9. дутийадут̣т̣хадосасиккха̄падаван̣н̣ана̄
391. вел̣уванейева̄ти идам̣ техи вуттавелам̣ сандха̄йа вуттам̣. ‘‘пуббе майам̣ а̄вусо сутена авочумха̄’’ти ‘‘амхехи са̄ усса̄хита̄ купитехи анаттаманехӣ’’тиа̄дивачанам̣ сандха̄йа вуттам̣, ан̃н̃абха̄гасса иданти мануссабхиккхубха̄вато ан̃н̃абха̄гасса тираччха̄начхагалакабха̄гасса идам̣ чхагалакаджа̄там̣ адхикаран̣ам̣. ан̃н̃абха̄го ва̄ асса аттхӣти со тираччха̄начхагалакабха̄васан̇кха̄то ан̃н̃абха̄го асса чхагалакасса аттхӣти сва̄йам̣ чхагалако ан̃н̃абха̄гийам̣ адхикаран̣ам̣ на̄ма.
таттха пат̣има̄йа сарӣрам̣, сила̄путтакасса сарӣранти нидассанам̣, пат̣хамам̣ панеттха ниббачанам̣ джа̄типадаттхотива̄дӣнам̣ матена вуттам̣. са̄ хи са̄мибха̄вена, ниччабха̄вена ча падха̄натта̄ саттисабха̄ве т̣хита̄. таббипарӣтакатта̄ бйатта̄кати джа̄тийо ту падаттхо ити имасса суттасса васена дутийам̣ ниббачанам̣ вуттанти ведитаббам̣. на̄макаран̣асан̃н̃а̄йа а̄дха̄роти еттха на̄мамева на̄макаран̣ам̣. на̄мам̣ каронта̄нам̣ сан̃н̃а̄ на̄макаран̣асан̃н̃а̄, тасса̄. мануссаджа̄тико чхагалакаджа̄тиа̄дха̄ро на̄ма. на хи там̣ на̄мам̣ каччхапаломам̣ вийа ана̄дха̄ранти адхиппа̄йо. там̣ пана чхагалакасса дабботи диннана̄мам̣ ‘‘десо’’ти вуччати. тасма̄ тхерам̣ амӯлакена̄тиа̄дина̄ ан̃н̃ампи ваттхум̣ тхерасса лиссати силиссати воха̄раматтенева, на аттхато, ӣсакам̣ аллӣйатӣти лесоти адхиппа̄йо. йасма̄ десалеса̄ аттхато нинна̄на̄каран̣а̄, тасма̄ ‘‘кан̃чидесам̣ лесаматтам̣ упа̄да̄йа̄’’ти уддхаритва̄ ‘‘даса леса̄ джа̄тилесо’’тиа̄ди вуттанти ведитаббам̣. йатха̄ нида̄не, евам̣ сиккха̄падапан̃н̃аттийампи ма̄тика̄йампи айамеваттхо. йасма̄ ан̃н̃абха̄гийасса адхикаран̣асса̄ти чхагалакасса. кан̃чидесам̣ лесаматтам̣ упа̄да̄йа̄ти дабботи на̄мам̣ упа̄да̄йа̄ти айаматтхо ат̣т̣хуппаттивасенева а̄вибхӯто, тасма̄ на вибхатто. кин̃ча бхиййо анийаматта̄. на хи меттийабхӯмаджака̄нам̣ вийа саббесампи чхагалакамева ан̃н̃абха̄гийам̣ адхикаран̣ам̣ хоти. ан̃н̃ам̣ гомахим̣ са̄дикампи хоти, на ча меттийабхӯмаджака̄ вийа саббепи на̄малесаматтамева упа̄дийанти. ан̃н̃ампи джа̄тилеса̄дим̣ упа̄дийанти, тасма̄ анийаматта̄ ча йатха̄вуттанайена на вибхаттам̣. кин̃ча бхиййо татха̄ вутте чхагалакассева ан̃н̃абха̄гийата̄ самбхавати, на ан̃н̃асса, йена сова дассито. лесо ча на̄ма лесова, на джа̄тиа̄ди, йена сова дасситоти евам̣ миччха̄га̄хаппасан̇гато ча татха̄ на вибхатто.
393. ан̃н̃абха̄гийасса̄ти чудитакато ан̃н̃асса. адхикаран̣асса̄ти мануссасса ва̄ амануссасса ва̄ тираччха̄нагатасса ва̄ти евам̣ ваттаббам̣. еван̃хи вутте манусса̄дӣнам̣йева джа̄тилеса̄дайо вутта̄ хонти, ан̃н̃атха̄ чатуннам̣ адхикаран̣а̄нам̣ те а̄паджджанти ‘‘адхикаран̣асса кан̃чи десам̣ лесаматта’’нти са̄мивачанам̣ пуббан̇гамам̣ уддит̣т̣хатта̄ти че? на, на̄масса вийа джа̄тиа̄дӣнам̣ манусса̄дӣнам̣ а̄дха̄рабха̄ванийамасамбхавато, адхикаран̣абха̄ва̄нийаматоти вуттам̣ хоти. нийаме ча сати джа̄тийа̄ а̄дха̄ро джа̄ти, лин̇гасса ча лин̇гам̣, а̄паттийа̄ ча а̄панно а̄дха̄ро, вируддха̄нампи асама̄динна̄нампи паттачӣвара̄нам̣ са̄мико а̄дха̄ро, йена адхикаран̣асан̇кхйам̣ гаччхеййа̄ти а̄паджджатӣти адхикаран̣асса̄ти падам̣ абха̄джетаббамева бхавеййа̄ти на уддхаритаббам̣ сийа̄, уддхаритаббам̣. тасма̄ ‘‘адхикаран̣анти вачанаса̄ман̃н̃ато’’тиа̄ди саббам̣ ваттаббам̣. апа̄кат̣а̄ ито ан̃н̃атра дасситат̣т̣ха̄на̄бха̄вато. джа̄нитабба̄ ча винайадхарехи йасма̄ ан̃н̃атха̄ парива̄ре ‘‘вива̄да̄дхикаран̣ам̣ чатуннам̣ адхикаран̣а̄нам̣ вива̄да̄дхикаран̣ам̣ бхаджатӣ’’тиа̄дина̄ найена ана̄гатат̣т̣ха̄не ‘‘касма̄’’ти вутте ка̄ран̣ам̣ на пан̃н̃а̄йеййа, тасма̄ тесам̣ таббха̄гийата̄ ча ан̃н̃абха̄гийата̄ ча джа̄нитабба̄ винайадхарехи. та̄су хи вин̃н̃а̄та̄су вива̄да̄дхикаран̣ам̣ вива̄да̄дхикаран̣ам̣ бхаджати. касма̄? таббха̄гийатта̄. итарам̣ на бхаджати ан̃н̃абха̄гийатта̄ти сукхака̄ран̣ато пан̃н̃а̄йанти, тасма̄ вачанаса̄ман̃н̃ато ладдхам̣ адхикаран̣ам̣ нисса̄йа̄тиа̄ди. таттха йасма̄ а̄паттан̃н̃абха̄гийам̣ маха̄висайам̣, итарехи асадисаниддесан̃ча, тасма̄ там̣ адхикаран̣апарийа̄паннампи сама̄нам̣ висум̣ вуттам̣ ‘‘а̄паттан̃н̃абха̄гийам̣ ва̄ хотӣ’’ти. адхикаран̣апарийа̄паннатта̄ ча ‘‘адхикаран̣ан̃н̃абха̄гийам̣ ва̄’’ти еттха вуттанти ведитаббам̣. таттха̄пи маха̄висайатта̄, ма̄тика̄йам̣ а̄гататта̄ ча пат̣хамам̣ ан̃н̃абха̄гийата̄ вутта̄, паччха̄ таббха̄гийата̄ти ведитабба̄. таттха йасма̄ адхикаран̣ан̃н̃абха̄гийавачанена аттха̄паттинайена сиддхам̣. адхикаран̣ам̣ таббха̄гийам̣, тасма̄ ‘‘адхикаран̣ам̣ таббха̄гийам̣ хотӣ’’ти евам̣ уддесам̣ акатва̄ ‘‘катхам̣ адхикаран̣ам̣ адхикаран̣асса таббха̄гийам̣ хотӣ’’ти пуччха̄пуббан̇гаманиддесо като. таттха̄пи а̄патта̄дхикаран̣асса ан̃н̃абха̄гийата̄ кин̃ча̄пи па̄ра̄джикена ануддхам̣сибха̄дхика̄ратта̄ па̄ра̄джика̄нам̣йева васена вутта̄, атха кхо сеса̄паттиккхандхавасена̄пи ведитабба̄. йа̄ ча са̄ чодана̄ ‘‘асуко на̄ма бхиккху сан̇гха̄дисесам̣ аджджха̄паджджанто дит̣т̣хо хотӣ’’тиа̄дика̄, таттха ‘‘сан̇гха̄дисесе тхуллаччайадит̣т̣хи хоти, дуббха̄сите сан̇гха̄дисесадит̣т̣хи хотӣ’’ти евама̄дика̄ винайе апакатан̃н̃ута̄йа, там̣там̣ваттхусариккхата̄йа ва̄ вутта̄ти ведитабба̄. саббаттха̄пи ‘‘па̄ра̄джикадит̣т̣хи хотӣ’’ти на вуттам̣. татха̄сан̃н̃ино ана̄паттито. ‘‘таббха̄гийавича̄ран̣а̄йа’’нти таббха̄гийападаниддесе ан̃н̃абха̄гийата̄йапи ниддит̣т̣хатта̄ вуттам̣.
ваттхусабха̄гата̄йа̄ти анува̄даваттхусабха̄гата̄йа̄ти аттхо. ан̃н̃атха̄ ‘‘чатассо випаттийо’’ти вачанам̣ вируджджхеййа. сабха̄васариккха̄сариккхато ча̄ти сабха̄вена садиса̄садисато. таттха джха̄на̄диваттхувисабха̄гата̄йапи сабха̄васариккхата̄йа уттаримануссадхаммапа̄ра̄джика̄патти тассева таббха̄гийа̄ва хоти. татха̄ ваттхувасена анува̄да̄дхикаран̣ам̣, кичча̄дхикаран̣ан̃ча па̄т̣еккам̣ чатуббидхампи вуттан̃н̃абха̄гийам̣ на джа̄там̣, тасма̄ тадан̃н̃абха̄гийата̄йа видита̄йа таббха̄гийата̄ па̄рийесайуттийа̄ авутта̄пи сиджджхатӣти катва̄ ‘‘ан̃н̃абха̄гийамева пат̣хамам̣ ниддит̣т̣ха’’нтипи ваттум̣ йуджджати. екам̣сена таббха̄гийам̣ на хотӣти сариккхавасена арахаттам̣ а̄патти ана̄паттӣти вива̄дасаббха̄вато абйа̄катабха̄вена вива̄да̄дхикаран̣ассапи ан̃н̃абха̄гийам̣ сийа̄, па̄л̣ийам̣ а̄патта̄дхикаран̣асса вуттатта̄ евам̣ вуттам̣, а̄дито пат̣т̣ха̄йа̄ти ‘‘ан̃н̃абха̄гийасса адхикаран̣асса̄’’ти ито пат̣т̣ха̄йа. ‘‘метхунара̄гена мануссавиггахо досена̄тиа̄дина̄ сариккхато ча̄’’ти ликхитам̣. там̣ ваттхувисабха̄гата̄йа ева сиддхам̣. айам̣ пана ваттхусабха̄гата̄йапи сати а̄паттисабха̄гата̄ сариккхатоти но таккоти ча, екасмимпи хи ваттхусмим̣ а̄паттибхедо хотӣти а̄чарийо. парато вуттанайена ведитаббанти самбандхо.
‘‘киччамева кичча̄дхикаран̣а’’нти вуттатта̄ сан̇гхакамма̄наметам̣ адхивачанам̣. каммалаккхан̣анти камма̄нам̣ сабха̄вам̣. там̣ нисса̄йа̄ти пуббева хи сам̣видха̄йа сан̇гхо каммам̣ кароти. атха ва̄ пуримам̣ пуриманти парива̄сауккхепанийа̄дӣни сан̇гхакамма̄ни нисса̄йа аббха̄наоса̄ран̣а̄ди уппаннанти катва̄ вуттам̣. тасма̄ кин̃ча̄пи сан̇гхакаммамева кичча̄дхикаран̣ам̣, татха̄пи сесависесо лаббхатӣти дассети.
394. аттхато екам̣, тасма̄ десасса аттхамаватва̄ ‘‘лесо’’тиа̄ди вуттам̣ кира.
395. саваттхукам̣ катва̄ти пуггаласса упари а̄ропетва̄ кхаттийа̄дибха̄вена екаджа̄тикопи дӣгхарассака̄л̣акода̄та̄дӣнам̣ дит̣т̣хасутапарисан̇кита̄нам̣ васена ан̃н̃абха̄гийата̄, дӣгхам̣ кхаттийам̣ аджджха̄чарантам̣ дисва̄ расса̄дикхаттийапан̃н̃аттийа̄ а̄дха̄рабха̄вато джа̄тилесена чодети, екам̣ ва̄ кхаттийам̣ аджджха̄чарантам̣ дисва̄ тато висит̣т̣хан̃н̃абха̄габхӯтам̣ кхаттийам̣ джа̄тилесам̣ гахетва̄ ‘‘кхаттийо дит̣т̣хо твам̣ кхаттийосӣ’’ти чодети дит̣т̣ха̄диан̃н̃абха̄гена. еттха ча ‘‘дӣгха̄дайо, дит̣т̣ха̄дайо ча джа̄тина̄ма̄дӣнам̣ ваттхубхӯтатта̄ адхикаран̣а’’нти ликхитам̣. там̣ ‘‘адхикаран̣абха̄ва̄нийамато’’ти вуттадосам̣ на̄тиккамати, ат̣т̣хакатха̄йам̣ ‘‘кхаттийаджа̄типан̃н̃аттийа̄ а̄дха̄равасена адхикаран̣ата̄ ча ведитабба̄’’ти вуттам̣. тампи на̄маготтато ан̃н̃исса̄ на̄маготтапан̃н̃аттийа̄ на̄ма кассачи абха̄вато на саббаса̄дха̄ран̣ам̣, тасма̄ ‘‘адхикаран̣асса̄’’ти падуддха̄ран̣ам̣ адхикаран̣ачатуккадассанаттхам̣, там̣ сама̄навачанадассанаттханти но таккоти. таттха дӣгха̄дино ва̄ дит̣т̣ха̄дино ва̄ти еттха дӣгха̄дита̄, дит̣т̣ха̄дита̄ ча ан̃н̃абха̄го, йо чудитако итарасса висесо йато ан̃н̃оти вуччати.
399. лахукам̣ а̄паттинти па̄ра̄джикато лахука̄патти сан̇гха̄дисеса̄ди. тенева анте там̣ дассентена ‘‘бхиккху сан̇гха̄дисесам̣ аджджха̄паджджанто дит̣т̣хо хотӣ’’тиа̄ди вуттам̣. а̄паттилесопи киматтхам̣ джа̄тилеса̄дайо вийа на виттха̄ритоти че? татха̄ асамбхаватоти ведитаббам̣.
400. са̄т̣акапатто сарӣрат̣т̣хапатто. а̄паттийа̄ти па̄ра̄джика̄паттийа̄ ан̃н̃абха̄гийам̣ сан̇гха̄дисеса̄ди, адхикаран̣ан̃ча а̄паттипан̃н̃аттийа̄. ‘‘лесо на̄ма а̄паттибха̄го’’ти вуттатта̄ а̄паттибха̄валесо вуттоти ведитаббо, тасма̄ па̄ра̄джика̄паттито ан̃н̃абха̄гийасса а̄паттипан̃н̃аттийа̄ а̄дха̄ран̣ат̣т̣хена ‘‘адхикаран̣а’’нти сан̇кхйам̣ гатасса сан̇гха̄дисеса̄дино а̄паттиника̄йасса а̄паттибха̄валесам̣ гахетва̄ чодана̄ а̄паттилесачодана̄ти ведитабба̄.
408. ана̄патти татха̄сан̃н̃ӣ чодети ва̄ чода̄пети ва̄ти а̄паттан̃н̃абха̄гийачодана̄йамева, на ан̃н̃аттха. етта̄вата̄ пат̣хамадут̣т̣хадосе вуттавичаран̣а̄йа сам̣сандитам̣ хоти, там̣ идха катхам̣ пан̃н̃а̄йатӣти че? кан̇кха̄витаран̣ийа̄ вачанато. вуттан̃хи ‘‘таттха идха ча а̄паттан̃н̃абха̄гийачодана̄йа татха̄сан̃н̃инопи ана̄паттӣ’’ти.
ан̃н̃а̄бха̄гийасиккхам̣ йо, нева сиккхати йуттито. гаччхе винайавин̃н̃ӯхи, ан̃н̃абха̄гийатан̃ча
соти.
дутийадут̣т̣хадосасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.