2. ведана̄ттикаван̣н̣ана̄
1. ведана̄рӯпанибба̄на̄ни пана тикамуттака̄ни пат̣ичча̄динийамам̣ паччайуппаннавачанан̃ча на лабханти. пат̣иччава̄ра̄дӣсу пана чхасу йато хетупаччайа̄дито тикадхамма̄нам̣ уппатти вутта̄, таттха йатха̄нурӯпато а̄рамман̣а̄дипаччайабха̄вена лаббхантӣти ведитабба̄нӣти.
10. саббаарӯпадхаммапаригга̄хака̄ пана сахаджа̄та̄дайо паччайа̄ти имина̄ кусалаттикепи парихӣнам̣ сахаджа̄там̣ рӯпа̄рӯпадхаммапаригга̄хакатта̄ а̄димхи т̣хапетва̄ а̄дисаддена сабба̄рӯпадхаммапаригга̄хакавачанена ча паччайуппаннавасена саббаарӯпадхаммапаригга̄хака̄нам̣ а̄рамман̣а̄дӣнам̣ париха̄ним̣ дассетӣти дат̣т̣хаббам̣. тена кусалаттикапарихӣна̄нам̣ саббат̣т̣ха̄ника̄нам̣ чатуннам̣ саббатика̄дӣсу париха̄ни дассита̄ хоти. паччха̄джа̄тапаччайан̃ча вина̄ва уппаттитоти етена пана паччха̄джа̄тапаччайасса ануломе париха̄ним̣, паччанӣйе ча ла̄бхам̣ дассети. сахаджа̄та̄дайоти ва̄ сахаджа̄тамӯлака̄ сахаджа̄танибандхана̄ пат̣ичча̄дим̣ пхарантехи сахаджа̄тадхаммехи вина̄ паччайа̄ ахонта̄ти вуттам̣ хоти. касма̄ пана сахаджа̄танибандхана̄ сабба̄рӯпадхаммапаригга̄хака̄ ча йе, тева париха̄йанти, на пана йо сахаджа̄та̄нибандхано сабба̄рӯпадхаммапаригга̄хако ча на хоти, со паччха̄джа̄тоти таттха ка̄ран̣ам̣ ваданто ‘‘сахаджа̄та̄дӣхи вина̄ ануппаттито паччха̄джа̄тапаччайан̃ча вина̄ва уппаттито’’ти а̄ха. таттха сахаджа̄та̄дӣхи вина̄ти сахаджа̄танибандханехи сабба̄рӯпадхаммапаригга̄хакехи ча вина̄ти аттхо. атха ва̄ сахаджа̄танибандхана̄намева париха̄ни, на паччха̄джа̄тасса сахаджа̄та̄нибандханасса̄ти еттхева ка̄ран̣ам̣ ваданто ‘‘сахаджа̄та̄дӣхи вина̄ ануппаттито паччха̄джа̄тапаччайан̃ча вина̄ва уппаттито’’ти а̄ха. сахаджа̄танибандхана̄пи пана саббаарӯпадхаммапаригга̄хака̄йева париха̄йантӣти дасситаметанти.
17. навипа̄кепи есева найоти найадассанамева кароти, на ча паччайапаччайуппаннаса̄ман̃н̃адассанам̣. сукха̄йа хи адуккхамасукха̄йа ча ведана̄йа сампайутте дхамме пат̣ичча та̄хи ведана̄хи сампайутта̄ ахетукакирийадхамма̄ вичикиччхуддхаччасахаджа̄тамохо ча̄ти айан̃хеттха найоти. навиппайутте еканти а̄руппе а̄ваджджанавасена вуттанти идам̣ а̄ваджджана̄хетукамоха̄нам̣ васена вуттанти дат̣т̣хаббам̣.
25-37. ануломапаччанӣйе йатха̄ кусалаттикам̣, евам̣ ган̣етаббанти хетумӯлака̄дӣнам̣ найа̄нам̣ екамӯлакадвимӯлака̄дивасена ча йоджетва̄ гахетаббата̄са̄ман̃н̃ам̣ сандха̄йа вуттам̣, на ган̣анаса̄ман̃н̃ам̣. ито паресупи еварӯпесу есева найо. ахетукасса пана читтуппа̄дасса̄тиа̄ди нахетумӯлакам̣ сандха̄йа вуттам̣, ‘‘ахетукасса пана читтуппа̄дасса мохасса ча̄’’ти панеттха ваттаббам̣. мохасса ча̄пи хи ахетукасса адхипатиабха̄вато адхипатино нахетумӯлаке ануломато ат̣т̣ха̄нанти. париваттетва̄пӣти нахетупаччайа̄ наадхипатипаччайа̄ а̄рамман̣е тӣн̣ӣти евам̣ пурато т̣хитампи а̄рамман̣а̄дим̣ паччхато йоджетва̄ти аттхо.
39. пан̃ха̄ва̄ре доманассам̣ уппаджджатӣти етена там̣сампайутте дассети. упаниссайавибхан̇ге ‘‘саддха̄пан̃чакесу ма̄нам̣ джаппети дит̣т̣хим̣ ган̣ха̄тӣти каттаббам̣, авасесесу на каттабба’’нти идам̣ па̄т̣хагатидассанаттхам̣ вуттам̣, на пана ра̄га̄дӣхи ма̄надит̣т̣хӣнам̣ ануппаттито. кусалаттикепи хи ра̄га̄дӣсу ‘‘ма̄нам̣ джаппети дит̣т̣хим̣ ган̣ха̄тӣ’’ти па̄л̣и на вутта̄, ‘‘ра̄го досо мохо ма̄но дит̣т̣хи паттхана̄ ра̄гасса досасса мохасса ма̄насса дит̣т̣хийа̄ паттхана̄йа упаниссайапаччайена паччайо’’ти (пат̣т̣ха̄. 1.2.53) пана ра̄га̄дӣнам̣ ма̄надит̣т̣хиупаниссайабха̄во вутто. татха̄ идха̄пи дат̣т̣хаббанти. ‘‘сукха̄йа ведана̄йа сампайуттена пана читтена га̄магха̄там̣ нигамагха̄там̣ каротӣ’’ти соманассасампайутталобхасахагатачиттена га̄манигамавилуппанам̣ сандха̄йа вуттам̣.
62. суддха̄нанти паччайапаччайуппаннапада̄нам̣ анан̃н̃аттам̣ дассети. пуреджа̄тапаччха̄джа̄та̄ панеттха на виджджанти.на хи пуреджа̄та̄ паччха̄джа̄та̄ ва̄ арӯпадхамма̄ арӯпадхамма̄нам̣ паччайа̄ хонтӣти еттха пуреджа̄та̄ти имасмим̣ тике вуччама̄на̄ адхика̄раппатта̄ сукха̄йа ведана̄йа сампайутта̄дайова арӯпадхамма̄нам̣ пуреджа̄та̄ хутва̄ паччайа̄ на хонти пуреджа̄татта̄бха̄ватоти адхиппа̄йо, татха̄ паччха̄джа̄татта̄бха̄вато паччха̄джа̄та̄ ва̄ хутва̄ на хонтӣти.
63-64. са̄дхипатиамохавасена̄ти адхипатибха̄васахита̄мохавасена̄ти аттхо.
83-87. нахетупаччайа̄…пе… наупаниссайе ат̣т̣ха̄ти нахетупаччайа̄ на̄рамман̣апаччайа̄ наупаниссайе ат̣т̣ха̄ти евам̣ сан̇кхипитва̄ уддхарати. на̄на̄ккхан̣икакаммапаччайавасена ведитабба̄ти идам̣ ‘‘дуккха̄йа ведана̄йа сампайутто сукха̄йа ведана̄йа сампайуттасса̄’’ти етам̣ ваджджетва̄ авасесесу ат̣т̣хасупи на̄на̄ккхан̣икакаммапаччайасамбхавам̣ сандха̄йа вуттам̣. на хи сахаджа̄тапаччайо ат̣т̣хасупи лаббхати, атха кхо тӣсвева̄ти.
ведана̄ттикаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.