локуттаракусалам̣

пакин̣н̣акакатха̄ван̣н̣ана̄

татра̄ти локуттараджджха̄не. аджджхаттан̃ча̄ти упад̣д̣хага̄тха̄йа абхинивиситаббам̣ вут̣т̣ха̄таббам̣ випассана̄бхӯмим̣ пан̃чадха̄ уддисати. саттаат̣т̣ха̄дӣни ан̇га̄ни саттат̣т̣хан̇га̄нӣти а̄дисаддасса лопо дат̣т̣хаббо. нимиттанти йато вут̣т̣ха̄нам̣, та̄ни нимиттапаватта̄ни нимиттавачаненева уддисати. сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣амева арийамаггасса боджджхан̇га̄дивисесам̣ нийамети. касма̄? тато тато дутийа̄дипа̄дакаджджха̄нато уппаннасса сасан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣асса па̄дакаджджха̄на̄тикканта̄нам̣ ан̇га̄нам̣ асама̄паджджитука̄мата̄вира̄габха̄вана̄бха̄вато итарасса ча атаббха̄вато. тесампи ва̄десу…пе… випассана̄ва нийаметӣти ведитабба̄. касма̄? випассана̄нийаменева хи пат̣хаматтхерава̄депи апа̄дакапат̣хамаджджха̄напа̄дакамагга̄ пат̣хамаджджха̄ника̄ва хонти, итаре ча па̄дакаджджха̄навипассана̄нийамехи там̣там̣джха̄ника̄. евам̣ сесава̄десупи випассана̄нийамо йатха̄самбхавам̣ йоджетаббо.

пакин̣н̣акасан̇кха̄рети па̄дакаджджха̄нато ан̃н̃асан̇кха̄ре. тена па̄дакаджджха̄насан̇кха̄ресу саммаситесу ваттаббамева наттхӣти дассети. татра̄пӣти дутийаттхерава̄депи. там̣там̣джха̄никата̄ там̣там̣саммаситасан̇кха̄равипассана̄нийамехи хоти. татра̄пи хи випассана̄ там̣там̣вира̄га̄вира̄габха̄вана̄бха̄вена соманассасахагата̄ упеккха̄сахагата̄ ча хутва̄ джха̄нан̇га̄динийамам̣ маггасса каротӣти евам̣ випассана̄нийамо вуттанайенева ведитаббо.

танти там̣там̣джха̄насадисабхаванам̣. сва̄йаматтхо па̄дакаджджха̄насаммаситаджджха̄нупаниссайехи вина̄ аджджха̄сайаматтена асиджджхана̄ упаниссайена вина̄ сан̇каппаматтена сакада̄га̄мипхала̄дӣнам̣ асиджджханадӣпакена нандакова̄дена (ма. ни. 3.398 а̄дайо) дӣпетаббо. таттха хи сота̄панна̄йапи парипун̣н̣асан̇каппабха̄вам̣ вадантена бхагавата̄ йасса йасса упаниссайо аттхи, тасса тассева аджджха̄сайо нийа̄мако, на̄н̃н̃асса̄ти тена тена парипун̣н̣асан̇каппата̄ хоти, на тато парам̣ сан̇каппасаббха̄вепи асиджджханатоти айаматтхо дӣпито хоти. евамидха̄пи йасса йасса дутийа̄диджха̄никасса маггасса йатха̄вутто упаниссайо аттхи, тасса тассева аджджха̄сайо нийа̄мако, на̄н̃н̃асса сатипи тасмим̣ асиджджханато. имасмим̣ пана ва̄де па̄дакасаммаситаджджха̄нупаниссайасаббха̄ве аджджха̄сайо екантена хоти, там̣там̣пхалӯпаниссайасаббха̄ве там̣там̣сан̇каппо вийа̄ти тадабха̄ва̄бха̄вато аджджха̄сайо нийаметӣти вуттам̣.

йасмим̣ пана па̄дакаджджха̄нам̣ наттхӣти чатуттхаджджха̄никаваджджа̄нам̣ па̄дака̄ни локийаджджха̄на̄ни сандха̄йа вуттам̣. аппана̄ппатти ча ол̣а̄рикан̇га̄тиккаманупаниссайа̄бха̄ве пан̃чахи ан̇гехи вина̄ на хотӣти ‘‘соманассасахагатамагго хотӣ’’ти а̄ха. упеккха̄сахагатамагготи етена чатуттхаджджха̄никата̄пи сама̄на̄ анусайасамуггха̄т̣анасаматтхасса на сан̇кха̄ра̄васесата̄ти дассети. те ча ва̄да̄ на вируджджханти аджджха̄сайавасена пан̃чамаджджха̄никата̄йа пат̣хама̄диджджха̄никата̄йа ча самбхаватоти адхиппа̄йо. аджджха̄сайо ча са̄ттхако хоти, ан̃н̃атха̄ па̄дакасаммаситаджджха̄нехева нийамасса сиддхатта̄ аджджха̄сайо нийа̄мако вуччама̄но нираттхако сийа̄ти. идха пана ат̣т̣хаса̄линийа̄ нийа̄мане екантикам̣ випассана̄сан̇кха̄там̣ аттхамева уддхаритва̄ ‘‘тесампи ва̄десу айам̣…пе… випассана̄ва нийаметӣ’’ти вадантена тайопете ва̄де випассана̄ва нийаметӣти дасситам̣. там̣там̣ва̄да̄нан̃хи випассана̄сахита̄намева сиддхи, на̄н̃н̃атха̄ти дасситанти.

паведхатӣти готрабхусса паччайо бхавитум̣ на саккотӣти аттхо. йади пан̃чамачиттаккхан̣е джаванам̣ патитам̣ на̄ма хоти, катхам̣ тада̄ готрабху таданантаран̃ча магго джаванасса патитаккхан̣е уппаджджатӣти? апуббасса джаванантарасса патитата̄бха̄вато. тадева хи джаванам̣ анекаккхаттум̣ паваттама̄нам̣ патитам̣ сийа̄ти, готрабху пана а̄рамман̣антаре уппаннам̣ апуббам̣ джаванам̣, татха̄ магго бхӯмантарато ча̄ти. нану ча саттамаджаваначетана̄йа балавата̄йа упападжджаведанӣйабха̄во хоти а̄нантарийата̄пӣти, таттха̄йам̣ адхиппа̄йо сийа̄ ‘‘пат̣исандхийа̄ анантарапаччайабха̄вино випа̄касанта̄насса анантарапаччайабха̄вена антимаджаваначетана̄йа сусан̇кхататта̄ са̄ саттамаджаваначетана̄ упападжджаведанӣйа̄ а̄нантарика̄ ча хоти, на апатитаджаваначетана̄ вийа балавата̄йа̄’’ти.

пуна ануломам̣ там̣ анубандхеййа̄ти готрабхусса хи сан̇кха̄ра̄рамман̣атте сати тадапи ануломамева̄ти пуримаануломам̣ вийа там̣ тадапи ан̃н̃ам̣ ануломам̣ анубандхеййа, на магготи маггавут̣т̣ха̄намева ча на бхавеййа аттано садиса̄ламбанасса а̄ваджджанат̣т̣ха̄нийасса паччайасса ала̄бха̄. аппахӣнабха̄вена пан̃часу упа̄да̄наккхандхесу анусайита̄ килеса̄ са̄ бхӯми етехи ладдха̄ти катва̄ бхӯмиладдха̄. ват̣т̣ам̣ синонти бандхантӣти катва̄ ват̣т̣асетӯ ча, тесам̣ самуггха̄такаран̣антипи етадевасса лобхаккхандха̄дипада̄ланам̣ вуччати. танти паваттам̣. екам̣ бхаванти ана̄га̄мино анекаккхаттун̃ча таттхева упападжджантасса хет̣т̣ха̄ ана̄гаманавасена еко бхавоти гахетва̄ вуттам̣.

имасса панаттхасса̄ти йатха̄вуттасса упа̄диннакапаваттато вут̣т̣ха̄насса. апа̄йесу саттамабхавато уддхам̣ сугатийан̃ча випа̄када̄йакасса абхисан̇кха̄равин̃н̃а̄н̣асса паччайагха̄то сота̄паттимагган̃а̄н̣ена абхисан̇кха̄равин̃н̃а̄н̣асса ниродхо дат̣т̣хаббо. двӣсу бхавесӯти ана̄га̄мимагге абха̄вите сакада̄га̄мисса ка̄мадха̄туйам̣ йе две бхава̄ уппаджджеййум̣, тесӯти аттхо. чалатӣти етена чаланасабха̄вамева дассети, на ачалана̄бха̄вам̣, тасма̄ ачаланам̣ дассетва̄ пуна чаланам̣ дассетум̣ ‘‘татха̄гатасса хӣ’’тиа̄дима̄ха. йепи ва̄ каттхачи чатта̄ропи магге сама̄напат̣ипаде дисва̄ сабха̄вато ачаланамева ган̣хеййум̣, тесам̣ там̣гахан̣анива̄ран̣аттхам̣ ‘‘чалатӣ’’ти вуттам̣, на чалана̄вадха̄ран̣аттханти йуттам̣ убхайадассанам̣. атха ва̄ йадипи кесан̃чи чатта̄ропи магга̄ сама̄напат̣ипада̄, татха̄пи килесиндрийехи сиджджхама̄на̄ пат̣ипада̄ тесам̣ васена чаланапакатика̄ ева̄ти ‘‘чалати’’ччева вуттам̣, на ‘‘на чалатӣ’’ти.

локуттаракусалапакин̣н̣акакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

пат̣хамамаггавӣсатимаха̄найаван̣н̣ана̄

357. йасса пуббабха̄ге ‘‘маггам̣ бха̄вемӣ’’ти аджджха̄сайо паватто, со маггам̣ бха̄вети. евам̣ саббаттха аджджха̄сайависесена там̣там̣бха̄вана̄висесо дат̣т̣хаббо.

358. чханда̄дхипатеййантиа̄дӣсу екачиттаккхан̣е ваттама̄несу дхаммесу катхам̣ чхандасса там̣сахаджа̄тасса адхипатибха̄во вӣрийа̄дӣнан̃ча̄ти? упаниссайавасена. йасса хи саче чхандавато кусалам̣ ниппхаджджати, ‘‘ахам̣ ниппха̄десса̄мӣ’’ти паваттама̄насса кусалам̣ ниппханнам̣, тасса там̣сахаджа̄то чхандо тена пуримупаниссайена висит̣т̣хо сахаджа̄тадхамме аттано васе ваттети. тасмин̃ча паваттама̄не те паваттанти, ниваттама̄не ниваттанти, таданурӯпабала̄ ча хонти ра̄джапуриса̄ вийа̄ти. евам̣ вӣрийа̄дӣсу. сесадхамма̄нам̣ пана каттхачи вуттаппака̄раппаваттисаббха̄вепи атам̣сабха̄ватта̄ адхипатибха̄во наттхӣти дат̣т̣хаббо.

дутийамаггаван̣н̣ана̄

361. а̄-ка̄расса рассаттам̣ катва̄ ан̃н̃индрийам̣ вуттам̣, а̄-ка̄ро ча дхаммамарийа̄даттхо.

татийачатуттхамаггаван̣н̣ана̄

362. магган̇га̄ни на пӯренти акиччакатта̄ самма̄дит̣т̣хийа̄ти адхиппа̄йо. ма̄ренто гаччхатӣти хи магго, на чета̄йа ма̄ретаббам̣ аттхӣти. ма̄насса дит̣т̣хисадиса̄ паватти ахамасмӣти паваттама̄насса дит̣т̣хит̣т̣ха̄не т̣ха̄нам̣. а̄локассева паваттика̄ло вийа̄ти чираппаваттим̣ сандха̄йа̄ха. екадесаса̄ман̃н̃ена хи йатха̄дхиппетена упама̄ хотӣти. кха̄ре ва̄ти кат̣т̣ха̄дӣнам̣ кха̄раччха̄рика̄йам̣. саммаддитва̄ти киледетва̄. чхандоти тан̣ха̄. анусайоти тан̣ха̄ ма̄на̄нусайо ча. етасмин̃ча сутте асамӯхатасса гандхасса самуггха̄т̣анам̣ вийа асамӯхатама̄на̄дисамуггха̄там̣ дассентена ан̃н̃аман̃н̃е килесе паджахатӣти дасситанти а̄нӣтам̣, на йатха̄вуттанайена упама̄йа вуттатта̄ти дат̣т̣хаббам̣. нирантарам̣ паваттама̄не читте тасса сам̣килесавода̄накара̄ са̄ваджджа̄наваджджа̄ четасика̄ уппаджджама̄на̄ тассан̇габхӯта̄ авайава̄ вийа хонтӣти ‘‘читтан̇гавасена̄’’ти вуттам̣.

локуттаракусалаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

кусалакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.