бхиккхунӣвибхан̇гаван̣н̣ана̄
1. па̄ра̄джикакан̣д̣аван̣н̣ана̄
гантха̄рамбхаван̣н̣ана̄
вибхан̇ге вийа бхиккхӯнам̣, виттха̄рамабхисан̇кхатам̣;
акатва̄ бхиккхунӣнампи, ваккхе ган̣т̣хипадаккамам̣.
йо бхиккхунӣнам̣ вибхан̇го асса, тасса сам̣ван̣н̣ана̄ккамо паттоти аттхо.
гантха̄рамбхаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
1. пат̣хамапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
656-7. таттха таттха т̣ха̄нуппаттикапан̃н̃а̄ вӣмам̣са̄. падапат̣ипа̄т̣ийа̄ ева̄ти ма̄тика̄падапат̣ипа̄т̣ийа̄ ева. ‘‘вуттанти сан̇гӣтика̄нам̣ упасан̇каппана̄нам̣ вибха̄джанам̣ вутта’’нти ликхитам̣.
658. ‘‘ехибхиккхунӣти бхиккхунӣ, тӣхи саран̣агаманехи упасампанна̄ти бхиккхунӣ’’ти идам̣ пана десана̄вила̄савасена вуттанти еке. ан̃н̃абуддхака̄ле аттхӣти еке, там̣ на йуттам̣ вийа диссати амха̄кампи буддхака̄ле самбхаваппасан̇гато, ехибхиккхунийа̄ пат̣иседхачха̄йа̄диссанато ча. йатха̄ха дхаммападе виса̄кха̄ваттхусмим̣ (дха. па. ат̣т̣ха. 1. виса̄кха̄ваттху) ‘‘тасса чӣварада̄насса ниссандена имам̣ маха̄лата̄паса̄дханам̣ лабхи. иттхӣнан̃хи чӣварада̄нам̣ маха̄лата̄паса̄дханабхан̣д̣ена маттхакам̣ паппоти, пуриса̄нам̣ иддхимайапаттачӣварена̄’’ти. тӣхи саран̣агаманехи упасампанна̄йа пана бхиккхунийа̄ самбхаво ан̃н̃абуддхака̄ле када̄чи сийа̄, наттхева амха̄кам̣ буддхака̄ле. десана̄вила̄сена пана бхиккхудесана̄ккаменева бхиккхуниниддесо вутто, тенева бхиккхусан̇гхавасена екатоупасампанна̄ бхиккхунийо виджджама̄на̄пи таттха на вутта̄. та̄сам̣ аттхита̄ има̄йа парива̄ракатха̄йа ведитабба̄ –
‘‘убхо екато упасампанна̄,
убхиннам̣ хаттхато чӣварам̣ пат̣игган̣хеййа;
сийа̄ а̄паттийо на̄на̄,
пан̃ха̄ меса̄ кусалехи чинтита̄’’ти. (пари. 479);
атха ва̄ путхуджджанака̄ле ехибхиккхусаран̣агаманена упасампаннова иттхилин̇гапа̄тубха̄вена бхиккхунибха̄ве т̣хита̄ пурисӯпасампаннам̣ упа̄да̄йа ‘‘ехибхиккхунӣ’’ти, ‘‘тӣхи саран̣агаманехи упасампанна̄ бхиккхунӣ’’ти ча сан̇кхйам̣ гаччхати. но че, там̣ вачанам̣ вируджджхеййа̄ти еке, вича̄ретва̄ гахетаббам̣. ‘‘вин̃н̃ӯ пат̣ибало’’ти двиннам̣ авассавабха̄васса иджджханато вуттам̣. еттха йасма̄ йам̣ кин̃чи а̄мисам̣ пат̣игган̣хантӣнам̣ аггахаттха̄ пуриса̄нам̣ хаттхехи када̄чи миссӣбха̄вам̣ гаччханти, ванданта̄нам̣ ва̄ пуриса̄нам̣ сира̄ни аггапа̄дехи миссита̄ни када̄чи хонти, кесаччхеданака̄ле ва̄ сирам̣ пуриса̄нам̣ хаттхехи мисситам̣ хоти, читтам̣ на̄метам̣ атираддхагавеси, дураккхийам̣ ва̄, тасма̄ ‘‘ма̄ атилахум̣ па̄ра̄джика̄патти бхиккхунӣнам̣ хотӯ’’ти буддха̄ бхагаванто ка̄рун̃н̃ена па̄ра̄джикаккхеттапариччхедам̣, тхуллаччайаккхеттапариччхедан̃ча висум̣ висум̣ десесунти ведитаббам̣.
659. таббахуланайена са̄ вутта̄ти еттха айамануган̣т̣хипадаккамо – йебхуййена кирийасамут̣т̣ха̄натта̄ ‘‘кирийасамут̣т̣ха̄на’’нти вуттам̣. ‘‘ка̄йасам̣саггам̣ сама̄паджджеййа̄’’ти аватва̄ пана ‘‘са̄дийеййа̄’’ти вуттатта̄ акирийатопи самут̣т̣ха̄тӣти ведитаббам̣. йатха̄ четтха, евам̣ хет̣т̣ха̄ ‘‘манусситтхийа̄ тайо магге метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевантасса а̄патти па̄ра̄джикасса̄’’тиа̄дина̄ найена кирийасамут̣т̣ха̄натам̣ ватва̄ таданантарам̣ ‘‘бхиккхупаччаттхика̄…пе… со че павесанам̣ са̄дийати, а̄патти па̄ра̄джикасса̄’’тиа̄дина̄ (па̄ра̄. 56) найена акирийасамут̣т̣ха̄ната̄йапи вуттатта̄ пат̣хамапа̄ра̄джикасса̄пи таббахуланайенева кирийасамут̣т̣ха̄ната̄ ведитабба̄. на хи павесанаса̄дийана̄димхи кирийасамут̣т̣ха̄ната̄ диссати. ан̇гаджа̄тачаланан̃четтха на са̄рато дат̣т̣хаббам̣ ‘‘со че павесанам̣ на са̄дийати, павит̣т̣хам̣ на са̄дийати, т̣хитам̣ на са̄дийати, уддхаран̣ам̣ са̄дийати, а̄патти па̄ра̄джикасса̄’’ти (па̄ра̄. 58) еттха т̣хита на са̄дийане пакатийа̄пи парипун̣н̣ачаланатта̄. са̄дийанапаччайа̄ хи севаначаланан̃четтха на диссатева̄ти таббахуланайенева кирийасамут̣т̣ха̄ната̄ гахетабба̄. таттха таттха ат̣т̣хакатха̄су касма̄ таббахуланайо авуттоти че? ‘‘йо пана бхиккху метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевеййа̄’’ти (па̄ра̄. 39, 42) ма̄тика̄йам̣ кирийасамут̣т̣ха̄насса сарӯпена вуттатта̄ таданурӯпавасена вибхан̇ганайаманолокетва̄ ‘‘кирийасамут̣т̣ха̄на’’миччева вуттам̣. йатха̄ четесу таббахуланайена кирийасамут̣т̣ха̄ната̄ вутта̄, татха̄ сура̄дӣнам̣ акусаленева па̄таббата̄, на итаратха̄ ‘‘йам̣ акусаленева а̄паджджати, айам̣ локаваджджа̄, сеса̄ пан̣н̣аттиваджджа̄’’ти (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. пат̣хамапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄) вутте локаваджджапан̣н̣аттиваджджа̄нам̣ нийаманалаккхан̣асиддхи хоти, татха̄ там̣ аватва̄ ‘‘йасса̄ сачиттакапаккхе читтам̣ акусаламева хоти, айам̣ локаваджджа̄. сеса̄ пан̣н̣аттиваджджа̄’’ти вутте локаваджджавачанам̣ нираттхакам̣ сийа̄ ваттхуаджа̄нанапаккхепи акусаленева па̄таббатта̄. йасма̄ таттха сура̄па̄навӣтиккамасса акусалачиттуппа̄до наттхи, тасма̄ кхандхакат̣т̣хакатха̄йам̣ (маха̄ва. ат̣т̣ха. 108) ‘‘маджджапа̄не пана бхиккхуно аджа̄нитва̄пи бӣджато пат̣т̣ха̄йа маджджам̣ пивантасса па̄читтийам̣, са̄ман̣еро джа̄нитва̄ пиванто сӣлабхедам̣ а̄паджджати, на аджа̄нитва̄’’ти вуттам̣, на вуттам̣ ‘‘ваттхуаджа̄нанапаккхе па̄н̣а̄типа̄та̄дӣнам̣ сиддхикараакусалачиттуппа̄дасадисе читтуппа̄де сатипи са̄ман̣еро сӣлабхедам̣ на̄паджджатӣ’’ти. абхинивесавачанам̣ па̄н̣а̄типа̄та̄дӣхи сама̄наджа̄тикатта̄ са̄ман̣ера̄нам̣ сура̄па̄насса. ‘‘сура̄дайо паниме’’ти ваттхум̣ джа̄нитва̄ па̄таббата̄дивасена вӣтиккамантасса акусаласса асамбхаво наттхи. тена вуттам̣ ‘‘йасса сачиттакапаккхе’’тиа̄ди.
кин̃четтха йуттивачанена араханта̄нам̣ аппависанато сачиттака̄читтакапаккхесу акусаланийамоти че? на, дхаммата̄васена секкха̄нампи аппависанато. ачиттакапаккхе акусаланийама̄бха̄вадассанаттхам̣ супантасса мукхе паккхиттаджалабиндумива сура̄биндуа̄дайо уда̄харитабба̄ти. таббахуланайена хи аттхе гахите пуббена̄парам̣ ат̣т̣хакатха̄йа самети. ‘‘саддхим̣ па̄л̣ийа̄ ависесаттхо парато а̄ви бхависсатӣти апаре’’ти вуттам̣. идаметтха вича̄ретаббам̣. йади ваттхуджа̄нанапаккхе вина̄ акусалена маджджапа̄нам̣ сийа̄, касма̄ на̄л̣имаджджхам̣ на̄тиккамати арийа̄нам̣ па̄нака̄дисан̃н̃ӣнанти? сӣлабхедаваттхувӣтиккамо вина̄пи читтена арийа̄нам̣ дхаммата̄васенева на самбхаватӣти че, на, чаккхупа̄латтхераваттху (дха. па. ат̣т̣ха. 1.1) а̄дивиродхатоти. апича бхиккхунопи са̄ман̣ерасса вийа сура̄па̄нам̣ сачиттакамева касма̄ на джа̄танти? аппатирӯпатта̄ти че, са̄ман̣ера̄нампи аппатирӯпамева. сахадхаммика̄ ева хи те. маха̄са̄ваджджатта̄ти че? са̄ман̣ера̄нампи та̄дисамева. са̄ман̣ера̄нам̣ сачиттакамева па̄ра̄джикам̣, итарам̣ дан̣д̣акаммаваттхӯти че? бхиккхӯнампи маджджапа̄не наттхи. еттха тикапа̄читтийена на бхавитаббам̣. мадждже амаджджасан̃н̃исса дуккат̣а̄патти пан̃н̃а̄петабба̄ сийа̄. бхиккхусса па̄читтийаваттху са̄ман̣ера̄нам̣ па̄ра̄джикам̣ хоти тираччха̄нагатаса̄ман̣ера̄нам̣ вийа̄ти че? ачиттакампи маджджапа̄на̄дӣнам̣ са̄ман̣ера̄нам̣ па̄ра̄джикам̣ пан̃н̃а̄петаббам̣ сийа̄. на̄читтакам̣ па̄ра̄джикам̣ самбхаватӣти че? на, пан̣н̣аттиваджджампи па̄ра̄джикам̣ самбхаватӣти. ника̄йантарапаккхе айамева досо. амха̄кан̃хи локаваджджамева маджджапа̄нанти. касма̄ панеттха сура̄па̄намева дхаммата̄васена арийа̄ на каронтӣти? на кевалам̣ сура̄па̄намева дхаммата̄васена арийа̄ на каронти, па̄н̣есупи кодхавасена па̄н̣асан̃н̃ита̄йа сӣсаччхедана̄дӣни на каронти, сада̄расан̃н̃а̄йа парада̄рам̣ на вӣтиккаманти, анаттхабхан̃джакасан̃н̃а̄йа аттхабхан̃джакамуса̄ на ваданти, самма̄дит̣т̣хисан̃н̃а̄йа миччха̄дит̣т̣хим̣ на пат̣ипаджджантӣти ведитабба̄. а̄чарийа̄пи сура̄па̄не акусаланийама̄бха̄вамева ваданти, тасма̄ ева ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йа ган̣т̣хипаде локаваджджапан̣н̣аттиваджджа̄дхика̄ре ‘‘сачиттакапаккхеакусаланти сура̄па̄на̄дисан̇гахаттхам̣, итаратха̄ йасса акусаламева̄ти вадеййа̄’’ти ликхитам̣. кирийасамут̣т̣ха̄ната̄ панасса таббахуланайамева, на пат̣хамапа̄ра̄джике. катхам̣? ка̄йасам̣саггасиккха̄падам̣ пат̣хамапа̄ра̄джикасамут̣т̣ха̄нам̣. еттха бхиккхусса ча бхиккхунийа̄ ча ка̄йасам̣саггабха̄ве сати бхиккхунӣ ка̄йан̇гамачопайама̄на̄пи читтенева адхива̄сентӣ а̄паджджати, на евам̣ бхиккху. бхиккху пана чопайама̄нова а̄паджджати, евамева пат̣хамапа̄ра̄джикепи чопане сати ева а̄паджджати, на̄сати. павесанам̣ са̄дийатӣти еттха павесанаса̄дийанам̣ на̄ма севаначиттассуппа̄дананти, евам̣ сантепи ‘‘вӣмам̣ситва̄ гахетабба’’нти вуттам̣.
пат̣хамапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. дутийапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
‘‘кисса пана твам̣ аййе джа̄нам̣ па̄ра̄джикам̣ дхаммам̣ аджджха̄панна’’нти вачанато, ‘‘ат̣т̣ханнам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ па̄ра̄джикам̣ аджджха̄панна’’нти (па̄чи. 666) вачанато, анте ‘‘уддит̣т̣ха̄ кхо аййа̄йо ат̣т̣ха па̄ра̄джика̄ дхамма̄’’тиа̄дивачанато (па̄чи. 677), парива̄ре ‘‘са̄дха̄ран̣апан̃н̃атти убхатопан̃н̃аттӣ’’ти (пари. 201) вачанато ча бхиккхунивибхан̇гам̣ патва̄ бхагава̄ са̄дха̄ран̣а̄ни сиккха̄пада̄ни бхиккхӯнам̣ уппаннаваттхусмим̣йева ‘‘йа̄ пана бхиккхунӣ чхандасо метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевеййа антамасо тираччха̄нагатенапи па̄ра̄джика̄ хоти асам̣ва̄са̄’’тиа̄дина̄ найена сависесампи ависесампи ма̄тикам̣ никкхипитва̄ ануккамена падабха̄джанам̣, а̄паттибхедам̣, тикаччхедам̣, ана̄паттива̄ран̃ча анавасесам̣ ватва̄ виттха̄реси. сан̇гӣтика̄ракехи пана аса̄дха̄ран̣апан̃н̃аттийойева идха виттха̄рита̄ти ведитабба̄.
666. таттха ‘‘ат̣т̣ханнам̣ па̄ра̄джика̄на’’нти идам̣ кевалам̣ сан̇гӣтика̄рака̄нам̣йева найато никкхиттавачанам̣ ито пуббе чхат̣т̣хасаттамат̣т̣хама̄нам̣ па̄ра̄джика̄нам̣ апан̃н̃аттатта̄. бхагавата̄ пана идам̣ пан̃н̃а̄питама̄дисиккха̄падампи упа̄да̄йа ‘‘чханнам̣ па̄ра̄джика̄на’’нти вуттам̣ сийа̄. ито уддхам̣ пан̃н̃атта̄нипи упа̄да̄йа ‘‘ат̣т̣ханнам̣ па̄ра̄джика̄на’’нти вачанам̣ апарабха̄ге уппаннанти екачче а̄чарийа̄. ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘идан̃ча па̄ра̄джикам̣ паччха̄ пан̃н̃аттам̣, тасма̄ ‘ат̣т̣ханна’нти вибхан̇ге вутта’’нтиа̄ди вуттам̣, тасма̄ ат̣т̣хакатха̄чарийа̄нам̣ матена сиддхаметам̣ йатха̄пан̃н̃атта̄нуккамавасенева сан̇гӣта̄нӣти. ‘‘ан̃н̃а̄си’’нти па̄т̣хо. ан̃н̃а̄сӣти на гахетаббо. ‘‘дут̣т̣хулласиккха̄паде вуттанайенева̄’’ти вачанато ваджджапат̣иччха̄дикам̣ йа̄ пат̣иччха̄дети, са̄пи ваджджапат̣иччха̄дикаа̄йева̄ти сиддхам̣. кин̃ча̄пи ваджджапат̣иччха̄данам̣ пемавасена хоти, татха̄пи сиккха̄падавӣтиккамачиттам̣ доманассикамева хотӣти катва̄ ‘‘дуккхаведана’’нти вуттам̣.
дутийапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. татийапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
669. имам̣ адхиппа̄йаматтанти ‘‘чодетва̄ са̄ретва̄’’ти етам̣. еттха̄йам̣ вича̄ран̣а̄ – йо бхиккху уккхиттакабхиккхуна̄ сама̄надит̣т̣хико ладдхина̄на̄сам̣ва̄сако хоти, со аванданӣйо, камма̄камме уккхиттако вийа на ган̣апӯран̣о, сахасеййампи на лабхати, на татха̄ бхиккхунӣ. са̄ хи йа̄ва на саманубхат̣т̣ха̄, та̄ва ган̣апӯрака̄ ча хоти, сам̣ва̄сан̃ча лабхати. ладдхина̄на̄сам̣ва̄сика̄нуваттика̄пи уккхитта̄нуваттика̄ва хоти. уккхитто че ка̄лан̇като, тадануваттако бхиккху ладдхина̄на̄сам̣ва̄сако хотийева. татха̄ виббхантепи тасмим̣ титтхийапаккантакепи сиккхам̣ паччаккха̄йа са̄ман̣ерабхӯмийам̣ т̣хитепӣти еке. тесам̣ матена уккхиттаке татха̄бхӯтепи бхиккхунӣ тадануваттика̄ саманубха̄ситабба̄ва̄ти а̄паджджати. саманубха̄санакаммам̣ сан̇гха̄йаттам̣, сан̇гхена сан̃чичча пуримака̄паттим̣ апанетум̣ на йуттам̣ вийа кха̄йати. уккхепанӣйакамман̃ча а̄паттиадассанаматте, аппат̣икаммаматте, кудит̣т̣хиаппат̣иниссаджджанаматте ча карийати, тасса ануваттанаматтена саманубха̄ситва̄ са̄санато ча̄ветабба̄нӣти на йуттанти че? на ваттаббамева, идам̣ апа̄ра̄джикаваттхӯсупи таппасан̇гато, анан̃н̃ависайатта̄ ча винайасса.
татийапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. чатуттхапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄
675. ‘‘локасса̄дасан̇кха̄тасса миттасантхавасса васена там̣ дассетум̣ ка̄йасам̣саггара̄гена̄ти вутта’’нти ликхитам̣. тисситтхийоти тӣсу иттхӣсу, тиссо ва̄ иттхийо. там̣ на севети та̄су на севати. анарийа̄ти убхатобйан̃джана̄. бйан̃джанасминти аттано бйан̃джане. на севети на севати. на ча̄чарети на̄чарати. ван̣н̣а̄ван̣н̣оти двӣхипи суккависсат̣т̣хи. гамануппа̄дананти сан̃чариттам̣.
676. ‘‘ниваттхам̣ ва̄ па̄рутам̣ ва̄’’ти еттха ниваттхасса ва̄ па̄рутасса ва̄ ваттхасса гахан̣ам̣ са̄дийатӣти аттхо.
чатуттхапа̄ра̄джикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
па̄ра̄джикакан̣д̣аван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. сан̇гха̄дисесакан̣д̣аван̣н̣ана̄
1. пат̣хамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄
681. а̄хатакоти а̄нӣто, нийатакоти адхиппа̄йо. акаппийаад̣д̣о на̄ма сан̇гхасса ва̄ а̄ра̄микапуггаласса ва̄ ваттхусса ка̄ран̣а̄ сан̇гхасса ва̄рикабха̄вена сайамева ва̄ адхикаран̣ат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ ‘‘амха̄кам̣ есо да̄со, да̄сӣ, ва̄пӣ, кхеттам̣, а̄ра̄мо, а̄ра̄маваттху, га̄во, га̄вӣ, махим̣сӣ, аджа̄, куккут̣а̄’’тиа̄дина̄ вохарати, акаппийам̣. ‘‘айам̣ амха̄кам̣ а̄ра̄мико а̄ра̄мика̄, айам̣ ва̄пӣ иттханна̄мена сан̇гхасса хаттхе доханаттха̄йа динна̄. ито кхеттато а̄ра̄мато уппаджджанакачатупаччайа̄ ито га̄вито махим̣сито аджа̄то уппаджджанакагораса̄ иттханна̄мена сан̇гхасса динна̄’’ти пуччхите ва̄ апуччхите ва̄ ваттум̣ ват̣т̣ати. ‘‘ката’’нти аватва̄ ‘‘каронтӣ’’ти вачанена кира аненакатам̣ а̄раббха а̄чиккхита̄ на̄ма хоти. гӣва̄ти кевалам̣ гӣва̄ ева хоти, на па̄ра̄джикам̣. ка̄ра̄петва̄ да̄табба̄ти еттха саче а̄вудхабхан̣д̣ам̣ хоти, тасса дха̄ра̄ на ка̄ретабба̄, ан̃н̃ена пана а̄ка̄рена сан̃н̃а̄петаббам̣. ‘‘тичиттам̣ тиведана’’нти вуттатта̄ ‘‘ма̄нуссайавасена кодхуссайавасена̄’’ти таббахуланайена вуттанти ведитаббам̣.
пат̣хамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. дутийасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄
683. бхат̣ипуттака̄нам̣ кума̄рабхат̣ика̄нам̣ ган̣а̄ бхат̣ипуттаган̣а̄. каппанти каппийам̣. каппагатиканти каппийасабха̄вам̣. пакканта̄супӣти аттано парисам̣ т̣хапетва̄ итара̄су пакканта̄су. пан̣н̣аттим̣ аджа̄нанта̄ арийа̄пи вут̣т̣ха̄пентӣти катва̄ ва̄ каммава̄ча̄парийоса̄не а̄паттиккхан̣е випа̄ка̄бйа̄катасаман̇гита̄васена ва̄ ‘‘тичитта’’нти вуттанти ведитаббам̣. ‘‘пабба̄джане на дуккат̣а’’нти пора̄н̣аган̣т̣хипаде вуттам̣.
дутийасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. татийасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄
687. бхадда̄ка̄пила̄нӣ маха̄кассапасса пура̄н̣адутийа̄ кира. н̃а̄тӣнам̣ кулам̣ йасмим̣ га̄маке, тадетам̣ га̄макам̣ н̃а̄тикулам̣, куласаннихитам̣ га̄макам̣ агама̄сӣти аттхо. ‘‘аджам̣ га̄мам̣ нетӣ’’тиа̄дӣсу вийа ва̄ двикаммикам̣ катва̄ га̄макам̣ агама̄си н̃а̄тикулам̣ агама̄сӣтипи йуджджати.
692. ‘‘апариккхиттасса га̄масса упача̄рам̣ атикка̄ментийа̄’’ти вачаненапи евам̣ ведитаббам̣ – вика̄лага̄маппавесане двиннам̣ лед̣д̣упа̄та̄нам̣йева васена упача̄ро париччхиндитаббо, итаратха̄ йатха̄ еттха париккхепа̄рахат̣т̣ха̄нам̣ париккхепам̣ вийа катва̄ ‘‘атикка̄ментийа̄’’ти вуттам̣, евам̣ таттха̄пи ‘‘апариккхиттасса га̄масса упача̄рам̣ атиккамантасса̄’’ти вадеййа. йасма̄ пана таттха париккхепа̄рахат̣т̣ха̄нато уттари еко лед̣д̣упа̄то упача̄роти адхиппето, тасма̄ тадаттхадӣпанаттхам̣ ‘‘апариккхиттасса га̄масса упача̄рам̣ оккамантасса̄’’ти вуттам̣. йам̣ пана андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘париккхепа̄рахат̣т̣ха̄нам̣йева ‘упача̄ра’нти саллаккхетва̄ париккхепапариккхепа̄рахат̣т̣ха̄на̄нам̣ нинна̄на̄ка̄ран̣адӣпанаттхам̣ ‘упача̄рам̣ оккамантасса̄’ти вуттам̣ па̄л̣ивисесамасаллаккхетва̄ва апариккхиттасса га̄масса упача̄рам̣ атиккамантасса идха упача̄ро париккхепо йатха̄ бхавеййа, там̣ упача̄рам̣ пат̣хамам̣ па̄дам̣ атиккамантасса а̄патти дуккат̣асса. дутийам̣ па̄дам̣ атиккамантасса а̄патти па̄читтийасса̄’’ти вуттам̣, там̣ на гахетаббамева па̄л̣ийа̄ висесасаббха̄ватоти. ‘‘апариккхиттасса га̄масса упача̄рам̣ оккамантийа̄типи екаччесу диссати, там̣ на гахетаббанти апаре’’ти вуттам̣. таттха ‘‘па̄л̣ивисесамасаллаккхетва̄’’ти дувуттам̣, касма̄? вика̄лага̄маппавесанасиккха̄падепи каттхачи ‘‘упача̄рам̣ атиккамантасса̄’’ти па̄т̣хо диссатӣти, со андхакат̣т̣хакатха̄па̄т̣хато гахитоти а̄чарийо. апариккхиттасса упача̄роккаманамева па̄т̣хо йуджджати, на атиккаманам̣. касма̄? бахӯсу т̣ха̄несу па̄л̣ийа̄ ат̣т̣хакатха̄хи вируджджханато, имасмим̣ ва̄пи сиккха̄паде вируджджхати. катхам̣? ган̣амха̄ охӣйама̄на̄йа аран̃н̃е а̄патти хоти, на га̄ме. атха ча пана нидассанампи ‘‘сиккха̄пада̄ буддхаварена̄’’ти (пари. 479) га̄тха̄ дассита̄, тасма̄ упача̄роккаманапарийа̄паннанадим̣ атикка̄ментийа̄ хоти. кин̃ча бхиййо ‘‘гаччхантасса чатассо а̄паттийо, т̣хитасса ча̄пи таттака̄тиа̄дӣнам̣ (пари. 475) парива̄рага̄тха̄нам̣ ат̣т̣хакатха̄хи упача̄роккаманамева па̄т̣хоти нит̣т̣хам̣ гантабба’’нти ча вуттам̣, сут̣т̣ху саллаккхетва̄ катхетаббам̣.
‘‘падаса̄ гаманамева хи идха̄дхиппетам̣, тенева пат̣хамам̣ па̄дам̣ атикка̄ментийа̄тиа̄дима̄ха̄’’ти еттха вика̄лага̄маппавесанасиккха̄пада̄дӣсу тадабха̄ва̄ йа̄нена ва̄ иддхийа̄ ва̄ пависато, аддха̄нам̣ гаччхато ча а̄паттӣти дӣпети. таттха аса̄руппатта̄ а̄паттимоккхо наттхӣти еке, вича̄ретва̄ гахетаббам̣. бхиккхунӣвиха̄рабхӯми ‘‘га̄мантара’’нти на вуччати га̄мантарапарийа̄панна̄йапи каппийабхӯмитта̄. ‘‘парато ‘саче бхиккхунӣсу маха̄бодхийан̇ган̣ам̣ пависантӣсу ека̄ бахи тит̣т̣хати, тасса̄ а̄паттӣ’тиа̄дивачанато бхиккхувиха̄ро на каппийабхӯмӣти сиддхам̣, тасма̄ кан̃чинагаре кхандхадхаммавиха̄ро вийа, ка̄вӣрапат̣т̣ане са̄рӣдхаммавиха̄ро вийа ча ан̃н̃опи со виха̄ро, тасма̄ сӣмабаддхасукхаттхам̣ га̄мантарабха̄ве нирантара̄ адхит̣т̣ха̄наттхам̣ пависантийа̄, никкхамантийа̄пи га̄мантара̄патти хотӣти апаре’’ти вуттам̣. чатуга̄маса̄дха̄ран̣атта̄ти еттха евам̣видхе виха̄ре сӣмам̣ бандхантехи чатта̄ропи те га̄ма̄ содхетабба̄ти ведитабба̄. сам̣видахитва̄ бхиккхунийа̄ ва̄ ма̄туга̄мена ва̄ тхеййасаттхена ва̄ саддхим̣ там̣ виха̄рам̣ оккамантийа̄ чатассо а̄паттийо екатова хонти. ‘‘га̄мантаре га̄мантаре а̄патти па̄читтийасса̄’’ти вутта̄ти еке.
дутийапа̄дуддха̄ре сан̇гха̄дисесоти еттха саче дутийо па̄дуддха̄ро каппийабхӯмийам̣ хоти, на сан̇гха̄дисесо, акаппийабхӯмийам̣ ева сан̇гха̄дисесо. ‘‘убхайатӣресу вичаранти, ват̣т̣атӣти дассанӯпача̄рассеттха самбхава̄’’ти ликхитам̣, там̣ йуттам̣. саванӯпача̄ро хеттха надӣпа̄ре, га̄мантаре ва̄ аппама̄н̣анти. андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘паратӣрато надим̣ отаритва̄ дассанӯпача̄рато да̄рӯни, пан̣н̣а̄нива̄ маггитва̄ а̄нети, ана̄патти. тичӣвара̄ни паратӣре ота̄пети, ана̄паттӣ’’ти вуттам̣. ‘‘ориматӣрамева а̄гаччхати, а̄паттӣ’’ти атиккамитука̄мата̄йа павит̣т̣хатта̄ вуттам̣. ‘‘нха̄йана̄дикиччена павит̣т̣ха̄нам̣ каттхева̄лайасамбхава̄ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. га̄мантаре пама̄н̣анти ат̣т̣хакатха̄йам̣ паратӣрато надим̣ отаритва̄ дассанӯпача̄рато да̄рӯни пан̣н̣а̄ни сакага̄мато тхокампи таран̣ава̄рена на ват̣т̣ати кира никкхамитва̄ пависитум̣.
ага̄маке аран̃н̃ети ага̄малаккхан̣е аран̃н̃ети аттхо. имина̄ а̄паттикхеттам̣ дасситам̣. йасма̄ идам̣ а̄паттикхеттам̣, тасма̄ йа̄ бхиккхунупассайато га̄масса индакхӣлам̣ атиккамати, са̄ асанте га̄ме ган̣амха̄ охӣйана̄паттим̣ а̄паджджати. дассанасаванӯпача̄ра̄бха̄вепи пагева га̄ме индакхӣла̄тиккаманаккхан̣ейева а̄паджджати. саче таттха ека̄ бхиккхунӣ аттхи, тасса̄ дассанасаванӯпача̄ра̄тиккаманаккхан̣е а̄паджджати, аран̃н̃амаггагаманака̄ле ева̄йам̣ видхӣти на гахетаббам̣. га̄мато пана никкхамантӣ ито пат̣т̣ха̄йа а̄паджджатӣти дассанаттхам̣ ‘‘ага̄макам̣ аран̃н̃а’’нти вуттам̣. вуттан̃хетам̣ ‘‘а̄ра̄дхика̄ ча хонти сан̇га̄хика̄ ладжджинийо, та̄ копетва̄ ан̃н̃аттха на гантаббам̣. гаччхати че, га̄мантаранадӣпа̄рараттивиппава̄саган̣амха̄ охӣйана̄паттӣхи на муччатӣ’’тиа̄ди. таттха ‘‘ган̣амха̄ охӣйана̄патти саким̣йева̄паджджати. итара̄ га̄ме га̄ме па̄ре па̄ре арун̣е арун̣е ча̄ти ведитабба’’нти вуттам̣. таттха ‘‘вуттан̃хета’’нтиа̄дӣни аса̄дхака̄ни йатха̄самбхавам̣ гахетаббатта̄. ‘‘маха̄бодхийан̇ган̣антиа̄ди евам̣ га̄масса а̄саннат̣т̣ха̄непи имам̣ а̄паттим̣ а̄паджджатӣти дассанаттхам̣ вутта’’нти ликхитам̣.
татийасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. чатуттхасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄
694. пат̣иватта̄ти пат̣ивачанам̣ денти. каммадосанти ‘‘анан̃н̃а̄йа ган̣асса чханданти евама̄дӣ’’ти ликхитам̣. каттаббат̣т̣ха̄надосанти пора̄н̣а̄. ка̄ракаган̣асса̄ти ка̄ракасан̇гхасса. ‘‘бхиккхунисан̇гхам̣ саннипа̄тетва̄’ти вуттатта̄ ка̄ракасан̇гхопи айамева̄ти че? пат̣хамамева ка̄ракасан̇гхам̣ на а̄мантетва̄ балакка̄рена̄йам̣ тхуллананда̄ там̣ бхиккхуним̣ оса̄ресӣ’’ти пора̄н̣аган̣т̣хипаде вуттам̣, тасма̄ ка̄ракабхиккхӯнам̣ саммукха̄пи тесам̣ ануматим̣ пат̣хамам̣ аггахетва̄ там̣ каммам̣ на пат̣иппассамбхетаббанти сиддхам̣ хоти, пат̣иппассаддхам̣ балакка̄рена на ка̄таббамева̄ти адхиппа̄йо. ‘‘бхиккхунӣпи дит̣т̣ха̄викаммам̣ ка̄тум̣ лабхатӣ’’ти ча таттха вуттам̣.
698. асанте каммака̄ракасан̇гхе оса̄рети, ана̄паттӣти еттха китта̄вата̄ асанто на̄ма хотӣти? идам̣ саббаттха на вича̄ритам̣. ка̄рака̄нам̣ ка̄лакирийа̄йа̄ти еке. екассапи абха̄вена̄ти еке. екасмим̣ раджджети еке. екарат̣т̣хети еке. екага̄мети еке. екасмим̣ а̄ва̄сети еке. йаттха сакка̄ апалокетунти еке. антоаддхайоджанети еке. таттха тасмим̣ а̄ва̄се асанте ка̄ракасан̇гхе оса̄рети, ана̄паттӣти идам̣ пасам̣санти а̄чарийа̄. йаттха сакка̄ апалокетунти са̄мӣчи.
чатуттхасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. пан̃чамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄
701. етам̣ на вуттанти бхиккхунийа̄ авассутабха̄во дат̣т̣хабботи етам̣ нийаманам̣ на вуттам̣. там̣ авачанам̣ па̄л̣ийа̄ самети. катарапа̄л̣ийа̄ти? ‘‘анавассутоти джа̄нантӣ пат̣игган̣ха̄тӣ’’ти има̄йа. йади хи пуггаласса авассутабха̄во на пама̄н̣ам̣, ким̣ има̄йа па̄л̣ийа̄ пайоджанам̣, ‘‘ана̄патти убхо анавассута̄ хонти, анавассута̄ пат̣игган̣ха̄тӣ’’ти еттакамева ваттаббам̣ сийа̄. аттано хи анавассутабха̄войева пама̄н̣анти. имасса пана ана̄паттива̄расса айаматтхо – убхо че анавассута̄, саббатха̄пи ана̄патти. атха бхиккхунӣ анавассута̄ сама̄на̄ авассутампи ‘‘анавассуто’’ти сан̃н̃а̄йа тасса хаттхато пат̣игган̣ха̄ти, евампи ана̄паттӣти. атха са̄ анавассута̄пи ан̃н̃ам̣ анавассутам̣ ва̄ авассутам̣ ва̄ ‘‘авассуто’’ти джа̄на̄ти, дуккат̣амева. вуттан̃хетам̣ анантарасиккха̄паде ‘‘кисса твам̣ аййе на пат̣игган̣ха̄сӣти. авассуто аййети…пе… на̄хам̣ авассута̄’’ти.
пан̃чамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. чхат̣т̣хасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄
705. тена̄ти тасма̄. йасма̄ уййоджика̄ на дети на пат̣игган̣ха̄ти, тасма̄ пат̣иггахо на виджджатӣти аттхо. итарисса̄ парибхогапаччайа̄. ‘‘акусалачитта’’нти ба̄хуллена вуттам̣. ‘‘ват̣т̣атӣти сан̃н̃а̄йа вадантийа̄пи а̄паттӣ’’ти ваданти.
чхат̣т̣хасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. саттамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄
712-4. каммава̄чато пуббе а̄панна̄паттийо на пат̣иппассамбханти. н̃аттийа̄ дуккат̣атхуллаччайа̄ пат̣иппассамбханти сан̇гха̄дисесе паттети пора̄н̣а̄. там̣ ‘‘аджджха̄паджджантийа̄’’ти па̄л̣ийа̄ самети. ‘‘сутва̄ на вадантӣ’’ти еттха саче джӣвитабрахмачарийантара̄йабхайа̄ на ваданти, ана̄патти. ‘‘адхаммакамме адхаммакаммасан̃н̃а̄ а̄патти дуккат̣асса̄’’ти вуттатта̄ ‘‘ана̄патти асаманубха̄сантийа̄’’ти сан̇гха̄дисесам̣ сандха̄йа вуттам̣.
саттамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. ат̣т̣хамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄
715. пачча̄ката̄ти пара̄джита̄. куладӯсакасиккха̄падасса, имасса ча нида̄наматтамева на̄на̄каран̣ам̣. вуттан̃хи таттха ‘‘тасса вачанасса пат̣иниссагга̄йа ева вачанӣйо, на куладӯсананива̄ран̣аттха̄йа̄’’ти. евам̣ санте убхопета̄ а̄паттийо ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сабха̄гаттха̄, тасма̄ идам̣ тасса анупан̃н̃аттисадисам̣ а̄паджджати, тато идам̣ нираттхакамева а̄паджджатӣти? на евам̣ дат̣т̣хаббам̣. ваттхувисесато, каммава̄ча̄висесато ча убхиннам̣ на̄на̄каран̣ам̣.
ат̣т̣хамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. навамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄
723. ‘‘ка̄йикава̄часикена сам̣саггена̄’’ти па̄т̣хасесо.
навамасан̇гха̄дисесасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
сан̇гха̄дисесакан̣д̣аван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. ниссаггийакан̣д̣аван̣н̣ана̄
1. пат̣хаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
733. пат̣хаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падам̣ утта̄намева.
2. дутийаниссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
740. ваттхусампаттатта̄ ва̄ на тасса̄ ана̄паннака̄мата̄йа ва̄ ана̄н̣аттиката̄йа ва̄ ака̄лачӣварамадам̣су. йатха̄да̄не ева упанетаббам̣, на бха̄джетаббам̣ пуггаликатта̄ти адхиппа̄йо. аттхато хи итарампи йатха̄да̄не ева упанетаббамева. ган̣т̣хипаде пана ‘‘аййа̄йа даммӣти евам̣ пат̣иладдханти ниссат̣т̣хапат̣иладдхам̣. йатха̄да̄нети да̄йакехи париччаттавидха̄нена. упанетаббанти ака̄лачӣварабха̄вена бха̄джетаббанти адхиппа̄йо. идха бха̄джа̄пита̄йа ладдхачӣварамева ниссаггийам̣ хоти, там̣ винайакаммам̣ катва̄пи аттана̄ на лабхатӣ’’ти ликхитам̣. йади ниссат̣т̣хапат̣иладдхам̣ сандха̄йа идам̣ вуттам̣ сийа̄, ‘‘ниссаджджитаббам̣ сан̇гхасса ва̄ ган̣асса ва̄ пуггаласса ва̄ дадеййа, дадеййум̣, аййа̄йа даммӣ’’ти вуттатта̄ тӣн̣ипета̄ни пада̄ни ваттабба̄ни сийум̣, тасма̄ на кевалам̣ ниссат̣т̣хапат̣иладдхамева йатха̄да̄не упанетаббам̣, ан̃н̃а̄хи бхиккхунӣхи ладдхакот̣т̣ха̄сампи йатха̄да̄нейева упанетаббам̣.
741. ‘‘ака̄лачӣваре ка̄лачӣварасан̃н̃а̄йа ана̄паттӣ’’ти пана бха̄джанапаччайа̄ а̄паджджитабба̄паттим̣ на̄паджджатӣти еттакамева дӣпети, на пат̣иладдхам̣, на йатха̄да̄не да̄таббанти имаматтхам̣ дӣпети. лесена пана ган̣ха̄ти че, бхан̣д̣аггхена ка̄ретабба̄.
дутийаниссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
3. татийаниссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
744. сакасан̃н̃а̄йа гахитатта̄ па̄читтийам̣, дуккат̣ан̃ча вуттам̣. итаратха̄ бхан̣д̣аггхена ка̄ретаббам̣.
татийаниссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. чатуттханиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
752. лесена гахетука̄мата̄, ан̃н̃асса вин̃н̃усса вин̃н̃а̄панам̣, пат̣ила̄бхоти тӣн̣и ан̇га̄ни, тасма̄ пат̣хамам̣ вин̃н̃аттам̣ алабхитва̄ ан̃н̃ам̣ тато ӯнатарампи лабхеййа, ниссаггийамева ан̇гасампаттито. еса найо ан̃н̃аттха̄пи.
чатуттханиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. пан̃чаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
753. ‘‘телам̣ гопетва̄ саппимпи ме аттано кулагхара̄’’ти кира па̄т̣хо.
пан̃чаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. чхат̣т̣ханиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
758-762. па̄ва̄рикасса̄ти дуссава̄н̣иджакасса. йа̄йа чета̄питам̣, тасса̄ ниссаггийам̣, ниссат̣т̣хапат̣ила̄бхо ча. ‘‘итара̄сам̣ пана джа̄нитва̄ вассаггена паттакот̣т̣ха̄сам̣ са̄дийантӣнампи на ниссаггийам̣, кевалам̣ йатха̄да̄не ева та̄хипи упанетабба’’нти ваданти. ‘‘ниссат̣т̣хам̣ пат̣илабхитва̄пи йатха̄да̄не упанетабба’нти вуттатта̄ сеса̄хи гахитам̣ суггахита’’нти ваданти. еттха гила̄на̄йапи на моккхо.
чхат̣т̣ханиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. саттаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
764. саттаме ‘‘сайам̣ йа̄читакена̄’’ти кин̃ча̄пи ависесена вуттам̣. татха̄пи ан̃н̃адаттхикена аттуддесикена сан̃н̃а̄чикена̄ти аттхо ведитаббо. айаматтхо ‘‘бхиккхунийо тена ча париккха̄рена сайампи йа̄читва̄ бхесаджджам̣ чета̄петва̄ парибхун̃джим̣сӯ’’ти имисса̄ па̄л̣ийа̄ аттхена сам̣сандитва̄ ведитаббо. тасса̄йаматтхо – тена париккха̄рена бхесаджджам̣ чета̄петва̄ ча-саддена сан̃н̃а̄чикена ча бхесаджджам̣ чета̄петва̄ти имаматтхам̣ дӣпенто ‘‘сайампи йа̄читва̄ бхесаджджам̣ чета̄петва̄’’ти а̄ха. ан̃н̃атха̄ ‘‘тена париккха̄рена бхесаджджам̣ чета̄петва̄ сайампи йа̄читва̄ парибхун̃джим̣сӯ’’ти имина̄ ануккамена па̄л̣и ваттабба̄ сийа̄.
падабха̄джане пана ‘‘сам̣йа̄чикена̄ти сайам̣ йа̄читва̄’’ти тассева падасса адхиппа̄йаматтам̣ вуттам̣. са̄ хи падабха̄джанадхаммата̄. ‘‘сан̇гхикам̣ ла̄бхам̣ парин̣ата’’нтиа̄дипада̄нам̣ бха̄джане пана са̄ па̄кат̣а̄. ан̃н̃атха̄ сам̣йа̄чикападена ко ан̃н̃о атирекаттхо сан̇гахито сийа̄, со на диссатӣти тадева падам̣ ниппайоджанам̣, идан̃ча сиккха̄падам̣ пуримена нинна̄на̄каран̣ам̣ сийа̄. аттано хи сантакам̣ йатха̄ка̄мам̣ каран̣ӣйанти. еттха ча сан̇гхасса йа̄чана̄йа васена екато хутва̄ йа̄чана̄йа ладдхам̣ сам̣йа̄чиканти ведитаббам̣. ан̃н̃атха̄ ито парена сам̣йа̄чика-саддена идам̣ ниббисесам̣ а̄паджджатӣти ‘‘пуггаликена сам̣йа̄чикена̄’’ти идан̃ча сиккха̄падам̣ висум̣ на ваттаббам̣ сийа̄ идхева тена а̄паджджитабба̄паттийа̄ сан̇гахитатта̄, на ча сан̇гахита̄ а̄паттидвайабха̄вато. миссетва̄ чета̄питатта̄ хи екамева а̄паттӣти че? на, сам̣йа̄чикападасса ниппайоджанабха̄ваппасан̇гато, евам̣ сан̇гхикамаха̄джаникапуггалика̄ни мисситва̄ чета̄пане ека̄паттибха̄ваппасан̇гато ча.
саттаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. ат̣т̣хаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
769. ган̣асса̄ти а̄бхидхаммика̄диган̣асса, ӯначатуваггасса ча.
ат̣т̣хаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. наваманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
774. сан̃н̃а̄чикена̄ти ган̣айа̄чана̄йа ладдхенева, на ан̃н̃ена.
наваманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. дасаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
779. дасаме пана ‘‘йа̄ пана бхиккхунӣ ан̃н̃адаттхикена париккха̄рена ан̃н̃уддисикена пуггаликена ан̃н̃ам̣ чета̄пеййа, ниссаггийам̣ па̄читтийа’’нти евам̣видхена бхавитаббам̣, ‘‘пуггаликена сам̣йа̄чикена̄’’ти имина̄ ека̄дасамена бхавитаббам̣ сийа̄ йатха̄ккамена самбхавато. ка̄мамева четам̣ ат̣т̣хуппаттийа̄ абха̄вато на вуттам̣, аттхато пана гахетаббамева. еттха пана сан̇гхаган̣апуггала̄нам̣ пава̄ритат̣т̣ха̄не, пуггалассева н̃а̄такат̣т̣ха̄не ча ана̄паттичха̄йа̄ диссати, идам̣ саббам̣ амха̄кам̣ такка̄нуса̄равасенева вуттанти катва̄ на са̄рато дат̣т̣хаббам̣. вича̄ретва̄ йатха̄ ниччалака̄ран̣ам̣ дисва̄ йам̣ ва̄ винайаккамаковида̄ ануджа̄нанти, там̣ тадева гахетаббам̣. пора̄н̣аган̣т̣хипаде пана ‘‘а̄пада̄супи ан̃н̃ам̣ гарубхан̣д̣амева чета̄петаббам̣, итарам̣ на ват̣т̣ати, бхиккхусса пана ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣.
дасаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
11. ека̄дасаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
784. ‘‘дутийаваггасса пат̣хаме’’ти аватва̄ ‘‘ека̄дасаме’’ти идха вуттам̣. касма̄? бхиккхунивибхан̇ге тим̣сакакан̣д̣ам̣ патва̄ ваггаккамасса авуттатта̄. йасма̄ пава̄ритат̣т̣ха̄не вин̃н̃атти на̄ма на пат̣иседхетабба̄, тасма̄ бхагава̄ ан̃н̃а̄тикааппава̄ритат̣т̣ха̄не дхамманимантанавасена вадеййа ‘‘йенаттхо’’ти вутта̄йа ‘‘чатуккам̣сапарамам̣ вин̃н̃а̄петабба’’нти париччхедам̣ дассетӣти ведитаббам̣. ан̃н̃атха̄ ‘‘нида̄нена сиккха̄падам̣ на самети, сиккха̄падена ча ана̄паттива̄ро’’ти ча ‘‘акатавин̃н̃аттийа̄ чатуккам̣сапарамам̣ вин̃н̃а̄петабба’’нти ча анит̣т̣хам̣ а̄паджджати, тасма̄ ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ чета̄петаббанти т̣хапетва̄ сахадхаммике ча н̃а̄такапава̄рите ча ан̃н̃ена кисмин̃чидева гун̣ена, паритут̣т̣хена ча вадеййа ‘‘йенаттхо’’ти вуттасса ‘‘вин̃н̃а̄петабба’’нти вуттанайена аттхо дат̣т̣хаббо. пора̄н̣аган̣т̣хипаде пана ‘‘идам̣ париччхиннапава̄ран̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. ана̄патти н̃а̄така̄нам̣ пава̄рита̄нанти пана саббаппака̄рена паваттам̣ ниччапава̄ран̣ам̣ сандха̄йа вуттам̣. ниччапава̄ран̣а̄ на̄ма йада̄ йенаттхо, тада̄ там̣ вадеййа̄тха̄ти евам̣ паватта̄. ‘ханда сӣтапа̄вуран̣а’нти дента̄нам̣ пана атирекачатуккам̣сампи гахетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. айамева найо дасамепӣти.
ека̄дасаманиссаггийапа̄читтийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
бхиккхунӣвибхан̇ге тим̣сакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ниссаггийакан̣д̣аван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
4. па̄читтийакан̣д̣аван̣н̣ана̄
1. ласун̣авагго
1. пат̣хамаласун̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄
793-7. ахам̣ ласун̣ена̄ти еттха ‘‘пава̄ремӣ’’ти па̄т̣хасесо. бадараса̄л̣авам̣ кира бадарапхала̄ни суккха̄петва̄ чун̣н̣етва̄ каттабба̄ кха̄данӣйавикати.
пат̣хамаласун̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. дутийасиккха̄падаван̣н̣ана̄
800. сам̣хара̄пеййа̄ти ‘‘сам̣харати ва̄ сам̣хара̄пети ва̄’’ти падабха̄джанам̣ ведитаббам̣. кин̃ча̄пи еттха а̄паттибхедо на дассито, татха̄пи кхурасан̣д̣а̄сакаттариа̄дипарийесанагхам̣сана̄дӣсу пуббапайогесу дуккат̣ам̣ йуджджати, йатха̄ четтха, евам̣ талагха̄така̄димхи ча а̄паттибхедо па̄л̣ийам̣ на вутто. йатха̄самбхавам̣ пана пуббапайогесу дуккат̣ам̣ самбхавати. евам̣ бхиккхусса еттха ча ласун̣е ча дуккат̣ам̣. идам̣ кирийа̄кирийанти пора̄н̣а̄. таттха ‘‘кирийа̄кирийа’’нти на вуттам̣.
дутийасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
802-6. татийачатуттхасиккха̄падам̣ утта̄наттхамева.
5. пан̃чамасиккха̄падаван̣н̣ана̄
812. пан̃чаме удакасуддхипаччайе сатипи пхассаса̄дийане йатха̄вуттапариччхеде ана̄патти. таттха двиннам̣ пабба̄нанти ‘‘двиннам̣ ан̇гула̄нам̣ сахапавесане екекаан̇гуласса екекам̣ паббам̣ катва̄ две пабба̄, екан̇гулаппавесане двиннам̣ пабба̄нам̣ упари на ват̣т̣атӣти ведитаббам̣. маха̄паччарийампи айамева найо дассито’’ти ликхитам̣.
пан̃чамасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
815. чхат̣т̣хасиккха̄падам̣ утта̄наттхамева.
7. саттамасиккха̄падаван̣н̣ана̄
820-822. ‘‘нагарам̣ атихарантӣ’’ти па̄т̣хо. ‘‘нагарадва̄ре атихарантӣ’’ти каттхачи, таттха два̄рена̄ти аттхо. айамева ва̄ па̄т̣хо. там̣ пубба̄паравируддханти ‘‘пунапи вутта’’нти вуттам̣ ва̄дам̣ сандха̄йа, на тато пуббе таттха вуттам̣ ва̄дам̣. еттха ‘‘ма̄тарампи вин̃н̃а̄петва̄ти вачанена вируджджхатӣ’’ти ликхитам̣, там̣ дулликхитам̣, на хи тена виродхам̣ сандха̄йа идам̣ вуттанти. каран̣е че па̄читтийам̣, ка̄ра̄панепи па̄читтийенева бхавитаббам̣. атха ка̄ра̄пане дуккат̣ам̣, каран̣епи дуккат̣енева бхавитаббам̣. на хи каран̣е ва̄ ка̄ра̄пане ва̄ висесо аттхи а̄паджджане сатӣти адхиппа̄йо.
823. сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣атӣти аппат̣иккхипитва̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти ваттум̣ ват̣т̣атӣти адхиппа̄йо. на хи пат̣иггахетум̣ ват̣т̣ати. ана̄ма̄сатта̄ ‘‘а̄макадхан̃н̃ам̣ пана н̃а̄такапава̄ритат̣т̣ха̄непи на ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. ануган̣т̣хипаде пана ‘‘каппийена ладдхам̣ дхан̃н̃ам̣ бхаджджитва̄ бхун̃джантийа̄ дуккат̣ам̣. апаран̣н̣епи есева найо’’ти ча ‘‘ана̄патти а̄ба̄дхапаччайа̄ти вачанато сатта дхан̃н̃а̄нипи ана̄ма̄са̄нӣти сиддхам̣, тенева хет̣т̣ха̄ ат̣т̣хакатха̄йам̣ дуккат̣аваттхумхи сатта дхан̃н̃а̄нипи гахита̄ни ана̄ма̄са̄нӣ’’ти ча вутта̄ни. а̄ма̄са̄ни каппийаваттхӯни ча йади бхавеййум̣, йатха̄ н̃а̄такапава̄рите сандха̄йа ‘‘апаран̣н̣ам̣ вин̃н̃а̄петӣ’’ти ависесена вуттам̣, евам̣ ‘‘ана̄патти н̃а̄така̄нам̣ пава̄рита̄нам̣ ан̃н̃асса аттха̄йа вин̃н̃а̄пети, умматтика̄йа а̄дикаммика̄йа̄’’ти ваттаббам̣. йасма̄ дуккат̣аваттхутта̄ ча ана̄ма̄сатта̄ ча ма̄тарампи саттавидхам̣ дхан̃н̃ам̣ вин̃н̃а̄петум̣ на ват̣т̣ати, тасма̄ тадаттхадӣпанаттхам̣ саттавидхам̣ дхан̃н̃ам̣ сандха̄йа ‘‘ана̄патти а̄ба̄дхапаччайа̄’’ти вуттам̣, йатха̄ бхиккхунийа̄ а̄ба̄дхапаччайа̄ ват̣т̣ати, татха̄ бхиккхусса̄пӣти ча. йатха̄ ва̄ пана бхиккхунийа̄ бхаджджана̄дӣни ка̄ра̄петум̣ на ват̣т̣ати, евам̣ бхиккхусса̄пи. вуттампи четам̣ андхакат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘ан̃н̃атаро ба̄лабхиккху каппийам̣ аджа̄нанто етадавоча ‘а̄макадхан̃н̃ам̣ сампат̣иччхитум̣ бхиккхӯнам̣ на ват̣т̣ати. етам̣ дхан̃н̃ам̣ бхаджджитва̄ кот̣т̣етва̄ пачитва̄ йа̄гукхаджджакам̣ бхаттан̃ча детха̄’ти, а̄н̣а̄пакассева бхиккхусса а̄патти, саббесам̣ ана̄паттӣ’’ти. тасма̄ ‘‘сан̇гхава̄рика̄нам̣ дхан̃н̃ам̣ кот̣т̣етха̄’’ти а̄ра̄мика̄нам̣ ваттун̃ча на ват̣т̣ати. ‘‘дивасам̣ париббайам̣ ган̣хатха, тан̣д̣уле сампа̄детха, твам̣ еттаке ган̣ха, твам̣ еттаке’’ти евама̄дӣни пана ваттум̣ ват̣т̣атӣти ча. йам̣ пана ‘‘авин̃н̃аттийа̄ лаббхама̄нам̣ пана навакамматтха̄йа сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣, тампи хет̣т̣ха̄ ‘‘имам̣ тал̣а̄кам̣ кхеттам̣ ваттхум̣ виха̄расса дема̄’ти вутте ‘сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣ найам̣ сандха̄йа вуттатта̄ сувуттамева. ‘‘навакамматтха̄йа дхан̃н̃ам̣ дема̄’’ти вутте ‘‘са̄дхӯ’’ти ваттаббам̣. йам̣ пана хет̣т̣ха̄ ‘‘таттха ниссаггийаваттхум̣ аттано ва̄ сан̇гхаган̣апуггалачетийа̄нам̣ ва̄ аттха̄йа сампат̣иччхитум̣ на ват̣т̣ати…пе… дуккат̣аваттхум̣ саббесампи аттха̄йа сампат̣иччхато дуккат̣амева̄’’ти вуттам̣, тампи сувуттамева. касма̄? ‘‘четийасса аттха̄йа дхан̃н̃ам̣ да̄тука̄момхи, тумхе бханте тадаттха̄йа сампат̣иччхатха̄’’ти вутте пат̣иггахетум̣ акаппийатта̄. ‘‘идам̣ пана та̄дисам̣ на хотӣ’’ти ча вуттам̣. саббопа̄йам̣ упатиссаттхерава̄до кира. дхаммасириттхеро паневама̄ха ‘‘пуббепи навакамматтха̄йа пат̣иггахо на ва̄рито, сан̇гхассаттха̄йа пат̣иггахитампи пат̣игга̄хакассева акаппийа’’нти.
саттамасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. ат̣т̣хамасиккха̄падаван̣н̣ана̄
824. пора̄н̣а̄ ‘‘ниббит̣т̣хара̄джабхат̣о’’ти пат̣ханти. тассаттхо ва̄ритабхаттаветано ра̄джабхат̣оти. ‘‘тан̃н̃ева бхат̣апатханти там̣йева бхаттаветана’’нти аттхам̣ ваданти. уммуканти ала̄там̣.
826. еттха чхад̣д̣итам̣ кирийа̄. анолоканам̣ акирийа̄.
ат̣т̣хамасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
9. навамасиккха̄падаван̣н̣ана̄
832. ‘‘са̄мике апалокетва̄ чхад̣д̣етӣ’’ти каттхачи поттхаке наттхи, каттхачи аттхи, аттхибха̄вова сеййо кирийа̄кирийатта̄ сиккха̄падасса. идха кхеттапа̄лака̄, а̄ра̄ма̄дигопака̄ ча са̄мика̄ ева. ‘‘сан̇гхасса кхетте, а̄ра̄ме ча таттха качаварам̣ на чхад̣д̣етаббанти катика̄ че наттхи, бхиккхусса чхад̣д̣етум̣ ват̣т̣ати сан̇гхапарийа̄паннатта̄, на бхиккхунӣнам̣. та̄сампи бхиккхунисан̇гхасантаке вуттанайена ват̣т̣ати, на таттха бхиккхусса, евам̣ сантепи са̄руппавасенева ка̄табба’’нти вуттам̣.
навамасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
10. дасамасиккха̄падаван̣н̣ана̄
833. са̄дхукӣл̣итагӣтам̣ ва̄ти еттха па̄чин̣н̣агӣтампи сотум̣ на ват̣т̣ати. ‘‘гӣтупасан̃хитам̣ пана дхаммам̣ сотум̣ ват̣т̣атӣти дӣгханика̄йат̣т̣хакатха̄йам̣ вутта’’нти вуттам̣. пора̄н̣аган̣т̣хипаде пана ‘‘дхаммагӣтампи на ват̣т̣атӣ’’ти ватва̄ ‘‘буддхасса га̄йа̄ма ва̄дема̄ти вутте сампат̣иччхитум̣ на ват̣т̣ати, дуккат̣ам̣ хотӣ’’ти вуттам̣, ‘‘пӯджам̣ карома, джа̄такам̣ ва̄ ваттхум̣ ва̄ десема̄ти вутте ‘са̄дхӯ’ти сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти ча вуттам̣.
836. екапайого на̄ма екадиваса̄валоканам̣. тесам̣йева̄ти йесам̣ наччам̣ пассати. ‘‘бхиккхунӣ сайампи наччитум̣ ва̄ га̄йитум̣ ва̄ ва̄дитум̣ ва̄ на лабхатӣ’’тиа̄ди идха сиккха̄паде наттхи. касма̄? ел̣акаломасамут̣т̣ха̄натта̄. йади евам̣ касма̄ вуттанти че? сутта̄нуломамаха̄падесато. йади начча̄дӣни пасситум̣ ва̄ сотум̣ ва̄ на лабхати, пагева аттана̄ ка̄тунти найато лаббхама̄натта̄ вуттам̣. итаратха̄ маха̄падеса̄ нираттхака̄ сийум̣. еваман̃н̃аттха̄пи найо нетаббо. ‘‘самут̣т̣ха̄нампи идха вуттамева аггахетва̄ чхасамут̣т̣ха̄навасена гахетабба’’нти ликхитам̣. там̣ ‘‘ан̃н̃е начча, га̄йа, ва̄дехӣ’’ти ваттум̣ на лаббхатӣтиа̄дивачӣкаммам̣ сандха̄йа ликхитан̃че, там̣ суликхитам̣ ел̣акаломасамут̣т̣ха̄не ва̄ча̄йа абха̄вато. ‘‘сайампи наччиту’’нтиа̄дика̄йакамман̃че сандха̄йа ликхитам̣, дулликхитам̣. ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нан̃хи екантато ка̄йакаммам̣ хоти, тасма̄ уддхат̣ам̣ аггахетва̄ а̄дисаддена сан̇гахитамева идха гахетаббанти. етам̣ ел̣акаломасамут̣т̣ха̄натта̄ти еттха ка̄ран̣авачане сутта̄нуломамаха̄падесатоти еттха пана уддхат̣ам̣ гахетаббам̣, евам̣ йатха̄ла̄бхавасена там̣ ликхитанти ведитаббам̣. ‘‘а̄хаччабха̄ситасиккха̄падавасена ел̣акаломасамут̣т̣ха̄на’’нти вуттанти упатиссаттхеро. ‘‘ел̣акаломасамут̣т̣ха̄нан̃че идам̣ сиккха̄падам̣, а̄н̣а̄пако муччеййа, на ча муччатӣ’’ти вуттам̣. там̣ ‘‘касма̄’’ти вутте ‘‘саббаат̣т̣хакатха̄су вутта’’нти ат̣т̣хакатха̄чарийо а̄ха̄ти дхаммасириттхеро.
837. а̄ра̄ме т̣хатва̄ти на кевалам̣ т̣хатва̄, тато гантва̄ пана саббирийа̄патхехипи лабхати. ‘‘а̄ра̄ме т̣хита̄ти пана а̄ра̄мапарийа̄панна̄ти аттхо, итаратха̄ нисинна̄пи на лабхеййа̄’’ти ликхитам̣, там̣ суликхитамева.
дасамасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ласун̣аваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. андхака̄раваггаван̣н̣ана̄
1. пат̣хамасиккха̄падаван̣н̣ана̄
839. ‘‘дива̄пи андхака̄рам̣ аттхи, таппат̣иседханаттхам̣ ‘раттандхака̄ре’ти вутта’’нти ваданти пора̄н̣а̄. сантит̣т̣хеййа̄ти еттха т̣ха̄на̄падесена чатуббидхопи ирийа̄патхо сан̇гахито, тасма̄ пурисасса хаттхапа̄се тена саддхим̣ чан̇камана̄дим̣ каронтийа̄ па̄читтийамева. ‘‘саллапеййа ва̄’’ти кевалам̣ нида̄навасена вуттам̣ висеса̄бха̄вато. ‘‘саллапеййава̄ти пурисасса хаттхапа̄се т̣хита̄ саллапати, а̄патти па̄читтийасса̄’’ти хи вуттам̣, там̣ на йуттанти еке. касма̄? йасма̄ тасса пурисасса хаттхапа̄се т̣хитенева екам̣ па̄читтийам̣. саллапаненапи апарампи екам̣ а̄паджджатӣти на̄паджджати, катхам̣ пан̃н̃а̄йатӣти? ан̇гавасена. имасса хи раттандхака̄рата̄, пурисасса хаттхапа̄се т̣ха̄нам̣ ва̄ саллапанам̣ ва̄, саха̄йа̄бха̄во, рахопеккхата̄ти има̄ни чатта̄ри ан̇га̄ни вутта̄ни. таттха йади т̣ха̄напаччайа̄ ека̄ а̄патти висум̣ сийа̄, тасса̄ чатта̄ри ан̇га̄ни сийум̣. йади саллапанапаччайа̄ ека̄, тасса̄пи пан̃ча ан̇га̄ни сийум̣. тасма̄ ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘чатта̄ри ва̄ пан̃ча ва̄ ан̇га̄нӣ’’ти ваттаббам̣ сийа̄, на ча вуттам̣, тасма̄ саллапанапаччайа̄ висум̣ наттхӣти. аттхийева, ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄вачанан̃ча тадаттхамева̄ти еке. катхам̣? сахуппаттито двиннам̣ а̄паттӣнам̣. ким̣ вуттам̣ хоти? саллапане сати т̣ха̄напаччайа̄ а̄паджджитаббам̣ чатуран̇гикам̣, саллапанапаччайа̄ а̄паджджитаббам̣ чатуран̇гиканти две па̄читтийа̄ни сахуппанна̄ни екато а̄паджджантӣти. идам̣ айуттам̣ па̄л̣ивиродхато. па̄л̣ийан̃хи ‘‘саллапеййа ва̄ти пурисасса хаттхапа̄се т̣хита̄ саллапати, а̄патти па̄читтийасса̄’’ти вуттам̣. йади две сийум̣, ‘‘а̄патти двиннам̣ па̄читтийа̄на’’нти на ваттаббата̄ сийа̄ти. айам̣ найо дутийа̄дӣсупи йатха̄йогам̣ ведитаббо. еттха дутийена̄пи саддхим̣ йади бхиккхунийа̄ рахопеккхата̄ аттхи, со че пурисо, на дутийо, пурисаган̣ана̄йа а̄паттийо. атха дутийа̄ бхиккхунӣ хоти, тасса̄ ча тена пурисена саддхим̣ рахопеккхата̄ аттхи, са̄ ча бхиккхунӣ на дутийа̄ хоти. убхиннампи а̄паджджатӣти еке, вича̄ретва̄ пана гахетаббам̣. пора̄н̣аган̣т̣хипаде пана вуттам̣ ‘‘хаттхапа̄се т̣ха̄нена дуккат̣а’’нти, там̣ па̄л̣ийа̄ вируджджхати. ‘‘пурисасса хаттхапа̄се тит̣т̣хати, а̄патти па̄читтийасса̄’’ти хи па̄л̣и, ким̣бахуна̄. чатуттхасиккха̄паде ма̄тика̄т̣т̣хакатха̄йам̣ (кан̇кха̄. ат̣т̣ха. дутийикауййоджанасиккха̄падаван̣н̣ана̄) ‘‘сантит̣т̣хана̄дӣсу тӣн̣и па̄читтийа̄нӣ’’тиа̄дивачанато ваттхуган̣ана̄йа а̄патти ведитабба̄. ‘‘ан̇га̄ни четтха чатта̄ри пан̃ча ва̄’’ти ваттаббанти саннит̣т̣ха̄нам̣.
пат̣хамасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2-3-4. дутийататийачатуттхасиккха̄падаван̣н̣ана̄
842-6. дутийататийачатуттха̄ни утта̄на̄ни. саббаттха ‘‘саллапатӣти йам̣ кин̃чи тираччха̄накатхам̣ катхетӣ’’ти пора̄н̣аган̣т̣хипаде вуттам̣.
852. чатуттхе пана̄йам̣ висесо – ‘‘екенека̄’’ти пат̣хамам̣ вуттатта̄ дутийикам̣ ва̄ бхиккхунӣнам̣ уййоджеййа, па̄читтийам̣ на самбхаватӣти че? самбхавати. касма̄? сантит̣т̣хана̄диттайаматта̄пеккхатта̄, тасса вачанасса̄пи ва̄ ан̃н̃а̄йапи рахопеккханасса̄дасамбхаве сати убхиннам̣ екаттхасамбхавато ча са̄дхитаметам̣. ‘‘хаттхапа̄сам̣ виджахитва̄ сантит̣т̣хати ва̄ саллапати ва̄’’ти еттакамева вуттам̣. касма̄ ‘‘никан̣н̣икам̣ ва̄ джаппетӣ’’ти на вуттам̣? хаттхапа̄са̄тиккаме асамбхавато. тасса татийасса падасса паччхиннатта̄ самбхавантампи ‘‘дутийикам̣ ва̄ уййоджетӣ’’ти на вуттам̣, тасма̄ аттхато хаттхапа̄сам̣ виджахитва̄ сантит̣т̣хати ва̄ саллапати ва̄ дутийикам̣ ва̄ уййоджети, а̄патти дуккат̣асса̄ти вуттам̣ хоти. еса найо йаккхена ва̄тиа̄дӣсупи. таттха ‘‘хаттхапа̄се’’ти ва̄ ‘‘хаттхапа̄сам̣ виджахитва̄’’ти ва̄ на вуттам̣ убхайаттха дуккат̣атта̄. ана̄паттива̄репи асамбхавато ‘‘никан̣н̣икам̣ ва̄ джаппетӣ’’ти на вуттанти че? самбхавати сати каран̣ӣйе никан̣н̣икам̣ ва̄ джаппетӣти самбхавато. атха касма̄ евам̣ на вуттанти че? анаваджджакатха̄йам̣ никан̣н̣икаджаппане пайоджана̄бха̄ва̄, дхаммакатха̄йампи уда̄йим̣ а̄раббха пат̣исиддхатта̄ ча.
дутийататийачатуттхасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
5. пан̃чамасиккха̄падаван̣н̣ана̄
856. ‘‘кулам̣ на̄ма чатта̄ри кула̄нӣ’’ти вуттатта̄ титтхийа̄ра̄ме каппати тасса кулавоха̄ра̄бха̄ватоти еке. титтхийа̄нам̣ кхаттийа̄дипарийа̄паннатта̄ на каппатӣти еке. тасса каппийабхӯмитта̄ на йуттанти че? на, йатха̄вуттакхаттийа̄дӣнам̣ самбхавато. татха̄пи гочаракулам̣ идха̄дхиппетам̣. ‘‘упача̄ро два̄дасахаттхо’’ти ликхитам̣.
пан̃чамасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
6. чхат̣т̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄
860. ‘‘нисӣдантийа̄ ека̄, нипаджджантийа̄ ека̄’’ти аватва̄ ‘‘нисӣдитва̄ гаччхантийа̄’’тиа̄ди на ваттаббам̣. на хи гаманапаччайа̄ еса̄ а̄паттӣти? на, парийоса̄на̄дхиппа̄йавасена вуттатта̄. ‘‘нисӣдитва̄ нипаджджантийа̄ две’’ти вачаненапи гаманам̣ идха на̄дхиппетанти дасситам̣ хоти, татха̄ ‘‘нипаджджитва̄ нисӣдантийа̄ две’’типи ваттаббам̣. йади евам̣ ‘‘тасмим̣ абхинипаджджати, а̄патти двиннам̣ па̄читтийа̄на’’нти касма̄ на вуттанти че? анисӣдитва̄пи нипаджджанасамбхавато. нипаджджанаттха̄йа нисӣдитва̄ нипаджджантийа̄ нипаджджанакапайогатта̄ ека̄ а̄паттӣти кечи.
чхат̣т̣хасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
7. саттамасиккха̄падаван̣н̣ана̄
867. ана̄паттива̄ре ‘‘дхувапан̃н̃атте’’ти на вуттам̣ ‘‘сантхаритва̄ ва̄ сантхара̄петва̄ ва̄’’ти вуттатта̄. идха чхат̣т̣хе вуттанайена пакатийа̄ пан̃н̃атте абхинисӣдати ва̄ абхинипаджджати ва̄, па̄читтийамева. ан̃н̃аттха дхувапан̃н̃аттам̣. идха вуттанайена сантхаритва̄ ва̄ сантхара̄петва̄ ва̄ абхинисӣдати ва̄ абхинипаджджати ва̄, па̄читтийамева. убхайаттха̄пи пан̃чаме вуттанайена ана̄пуччха̄ паккамеййа, па̄читтийамева, ана̄паттива̄ре ма̄тика̄йам̣ вуттака̄лато ан̃н̃ака̄ласса апара̄мат̣т̣хатта̄ти но таккоти а̄чарийо. апича аттха̄паттика̄ле а̄паджджати, но вика̄летиа̄диттике, аттха̄патти раттим̣ а̄паджджати, но дива̄тиа̄диттике ча ат̣т̣хакатха̄йам̣ идха пан̃чамачхат̣т̣хасаттамасиккха̄падехи сан̇гахита̄паттӣнам̣ апара̄мат̣т̣хатта̄ йатха̄самбхавам̣ тивидхака̄ле тивидхаметам̣ йоджетва̄ дассетум̣ ват̣т̣ати ева маха̄падесанайа̄нуломато.
саттамасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
8. ат̣т̣хамасиккха̄падаван̣н̣ана̄
869. ат̣т̣хаме бхиккхусса дуккат̣ам̣ самбхавати.