8. аччекачӣварасиккха̄падаван̣н̣ана̄

646. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, аччекачӣварам̣ пат̣иггахетва̄ никкхипиту’’нти, ‘‘йа̄ва пава̄ран̣а̄ пава̄рита̄’’ти ча йам̣ вуттам̣, те пана бхиккхӯ тасса вачанасса аттхам̣ миччха̄ гахетва̄ аччекачӣварам̣ никкхипанта̄ чӣварака̄ласамайам̣ атикка̄месум̣. кимидам̣ вибхаттам̣, уда̄ху авибхаттанти? вибхаттам̣, пуггаликам̣ ва̄. тенева парато ‘‘амха̄кам̣, а̄вусо, аччекачӣвара̄нӣ’’ти вуттам̣, авибхаттам̣ пана сан̇гхикатта̄ на кассачи ниссаггийам̣ кароти.

апича ‘‘аччекачӣварам̣ пат̣иггахетва̄ никкхипиту’’нти имина̄ са̄ман̃н̃авачанена вассӯпана̄йикадивасато пат̣т̣ха̄йа, пит̣т̣хисамайато пат̣т̣ха̄йа ва̄ йа̄ва пава̄ран̣а̄ никкхипитум̣ ват̣т̣ати ева сан̇гхикатта̄, пуггаликампи ‘‘вассам̣вуттхака̄ле ган̣хатха̄’’ти диннатта̄. та̄дисан̃хи йа̄ва вассам̣вуттхо хоти, та̄ва на тассева, да̄йакасса сантакам̣ хоти, татха̄ ито татийавассе, чатуттхавассе ва̄ ‘‘пава̄ран̣а̄йа ган̣хатха̄’’тиа̄дина̄ диннампи никкхипитва̄ йатха̄да̄намева гахетаббам̣. айаматтхо ат̣т̣хакатха̄йам̣ (па̄ра̄. ат̣т̣ха. 2.646-9 а̄дайо) па̄кат̣о. та̄ни чӣварака̄ласамайа̄тиккаме на ниссаггийа̄нӣти че? на, уддисса диннатта̄. йасма̄ айам̣ самайо ‘‘ка̄лепи а̄дисса динна’’нти еттха ‘‘ка̄ло’’ти а̄гато, ган̣абходжанасиккха̄пада̄дӣсу ‘‘самайо’’твева а̄гато, тасма̄ идха тесам̣ екаттхата̄дассанаттхам̣ екато ‘‘чӣварака̄ласамайо’’ти вуттанти ведитаббам̣. ма̄тика̄йам̣ панеттха та̄дисам̣ чӣварам̣ аттано сантакабха̄вам̣ упагатам̣ пуггаликам̣ сандха̄йа вуттам̣, тенева̄ха ‘‘бхиккхуно панева аччекачӣварам̣ уппаджджеййа̄’’ти. аттано кут̣ийа̄ вассам̣вуттхасса бхиккхуно хи да̄тум̣ алабханто антовассе ева да̄накиччам̣ паринит̣т̣ха̄петва̄ гаччхати, татха̄ сан̇гхасса. тасма̄ идам̣ аччекачӣварам̣ аттхи уппаннака̄лато пат̣т̣ха̄йа сан̇гхасса ва̄ пуггаласса ва̄ сантакабха̄вам̣ упагаччхантам̣, йам̣ на васса̄ва̄сикабха̄вена диннам̣, аттхи уппаннака̄лато пат̣т̣ха̄йа анупагантва̄ вассам̣вуттхака̄лейева пуггаласса ва̄ сан̇гхасса ва̄ упагаччхантам̣, йам̣ васса̄ва̄сикабха̄вена уппаджджитва̄ самайе диннам̣, аттхи самайе диннампи пуггаласса сантакабха̄вам̣ анупагаччхантам̣, сан̇гхасантакабха̄вам̣ ва̄ да̄йакасантакабха̄вам̣ ва̄ упагаччхантам̣, ӣдисам̣ сандха̄йа ‘‘сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ никкхипитабба’’нти вуттам̣. идам̣ атирекасам̣ваччхарампи никкхипитум̣ лабхати аттано сантакабха̄вам̣ анупагататта̄, тасма̄ ‘‘даса̄ха̄на̄гата’’нти ито ан̃н̃ам̣ сандха̄йа вуттанти сиддхаметанти. даса̄хато пуретарам̣ лабхитва̄ йа̄ва пава̄ран̣а̄ никкхипитум̣ на лабхати, тасма̄ сакабха̄вӯпагатамева адхит̣т̣ха̄таббам̣, там̣йева сандха̄йа ‘‘даса̄ха̄на̄гата’’нти вуттам̣, йато ‘‘антосамайе адхит̣т̣хети, викаппетӣ’’ти ана̄паттива̄ре вуттам̣. сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ никкхипитаббакам̣ пана парасса да̄таббата̄йа сакабха̄вам̣ анупагатам̣, на хи там̣ сандха̄йа ‘‘адхит̣т̣хети, викаппетӣ’’ти сакка̄ ваттум̣, на ча там̣ имасмим̣ аттхе ниссаггийам̣ хоти сан̇гхасса ниссаггийа̄бха̄вато, ат̣т̣хакатха̄йампи айаматтхо сут̣т̣ху па̄кат̣ова. катамам̣ сан̃н̃а̄н̣ам̣ катва̄ никкхипитаббанти че? парасантакам̣ чӣварам̣ сан̇гхикамева хоти, тато ‘‘саллаккхетва̄ сукхам̣ да̄тум̣ бхависсатӣ’’ти имина̄ хи парасса сантакабха̄во дассито.

‘‘тато парам̣ екадивасампи париха̄ро наттхӣти даса̄хапарамато уддхам̣ анупагататта̄’’ти ликхитам̣, ито самайато уддхамева даса̄хасса анупагататта̄ самайато парам̣ даса̄хам̣ на лабхатӣти кирасса адхиппа̄йо. ‘‘етам̣ париха̄рам̣ лабхатийева̄’’ти еттха ‘‘ека̄дасамам̣ арун̣ам̣ чӣварама̄се ут̣т̣хетӣ’’ти ка̄ран̣ам̣ ликхитам̣. ануган̣т̣хипаде пана ‘‘анадхит̣т̣хахитва̄ ека̄дасадивасе никкхипитум̣ лабхатӣ’ти ваданто бхагава̄ итарампи аначчекачӣвара̄дим̣ ануджа̄на̄ти, аччекачӣварамукхена̄ти апаре’’ти вуттам̣. еттха катарам̣ субха̄ситам̣? убхайампӣти еке. катхам̣? пат̣хамам̣ ‘‘аччекачӣварасса анаттхате катхине дасадиваса̄дхико ма̄со, аттхате катхине дасадиваса̄дхика̄ пан̃чама̄са̄’’ти имина̄ самети, ануган̣т̣хипадаладдхийа̄ хи еттха ‘‘ека̄дасадиваса̄дхико’’ти ваттаббатам̣ а̄паджджати, дутийам̣ ‘‘даса̄ха̄на̄гатанти…пе… даса̄хена асампатта̄ти аттхо’’ти имина̄ самети. имасса найасса васена ‘‘пан̃чамито пат̣т̣ха̄йа уппаннасса чӣварасса нидха̄нака̄ло дассито хотӣ’’ти па̄т̣хо йуджджати. татха̄ ган̣т̣хипадаладдхийа̄ ‘‘нава̄ха̄на̄гатам̣ каттикатема̄сикапун̣н̣ама’’нти ваттаббатам̣ а̄паджджати, тасса васена ‘‘ка̄ман̃чеса даса̄хапарамам̣ атирекачӣварам̣ дха̄ретаббанти имина̄ва сиддхо, ат̣т̣хуппаттивасена пана апуббам̣ вийа аттхам̣ дассетва̄ сиккха̄падам̣ т̣хапита’’нти айам̣ па̄т̣хо йуджджати. ко панеттха са̄роти? йо паччха̄ вутто, сова са̄ро. тенева ат̣т̣хакатха̄чарийена ‘‘пан̃чамито пат̣т̣ха̄йа̄’’ти вуттам̣. пора̄н̣аган̣т̣хипадехи ат̣т̣хакатха̄йа ча саддхим̣ сам̣санданато, ‘‘даса̄ха̄на̄гата’’нти па̄л̣ийа̄ сам̣санданато ча еттха ган̣т̣хипадаладдхипи па̄л̣ийа̄ самети.

катхам̣? йасма̄ пава̄ран̣а̄дивасе арун̣уггамане бхиккху вассам̣вуттхо хоти, тасма̄ имина̄ дасамена ахена саддхим̣ чхат̣т̣хито пат̣т̣ха̄йа навадиваса̄ даса аха̄нӣти даса̄хам̣, тена даса̄хена, сахайогаттхе каран̣авачанам̣. каттикатема̄сикапун̣н̣ама̄ чӣварасамайам̣ асампатта̄ти катва̄ ‘‘ана̄гата̄’’ти вуччати. йатха̄ апаракаттикапун̣н̣ама̄йа вассикаса̄т̣икам̣ паччуддхаритва̄ викаппенто ‘‘ча̄тума̄сам̣ адхит̣т̣ха̄тум̣ тато парам̣ викаппету’’нти вуччати, евам̣сампадамиданти. еттха вуччатӣти че? на, имасса ниппайоджанабха̄ваппасан̇гато. аччекачӣварапат̣иггахан̣ака̄лам̣ нийамитанти че? на, ‘‘чхат̣т̣хито пат̣т̣ха̄йа уппанначӣварам̣ аччекамева на хоти. пат̣хамакатхинена сиддхатта̄’’ти пора̄н̣ат̣т̣хакатха̄ган̣т̣хипадесу вуттатта̄ тато упари ‘‘аччекачӣвара’’нти вуччати, пат̣игган̣хантасса а̄паттисан̇гахо ча. на ча са̄ а̄патти па̄л̣ийа̄, ат̣т̣хакатха̄йа, йуттито ва̄ самбхавати. ат̣т̣хуппаттиматтавасена вуттанти че? на, даса̄ха̄дхиччака̄рика̄ ат̣т̣хуппаттипа̄йам̣ на диссати. ‘‘бхиккхӯ аччекачӣварам̣ пат̣иггахетва̄ чӣварака̄ласамайам̣ атикка̄ментӣ’’ти еттха еттика̄ ева хи ат̣т̣хуппатти. татха̄ хи парива̄ре (пари. 47-53) ‘‘кисмим̣ ваттхусми’’нти а̄рабхитва̄ еттакамева вуттанти ведитаббам̣. аччекачӣварам̣ чӣварака̄лам̣ на̄тикка̄метаббам̣, итарам̣ атикка̄метаббанти дассанаттхам̣ идам̣ пан̃н̃аттанти че? на, аччекачӣварассева апара̄дхадассанато, висесака̄ран̣а̄бха̄ва̄, ‘‘ка̄ман̃чеса даса̄хапарамам̣ атирекачӣварам̣ дха̄ретаббанти имина̄ва сиддхо’’тиа̄дивачанавиродхато ча йатха̄вуттавачана̄самбхавато ча.

катхам̣? даса̄хена саха каттикапун̣н̣ама̄ ‘‘ана̄гата̄’’ти хи вутте даса̄хато ан̃н̃а̄ са̄ пун̣н̣ама̄ти а̄паджджати. анан̃н̃а̄ че, саха-саддо на самбхавати, на хи аттана̄ва аттано його самбхавати, ана̄гата-саддо ча на самбхавати. а̄гата̄ сампатта̄ ева хи са̄ пун̣н̣ама̄. чӣварасамайасса анантаратта̄ екӣбха̄вам̣ ана̄гататта̄ ана̄гата̄йева̄ти че? на, татха̄пи ана̄гата-саддасса самбхавато, а̄гаманасамбхаве сатийева хи ана̄гата-саддо самбхавати, на хи нибба̄нам̣, пан̃н̃атти ва̄ ‘‘ана̄гата̄’’ти вуччати. нибба̄нам̣ вийа кхан̣аттайам̣, са̄ ча пун̣н̣ама̄ на када̄чи самайабха̄вам̣ па̄пун̣а̄тӣти айуттамева. ‘‘тато парам̣ викаппету’’нти пана вачанам̣ пит̣т̣хисамайам̣ гахетва̄ т̣хитатта̄ самбхавати. апича пава̄ран̣а̄йам̣ арун̣е ча ут̣т̣хите са̄ пун̣н̣ама̄ чӣварасамайам̣ ека̄ха̄на̄гата̄ ева̄паджджати пуббе сахайогапаттатта̄. евам̣ санте екӣбха̄вагата̄пи са̄ чӣварасамайам̣ ана̄гата̄ ева джа̄та̄ти саббада̄ на татха̄виггахакаран̣авачанаттхам̣ кочидева вачанато дӣпетӣти ведитаббам̣.

киматтхам̣ панеттха ‘‘дасадиваса̄дхико ма̄со’’тиа̄ди вуттанти? там̣ па̄рипӯрисамбхавато. пан̃чамийан̃хи пуре арун̣ам̣ уппаннааччекачӣварасса дасадиваса̄дхико ма̄сойева парипӯроти катва̄ татха̄ вуттам̣. апича тасса̄ пан̃чамийа̄ дивасабха̄гопи сампатта̄йа раттийа̄ ‘‘хиййо’’ти вуччати, пагева пуре арун̣ам̣, тенева̄ха ‘‘хиййо кхо, а̄вусо, амха̄ка’’нтиа̄ди. ‘‘евам̣ санте ‘чхат̣т̣хито пат̣т̣ха̄йа̄’ти вуттапат̣хамапа̄т̣хасса васена ‘аначчекачӣварампи паччуддхаритва̄ т̣хапитам̣ тичӣварампи етам̣ париха̄рам̣ лабхатийева̄’’’ти ча ‘‘дасадиваса̄дхико ма̄со’’тиа̄ди ча йам̣ ликхитам̣. там̣ на, ‘‘пан̃чамито пат̣т̣ха̄йа̄’’ти па̄т̣хе саджджитева етена парийа̄йена йатха̄вуттааттхасамбхавато, на та̄ни т̣ха̄на̄ни пуна саджджита̄ни. йатха̄т̣хитавасенева аджджхупеккхитабба̄нӣти но таккоти а̄чарийо. идам̣ сиккха̄падам̣ пун̣н̣ама̄йам̣ аниссаггийаттхамева̄ти упатиссаттхеро. ‘‘пава̄ран̣а̄ма̄сасса джун̣хапаккхапан̃чамито пат̣т̣ха̄йа̄’’ти па̄т̣хе саджджите етена парийа̄йена йатха̄вутто уппаннасса чӣварасса нидха̄нака̄ло дассито хоти, ‘‘аччекачӣваранти ачча̄йикачӣварам̣ вуччатӣ’’тиа̄ди па̄т̣хо. ‘‘чхат̣т̣хито пат̣т̣ха̄йа̄’’ти ча ‘‘ка̄ман̃чеса даса̄хапарама’’нтиа̄ди ча йам̣ ликхитам̣, там̣ на па̄т̣хо, тасма̄ ека̄дасадивасам̣ париха̄рам̣ лабхатӣти катва̄ а̄чарийена ‘‘пан̃чамито пат̣т̣ха̄йа̄’’ти ликха̄пито кира. ‘‘пава̄ран̣а̄ма̄сасса джун̣хапаккхачхат̣т̣хито пат̣т̣ха̄йа пана уппаннам̣ аначчекачӣварампи паччуддхаритва̄ т̣хапитам̣ тичӣварампи етам̣ париха̄рам̣ лабхатийева̄ти па̄т̣хо’’ти ча ‘‘аччекачӣварасса анаттхате катхине ека̄дасадиваса̄дхико ма̄со, аттхате катхине ека̄дасадиваса̄дхика̄ пан̃чама̄са̄ти па̄т̣хо’’ти ча еттха папан̃ченти, тасма̄ сут̣т̣ху саллаккхетва̄ катхетаббам̣, тун̣хӣбхӯтена ва̄ бхавитаббам̣.

аччекачӣварасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.