1. тапокаммасуттаван̣н̣ана̄

137. урувела̄йа самӣпе га̄мо урувелага̄мо, там̣ урувелага̄мам̣ абхимукхабха̄вена саммадева саббадхамме буджджхатӣти абхисамбодхи, саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ам̣, тена саманна̄гататта̄ ча бхагава̄ абхисамбуддхоти вуччати. тасса пан̃чачатта̄лӣса̄йа вассесу а̄дито паннараса васса̄ни пат̣хамабодхи, идха пана сатта̄хаббхантарамева адхиппетанти а̄ха ‘‘абхисамбуддхо хутва̄ антосатта̄хасмим̣ йева̄’’ти. асукхабха̄вена ан̃н̃ехи ка̄тум̣ асаккун̣еййатта̄ дуккарам̣ каротӣти дуккарака̄ро, со ева иттхилин̇гавасена дуккарака̄рика̄. та̄йа мутто ватамхӣти чинтеси. йади евам̣ касма̄ там̣ локана̄тхо чхаббасса̄ни самануйун̃джати? каммапӣл̣итавасена. вуттан̃хетам̣ апада̄не (апа. тхера 1.39.92-94) –

‘‘авача̄хам̣ джотипа̄ло, сугатам̣ кассапам̣ тада̄;

куто ну бодхи мун̣д̣асса, бодхи парамадуллабха̄.

‘‘тена каммавипа̄кена, ачарим̣ дуккарам̣ бахум̣;

чхаббасса̄нурувела̄йам̣, тато бодхимапа̄пун̣им̣.

‘‘на̄хам̣ етена маггена, па̄пун̣им̣ бодхимуттамам̣;

куммаггена гавесиссам̣, пуббакаммена ва̄рито’’ти.

ма̄ретӣти виба̄дхети. випаттиа̄дисам̣йоджанан̃хи са̄дхӯнам̣ параматтхато маран̣ам̣ саччапат̣иведхама̄ран̣атта̄, па̄патаратта̄ па̄патамоти па̄пима̄. са̄ часса па̄патамата̄ па̄павуттита̄йа̄ти а̄ха ‘‘па̄пе нийутто’’ти. адхипатӣти ка̄ма̄дхипати. аппахӣнака̄мара̄ге аттано васе ваттетӣти васаваттӣ. тесам̣йева кусалакамма̄нам̣ антам̣ каротӣти антако. ват̣т̣адуккхато апаримуттапаччайатта̄ намучи. матта̄нам̣ паматта̄нам̣ бандхӯти паматтабандху.

тапокамма̄ти аттакиламатха̄нуйогато. апараддхоти вираджджхаси. ‘‘апара̄дхо’’типи аттхи, сойева аттхо. ка̄йакиламатхам̣ ануйун̃джанто йебхуййена амараттха̄йа ануйун̃джати, со ча каммава̄дӣхи ануйун̃джийама̄но деваттха̄йа сийа̄ти а̄ха ‘‘амарабха̄ваттха̄йа̄’’ти. саббам̣ тапанти саббам̣ аттапарита̄панам̣. аттха̄вахам̣ на бхавати бодхийа̄ анупа̄йатта̄. кин̃часса̄ти кин̃чи сийа̄ти аттхо. пхийа̄риттам̣ва дхамманӣти дхаммам̣ вуччати ван̣н̣у, со идха ‘‘дхамма’’нти вутто, дхаммани ван̣н̣упадесети аттхо. тена̄ха ‘‘аран̃н̃е’’ти. убхосу пассесу пхийа̄хи а̄кад̣д̣хеййа чева ариттехи уппӣл̣еййа ча.

самма̄ва̄ча̄камманта̄джӣва̄ гахита̄ маггасӣласса адхиппетатта̄. сама̄дхино хи гахан̣ена самма̄ва̄йа̄масатисама̄дхайо гахита̄ упака̄рабха̄вато. пан̃н̃а̄йа̄ти еттха̄пи есева найо. буджджхати етена̄ти бодхо. магготи а̄ха ‘‘бодха̄йа̄ти маггаттха̄йа̄’’ти. катхам̣ пана маггам̣ маггаттха̄йа бха̄ветӣти а̄ха ‘‘йатха̄ хӣ’’тиа̄ди. тена йатха̄ йа̄гупачана̄рамбхо йа̄вадева йа̄гуаттхо, евам̣ маггабха̄вана̄рамбхо магга̄дхигаматтха̄йа̄ти дассети. а̄рамбхоти ча арийамаггабха̄вана̄йа бандха̄панам̣ дат̣т̣хаббам̣. кечи пана ‘‘магганти арийамаггам̣, бодха̄йа̄ти арахаттасамбодха̄йа, еван̃ча катва̄ ‘паттосми парамасуддхи’нти идампи вачанам̣ саматтхита’’нти ваданти, апаре пана ‘‘саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣асамбодха̄йа̄ти. со хи саббасма̄пи бодхито уттаритаро’’ти. нихато ниббисеванабха̄вам̣ па̄пито. тена̄ха ‘‘пара̄джито’’ти.

тапокаммасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.