̣ а̄йасманто а̄рочетха. ким̣ка̄ран̣а̄? йасма̄ па̄тимоккхам̣ уддисисса̄ми. еттха ча ‘‘уддиса̄мӣ’’ти ваттама̄нака̄лам̣ апара̄маситва̄ ‘‘уддисисса̄мӣ’’ти ана̄гатака̄лапара̄масанена йва̄йам̣ ‘‘да̄ни несам̣ па̄тимоккхуддесам̣ ануджа̄неййа’’нти (маха̄ва. 150) еттха вуттапа̄тимоккхуддесо, там̣ сандха̄йа ‘‘па̄тимоккхам̣ уддисисса̄мӣ’’ти вуттанти еке. йасма̄ ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, па̄тимоккхуддеса̄’’ти вуттам̣, тасма̄ ваттама̄насса нида̄нуддесасан̇кха̄тасса па̄тимоккхасса йадетам̣ анте ‘‘каччиттха парисуддха̄’’тиа̄дикам̣ йа̄вататийа̄нусса̄ванам̣, тассева а̄паттикхеттатта̄, авайавепи авайавӣвоха̄расамбхавато ча идха а̄паттикхеттамева сандха̄йа ‘‘па̄тимоккхам̣ уддисисса̄мӣ’’ти вуттам̣. еван̃хи вутте йасма̄ парато а̄паттикхеттам̣ а̄гамиссати, тасма̄ а̄паттибхӣрука̄ тумхе саббева пат̣хамамева па̄рисуддхим̣ а̄рочетха̄ти айаматтхо самбхавати. ваттама̄нака̄лавасена вутте ‘‘па̄рисуддхим̣ а̄йасманто а̄рочетха̄’’ти вачанамева на самбхавати тада̄рочанасса пат̣хамам̣ иччхитаббатта̄, пагева тасса каран̣а̄бха̄вена ‘‘па̄тимоккхам̣ уддисисса̄мӣ’’ти вачанам̣. айам̣ найо сантийа̄ а̄паттийа̄ а̄рочане йуджджати, на тун̣хӣбха̄ве, акаммапарийоса̄на̄ тун̣хӣбха̄ваппаттито, евам̣ сантепи тасмим̣ йуджджатева. па̄тимоккхуддесако хи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄паттиа̄викаран̣ам̣ акатва̄ тун̣хӣбхӯте бхиккхӯ пасситва̄ тенева тун̣хӣбха̄вена а̄рочитапа̄рисуддхико хутва̄ ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте’’ти па̄тимоккхуддесам̣ а̄рабхи.

еттха̄ха – пат̣хамам̣ ‘‘сан̇гхо упосатхам̣ кареййа, па̄тимоккхам̣ уддисеййа̄’’ти вуттатта̄ идха̄пи ‘‘сан̇гхо упосатхам̣ кариссати, па̄тимоккхам̣ уддисиссатӣ’’ти ваттаббам̣, атха ‘‘пуггаласса уддеса̄’’ти лаккхан̣атта̄ йатха̄рутамева ваттаббам̣, татха̄пи ‘‘упосатхам̣ карисса̄ми, па̄тимоккхам̣ уддисисса̄мӣ’’ти ваттаббанти? на ваттаббам̣ лаккхан̣авиродхато, анит̣т̣хаппасан̇гато ча. пуггаласса уддеса̄ ева хи сан̇гхасса упосатхо като хоти, на пуггаласса упосатхакаран̣ена. тан̃ча сова кариссати, на сан̇гхоти анит̣т̣хаппасан̇гова а̄паджджати. ‘‘сун̣а̄тха̄’’ти вутте ачиттаса̄маггиппасан̇габхайа̄ ‘‘сун̣ома̄’’ти вуттам̣. ‘‘сун̣исса̄ма̄’’ти ваттаббам̣ ‘‘уддисисса̄мӣ’’ти вуттатта̄ти че? на ваттаббам̣, а̄паттикхеттадассана̄дхиппа̄йанирапеккхата̄йа ‘‘сун̣ома’’ иччева ваттаббам̣. екападенева хисса тададхиппа̄йо атиккантоти. йади евам̣ киматтхам̣ там̣ саббехева а̄раддханти че? ‘‘уддисисса̄мӣ’’ти имина̄ аса̄дха̄ран̣авачанена а̄паннасса ачиттаса̄маггиппасан̇ганива̄ран̣аттхам̣. сарама̄нена̄ти имина̄ часса сампаджа̄намуса̄ва̄дасса сачиттакатам̣ дассети. антара̄йико дхаммо вутто бхагавата̄ти евам̣ акирийасамут̣т̣ха̄насса̄пи евам̣ париттакасса имасса муса̄ва̄дасса маха̄дӣнаватам̣ дассети. висуддха̄пеккхена̄ти са̄васесам̣ а̄паттим̣ упа̄да̄йа ана̄паттибха̄васан̇кха̄там̣ анавасесан̃ча упа̄да̄йа гихибха̄васан̇кха̄там̣ висуддхим̣ иччхантена касма̄ а̄ви ка̄табба̄? антара̄йабха̄ва̄нупагаманена пха̄сувиха̄рапаччайатта̄. идха ‘‘аджджупосатхо паннарасо’’ти на вуттам̣ парато дивасанийамасса каттука̄мата̄дхиппа̄йена авуттатта̄. евам̣ пана те бхиккхӯ саббадивасесу уддисим̣су.

135. ‘‘а̄димета’’нти сӣлапа̄тимоккхамева вуттам̣, кин̃ча̄пи гантхапа̄тимоккхо адхиппето. ‘‘пан̃чаннам̣ ва̄’’ти ма̄тика̄йам̣ вутта̄нам̣ васена вуттам̣. анаджджха̄панно ва̄ти пуггала̄дхит̣т̣ха̄надесана̄. пора̄н̣аган̣т̣хипаде пана ‘‘‘упосатхам̣ кареййа̄’ти етта̄вата̄ н̃атти хоти. йа̄вататийа̄нусса̄вана̄ на̄ма ‘йасса сийа̄ а̄паттӣ’тиа̄дивачанаттайам̣, анте ‘дутийампи татийампи пуччха̄мӣ’ти идан̃ча̄ти дувидхам̣. таттха пат̣хамам̣ а̄паттим̣ саритва̄ нисиннасса, дутийам̣ асарантасса са̄ран̣аттха’’нти вуттам̣. ‘‘вачӣдва̄ре’’ти па̄кат̣авасена уджукамева вуттам̣. кин̃ча̄пи ка̄йавин̃н̃аттийа̄пи карӣйати, ка̄йакамма̄бха̄ва̄ пана вачӣвин̃н̃аттийа̄йева а̄ви ка̄табба̄. ‘‘сан̇гхамаджджхе ва̄’’тиа̄ди лаккхан̣авачанам̣ кира. сан̇гхупосатхакаран̣аттхам̣ сан̇гхамаджджхе че нисинно, тасмим̣ сан̇гхамаджджхе. ган̣упосатхакаран̣аттхан̃че ган̣амаджджхе нисинно, тасмим̣ ган̣амаджджхе. екассева сантике че па̄рисуддхиупосатхам̣ каттука̄мо, тасмим̣ екапуггале а̄ви ка̄табба̄ти, ‘‘етена на кевалам̣ сан̇гхамаджджхе ева̄йам̣ муса̄ва̄до самбхавати, атха кхо еттха вутталаккхан̣ена асатипи ‘па̄рисуддхим̣ а̄йасманто а̄рочетха̄’тиа̄дивидха̄не ган̣упосатхепи са̄паттико хутва̄ упосатхам̣ каттука̄мо ана̄рочетва̄ тун̣хӣбхӯтова кароти че, сампаджа̄намуса̄ва̄да̄паттим̣ а̄паджджатӣти имассаттхасса а̄викаран̣ато лаккхан̣авачанам̣ кирета’’нти ваданти таккика̄. ан̃н̃атха̄ ‘‘ган̣амаджджхева̄’’ти на вуттанти тесам̣ адхиппа̄йо. а̄рочана̄дхиппа̄йавасена вуттанти но таккоти а̄чарийо. а̄роченто хи сан̇гхасса а̄рочемӣти адхиппа̄йена а̄ви каронто сан̇гхамаджджхе а̄ви кароти на̄ма. аттано убхатопассе нисинна̄нам̣ а̄роченто ган̣амаджджхе. екассева̄рочесса̄ми сабха̄гасса̄ти адхиппа̄йена а̄роченто екапуггале а̄рочети на̄ма. пуббе вибхаттападасса пуна вибхаджанам̣ аттхависеса̄бха̄вадӣпанаттханти ведитаббам̣.

136-7. ‘‘на, бхиккхаве, девасикам̣…пе… дуккат̣асса̄’’ти ватва̄ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, упосатхе па̄тимоккхам̣ уддиситу’’нти идам̣ анупосатхе ева там̣ дуккат̣ам̣, упосатхе пана девасикампи ват̣т̣атӣти дӣпети, тасма̄ те бхиккхӯ ча̄туддасийам̣ уддиситва̄пи паннарасийам̣ уддисим̣су, тена̄ха ‘‘саким̣ паккхасса̄’’ти. таттха пуримена са̄маггӣдивасо упосатхадивасо ева̄ти дӣпети. убхайена ат̣т̣хамим̣ пат̣иккхипитва̄ девасикам̣ пат̣иккхепасса атиппасан̇гам̣ нива̄рети. ким̣ вуттам̣ хоти? бхинно че сан̇гхо па̄т̣ипададивасе самагго хоти, тасмим̣ дивасе са̄маггӣупосатхам̣ каронто убхайампи дуккат̣ам̣ а̄паджджанто убхайена екӣбхӯтена нива̄рито хотӣти вуттам̣ хоти. ан̃н̃атха̄ са̄маггӣупосатхо на девасико. че, ахораттам̣ ка̄таббо. тасмин̃ча паккхе пакатиупосатхо на девасико. че, ахораттам̣ ка̄таббо. тасмин̃ча паккхе пакатиупосатхо ануддит̣т̣хо. че хоти, са̄маггӣупосатхо ка̄табботи а̄паджджати. на апава̄данайена гахетаббатта̄ти че? на, анит̣т̣хаппасан̇гато. ким̣ вуттам̣ хоти? са̄маггӣдивасе са̄маггӣупосатхам̣ катва̄ пуна тасмим̣ паккхе пакатиупосатхадивасе сампатте пакатиупосатхо на ка̄табботи. апава̄доти. апава̄дитаббат̣т̣ха̄нато ан̃н̃аттха уссаггавидха̄нам̣ нива̄рети.

китта̄вата̄ ну кхо са̄маггӣти еттха̄йамадхиппа̄йо – са̄маггӣ на̄меса̄ сабха̄га̄нам̣ саннипа̄то. сабха̄га̄ ча на̄ма йаттака̄ сахадхаммика̄, те саббепи хонти, уда̄ху а̄ва̄сасабха̄гата̄йа сабха̄га̄ на̄ма хонтӣти. таттха йади сахадхаммика̄нам̣ са̄маггӣ са̄маггӣ на̄ма, саббесам̣ путхувибхатта̄нам̣ са̄маггӣ иччхитабба̄. атха̄васатхавасена, ека̄ва̄сасабха̄га̄нанти вуттам̣ хоти. ан̃н̃атха̄ ека̄ва̄се са̄маггӣти а̄паджджати. ма̄ но агама̄сӣти агато ма̄ хоти.

сӣма̄нуджа̄нанакатха̄ван̣н̣ана̄

138. ека̄ва̄сагата̄нам̣ васена са̄маггим̣ пат̣иккхипитва̄ екасӣмагата̄нам̣ васена ануджа̄нитука̄мо бхагава̄ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сӣмам̣ самманниту’’нти а̄ха. атха а̄ва̄сапариччхедам̣ ваттука̄мо бхавеййа. етта̄вата̄ ека̄ва̄со йа̄вата̄ ека̄сӣма̄. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, сӣмам̣ самманниту’’нти вадеййа. тасма̄ на идха анун̃н̃а̄табаддхасӣма̄васена ека̄ва̄сапариччхедо хоти, упача̄расӣма̄васенева хотӣти ведитаббам̣. катхам̣ джа̄нитаббанти че? па̄л̣итова, йатха̄ха ‘‘тена кхо пана самайена а̄йасма̄ упанандо сакйапутто еко двӣсу а̄ва̄сесу вассам̣ васи…пе… ека̄дхиппа̄йа’’нти (маха̄ва. 364). ан̃н̃атха̄ вассаччхедоти анит̣т̣хаппасан̇гова, катхам̣? ека̄ва̄савасенева че са̄маггӣ, бахуа̄ва̄саана̄ва̄сесу на самбхавеййа. тато со там̣ а̄ва̄сам̣ гаччханто бахиддха̄ упосатхам̣ кароти. ‘‘на, бхиккхаве, тадахупосатхе сабхиккхуко ана̄ва̄со гантаббо’’тиа̄ди (маха̄ва. 181)-па̄л̣ивиродхо сатипи сан̇гхе ана̄ва̄се упосатхасса акаттаббато. ана̄ва̄сепи че са̄маггӣ лаббхати, ‘‘етта̄вата̄ са̄маггӣ, йа̄вата̄ ека̄ва̄со’’ти на ваттаббам̣, тасма̄ саббатха̄ пуриманайо паччхименева пат̣иккхиттоти катва̄ на̄на̄ва̄савасенапи са̄маггӣти ведитаббам̣. ‘‘там̣ каммам̣ карома̄ти ватва̄ на акам̣сӯ’тиа̄дӣсу вийа ана̄гатампи апеккхати, тасма̄ ‘карома̄’ти вутте на ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. ‘‘сӣмам̣ асодхетва̄пи нимиттам̣ киттетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ликхитам̣. хет̣т̣химакот̣ийа̄ ад̣д̣хат̣т̣хамаратануббедхо хаттхиппама̄н̣о. саче еко баддхо хоти, на ка̄табботи еттха ‘‘чатӯсу диса̄су чатуннам̣ паббатакӯт̣а̄нам̣ хет̣т̣ха̄ пит̣т̣хипа̄са̄н̣асадисе па̄са̄н̣е т̣хитатта̄ ека̄баддхабха̄ве сатипи патхавито уддхам̣ тесам̣ самбандхе асати хет̣т̣ха̄ патхавигатасамбандхаматте аббоха̄рикам̣ катва̄ киттетум̣ ват̣т̣ати. тенева ‘пит̣т̣хипа̄са̄н̣о атимахантопи па̄са̄н̣асан̇кхйамева гаччхатӣ’ти вуттам̣. патхавито хет̣т̣ха̄ тасса махантабха̄ве гайхама̄не паббатамева хотӣ’’ти ануган̣т̣хипаде вуттам̣. ‘‘чинитва̄ катапам̣супун̃дже тин̣агумбаруккха̄ че джа̄йанти, паббато хотӣти дхаммасириттхеро. нева̄ти упатиссаттхеро’’ти вуттам̣.

па̄са̄н̣оти ‘‘судха̄майапа̄са̄н̣опи ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. вӣмам̣ситаббам̣ ит̣т̣хака̄йа пат̣иккхиттатта̄. дваттим̣сапалагул̣апин̣д̣аппама̄н̣о тулата̄йа, на тулаган̣ана̄йа. сопӣти кха̄н̣уко вийа ут̣т̣хитапа̄са̄н̣о.

чатупан̃чаруккханимиттаматтампӣти екаччесу нимиттасаддо наттхи. еттха тайо че са̄раруккха̄ хонти, две аса̄раруккха̄, са̄раруккха̄нам̣ бахуттам̣ иччхитаббам̣. ‘‘суса̄нампи идха ‘ванамева̄’ти сан̇кхйам̣ гаччхати сайам̣джа̄татта̄’’ти вуттам̣. кечи пана ‘‘чатӯсу две антоса̄ра̄ че, ват̣т̣ати. антоса̄ра̄ адхика̄, сама̄ ва̄, ват̣т̣ати. тасма̄ бахӯсупи две че антоса̄ра̄ аттхи, ват̣т̣атӣ’’ти ваданти.

парабха̄гети еттха ‘‘етехи баддхат̣т̣ха̄нато гататта̄ ват̣т̣ати. татха̄ дӣгхамаггепи гахитат̣т̣ха̄нато гатат̣т̣ха̄насса ан̃н̃атта̄’’ти ваданти.

анваддхама̄санти еттха ‘‘анубаддхо аддхама̄со, аддхама̄сасса ва̄ анӯ’’ти ликхитам̣. ‘‘антарава̄сако темийатӣ’’ти вуттатта̄ таттакаппама̄н̣аудакейева ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти кечи. темийатӣти имина̄ хет̣т̣химакот̣ийа̄ надилаккхан̣ам̣ вуттам̣. еварӯпа̄йа надийа̄ йасмим̣ т̣ха̄не чатта̄ро ма̄се аппам̣ ва̄ бахум̣ ва̄ удакам̣ аджджхоттхаритва̄ паваттати, тасмим̣ т̣ха̄не апподакепи т̣хатва̄ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти еке. ‘‘паваттанат̣т̣ха̄не надинимитта’нти вуттатта̄ сетуто парато таттакам̣ удакам̣ йади паваттати, надӣ ева̄’’ти ваданти.

джа̄тассара̄дӣсу т̣хитодакам̣ джа̄тассара̄дипадесена анантарикампи нимиттам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати надипа̄расӣма̄йа нимиттам̣ вийа. саче со падесо ка̄лантарена га̄макхеттабха̄вам̣ па̄пун̣а̄ти, таттха ан̃н̃ам̣ сӣмам̣ самманнитум̣ ват̣т̣ати. уккхепиманти уддхаритва̄ гахетаббакам̣.

абаддхасӣмавиха̄ра̄нам̣ сӣма̄йа упача̄рам̣ т̣хапетва̄ти ‘‘а̄йатим̣ самманнитабба̄йа ока̄сам̣ т̣хапетва̄’’ти ликхитам̣. антонимиттагатехи пана̄ти ‘‘екасса упад̣д̣хам̣ антокаттука̄мата̄йа сати саббесам̣ а̄гамане пайоджанам̣ наттхӣти катва̄ ‘антонимиттагатехӣ’ти вуттам̣, тан̃ча са̄мӣчивасена̄’’ти ваданти. ана̄гаманампи ват̣т̣атӣти ‘‘сӣма̄йа абаддхатта̄ ваггам̣ на̄ма на хотӣ’’ти ликхитам̣. ‘‘ан̃н̃асмим̣ га̄макхетте т̣хатва̄ нимиттакиттанака̄ле, сама̄насам̣ва̄сакасӣма̄йа самманнанака̄ле ча а̄гаманапайоджанам̣ наттхӣ’’ти вуттам̣. бхерисан̃н̃ам̣ ва̄ти ‘‘самманнанапарийоса̄нам̣ карома̄ти ватва̄’’ти ликхитам̣, тена та̄дисе ка̄ле там̣ каппатӣти сиддхам̣ хоти. ким̣ имина̄? сукхакаран̣аттханти маха̄джанасаннипа̄танапариссамам̣ акатва̄ аппатарехи сукхакаран̣аттхам̣. йади маха̄сӣма̄бандханака̄ле антара̄йо хоти, таттакенапи сукхавиха̄роти дассанаттхам̣ ‘‘пат̣хама’’нти вуттанти еке. тато орам̣ на ват̣т̣атӣти катхам̣ пан̃н̃а̄йатӣти? вӣсативаггакаран̣ӣйапараматта̄ сан̇гхакаммасса. камма̄рахена саддхим̣ екавӣсати бхиккхӯ че ган̣ха̄ти, ват̣т̣ати. таттакаппама̄н̣ам̣ сукханисаджджавасена ведитаббам̣. тамева нимиттам̣ ан̃н̃епи киттетва̄ саче бандханти, ват̣т̣атӣти еке.

‘‘евам̣ баддха̄су пана…пе… сӣмантарика̄ хи га̄макхеттам̣ бхаджатӣ’’ти на а̄ва̄савасена са̄маггӣпариччхедо, кинту сӣма̄васенева̄ти дассанаттхам̣ вуттам̣. ‘‘нимиттупагапа̄са̄н̣е т̣хапетва̄’’ти сан̃ча̄риманимиттасса таппарато вуттам̣. ито пат̣т̣ха̄йа ган̣т̣хипадаккамо хоти – на саккхиссантӣти те авиппава̄сам̣ асаллаккхетва̄ ‘‘сама̄насам̣ва̄сакамева самӯханисса̄ма̄’’ти ва̄йа̄манта̄ самӯханитум̣ на саккхиссанти. ‘‘екаратанаппама̄н̣а̄’’ти сувин̃н̃еййантара̄ хотӣти катва̄ вуттам̣. екан̇гуламаттампи ват̣т̣атева. кхан̣д̣асӣмато пат̣т̣ха̄йа бандханам̣ а̄чин̣н̣ам̣. а̄чин̣н̣акаран̣ена вигатасаммохо хотӣти. кут̣игехети кут̣игхаре бхӯмигхаре. удуккхалам̣ва̄ти бхӯмиудуккхалам̣ вийа кхуддака̄ва̄т̣ам̣. ‘‘памукхе’’ти бхӯмикут̣им̣ сандха̄йа вуттанти еке. хет̣т̣ха̄ на отаратӣти бхиттито орам̣ нимитта̄ни т̣хапетва̄ киттитатта̄ хет̣т̣ха̄ а̄ка̄се на отарати, упари кате па̄са̄дети аттхо. бхиттилаггети бхиттинисситаке. име кира бхиттилагга̄пи ‘‘ека̄баддха̄’’ти на вуччанти. саббо па̄са̄до сӣмат̣т̣хо хотӣти ека̄баддхо ва̄ хоту, ма̄ ва̄. та̄ламӯлакапаббато на̄ма анупуббена тануко. а̄ка̄сапаббха̄ранти апариккхепапаббха̄рам̣. сусирапа̄са̄н̣о на̄ма лен̣ам̣ хоти. антолен̣анти паббатасса антолен̣ам̣. два̄рам̣ пана сандха̄йа парато ‘‘орато’’ти вуттам̣, саббатха̄пи сӣмато бахилен̣ена отаратӣти адхиппа̄йо.

маха̄сӣмам̣ содхетва̄ти сӣмат̣т̣хам̣ дӯрагатампи сӣмагатам̣ сӣмасамбандхам̣ва, тасма̄ там̣ ана̄маситва̄ т̣ха̄таббанти адхиппа̄йо. йади евам̣ ‘‘таннисситакам̣ апанетва̄ каммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваттаббам̣. маха̄ат̣т̣хакатха̄йампи ‘‘сӣмам̣ содхетва̄ ка̄табба’’нти еттакамева вуттам̣. маха̄тхера̄пи ‘‘содхетабба’’миччева вадантӣти еке. ‘‘маха̄сӣмам̣ содхетва̄ ва̄ каммам̣ ка̄табба’’нти ча па̄т̣хо аттхи. ‘‘вуттанайенева̄’’ти ча парато ваккхати, тасма̄ са̄дха̄ран̣апа̄т̣хова сундароти еке. пуриманайепӣти кхан̣д̣асӣма̄йа ут̣т̣хахитва̄ маха̄сӣма̄йа онатепӣти аттхо. уккхипа̄петва̄ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати. касма̄? анто т̣хитатта̄. руккхасса хет̣т̣ха̄ патхавигатам̣ мӯлам̣ кхан̣д̣асӣма̄ва хоти, аббоха̄рикам̣ ва̄ти апаре. ‘‘маджджхе пана чхинне маха̄сӣма̄йа т̣хитамӯлам̣ маха̄сӣмамева бхаджати, кхан̣д̣асӣма̄йа т̣хитам̣ кхан̣д̣асӣмамева бхаджати тада̄йаттапатхавираса̄дӣхи ануггахитатта̄’’ти вуттам̣. ‘‘сӣма̄йа паччха̄ ут̣т̣хитаруккхе нисӣдитва̄ каммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати паччха̄сӣма̄йам̣ катагехе вийа̄’’ти ватва̄ ‘‘бандханака̄ле т̣хитаруккхе нисӣдитва̄ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати упарисӣма̄йа агаманато’’ти ка̄ран̣ам̣ ваданти. евам̣ сати бандханака̄ле пуна а̄рохан̣ам̣ на̄ма наттхи, бандхитака̄ле ева а̄рухатӣти а̄паджджати. паччха̄ ут̣т̣хитаруккхо пана таппат̣ибаддхатта̄ сӣмасан̇кхйамева гато, евам̣ пуббе ут̣т̣хитаруккхопӣти гахетаббам̣. ‘‘йам̣ кин̃чипӣ’’ти вачанато тин̣а̄дипи сан̇гахитам̣. маха̄тхера̄пи тин̣ам̣ содхетва̄ва каронтӣти.

140. йасма̄ маджджхато кон̣ам̣ хоти, тасма̄ ‘‘кон̣ато кон̣а’’нти вуттам̣. ‘‘а̄паттин̃ча а̄паджджати ачиттакатта̄’’ти ваданти. па̄райатӣти аджджхоттхарати. ка̄ са̄? сӣма̄. ‘‘йа̄ саббантимена…пе… вахатӣ’’ти тато хет̣т̣хима̄ на̄ва̄сан̇кхйам̣ на гаччхатӣти катва̄ вуттанти еке, там̣ на йуттам̣ дутийапа̄ра̄джике на̄ват̣т̣хабхан̣д̣а̄дхика̄ре тасса̄пи адхиппетатта̄. маджджхимапурисасса бха̄раппама̄н̣ена вуттанти еке. бхиккхунӣнампи надӣпа̄расӣма̄самбхавато та̄сам̣ ‘‘ека̄ ва̄ надӣпа̄рам̣ гаччхеййа̄’’ти вуттадосапарихаран̣аттханти а̄чарийасса такко. убхайаттха̄пи дхува-саддо гахито. тена упосатхантара̄йа парихаран̣аттхам̣ упосатхадивасо нийаматова вутто. еттха ча на̄ва̄ на̄ма пама̄н̣айутта̄ саббаса̄дха̄ран̣а̄ тхамбхана̄ва̄ адхиппета̄, на куллана̄ва̄ти но таккоти а̄чарийо. руккхам̣ чхиндитва̄ катоти аттхо. саче екам̣ га̄макхеттам̣, саббанимитта̄нам̣ анто т̣хите бхиккхӯ хаттхапа̄сагате катва̄ самманнитабба̄. на̄на̄га̄макхеттам̣ че, ана̄гаманампи ват̣т̣ати. убхайатӣре нимиттакиттанаматтена дӣпако сан̇гахито на хоти, тасма̄ дӣпаке нимитта̄ни киттетабба̄нева. ‘‘надийа̄ хет̣т̣ха̄ нисиннабхиккху каммам̣ копети. упарийева хи надӣ хотӣ’’ти ваданти.

сӣма̄нуджа̄нанакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

упосатха̄га̄ра̄дикатха̄ван̣н̣ана̄

141. ‘‘йам̣ сан̇гхо а̄кан̇кхати виха̄рам̣ ва̄…пе… гухам̣ ва̄’’ти вачанато на кевалам̣ патхавийам̣йева, виха̄ра̄дӣнам̣ упарипи сӣма̄ анун̃н̃а̄та̄ хоти упосатхакаммападха̄натта̄ти сиддхам̣. таппадха̄на̄ сӣма̄ти катхам̣ пан̃н̃а̄йатӣти че? тададхика̄ра̄нун̃н̃а̄татта̄, саммутийам̣ ‘‘сама̄насам̣ва̄са̄’’ти етта̄вата̄ сиддхе висум̣ ‘‘екӯпосатха̄’’ти вачанато ча. ‘‘упосатхам̣ т̣хапетва̄ сесакамма̄ни сама̄насам̣ва̄са̄ на̄ма̄’’ти ликхитам̣. ‘‘екам̣ самӯханитва̄’’ти па̄л̣ипа̄т̣хо.

142. катовасса̄ти екасӣма̄йа самагге сандха̄йа вуттам̣. ан̃н̃атха̄ на̄на̄сӣма̄йам̣ т̣хита̄нам̣ саванам̣ пама̄н̣ам̣, екасӣма̄йапи хаттхапа̄сам̣ мун̃читва̄ т̣хита̄нам̣ ва̄ саванамева пама̄н̣анти анит̣т̣хам̣ а̄паджджати. таттха саммата̄йа ва̄ асаммата̄йа ва̄ти упосатха̄га̄расаммутийа̄, на сӣма̄саммутийа̄. катхам̣ пан̃н̃а̄йатӣти? адхика̄рато, парато чхандада̄напан̃н̃аттито, па̄рисуддхида̄напан̃н̃аттито ча. таттха пуримам̣ ка̄ран̣ам̣ пуримам̣ анит̣т̣хам̣ нива̄рети, паччхимам̣ паччхиманти ведитаббам̣. упосатхамукханти упосатхат̣т̣ха̄нам̣. ‘‘упосатхамукхасса̄ти упосатха̄га̄рат̣т̣ха̄насса̄’’ти ликхитам̣. йа̄ни ка̄ничи нимитта̄ни киттетум̣ ват̣т̣етӣти идам̣ катхам̣ пан̃н̃а̄йатӣти? ‘‘пат̣хамам̣ нимитта̄ киттетабба̄ нимитте киттетва̄’’ти еттакамева вуттатта̄. пат̣хамам̣ вуттатта̄ на вуччантӣти че? там̣ пана ака̄ран̣ам̣, на хи буддха̄нам̣ десана̄йа а̄ласийам̣ аттхи. сӣма̄самӯхананака̄ле упосатха̄га̄рам̣ самӯханитва̄ва сӣма̄самӯхананам̣ иджджхатӣти еке. там̣ айуттам̣ абаддха̄йа сӣма̄йа упосатха̄га̄расаммутисиддхитоти но таккоти а̄чарийо. упосатхамукханти упосатха̄га̄расса мукханти а̄чарийа̄. упосатхамукхасса нимиттакиттана̄ сӣма̄йа вуттанайена ка̄табба̄. екена̄пи киттетум̣ ват̣т̣атӣти еке. ‘‘па̄са̄до ва̄ хоту, ман̣д̣апа̄дӣсу ва̄ ан̃н̃атаро. каммава̄ча̄йа пана ‘упосатхамукха’миччева ваттабба’’нти ваданти. ‘‘пора̄н̣ако а̄ва̄со на̄ма мӯла̄ва̄со’’ти ликхитам̣. вадати гхат̣аматта̄ ити хи лаккхан̣ам̣.

авиппава̄сасӣма̄нуджа̄нанакатха̄ван̣н̣ана̄

143-4. ‘‘манамхи вӯл̣хо’’ти ва̄ па̄т̣хо. таттха манамхи вӯл̣хоти манам̣ вӯл̣хо амхӣти аттхо. т̣хапетва̄ га̄ман̃ча га̄мӯпача̄ран̃ча̄ти антарагхарасан̇кха̄там̣ га̄ман̃ча га̄мӯпача̄ран̃ча т̣хапетва̄. кечи ‘‘париккхиттам̣ га̄мам̣ сандха̄йа ‘га̄ма’нти вуттам̣, апариккхиттам̣ сандха̄йа ‘га̄мӯпача̄ра’’нти ваданти, там̣ пана ат̣т̣хакатха̄йа вируджджхати. тасма̄ нивесанараччха̄дайо сандха̄йа га̄мам̣, париккхепа̄рахат̣т̣ха̄на̄ни сандха̄йа ‘‘га̄мӯпача̄ра’’нти ча вуттам̣. еттха пана анекадха̄ пат̣ханти. ким̣ тена, па̄л̣ин̃ча ат̣т̣хакатхан̃ча сут̣т̣ху упапариккхитва̄ йатха̄ саменти, татха̄ гахетаббам̣. бхиккхӯнам̣ пуримакаммава̄ча̄ на ват̣т̣атӣти га̄мага̄мӯпача̄ре антокатва̄ сама̄насам̣ва̄сакасӣма̄йа саммата̄йа упари авиппава̄сасӣма̄саммутийам̣ йуджджати. йаттха пана кевалам̣ аран̃н̃ам̣йева самматам̣, таттха катхам̣ на ват̣т̣атӣти. таттха ‘‘т̣хапетва̄ га̄ман̃ча га̄мӯпача̄ран̃ча̄’’ти вачанам̣ на са̄ттхаканти че? вуччате – еваметам̣, кинту анусса̄ванаха̄ниппасан̇гато там̣ вачанам̣ ваттаббамева̄ти имина̄ва адхиппа̄йена ‘‘пуримакаммава̄ча̄ на ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣ сийа̄. екасмим̣ ва̄ аттхе каммава̄ча̄двайаа̄бха̄ватоти вуттам̣. ‘‘на хи те ан̃н̃аман̃н̃асса камме ган̣апӯрака̄ хонтӣ’’ти вуттатта̄ убхиннам̣ на̄на̄сам̣ва̄сакасан̇гха̄нампи айамева видхи а̄паджджеййа̄ти че? на̄паджджати пат̣иггахасаннидхӣнам̣ анун̃н̃а̄татта̄, омасана̄дипаччайа̄ ависесато, каммапат̣иппассаддхиматта̄пеккхата̄йа ча. тасса̄ти бхиккхунисан̇гхасса. на каммава̄чам̣ ваггам̣ каронтӣти каммам̣ на копентӣти аттхо. еттха̄ти т̣хапетва̄ га̄манти еттха. ‘‘йади бхиккхӯнам̣ авиппава̄сасӣма̄ га̄ман̃ча га̄мӯпача̄ран̃ча на отарати, атха касма̄ га̄ме сӣма̄бандханака̄ле авиппава̄сам̣ самманнантӣти че? а̄чин̣н̣акаппена, на тато ан̃н̃ам̣ кан̃чи аттхам̣ апеккхитва̄’’ти ликхитам̣. ‘‘аттхато хи са̄ бахиддха̄пи абаддха̄ ева хотӣ’’ти вуттам̣. антарага̄ме баддха̄ сама̄насам̣ва̄сасӣма̄ йасма̄ га̄масан̇кхйам̣ на гаччхати, тасма̄ти еке. сопи сӣма̄сан̇кхйамева гаччхатӣти авиппава̄сасӣма̄сан̇кхйам̣ гаччхатӣти аттхо. идам̣ панеттха вича̄ретаббам̣ – га̄мам̣ антокатва̄ баддха̄йа сӣма̄йа пуна авиппава̄сасаммутийам̣ аран̃н̃ападесе т̣хатва̄ авиппава̄сакаммава̄ча̄ ка̄табба̄, уда̄ху га̄ме т̣хатва̄ти? га̄ме т̣хатва̄ ката̄йапи каппийабхӯмийа̄ пхаратӣти. бахисӣме т̣хитасамматадоса̄нуломатта̄ акаппийабхӯмийам̣ т̣хатва̄ на ка̄табба̄ти но такко, еса найо самӯхананепӣти а̄чарийо. кхан̣д̣асӣма̄йам̣ т̣хатва̄ авиппава̄сасӣма̄тиа̄дӣсу маха̄сӣма̄ кира ‘‘авиппава̄сасӣма̄’’ти вутта̄.

146. ‘‘йасса̄йасмато кхамати етисса̄ сӣма̄йа сама̄насам̣ва̄са̄йа екӯпосатха̄йа самуггха̄то, со тун̣хасса̄’’ти андхакапоттхаке, сӣхал̣апоттхакесу ча кесучи па̄т̣хо аттхи. кесучи ‘‘самуггха̄то етисса̄ сӣма̄йа̄’’ти пат̣хамам̣ ликханти, кесучи ‘‘етисса̄ сӣма̄йа самуггха̄то’’ти ча.

га̄масӣма̄дикатха̄ван̣н̣ана̄

147. са̄ ча̄ти са̄ париччхиндитва̄ диннага̄масӣма̄ ча итара̄ ча. са̄ катама̄ти че? ‘‘пакатига̄ма̄’’тиа̄дима̄ха. баддхасӣма̄садиса̄йева хонтӣти са̄ ча хоти итара̄ ча хотӣти адхиппа̄йо, тасма̄йева ‘‘тичӣваравиппава̄сапариха̄рам̣ лабхатӣ’’ти екавачанам̣ катам̣, там̣ на йуттам̣ убхиннампи га̄матта̄ти еке. ‘‘хонти, на лабхантӣ’’ти ча бахувачанампи каронтӣти. ‘‘са̄ ча итара̄ ча̄’’ти вутта̄ ‘‘маджджхе бхиндитва̄ диннага̄масӣма̄ пакатига̄ма̄дайо абхинна̄’’ти ча ваданти. ‘‘бхиккхувасатӣ’’ти па̄т̣хо, ‘‘васантӣ’’ти ча ликхитам̣. ‘‘атхасса т̣хитока̄сато’’ти вуттатта̄ екавачанамева йуттам̣. сабба̄, бхиккхаве, надӣ асӣма̄ти катарам̣ сӣмам̣ пат̣иккхипати? баддхасӣмам̣, ека̄дасавипаттисӣман̃н̃атараппасан̇гатоти а̄чарийа̄. саче пат̣хамам̣ сӣма̄йа баддха̄йа паччха̄ надиа̄дайо хонти, пат̣иккхепоти пасан̇го а̄паджджати, тасма̄ абаддхасӣмамева пат̣иккхипати. йатха̄ саббо га̄мо га̄масӣма̄, татха̄ сабба̄ надӣ асӣма̄. кинту тасса тасса бхиккхуно удакуккхепасӣма̄ти сӣма̄на̄наттам̣ дассетӣти но таккоти а̄чарийо. йам̣ маджджхимасса пурисасса саманта̄ удакуккхепа̄ти пана екисса̄ надийа̄ чатувагга̄дӣнам̣ сан̇гха̄нам̣ висум̣ чатуваггакаран̣ӣйа̄дикаммакаран̣ака̄ле сӣма̄париччхедадассанаттхам̣ вуттам̣. тичӣварена виппава̄са̄виппава̄сапариччхедадассанаттхампи саттаббхантарасӣма̄йа париччхедадассанам̣ вийа̄ти а̄чарийа̄, тасма̄ удакуккхепапариччхеда̄бха̄вепи антонадийам̣ каммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти сиддхам̣.

айам̣ пана висесо – таттха на̄ва̄гато че, на̄ва̄йам̣ вуттанайена. саттхагато че, саттхе вуттанайена. со че атирекача̄тума̄санивит̣т̣хо, га̄ме вуттанайена тичӣвара̄виппава̄со ведитаббо. таттха̄пи айам̣ висесо – саче саттхо удакуккхепасса анто хоти, удакуккхепасӣма̄пама̄н̣анти еке. саттхова пама̄н̣анти а̄чарийа̄. саче панеттха бахӯ бхиккхӯтиа̄димхи кечи адхит̣т̣ха̄нупосатхам̣, кечи ган̣упосатхам̣, кечи сан̇гхупосатханти ваттука̄мата̄йа ‘‘бахӯ сан̇гха̄’’ти аватва̄ ‘‘бхиккхӯ’’ти вуттам̣. ӯнакам̣ пана на ват̣т̣атӣти еттха сӣма̄самбхедасамбхаватоти упатиссаттхеро. т̣хапенте хи ӯнакам̣ на т̣хапетаббам̣. ‘‘ат̣хапетумпи ват̣т̣ати ева̄’’ти вуттам̣. гаччхантийа̄ пана̄ти еттха ‘‘удакуккхепаманатиккамитва̄ париваттама̄на̄йа ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ликхитам̣. ан̃н̃исса̄ сӣма̄йа н̃аттӣтиа̄ди ким̣ сӣмато каммавипаттибхайа̄ вуттам̣, уда̄ху парисатоти? екакаммасса на̄на̄сӣма̄йа асамбхавато сӣматоти. екакаммасса на̄на̄сӣмат̣т̣хасан̇гхена асамбхавато парисатотипи еке. ‘‘саванам̣ ха̄петӣ’’ти вуттадосаппасан̇гатоти но такко. екисса̄ хи сӣма̄йа екам̣ каммам̣ анит̣т̣хапенто ха̄петӣти а̄чарийо.

бахинадитӣре джа̄таруккхасса антонадийам̣ павит̣т̣хаса̄кха̄йа ва̄ти еттха ча надитӣре кха̄н̣укам̣ кот̣т̣етва̄ти еттха ча саче пана сету ва̄ сетупа̄да̄ ва̄ бахитӣре патит̣т̣хита̄ти еттха ча сӣма̄содханам̣ на̄ма га̄масӣмат̣т̣хе хаттхапа̄са̄найанам̣. кхан̣д̣асӣма̄йа ут̣т̣хитаруккхато вийоджетва̄ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. касма̄? тӣрат̣т̣хе руккхе баддхана̄ва̄йа га̄мо а̄дха̄роти. ‘‘убхатобха̄гена га̄масӣмам̣ пхуситва̄ т̣хитасету кхан̣д̣асӣма̄маха̄сӣма̄йо пхуситва̄ т̣хитаруккхена упаметаббо’’ти ча ликхитам̣. таттха пуриманайе та̄ва идам̣ вича̄ретаббам̣ – та̄дисе т̣ха̄не катакаммам̣ ким̣ надийам̣ катасан̇кхйам̣ гаччхати, уда̄ху га̄масӣма̄йам̣, атха убхайаттха̄ти? кин̃четтха там̣ че надийам̣ катасан̇кхйам̣ гаччхати, удакуккхепасӣма̄ва содхетабба̄, на итара̄. атха га̄масӣма̄йам̣ катасан̇кхйам̣ гаччхати, удакуккхепасӣма̄ на содхетабба̄. йади убхайаттха катасан̇кхйам̣ гаччхати, двӣсу сӣма̄су екакаммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти анит̣т̣хаппасан̇го а̄паджджати. тато ‘‘ан̃н̃исса̄ сӣма̄йа н̃атти, ан̃н̃исса̄ анусса̄вана̄ хотӣ’’ти идан̃ча ‘‘кхан̣д̣асӣма̄маха̄сӣмат̣т̣ха̄нам̣ ка̄йаса̄маггийа̄ каммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти идан̃ча̄нит̣т̣хам̣ а̄паджджатӣти? еттха вуччате – йатха̄вуттам̣ каммам̣ убхайаттха катасан̇кхйам̣ гаччхати, на ча йатха̄вуттам̣ анит̣т̣хам̣ а̄паджджати. касма̄? ‘‘н̃аттианусса̄вана̄нам̣ екекасӣма̄йам̣ паваттатта̄, ка̄ракабхиккхӯнам̣ ва̄ екекасӣма̄йам̣ т̣хитатта̄’’ти ваданти. убхайаттха̄пи т̣ха̄тум̣ саккун̣еййата̄йа пана там̣ ака̄ран̣ам̣. екӣбха̄вам̣ упагатасӣмат̣т̣ха̄не кататта̄ти идам̣ ачалака̄ран̣ам̣. екӣбха̄вам̣ упагата̄су хи двӣсу надӣга̄масӣма̄су каммам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти ча. саттаббхантарасӣма̄йам̣ че надӣ хоти, самуддо ва̄, джа̄тассаро ва̄. тесу т̣хитабхиккху саттаббхантарасӣма̄йам̣ т̣хитасан̇кхйам̣ на гаччхати. таттха че надиа̄дилаккхан̣ам̣ аппатто дӣпако, па̄са̄н̣о, руккхо ва̄ хоти, саттаббхантарасан̇кхйам̣ гаччхати. мануссехи вал̣ан̃джанат̣т̣ха̄нам̣ че там̣ хоти, га̄макхеттасан̇кхйам̣ гаччхати. катарага̄макхеттам̣? йато манусса̄ сан̃чаранти, саббе че сан̃чаранти, висум̣ га̄макхеттасан̇кхйам̣ гаччхатӣти ча а̄чарийа̄.

паччхиманайе саче сету надӣлаккхан̣ат̣т̣ха̄нам̣ апхуситва̄ т̣хито, га̄масӣма̄сан̇кхйам̣ гаччхати. таттха еко че га̄мо, там̣ содхетва̄, двӣсу тӣресу саче две, двепи га̄ме содхетва̄ каммам̣ ка̄таббам̣. еван̃хи катам̣ убхайатра катам̣ хоти. имина̄ найена двӣсу надӣсу, джа̄тассаресу ча екакаммапасиддхи ведитабба̄. айам̣ пана найо кхан̣д̣асӣма̄маха̄сӣма̄нампи лаббхатева. саче сету надӣлаккхан̣ат̣т̣ха̄нам̣ пхуситва̄ т̣хито, удакуккхепасӣма̄пи содхетабба̄.

сӣма̄намева чекаттам̣, веха̄сат̣т̣хам̣ вина̄ гато;

видитва̄ екакаммасса, сӣмато идама̄дисе.

екасӣмам̣ двисӣмам̣ ва̄, тисӣмам̣ чатусӣмакам̣;

екакаммам̣ сийа̄ тасса, копо парисато сийа̄ти.

айам̣ панеттха висесо – надийам̣ каронта̄нам̣ удакуккхепато бахи руккха̄дисамбандхо аппама̄н̣ам̣. га̄ме каронта̄нам̣ надийам̣ самбандхаруккхасса удакуккхепато бахи т̣хитабхиккху аппама̄н̣ам̣, тато орам̣ пама̄н̣ам̣. баддхасӣма̄йа самбандхаруккхасса баддхасӣма̄йа т̣хитабхиккху пама̄н̣анти ведитаббам̣, тенева вуттам̣ ‘‘сӣмам̣ содхетва̄ каммам̣ ка̄табба’’нти. ‘‘саче пана сету ва̄ сетупа̄да̄ ва̄ бахитӣре патит̣т̣хита̄ каммам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти вачанампи па̄роха̄дӣсу вийа сакаласӣма̄содханамева ка̄таббанти са̄дхети, вӣмам̣ситаббам̣. ативут̣т̣хика̄ле пана̄ти еттха ативут̣т̣хи на̄ма йатха̄ ча̄тума̄сика̄йа̄ти ведитабба̄, тасма̄ чатума̄сам̣ ативут̣т̣хийева саче хоти, саббопи огхена оттхат̣ока̄со надӣ ева. атха екисса̄пи ативут̣т̣хийа̄ огхо чатума̄сам̣ тит̣т̣хати, сандати ва̄, бахитӣре патит̣т̣хитаогхена оттхат̣ока̄со саббопи надӣ ева. надим̣ оттхаритва̄ санданат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа̄ти тамева ва̄ надим̣ ан̃н̃ам̣ ва̄ апуббам̣ ва̄ падесам̣ аттано паваттавасена надилаккхан̣аппаттам̣ оттхаритва̄ санданат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа ват̣т̣ати. га̄манигамасӣмам̣ оттхаритва̄ти чатума̄саппаваттим̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘агаманапатхети тадаху гатапачча̄гатам̣ ка̄тум̣ асаккун̣еййаке’’ти ликхитам̣. йам̣ пана андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ вуттам̣, там̣ на гахетаббам̣. касма̄? надийампи там̣досаппасан̇гато. типусака̄дӣти еттха а̄ди-саддена камалуппала̄дӣнипи сан̇гахам̣ гаччханти. саббопи аджа̄тассаро хоти, га̄масӣма̄сан̇кхйамева гаччхатӣти йехи катам̣, тесам̣ га̄масӣма̄сан̇кхйам̣ ва̄, самантато тӣрат̣т̣хага̄мехи че катам̣, саббага̄масан̇кхйам̣ ва̄, ан̃н̃ехи га̄макхеттехи асамбандхат̣т̣ха̄нам̣ че, висум̣га̄масӣма̄сан̇кхйам̣ ва̄ гаччхатӣти аттхо.

148. сам̣сат̣т̣хавит̣апа̄ти имина̄ а̄саннаттам̣ дӣпети, тена падесасамбхиндана̄ идха самбхедоти дӣпети. со пана вад̣д̣ханто сӣма̄сан̇карам̣ каротӣти баддхасӣмат̣т̣ха̄наппавесанавасена ‘‘екадесабаддхасӣма̄’’ти ваттаббато сан̇карадосо хоти. на, бхиккхаве, сӣма̄йа сӣма̄ самбхиндитабба̄ти еттха ‘‘пат̣хамам̣ баддхасӣма̄йа паччха̄ аттана̄ бандхитаббасӣма̄ на самбхиндитабба̄’’ти еке адхиппа̄йам̣ сам̣ван̣н̣айанти. пат̣хамам̣ самматасӣма̄йам̣ самбхеда̄бха̄вато сва̄дхиппа̄йо аджджхоттхаран̣ена йуджджати, тасма̄ паччха̄ бандхитаббасӣма̄йа пат̣хамам̣ баддхасӣма̄ на самбхиндитабба̄. сакалам̣ ва̄ екадесато ва̄ нимитта̄нам̣ антокаран̣ена пат̣хамам̣ баддхасӣма̄йа сӣмантарике акиттетва̄ самманнанато хи самбхиндати на̄ма, паресам̣ баддхасӣмам̣ сакалам̣ ва̄ екадесато ва̄ нимитта̄нам̣ антокаран̣ена аджджхоттхарати на̄ма, тенева̄ха ‘‘сӣмам̣ самманнантена сӣмантарикам̣ т̣хапетва̄’’тиа̄ди. тассаттхо – пат̣хамам̣ баддхасӣма̄йа сӣмантарикам̣ паччха̄ бандхитаббасӣма̄йа нимиттабхӯтам̣ т̣хапетва̄ паччха̄ сӣмам̣ самманнитунти. има̄ двепи випаттийо бхиккхубхиккхунӣсӣма̄нам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ на самбхаванти. со пана вад̣д̣ханто сӣма̄сан̇карам̣ каротӣти еттха кевалам̣ сӣма̄сан̇карамева кароти. тасмим̣ катакамма̄ни на куппантӣти кечи, там̣ найуттам̣ са̄кха̄па̄рохачхеданасӣма̄содхана̄нам̣ вуттатта̄. идам̣ саббам̣ сут̣т̣ху вича̄ретва̄ гарукуле пайирупа̄ситва̄ гахетаббайуттакам̣ гахетаббам̣, итарам̣ чхад̣д̣етаббам̣.

упосатхабхеда̄дикатха̄ван̣н̣ана̄

149. ‘‘двеме, бхиккхаве, упосатха̄’’ти тада̄ са̄маггӣупосатхасса ананун̃н̃а̄татта̄ вуттам̣. са̄маггӣупосатхасса пуббакичче ‘‘аджджупосатхо са̄маггӣ’’ти ваттаббам̣, на ча каммава̄ча̄йа бхагавата̄ пайого дассито, па̄л̣инайато ат̣т̣хакатха̄чарийехи уддиситаббаккамо дассито. татха̄ пан̃чаннам̣ па̄тимоккхуддеса̄нам̣ уддесаккамо сиддхоти ведитаббам̣. тайо ва̄ две ва̄ па̄тимоккхам̣ уддисанти, адхаммена самаггам̣ на̄ма хотӣти еттха ка̄мам̣ сан̇гхасса са̄маггӣ на̄ма хоти ваггакатха̄йа йатха̄каммам̣ са̄маггӣваваттха̄нато. татха̄пи ваггапат̣ипаккхабха̄вена самаггам̣, самаггапат̣ипаккхабха̄вена ча ваггам̣ на̄ма катам̣. а̄вен̣икато ва̄ ган̣акамма̄дисамбхавато, тасса ча самаггаваггабха̄васамбхавато вуттанти ведитаббам̣. дхаммена вагганти еттха па̄рисуддхикаран̣ам̣ дхаммикам̣, сан̇гхассева чханда̄гаманам̣, на ган̣асса̄ти катва̄ ваггам̣ на̄ма хоти. ‘‘екава̄рам̣ катам̣ сукатам̣, а̄паттим̣ пана а̄паджджати, пуна ка̄тум̣ на лабхантӣ’’ти ваданти. ‘‘пан̃часу екасса чхандам̣ а̄харитва̄ чатӯхи па̄тимоккхам̣ уддиситум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти, там̣ йуттам̣, чхандаха̄раке бхиккхӯнам̣ сантикам̣ патте тена сан̇гхо пахоти, тасма̄ чхандо сан̇гхаппатто хотӣти катва̄ вуттам̣.

па̄тимоккхуддесакатха̄ван̣н̣ана̄

150. ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. нида̄наван̣н̣ана̄) ‘‘сун̣а̄ту ме, бханте, сан̇гхо…пе… а̄виката̄ хисса пха̄су хоти, таттха̄йасманте пуччха̄ми…пе… тасма̄ тун̣хӣ. еваметам̣ дха̄райа̄мӣ’ти ватва̄ ‘уддит̣т̣хам̣ кхо а̄йасманто нида̄на’нтиа̄дина̄ найена авасесе сутена са̄вите уддит̣т̣хо хотӣ’’ти вуттатта̄ ‘‘еваметам̣ дха̄райа̄мӣти сута̄ кхо пана̄йасмантехӣ’’ти еттха ‘‘дха̄райа̄мӣ’’ти ватва̄ ‘‘уддит̣т̣хам̣ кхо а̄йасманто нида̄на’’нти вачанам̣ сам̣кхиттанти гахетаббам̣, тенева кхуддакапеййа̄лавасена ликхитам̣. евам̣ ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йампи ‘‘а̄виката̄ хисса пха̄су хоти, таттха̄йасманте’’ти еттха̄пи ‘‘уддит̣т̣хам̣ кхо а̄йасманто нида̄на’’нти вачанам̣ сам̣кхиттанти гахетаббанти еке. кечи ‘‘авивадама̄нехи сиккхитабба’нти вутте нида̄нуддесо нит̣т̣хито на̄ма хоти, тасма̄ ана̄викаронто а̄паттим̣ а̄паджджатӣ’’ти ваданти, там̣ на йуттам̣. касма̄? ‘‘нида̄нам̣ уддиситва̄’’ти нит̣т̣ха̄навачанена хи нида̄насса нит̣т̣хитабха̄во вутто, нида̄на̄васа̄не ча а̄патти вутта̄ти. ‘‘сарабхан̃н̃ам̣ на̄ма сарена бхан̣ана’’нти ликхитам̣. саджджха̄йам̣ адхит̣т̣хахитва̄ти ‘‘саджджха̄йам̣ каромӣ’’ти читтам̣ уппа̄детва̄. ‘‘а̄пуччха̄мӣти вуттаматтена катхетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ваданти. там̣ тун̣хӣбха̄ве йуджджати. ‘‘атха̄пи ла̄бха̄дина̄ абхибхӯто ва̄рети, там̣ на пама̄н̣а’’нти ваданти. есева найоти катхенто йади виччхиндати, пуна а̄пуччхитаббанти.

адхаммакаммапат̣иккосана̄дикатха̄ван̣н̣ана̄

154. ‘‘тесам̣ анупаддаваттха̄йа̄’’ти сан̇гхо сан̇гхасса каммам̣ на кароти, ан̃н̃опи упаддаво бахӯнам̣ хоти, тасма̄ вуттам̣.

па̄тимоккхуддесакааджджхесана̄дикатха̄ван̣н̣ана̄

155. ‘‘тхера̄дхикам̣ па̄тимоккха’’нти ватва̄пи паччха̄ ависесена ‘‘йо таттха бйатто пат̣ибало, тасса̄дхеййа’’нти вуттатта̄ ‘‘бханте’’ти вачанам̣ тхерасса̄пи аттхӣти сиддхам̣ хоти. ‘‘гаччха̄вусо сам̣кхиттена ва̄ виттха̄рена ва̄’’ти вачанато асатипи антара̄йе тха̄мам̣ пама̄н̣анти сиддхам̣ хоти.

дисам̣гамика̄диваттхукатха̄ван̣н̣ана̄

163. ‘‘сачасса саддхим̣чара̄ бхиккхуупат̣т̣ха̄ка̄ аттхӣ’’ти па̄т̣хо. ‘‘утувассети утусам̣ваччхаре хемантагимхесӯ’’ти ликхитам̣.

па̄рисуддхида̄накатха̄ван̣н̣ана̄

164. па̄рисуддхим̣ даммӣти ‘‘са̄паттико тхера̄нам̣ дети, сампаджа̄намуса̄ва̄де дуккат̣ам̣ самбхаватӣ’’ти а̄чарийена ликхитам̣. ким̣ ну кхо ка̄ран̣ам̣? сампаджа̄намуса̄ва̄дена дуккат̣а̄патти на̄ма кевалам̣ бхагавата̄ вуттатта̄ акирийасамут̣т̣ха̄на̄ хотӣти. ‘‘па̄рисуддхим̣ даммӣ’’ти еттха пана кирийа̄ пан̃н̃а̄йати, тасма̄ сампаджа̄намуса̄ва̄де па̄читтийам̣ вийа диссати, сут̣т̣ху упапариккхитаббам̣. маханта̄ хи те а̄чарийа̄ на̄ма. таттха ‘‘даммӣ’’ти аттано упосатхакамманиббаттинимиттам̣ вуттам̣. ‘‘хара̄’’ти ча ‘‘а̄рочехӣ’’ти ча ха̄ракасса ана̄рочанапаччайа̄ дуккат̣амочанаттхам̣ вуттам̣. есева найо чхандада̄непи. таттха ‘‘даммӣ’’ти аттано читтаса̄маггидӣпанавачанам̣, сесам̣ вуттанайамева, евам̣ упатиссаттхеро ван̣н̣ети. атха ва̄ пат̣хамам̣ самаггабха̄вам̣ сандха̄йа, дутийам̣ паччха̄ видха̄таббабха̄вам̣, татийам̣ чхандаха̄ракасса дуккат̣амочанаттхам̣ вуттам̣. убхайаттха̄пи ‘‘сан̇гхаппатто паккаматӣ’’тиа̄дивачанато сан̇гхе самагге ева чхандапа̄рисуддхида̄нам̣ рухати, на̄самаггети сиддхам̣. ‘‘сан̇гхаппатто уккхиттако пат̣иджа̄на̄ти, а̄хат̣а̄ хоти па̄рисуддхӣ’’тиа̄дивачанато уккхиттака̄дӣнампи чхандапа̄рисуддхида̄нам̣ рухатӣти сиддхам̣, тан̃ча кхо пакататтасан̃н̃а̄йа, но ан̃н̃атха̄ти такко. джа̄нитва̄ са̄ман̣ерасса динне на йа̄ти, а̄патти ча, аджа̄нитва̄ динне йа̄ти ча, ана̄паттӣти еке. бил̣а̄ласан̇кхалика̄ на̄ма па̄рисуддхӣти еттха сан̇кхалика̄ на̄ма анантарена самбаджджхати, ан̃н̃ена ча сан̇кхаликена̄ти кевалам̣ сан̇кхалика̄ па̄рисуддхи на̄ма хотӣти упатиссаттхеро. евам̣ санте висесанам̣ нираттхакам̣ хоти. бил̣а̄ласан̇кхалика̄ баддха̄ва хоти антогехе ева сампайоджанатта̄. йатха̄ са̄ на каттхачи гаччхати, татха̄ са̄пи на каттхачи гаччхатӣти кира адхиппа̄йо.

чхандада̄на̄дикатха̄ван̣н̣ана̄

165-7. ‘‘чхандам̣ датва̄ кхан̣д̣асӣмам̣ ва̄ сӣмантарикам̣ ва̄ бахисӣмам̣ ва̄ гантва̄ а̄гато бхиккху каммам̣ на копети, тасма̄ гамикабхиккхӯнам̣ чхандам̣ ган̣хитва̄ кхан̣д̣асӣмам̣ бандхитва̄ пуна виха̄расӣмам̣ бандхитум̣ тесам̣ чхандам̣ на ган̣хантӣ’’ти ваданти. ‘‘мухуттам̣ екамантам̣ хотха̄’’тиа̄дивачанато йам̣ кин̃чи бхиккхукаммам̣ гахат̣т̣ха̄дӣсу хаттхапа̄сагатесу на ват̣т̣атӣти сиддхам̣. ниссӣманти бахисӣмам̣. тасса саммутида̄накиччам̣ наттхӣти тасмим̣ сатипи ват̣т̣атӣти аттхо. а̄санена саха удаканти аттхо. паннарасопӣти апи-саддо ча̄туддасим̣ сампин̣д̣ети, тена вуттам̣ маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘йади но ета’’нти. ‘‘аджджа ме упосатхо паннарасо’’ти адхит̣т̣ха̄нам̣ сада̄ на кин̃чи, на ан̃н̃атха̄ти еке.

а̄паттипат̣икаммавидхикатха̄диван̣н̣ана̄

169-170. пат̣идесемӣти йа̄йа ка̄йачи бха̄са̄йа вутте десана̄ ча пат̣иггахо ча хотийева дит̣т̣ха̄викаммена висуддхийа̄ вуттатта̄ти кечи. вематикена ‘‘ахам̣, бханте, екисса̄ тхуллаччайа̄паттийа̄ вематико, йада̄ ниббематико бхависса̄ми, тада̄ там̣ а̄паттим̣ пат̣икарисса̄мӣ’’ти ваттаббам̣. евам̣ кате йа̄ва ниббематико на хоти, та̄ва сабха̄га̄паттим̣ пат̣иггахетум̣ на лабхати, ан̃н̃есан̃ча камма̄нам̣ парисуддхо на̄ма хоти. пуна ниббематико хутва̄ десетаббам̣. на ча̄ти нева па̄л̣ийам̣ на ат̣т̣хакатха̄йам̣ аттхи, десите пана досо наттхӣти. татха̄ ито вут̣т̣хахитва̄ там̣ а̄паттим̣ пат̣икарисса̄мӣти еттха ча сакаласан̇гхе сабха̄га̄паттим̣ а̄панне, вематике ча. татха̄ ча ‘‘саббо сан̇гхо сабха̄га̄паттим̣ а̄паджджитва̄ йада̄ суддхам̣ пассиссатӣ’’ти, ‘‘тада̄ тасса сантике там̣ а̄паттим̣ пат̣икариссатӣ’ти ватва̄ ‘упосатхам̣ ка̄тум̣ лабхатӣ’’ти ча ликхитам̣.

ана̄паттипаннарасака̄дикатха̄ван̣н̣ана̄

172-3. ‘‘аттхан̃н̃е’’ти пуббава̄ре, ‘‘атхан̃н̃е’’ти паччха̄ва̄ре па̄т̣хо. сӣмам̣ окканте ва̄ оккаманте ва̄ пассанти. дхаммасан̃н̃ино пана ан̃н̃а̄н̣ена хонти. ‘‘вематикапаннарасакам̣ утта̄намева̄’’ти па̄т̣хо.

сӣмоккантикапеййа̄лакатха̄ван̣н̣ана̄

178. ‘‘на ака̄ма̄ да̄табба̄’’тивачанато иччха̄йа сати да̄табба̄ти сиддхам̣.

лин̇га̄дидассанакатха̄ван̣н̣ана̄

180. на̄бхивитарантӣти еттха ладдхина̄на̄сам̣ва̄сака̄ кира те. каммана̄на̄сам̣ва̄сакан̃хи дит̣т̣хим̣ пат̣иниссаджджа̄петва̄ тасса оса̄ран̣акаммам̣ ка̄таббам̣. еван̃хи кате тена саддхим̣ упосатхам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. итарена ладдхиниссаджджанаматтена ка̄тунти вуттам̣. а̄паттийа̄ адассане аппат̣икамме уккхиттакан̃ча дит̣т̣хийа̄ аппат̣иниссагге уккхиттакан̃ча джа̄нитва̄ тена саддхим̣ каронтасса па̄читтийам̣, тасма̄ име уккхитта̄нуваттака̄ти ведитабба̄ти еке.

нагантаббагантаббава̄ракатха̄ван̣н̣ана̄

181. на гантабботи ким̣ сандха̄йа? ‘‘ан̃н̃атра сан̇гхена̄’’ти вачанато йасмим̣ виха̄ре сатам̣ бхиккхӯ вихаранти, те саббе кеначидева каран̣ӣйена даса даса хутва̄ висум̣ висум̣ на̄на̄удакуккхепасӣма̄дӣсу т̣хатва̄ упосатхам̣ ка̄тум̣ лабханти. навакаммаса̄ла̄дика̄ на̄на̄сӣма̄кот̣и упосатха̄дхит̣т̣ха̄наттхам̣ сӣма̄пи надӣпи на гантабба̄. гарукам̣ па̄тимоккхуддесам̣ виссаджджитва̄ лахукасса акаттаббатта̄ ‘‘ан̃н̃атра сан̇гхена̄’’ти вачанам̣ са̄дхети. таттха ‘‘йасмим̣ а̄ва̄се упосатхака̄рака̄ …пе… акатва̄ на гантаббо’’ти вачанато виссат̣т̣хаупосатха̄пи а̄ва̄са̄ гантум̣ ват̣т̣атӣти сиддхам̣. ‘‘тато па̄рисуддхиупосатхакаран̣аттхам̣ виссат̣т̣хаупосатха̄ гантум̣ ват̣т̣ати, кхан̣д̣асӣмам̣ ва̄ пависитунти апаре вадантӣ’’ти вуттам̣. имина̄ нева упосатхантара̄йоти ‘‘аттано упосатхантара̄йо’’ти ликхитам̣.

ваджджанӣйапуггаласандассанакатха̄ван̣н̣ана̄

183. ‘‘антимаваттхум̣ аджджха̄паннасса нисиннапариса̄йа калаха̄дибхайена на̄хам̣ карисса̄мӣ’’ти читтам̣ уппа̄детва̄ нисӣдитум̣ ват̣т̣ати. ан̃н̃акамме тасса нисиннапариса̄йа а̄патти наттхӣти еке. ‘‘на ча, бхиккхаве, анупосатхе упосатхо ка̄таббо ан̃н̃атра сан̇гхаса̄маггийа̄’’ти (маха̄ва. 183) вачанато са̄маггӣдивасо анупосатхадивасоти аттхато вуттам̣ вийа диссати. ‘‘двеме, бхиккхаве, упосатха̄’’ти вуттавачанавасенетам̣ вуттам̣, ан̃н̃атха̄ парива̄рапа̄л̣ийа̄ вируджджхатӣти а̄чарийа̄. ча̄туддасийам̣, паннарасийам̣ ва̄ че сан̇гхо самагго хоти, ‘‘аджджупосатхо са̄маггӣ’’ти аватва̄ пакатинӣха̄ренева каттаббанти дассанаттхам̣ йатха̄десана̄ ката̄ти но такко. ан̃н̃атха̄ йатха̄вуттадвайе че са̄маггӣ хоти, таттха упосатхам̣ акатва̄ анупосатхадивасе ева са̄маггӣупосатхо ка̄табботи а̄паджджати. ан̃н̃атха̄ пуббе пат̣исиддхатта̄ ида̄ни пат̣иседханакиччам̣ наттхи. ‘‘на, бхиккхаве, девасикам̣ па̄тимоккхам̣ уддиситабба’’нти (маха̄ва. 136) пуббе хи вуттам̣. атха ва̄ ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, упосатхе па̄тимоккхам̣ уддиситу’’нти пуббе вуттатта̄ ‘‘саким̣ паккхасса ча̄туддасе ва̄ паннарасе ва̄’’ти ча ‘‘двеме, бхиккхаве, упосатха̄’’ти (маха̄ва. 149) ча паччха̄ вуттатта̄ тато ан̃н̃асмим̣ дивасе упосатхо на ка̄табботи аттхато а̄паннам̣ анит̣т̣хам̣, сати сан̇гхаса̄маггийа̄ ан̃н̃о дивасо пакативасена анупосатхопи упосатхадивасо на̄ма хотӣти дассанавасена нива̄ретумпи евам̣десана̄ ката̄ти ведитабба̄.

упосатхаккхандхакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.