5. пат̣хамапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄

бхуттава̄ти катабхаттакиччо. са̄сапаматтампи аджджхохаританти евам̣ париттампи бходжанам̣ сан̇кха̄дитва̄ ва̄ асан̇кха̄дитва̄ ва̄ гилитам̣. пава̄ритоти пат̣иккхепито. йо хи бхун̃джанто паривесакена упанӣтам̣ бходжанам̣ аниччханто пат̣иккхипати, со тена пава̄рито пат̣иккхипито на̄ма хоти. бйан̃джанам̣ пана ана̄дийитва̄ аттхаматтамева дассетум̣ ‘‘катаппава̄ран̣о катаппат̣иккхепоти аттхо’’ти вуттам̣. сопи ча пат̣иккхепо йасма̄ на пат̣иккхепаматтена, атха кхо пан̃чан̇гавасена. тенасса падабха̄джане ‘‘асанам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’тиа̄ди (па̄чи. 239) вуттам̣.

бходжанам̣ пан̃н̃а̄йатӣти пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ патта̄дӣсу диссати. тена̄ха ‘‘пава̄ран̣аппахонакам̣ че бходжана’’нтиа̄ди. са̄лӣти (па̄чи. ат̣т̣ха. 238-239) антамасо нӣва̄рам̣ упа̄да̄йа сабба̄пи са̄лиджа̄ти. вӣхӣти сабба̄пи вӣхиджа̄ти. йавагодхумесу бхедо наттхи. кан̇гӯти сетараттака̄л̣абхеда̄ сабба̄пи кан̇гуджа̄ти. варакоти антамасо варакачоракам̣ упа̄да̄йа сабба̄пи сетаван̣н̣а̄ варакаджа̄ти. кудрӯсакоти ка̄л̣акодраво чева са̄ма̄ка̄дибхеда̄ ча сабба̄пи тин̣адхан̃н̃аджа̄ти.

нӣва̄раваракачорака̄ четтха ‘‘дхан̃н̃а̄нулома̄’’ти ваданти. йа̄гунти амбилайа̄гукхӣрайа̄гуа̄дибхедам̣ йам̣ кин̃чи йа̄гум̣. имина̄ва па̄йа̄сасса̄пи гахитатта̄ ‘‘амбилапа̄йа̄са̄дӣсу ан̃н̃атарам̣ пача̄ма̄ти ва̄’’ти на вуттам̣. пава̄ран̣ам̣ джанетӣти анатириттабходжана̄паттинибандханам̣ пат̣иккхепам̣ са̄дхети. саче пана одхи на пан̃н̃а̄йати, йа̄гусан̇гахам̣ гаччхати, пава̄ран̣ам̣ на джанети. пуна пава̄ран̣ам̣ джанети гханабха̄вагаманато пат̣т̣ха̄йа бходжанасан̇гахитатта̄ти адхиппа̄йо.

удакакан̃джикакхӣра̄дӣни а̄киритва̄ти удакан̃чева кан̃джикан̃ча кхӣра̄дӣни ча а̄киритва̄ техи саддхим̣ амаддитва̄ бхаттамиссаке катва̄. тена̄ха ‘‘йа̄гум̣ ган̣хатха̄’’тиа̄ди. саче пана бхатте удакакан̃джикакхӣра̄дӣни а̄киритва̄ маддитва̄ ‘‘йа̄гум̣ ган̣хатха̄’’ти денти, пава̄ран̣а̄ на хоти. йа̄гуйа̄пӣти евам̣ йа̄гусан̇гахам̣ гата̄йа ва̄ ан̃н̃а̄йа ва̄ йа̄гуйа̄пи. суддхарасако, пана расакайа̄гу ва̄ на джанети.

пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ ан̃н̃атаравасена виппакатабходжанабха̄васса упаччхиннатта̄ ‘‘двепи кха̄дита̄ни хонти…пе… на пава̄ретӣ’’ти вуттам̣. акаппийамам̣сам̣ (па̄чи. ат̣т̣ха. 238-239), акаппийабходжанан̃ча буддхапат̣икут̣т̣хам̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄йа аваттхута̄йа на пава̄ран̣а̄ хотӣти а̄ха ‘‘йо пана̄’’тиа̄ди. йан̃хи бхиккхуно кха̄дитум̣ ват̣т̣ати, там̣ ева пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти. идам̣ пана джа̄нанто акаппийатта̄ пат̣иккхипати. аджа̄нантопи пат̣иккхипитаббат̣т̣ха̄не т̣хитамева пат̣иккхипати на̄ма, тасма̄ на пава̄рети. саче пана акаппийамам̣сам̣ кха̄данто каппийамам̣сам̣ ва̄ бходжанам̣ ва̄ пат̣иккхипати, пава̄рети. касма̄? ваттхута̄йа. йан̃хи тена пат̣иккхиттам̣, там̣ пава̄ран̣а̄йа ваттху. йам̣ пана кха̄дати, там̣ кин̃ча̄пи пат̣иккхипитаббат̣т̣ха̄не т̣хитам̣, кха̄дийама̄нам̣ пана мам̣сабха̄вам̣ на джахати, тасма̄ пава̄рети. ко пана ва̄до каппийамам̣сам̣ кха̄дато каппийамам̣сабходжанаппат̣иккхепе. еса найо акаппийабходжанам̣ кха̄дато каппийабходжанаппат̣иккхепе.

бходжане сатӣти пан̃часу бходжанесу екасмимпи бходжане сати. ан̃н̃ам̣ вутталаккхан̣ам̣ бходжананти патта̄дигатато ан̃н̃ам̣ вутталаккхан̣ам̣ пан̃часу бходжанесу екампи бходжанам̣. ‘‘нирапеккхо хотӣ’’ти етассева виваран̣ам̣ ‘‘йам̣ патта̄дӣсӯ’’тиа̄ди. на кевалам̣ нирапеккхо ва̄ти а̄ха ‘‘ан̃н̃атра ва̄’’тиа̄ди. со пат̣иккхипантопи на пава̄ретӣти тасмим̣ че антаре ан̃н̃ам̣ бходжанам̣ абхихат̣ам̣, там̣ со пат̣иккхипантопи на пава̄рети. касма̄? виппакатабходжанабха̄васса упаччхиннатта̄.

‘‘упана̄метӣ’’ти (па̄чи. ат̣т̣ха. 238-239) имина̄ ка̄йа̄бхиха̄рам̣ дассети. хаттхе ва̄ а̄дха̄раке ва̄ти еттха ва̄-саддо авуттавикаппаттхо, тена ‘‘ӯрӯсу ва̄’’ти викаппети. дӯре нисиннасса дахарабхиккхусса паттам̣ песетва̄ ‘‘ито оданам̣ ган̣ха̄хӣ’’ти вадати, ган̣хитва̄ пана гато тун̣хӣ тит̣т̣хати, тампи пат̣иккхипато есева найо. касма̄? бхиккхусса дӯрабха̄вато, дӯтасса ча анабхихаран̣ато. саче пана гахетва̄ а̄гато бхиккху ‘‘имам̣ бхаттам̣ ган̣ха̄’’ти вадати, там̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти. евам̣ вуттепӣти ‘‘бхаттам̣ ган̣ха̄’’ти вуттепи.

бхаттапаччхим̣ гахетва̄ паривисантасса̄ти екена хаттхена бхаттапаччхим̣ гахетва̄ екена хаттхена кат̣аччхум̣ гахетва̄ паривисантасса. ан̃н̃о ‘‘ахам̣ дха̄ресса̄мӣ’’ти гахитаматтакамева каротӣти ан̃н̃о а̄гантва̄ ‘‘ахам̣ паччхим̣ дха̄ресса̄ми, твам̣ оданам̣ дехӣ’’ти ватва̄ гахитаматтакамева кароти. абхихат̣а̄ва хотӣти паривесакенева абхихат̣а̄ва хоти. ида̄ни асати тасса да̄тука̄ма̄бхиха̄ре гахан̣асамайепи пат̣иккхипато на хотӣти дассетум̣ ‘‘саче пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. уддхат̣ети уддхат̣е бхатте. кат̣аччхуабхиха̄ройева хи тасса абхиха̄роти адхиппа̄йо. анантарасса диййама̄нети анантарасса бхиккхуно бхатте диййама̄не. ка̄йавика̄рена̄ти ‘‘ан̇гулим̣ ва̄ хаттхам̣ ва̄ маччхикабӣджаним̣ ва̄ чӣваракан̣н̣ам̣ ва̄ ча̄лети, бхамука̄йа ва̄ а̄ка̄рам̣ кароти, куддхо ва̄ олокетӣ’’ти (па̄чи. ат̣т̣ха. 238-239) евам̣ вуттена ан̇гуличалана̄дина̄ ка̄йавика̄рена. ‘‘алам̣ ма̄ дехӣ’’тиа̄дина̄ вачӣвика̄рена̄ти ‘‘ала’’нти ва̄ ‘‘на ган̣ха̄мӣ’’ти ва̄ ‘‘ма̄ а̄кира̄’’ти ва̄ ‘‘апагаччха̄’’ти ва̄ евам̣ йена кеначи вачӣвика̄рена.

абхихат̣е пана бхатте пава̄ран̣а̄йа бхӣто хаттхе апанетва̄ пунаппунам̣ патте оданам̣ а̄кирантам̣ ‘‘а̄кира а̄кира, кот̣т̣етва̄ пӯрехӣ’’ти вадато пава̄ран̣а̄ на хоти. еса найо бхаттам̣ абхихарантам̣ бхиккхум̣ саллаккхетва̄ ‘‘ким̣, а̄вусо, итопи кин̃чи ган̣хиссаси, дамми те кин̃чӣ’’ти вадатопи.

‘‘расам̣ пат̣игган̣хатха̄’’ти аппава̄ран̣а̄джанакасса на̄мам̣ гахетва̄ вуттатта̄ ‘‘там̣ сутва̄ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ наттхӣ’’ти вуттам̣. мам̣сарасанти еттха пана на кевалам̣ мам̣сасса расам̣ ‘‘мам̣сараса’’миччева вин̃н̃а̄йати, атха кхо мам̣сан̃ча расан̃ча мам̣сарасанти евам̣ пава̄ран̣а̄джанакана̄мавасена̄пи. тасма̄ там̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ва хотӣти а̄ха ‘‘мам̣сарасанти вутте пана пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хотӣ’’ти. парато маччхамам̣сам̣ бйан̃джананти еттха̄пи есева найо. йасмим̣ ирийа̄патхе пава̄рети, там̣ авикопентенева бхун̃джитаббанти йо гаччханто (па̄чи. ат̣т̣ха. 238-239) пава̄рети, тена гаччхантенева бхун̃джитаббам̣. каддамам̣ ва̄ удакам̣ ва̄ патва̄ т̣хитена атириттам̣ ка̄ретаббам̣. саче антара̄ надӣ пӯра̄ хоти, надитӣре гумбам̣ анупарийа̄йантена бхун̃джитаббам̣. атха на̄ва̄ ва̄ сету ва̄ аттхи, там̣ абхирухитва̄пи чан̇камантенева бхун̃джитаббам̣, гаманам̣ на упаччхиндитаббам̣. еса найо итараирийа̄патхесупи. там̣ там̣ ирийа̄патхам̣ копентена атириттам̣ ка̄ретаббам̣. йо уккут̣икова нисӣдитва̄ пава̄рети, тена уккут̣икенева бхун̃джитаббам̣. тасса пана хет̣т̣ха̄ пала̄лапӣт̣хам̣ ва̄ кин̃чи ва̄ нисӣданам̣ да̄таббам̣. пӣт̣хаке нисӣдитва̄ пава̄ритена пана а̄санам̣ ача̄летва̄ва чатассо диса̄ париваттантена бхун̃джитум̣ лаббхати. ман̃че нисӣдитва̄ пава̄ритена ито ва̄ етто ва̄ сам̣саритум̣ на лаббхати. саче пана саха ман̃чена уккхипитва̄ ан̃н̃атра ненти, ват̣т̣ати. нипаджджитва̄ пава̄ритена̄пи нипанненева бхун̃джитаббам̣. париваттантена йена пассена нипанно, тасса т̣ха̄нам̣ на̄тиккаметаббам̣.

аламетам̣ саббанти етам̣ саббам̣ алам̣ парийаттам̣, идампи те адхикам̣, ито ан̃н̃ам̣ на лаччхасӣти адхиппа̄йо. йо атириттам̣ каротӣти йо ‘‘аламетам̣ сабба’’нти атириттам̣ кароти. пат̣ипаккханайена̄ти ‘‘каппийакатам̣, пат̣иггахитакатам̣, учча̄ритакатам̣, хаттхапа̄се катам̣, бхутта̄вина̄ катам̣, бхутта̄вина̄ пава̄ритена а̄сана̄ авут̣т̣хитена катам̣ ‘аламетам̣ сабба’нти вутта’’нти (па̄чи. 239) имехи саттахи винайакамма̄ка̄рехи йам̣ атириттам̣ каппийам̣ катам̣, йан̃ча гила̄на̄тириттам̣, тадубхайампи атириттанти евам̣ тассева пат̣ипаккханайена. еттха ча ‘‘аламетам̣ сабба’’нти тиккхаттум̣ ваттаббам̣, айам̣ кира а̄чин̣н̣о. винайадхара̄ пана ‘‘саким̣ ева ваттабба’’нти ваданти.

касма̄ там̣ со пуна ка̄тум̣ на лабхатӣти а̄ха ‘‘йан̃хӣ’’тиа̄ди. таттха йан̃хи акатанти йена пат̣хамам̣ каппийам̣ катам̣, тена йам̣ акатам̣, там̣ ка̄таббам̣. пат̣хамабха̄джане пана ка̄тум̣ на лаббхати. йена ча акатанти ан̃н̃ена бхиккхуна̄ йена пат̣хамам̣ на катам̣, тена ча ка̄таббанти аттхо. вуттанти сӣхал̣ат̣т̣хакатха̄су вуттам̣. ан̃н̃асмим̣ пана бха̄джанети йасмим̣ пана бха̄джане пат̣хамам̣ катам̣, тато ан̃н̃асмим̣ патте ва̄ кун̣д̣е ва̄ паччхийам̣ ва̄ йаттха каттхачи пурато т̣хапетва̄ она̄митабха̄джане.

ан̃н̃атра бхун̃джанаваттхусминти бхутта̄вина̄ пава̄ритена хутва̄ ан̃н̃атра бхун̃джанаваттхусмим̣. тикапа̄читтийанти анатиритте анатириттасан̃н̃ивематикаатириттасан̃н̃ӣнам̣ васена тӣн̣и па̄читтийа̄ни. аджджхохарато ча дуккат̣анти аджджхохарато аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре дуккат̣ам̣. саче пана а̄мисасам̣сат̣т̣ха̄ни хонти, а̄ха̄раттха̄йапи ана̄ха̄раттха̄йапи пат̣иггахетва̄ аджджхохарантасса па̄читтийамева. тесам̣ анун̃н̃а̄тапарибхогавасена̄ти йа̄мака̄лика̄дӣнам̣ анун̃н̃а̄тапарибхогавасена, йа̄мака̄ликам̣ пипа̄са̄йа сати пипа̄саччхеданаттхам̣, сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикан̃ча тена тена упасаметаббаке а̄ба̄дхе сати тасса упасаманаттханти вуттам̣ хоти. идампи аджджхохаран̣ато ка̄йакаммам̣, ва̄ча̄йа ‘‘атириттам̣ каротха бханте’’ти ака̄ра̄панена вачӣкамманти а̄ха ‘‘самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамакатхинасадиса̄нева̄’’ти. кирийа̄кирийанти еттха пат̣иккхипитва̄ бхун̃джанам̣ кирийам̣. атириттасса акаран̣ам̣ акирийанти ведитаббам̣.

пат̣хамапава̄ран̣а̄сиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.