2. пан̃хапуччхакаван̣н̣ана̄
идха имасмим̣ ‘‘саттиндрийа̄ ана̄рамман̣а̄’’ти евам̣ еканта̄на̄рамман̣атте вуччама̄не на а̄бхат̣т̣хам̣ джӣвитиндрийам̣ на бха̄ситам̣. т̣ӣка̄йам̣ пана ана̄бхат̣т̣ханти катасама̄сам̣ катва̄ вуттам̣. рӯпадхаммесу сан̇гахитатанти ‘‘рӯпа’’нти ган̣итатам̣. арӯпакот̣т̣ха̄сена арӯпабха̄вена сийа̄паккхе сан̇гахитам̣. касма̄? тасса паритта̄рамман̣а̄дита̄ аттхӣти. йасма̄ пана рӯпа̄рӯпамиссакассева васена сийа̄паккхасан̇гахо йутто, на екадесасса, тасма̄ екадесасса там̣ аниччханто а̄ха ‘‘адхиппа̄йо’’ти. ида̄ни таматтхам̣ пака̄сетум̣ ‘‘арӯпакот̣т̣ха̄сена пана̄’’тиа̄ди вуттам̣. наваттаббата̄ти паритта̄рамман̣а̄дибха̄вена наваттаббата̄. катхам̣ пана рӯпакот̣т̣ха̄сенасса̄на̄рамман̣асса наваттаббата̄ти чоданам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘на хи ана̄рамман̣а’’нтиа̄ди. ‘‘авиджджама̄на̄рамман̣а̄на̄рамман̣есӯ’’ти имина̄ ‘‘ана̄рамман̣а̄’’ти ба̄хираттхасама̄со айанти дассети. наваттаббесӯти са̄рамман̣абха̄вена наваттаббесу. ана̄рамман̣атта̄ти а̄рамман̣арахитатта̄. ‘‘навиндрийа̄ сийа̄ паритта̄рамман̣а̄, сийа̄ махаггата̄рамман̣а̄, сийа̄ аппама̄н̣а̄рамман̣а̄, сийа̄ на ваттабба̄ ‘паритта̄рамман̣а̄’типи ‘махаггата̄рамман̣а̄’типи ‘аппама̄н̣а̄рамман̣а̄’типӣ’’тиа̄дӣсу (вибха. 223) вийа на са̄рамман̣ассева наваттаббатам̣ дассети. йатха̄ ча на са̄рамман̣ассева наваттаббата̄парийа̄йо, атха кхо ана̄рамман̣асса̄пӣти са̄рамман̣е нийама̄бха̄во. евам̣ наваттаббам̣ са̄рамман̣амева̄ти айампи нийамо наттхӣти дассенто ‘‘наваттаббасса ва̄ са̄рамман̣ата’’нти а̄ха. тасса на дассетӣти самбандхо. ‘‘на хӣ’’тиа̄дина̄ тамеваттхам̣ виварати.
таттха рӯпанибба̄на̄нам̣ сукха̄дисампайуттабха̄вена наваттаббата̄, на паритта̄рамман̣а̄дибха̄вена̄ти чоданам̣ манаси катва̄ а̄ха ‘‘атха̄пӣ’’тиа̄ди. таттха атха̄пи ваттатӣти самбандхо. сийа̄ ана̄рамман̣антипи ваттаббам̣ сийа̄ти ана̄рамман̣ам̣ дхамма̄йатанам̣ са̄рамман̣ехи висум̣ катва̄ евам̣ ваттаббам̣ сийа̄. наваттабба-саддо йади са̄рамман̣есвева ваттеййа, на чевам̣ вуттам̣, авачане ча ан̃н̃ам̣ ка̄ран̣ам̣ наттхӣти дассенто а̄ха ‘‘на хи пан̃хапуччхаке са̄васеса̄ десана̄ аттхӣ’’ти. тасма̄ наваттабба-саддо ана̄рамман̣есупи ваттатева̄ти адхиппа̄йо. йа̄пи ‘‘ат̣т̣хиндрийа̄ сийа̄ аджджхатта̄рамман̣а̄’’ти аджджхатта̄рамман̣а̄дибха̄вена наваттаббата̄ вутта̄, са̄ джӣвитиндрийасса а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанака̄ле пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣а̄бха̄ваматта̄рамман̣атам̣ сандха̄йа вутта̄, на са̄рамман̣ассева наваттаббата̄дассанаттхам̣, на̄пи ана̄рамман̣асса паритта̄рамман̣а̄дибха̄вена наваттаббата̄бха̄вадассанаттханти дассенто ‘‘ат̣т̣хиндрийа̄ сийа̄ аджджхатта̄рамман̣а̄ти еттха ча̄’’тиа̄дима̄ха. таттха сийа̄ аджджхатта̄рамман̣а̄тӣти ити-саддо а̄диаттхо. тена авасит̣т̣хапа̄л̣исан̇ган̣ханена ‘‘сийа̄ на ваттабба̄ ‘аджджхатта̄рамман̣а̄’типи ‘бахиддха̄рамман̣а̄’типи ‘аджджхаттабахиддха̄рамман̣а̄’типӣ’’ти има̄йа па̄л̣ийа̄ вуттаматтхам̣ джӣвитиндрийасса дассенто ‘‘джӣвитиндрийасса…пе… наваттаббата̄ ведитабба̄’’ти а̄ха, там̣ вуттаттхамева.
пан̃хапуччхакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
индрийавибхан̇гаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.