5. ачелакавагго

1. ачелакасиккха̄падаван̣н̣ана̄

ачелакасса̄ти йасса кассачи паббаджджа̄сама̄паннасса наггасса. парибба̄джакасса̄ти т̣хапетва̄ бхиккхун̃ча са̄ман̣еран̃ча авасесасса йасса кассачи паббаджджа̄сама̄паннасса. парибба̄джика̄йа̄ти т̣хапетва̄ бхиккхуним̣, сиккхама̄нам̣, са̄ман̣ерин̃ча авасеса̄йа йа̄йа ка̄йачи паббаджджа̄сама̄панна̄йа. ете ча саббе ан̃н̃атиттхийа̄ ведитабба̄. тена̄ха ‘‘етесам̣ ачелака̄дӣнам̣ ан̃н̃атиттхийа̄на’’нти.

тесанти ан̃н̃атиттхийа̄нам̣. бха̄джанам̣ никкхипитва̄ти а̄мисабхаритам̣ бха̄джанам̣ никкхипитва̄. ба̄хира̄лепанти тела̄дим̣.

ачелака̄дайо йасма̄, титтхийа̄ва мата̄ идха;

тасма̄ титтхийана̄мена, тикаччхедо като тайо.

атиттхийасса наггасса, татха̄ титтхийалин̇гино;

гахат̣т̣хасса̄пи бхиккхусса, каппатӣти виниччхайо.

атиттхийасса читтена, титтхийасса ча лин̇гино;

сота̄панна̄дино да̄тум̣, каппатӣтӣдха но мати.

ачелакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. уййоджанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ти еттха нагарампи га̄маггахан̣енева гахитанти дат̣т̣хаббам̣. пависисса̄ма̄ти еттха гахетва̄ ‘‘гантва̄’’ти па̄т̣хасесо, асаманна̄ха̄ро ва̄ тасса̄ иттхийа̄ тасмим̣ га̄ме саннихитабха̄вам̣ аджа̄нанто ва̄ ‘‘еха̄вусо, га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ пин̣д̣а̄йа пависисса̄ма̄’’ти бхиккхум̣ гахетва̄ гантва̄ти аттхо. йам̣ кин̃чи а̄мисанти йа̄гуа̄дикам̣ йам̣ кин̃чи а̄мисам̣. уййоджеййа̄ти аттано кӣл̣а̄нурӯпам̣ иттхим̣ дисва̄ уййоджеййа пахин̣еййа. тена̄ха ‘‘ма̄туга̄мена саддхи’’нтиа̄ди. а̄дисаддена вутта̄васесам̣ ка̄йавачӣдва̄равӣтиккамам̣ сан̇ган̣ха̄ти. ‘‘гаччха̄’’тиа̄дӣни ватва̄ти ‘‘гаччха̄вусо, на ме тайа̄ саддхим̣ катха̄ ва̄ нисаджджа̄ ва̄ пха̄су хоти, екакасса ме катха̄ ва̄ нисаджджа̄ ва̄ пха̄су хотӣ’’ти (па̄чи. 275) ватва̄. етам̣ ана̄ча̄рамева̄ти етам̣ йатха̄вуттам̣ хасана̄диана̄ча̄рамева. на ан̃н̃ам̣ патирӯпам̣ ка̄ран̣анти т̣хапетва̄ вуттаппака̄рам̣ ана̄ча̄рам̣ убхиннам̣ екато на йа̄пана̄дим̣ ан̃н̃ам̣ патирӯпака̄ран̣ам̣ паччайам̣ каритва̄ на хотӣти аттхо. асса̄ти уййоджакасса. соти йо уййоджито, со.

анупасампаннети са̄ман̣ере. сова идха анупасампанноти адхиппетоти ваданти. убхиннампӣти упасампаннасса ва̄ анупасампаннасса ва̄ти двиннампи. калиса̄сана̄ропанети (па̄чи. ат̣т̣ха. 277) калӣти кодхо, тасса са̄санам̣ а̄н̣ам̣ калиса̄санам̣, тасса̄ропанети аттхо, ‘‘аппева на̄ма имина̄пи убба̄л̣хо паккамеййа̄’’ти кодхавасена т̣ха̄нанисаджджа̄дӣсу досам̣ дассетва̄ ‘‘пассатха бхо имасса т̣ха̄нам̣ нисаджджам̣ а̄локитам̣ вилокитам̣, кха̄н̣у вийа тит̣т̣хати, сунакхо вийа нисӣдати, маккат̣о вийа ито чито ча вилокетӣ’’ти евам̣ амана̄павачанасса бхан̣анети вуттам̣ хоти. суддхачиттена паневам̣ бхан̣ане досо наттхи. евама̄дӣхӣти еттха а̄дисаддена ‘‘махаггхам̣ бхан̣д̣ам̣ пасситва̄ лобхадхаммам̣ уппа̄дессатӣ’’ти уййоджети, ‘‘ма̄туга̄мам̣ пасситва̄ анабхиратим̣ уппа̄дессатӣ’’ти уййоджети, ‘‘гила̄насса ва̄ охиййакасса ва̄ виха̄рапа̄ласса ва̄ йа̄гум̣ ва̄ бхаттам̣ ва̄ кха̄данӣйам̣ ва̄ нӣхара̄’’ти уййоджети, ‘‘на ана̄ча̄рам̣ а̄чаритука̄мо сати каран̣ӣйе уййоджетӣ’’ти (па̄чи. 278) етесам̣ гахан̣ам̣.

уййоджанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. сабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄

‘‘сабходжане’’ти ба̄хираттхасама̄сойам̣, убхасадде ука̄расса ча лопоти а̄ха ‘‘саха убхохи джанехӣ’’тиа̄ди. таттха убхохи джанехӣти джа̄йа̄ ча пати ча̄ти убхохи джанехи. бхун̃джитаббанти ва̄ бходжанам̣, иттхӣ ча пурисо ча, тена саха ваттатӣти сабходжананти а̄ха ‘‘атха ва̄’’тиа̄ди. ра̄гапарийут̣т̣хитасса̄ти метхуна̄дхиппа̄йасса. сайанигхаранти сайанӣйагхарам̣, ва̄сагеханти аттхо. махаллакасса̄ти махаллакасса сайанигхарасса. пит̣т̣хасан̇гха̄т̣атоти два̄раба̄хато кхуддакасса ва̄ти йатха̄ татха̄ ва̄ катасса кхуддакасса сайанигхарасса. вемаджджхам̣ атиккамитва̄ нисӣдеййа̄ти пит̣т̣хивам̣сам̣ атиккамитва̄ нисӣдеййа. кхуддакам̣ (са̄раттха. т̣ӣ. па̄читтийа 3.280) на̄ма сайанигхарам̣ виттха̄рато пан̃чахаттхаппама̄н̣ам̣ хоти, тасса ча маджджхимат̣т̣ха̄нам̣ пит̣т̣хасан̇гха̄т̣ато ад̣д̣хатеййахаттхаппама̄н̣амева хоти, тасма̄ та̄дисе сайанигхаре пит̣т̣хасан̇гха̄т̣ато хаттхапа̄сам̣ виджахитва̄ нисинно пит̣т̣хивам̣сам̣ атиккамитва̄ нисинно на̄ма хоти. евам̣ нисинно ча вемаджджхам̣ атиккамитва̄ нисинно на̄ма хоти. тена вуттам̣ па̄л̣ийам̣ ‘‘пит̣т̣хивам̣сам̣ атиккамитва̄ нисӣдатӣ’’ти (па̄чи. 281). сачиттакан̃четтха анупависитва̄ нисӣданачиттена дат̣т̣хаббам̣.

сабходжанасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

4-5. рахопат̣иччханнарахонисаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄

чатуттхапан̃чамасиккха̄паде йам̣ ваттаббам̣ сийа̄, там̣ саббам̣ анийатадвайе вуттамева̄ти а̄ха ‘‘сесо катха̄найо анийатадвайе вуттанайенева ведитаббо’’ти.

рахопат̣иччханнарахонисаджджасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. ча̄риттасиккха̄падаван̣н̣ана̄

антоупача̄расӣма̄йа дассанӯпача̄ре бхиккхум̣ дисва̄ти йаттха т̣хитасса кула̄ни пайирупа̄саначиттам̣ уппаннам̣, тато пат̣т̣ха̄йа гаччханто антоупача̄расӣма̄йа дассанӯпача̄ре бхиккхум̣ пассе ва̄ абхимукхе ва̄ дисва̄. пакативачанена̄ти йам̣ два̄дасахаттхаббхантаре т̣хитена сотум̣ сакка̄, та̄дисена вачанена, ито чито ча парийеситва̄ а̄рочанакиччам̣ пана наттхи. йо хи евам̣ парийеситаббо, со асантойева. тена̄ха ‘‘та̄диса’’нтиа̄ди. ана̄пуччхитва̄ти ана̄рочетва̄.

антара̄ра̄мабхиккхунупассайатиттхийасеййапат̣иккаманабхаттийагхара̄нӣти еттха антара̄ра̄манти антога̄ме виха̄ро. пат̣иккамананти а̄санаса̄ла̄. бхаттийагхаранти нимантитагхарам̣ ва̄ сала̄кабхатта̄дида̄йака̄нам̣ ва̄ гхарам̣. а̄пада̄сӯти джӣвитабрахмачарийантара̄йесу. кирийа̄кирийанти еттха кулесу ча̄ритта̄паджджанам̣ кирийам̣, ана̄пуччханам̣ акирийанти ведитаббам̣.

ча̄риттасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. маха̄на̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄

саббан̃четам̣ ваттхувасена вуттанти ‘‘агила̄нена бхиккхуна̄ чатума̄сапаччайапава̄ран̣а̄ са̄дитабба̄ ан̃н̃атра пунапава̄ран̣а̄йа ан̃н̃атра ниччапава̄ран̣а̄йа̄’’ти (па̄чи. 306) етам̣ саббам̣ сиккха̄паданида̄насан̇кха̄тасса ваттхуно васена вуттам̣. таттха хи маха̄на̄мена саккена ‘‘иччха̄махам̣, бханте, сан̇гхам̣ чатума̄сам̣ бхесаджджена пава̄рету’’нтиа̄дина̄ (па̄чи. 303) уссаннуссаннена ча бхесаджджена чатума̄сам̣ пуна ниччам̣ пава̄ран̣а̄ ката̄, тасма̄ бхагавата̄ тасса васена евам̣ вуттанти вуттам̣ хоти. ан̃н̃атра пунапава̄ран̣а̄йа̄ти йади пунапава̄ран̣а̄ аттхи, там̣ т̣хапетва̄. ан̃н̃атра ниччапава̄ран̣а̄йа̄ти еттха̄пи есева найо. йади пана та̄пи аттхи, са̄дитабба̄ва̄ти адхиппа̄йо. тена̄ха ‘‘айам̣ панеттха аттхо’’тиа̄ди. таттха̄ти тиссам̣ пава̄ран̣а̄йам̣. бхесаджджехи ва̄ париччхедо като хотӣти ‘‘саппи тела’’нти евама̄дина̄ на̄мавасена ва̄ ‘‘паттхена на̄л̣ийа̄ а̄л̣хакена̄’’тиа̄дина̄ парима̄н̣авасена ва̄ ‘‘еттака̄ни ва̄ бхесаджджа̄ни вин̃н̃а̄петабба̄нӣ’’ти бхесаджджехи париччхедо като хоти. набхесаджджакаран̣ӣйети миссакабхаттена̄пи че йа̄петум̣ саккоти, набхесаджджакаран̣ӣйам̣ на̄ма хоти. ан̃н̃ам̣ бхесаджджанти саппина̄ пава̄рито телам̣, а̄л̣хакена пава̄рито дон̣ам̣.

йатха̄бхӯтам̣ а̄чиккхитва̄ти ‘‘имехи тайа̄ бхесаджджехи пава̄ритамха̄, амха̄кан̃ча имина̄ ча имина̄ ча бхесаджджена аттхо, йа̄су тайа̄ раттӣсу пава̄ритамха̄, та̄ раттийо вӣтиватта̄, амха̄кан̃ча бхесаджджена аттхо’’ти йатха̄бхӯтам̣ а̄рочетва̄. еван̃ча вин̃н̃а̄петум̣ гила̄нова лабхати, на итаро.

маха̄на̄масиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. уййуттасена̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄

чатуран̇гининти хаттхиассаратхапаттӣти чатта̄ри ан̇га̄ни етисса̄ти чатуран̇гинӣ, там̣ чатуран̇гиним̣. ‘‘два̄дасапурисо хаттхӣ, типурисо ассо, чатупурисо ратхо, чатта̄ро пуриса̄ сарахаттха̄ паттӣ’’ти (па̄чи. 314) айам̣ паччхимакот̣ийа̄ чатуран̇гасаманна̄гата̄ сена̄ на̄ма, ӣдисам̣ сенанти аттхо. там̣ пана виджахитва̄ти кеначи антарита̄ ва̄ ниннам̣ орул̣ха̄ ва̄ на диссати, идха т̣хатва̄на сакка̄ дат̣т̣хунти там̣ дассанӯпача̄рам̣ виджахитва̄ ан̃н̃ам̣ т̣ха̄нам̣ гантва̄.

сена̄дассанаваттхусминти сенам̣ дассана̄йа гаманаваттхусмим̣. айамева ва̄ па̄т̣хо. хаттхиа̄дӣсу екамеканти хаттхиа̄дӣсу чатӯсу ан̇гесу екамекам̣, антамасо екапуриса̄рул̣хахаттхимпи екампи сарахаттхам̣ пурисанти аттхо. ануййутта̄ на̄ма ра̄джа̄ уййа̄нам̣ ва̄ надим̣ ва̄ гаччхати, евам̣ ануййутта̄ хоти. татха̄рӯпаппаччайети ‘‘ма̄туло сена̄йа гила̄но хотӣ’’тиа̄дике (па̄чи. 312) анурӯпака̄ран̣е сати. а̄пада̄сӯти джӣвитабрахмачарийантара̄йесу ‘‘еттха гато муччисса̄мӣ’’ти гаччхато ана̄патти.

уййуттасена̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. сена̄ва̄сасиккха̄падаван̣н̣ана̄

пат̣исена̄руддха̄йа̄ти йатха̄ сан̃ча̄ро чхиджджати, евам̣ пат̣исена̄йа руддха̄йа сена̄йа. кеначи палибуддхасса̄ти верикена ва̄ иссарена ва̄ кеначи руддхасса.

сена̄ва̄сасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. уййодхикасиккха̄падаван̣н̣ана̄

сампаха̄рат̣т̣ха̄насса̄ти йуддхабхӯмийа̄. баласса аггам̣ джа̄нантӣти ‘‘еттака̄ хаттхӣ, еттака̄ асса̄, еттака̄ ратха̄, еттака̄ паттӣ’’ти (па̄чи. 324) баласса кот̣т̣ха̄сам̣ джа̄нанти. ‘‘ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, виха̄раггена̄’’тиа̄дӣсу (чӯл̣ава. 318) вийа кот̣т̣ха̄саттхо хеттха аггасаддо. тена̄ха ‘‘балаган̣анат̣т̣ха̄нанти аттхо’’ти. сена̄йа вийӯханти ‘‘ито хаттхӣ хонту, ито асса̄ хонту, ито ратха̄ хонту, ито паттӣ хонтӯ’’ти (па̄чи. 324) сена̄йа т̣хапанам̣, ра̄сим̣ катва̄ т̣хапананти аттхо. тена̄ха ‘‘сена̄саннивесассетам̣ на̄ма’’нти. два̄дасапурисо хаттхӣти чатта̄ро а̄рохака̄, екекапа̄дараккхака̄ две двети евам̣ два̄дасапурисо хаттхӣ. типурисо ассоти еко а̄рохако, две па̄дараккхака̄ти евам̣ типурисо ассо. чатупурисо ратхоти еко са̄ратхи, еко йодхо, две а̄н̣ираккхака̄ти евам̣ чатупурисо ратхоти.

уййодхикасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ачелакавагго пан̃чамо.