2.дутийаурувеласуттаван̣н̣ана̄

22. дутийе хухун̇каджа̄тикена̄ти со кира дит̣т̣хаман̇галико ма̄навасена кодхавасена ча ‘‘хуху’’нти каронто вичарати, тасма̄ хухун̇каджа̄тикоти вуччати. ‘‘хухуккаджа̄тико’’типи пат̣ханти, тена саддхим̣ а̄гата̄ти аттхо. джара̄джин̣н̣а̄ти джара̄йа кхан̣д̣адантапалитакеса̄дибха̄вам̣ а̄па̄дита̄. вайовуддха̄ти ан̇гапаччан̇га̄нам̣ вуддхимарийа̄даппатта̄. джа̄тимахаллака̄ти упапаттийа̄ махаллакабха̄вена саманна̄гата̄. махаттам̣ ланти ган̣хантӣти махаллака̄, джа̄тийа̄ махаллака̄, на вибхава̄дина̄ти джа̄тимахаллака̄. вайоануппатта̄ти паччхимавайам̣ сампатта̄, паччхимавайо на̄ма вассасатасса паччхимо татийо бха̄го. джин̣н̣а̄ти ва̄ пора̄н̣а̄, чирака̄лаппаваттакуланвайа̄ти вуттам̣ хоти. вуддха̄ти сӣла̄ча̄ра̄дигун̣авуддхийутта̄. махаллака̄ти вибхавамахантата̄йа саманна̄гата̄. махаддхана̄ти маха̄бхога̄. аддхагата̄ти маггаппат̣ипанна̄ бра̄хман̣а̄нам̣ ватачарийа̄димарийа̄дам̣ авӣтиккамма чарама̄на̄. вайоануппатта̄ти джа̄тивуддхабха̄вам̣ антимавайам̣ ануппатта̄. сутам̣ нетанти еттха сутам̣ но етанти падаччхедо. ноти ча каран̣аттхе са̄мивачанам̣. тена̄ха ‘‘амхехи сута’’нти.

ака̄лети айуттака̄ле. асабха̄вам̣ вадатӣти йам̣ наттхи, там̣ вадати. анаттхам̣ вадатӣти ака̄ран̣анисситам̣ вадати. ака̄ран̣анисситанти ча ниппхаланти аттхо. пхалан̃хи ка̄ран̣анисситам̣. ака̄ран̣анисситата̄ ча тадавина̄бха̄вато ака̄ран̣е нисситам̣, ниппхалам̣ сампханти вуттам̣ хоти. авинайам̣ вадатӣти на сам̣варавинайаппат̣исам̣йуттам̣ вадати, аттано сун̣антасса ча на сам̣варавинайа̄вахам̣ вадатӣти вуттам̣ хоти. на хадайе нидхетаббайуттаканти ахитасам̣хитатта̄ читтам̣ ануппавесетва̄ нидхетум̣ айуттам̣. катхетум̣ айуттака̄лена̄ти дхаммам̣ катхентена йо аттхо йасмим̣ ка̄ле ваттаббо, тато пуббе паччха̄ ча тасса ака̄ло, тасмим̣ айуттака̄ле ватта̄. ападесарахитанти сутта̄падесарахитам̣. са̄падесам̣ сака̄ран̣ам̣ катва̄ на катхетӣти ‘‘бхагавата̄ асуке сутте евам̣ вутта’’нти евам̣ са̄падесам̣ ка̄ран̣асахитам̣ катва̄ на катхети.

парийантарахитанти париччхедарахитам̣, суттам̣ ва̄ джа̄такам̣ ва̄ никкхипитва̄ тасса ануйогам̣ упамам̣ ва̄ ваттхум̣ ва̄ а̄харитва̄ йам̣ суттам̣ джа̄такам̣ ва̄ никкхипитам̣, тасса сарӣрабхӯтам̣ катхам̣ ана̄маситва̄ ба̄хиракатхам̣йева катхети, никкхиттам̣ никкхиттаматтамева хоти, ‘‘суттам̣ ну кхо катхети джа̄такам̣ ну кхо, на̄сса антам̣ ва̄ кот̣им̣ ва̄ пасса̄ма̄’’ти ваттаббатам̣ а̄паджджати. йатха̄ ват̣аруккхаса̄кха̄нам̣ гатагатат̣т̣ха̄не па̄роха̄ отаранти, отин̣н̣о-тин̣н̣ат̣т̣ха̄не вирул̣хим̣ а̄паджджитва̄ пуна вад̣д̣хантийева, евам̣ ад̣д̣хайоджанампи йоджанампи гаччхатийева. гаччханте гаччханте пана мӯларуккхо винассати, ануджа̄тапа̄рохамӯла̄нийева тит̣т̣ханти, евам̣ айампи нигродхадхаммакатхико на̄ма хоти. никкхиттам̣ никкхиттамева катва̄ пассенева парихаранто гаччхати. йо пана бахумпи бхан̣анто ‘‘етадаттхамидам̣ вутта’’нти никкхиттасуттато ан̃н̃ампи ануйогӯпама̄ваттхувасена тадупайогӣнам̣ а̄харитва̄ а̄харитва̄ джа̄на̄петум̣ саккоти, татха̄рӯпасса дхаммакатхикасса бахумпи катхетум̣ ват̣т̣ати. на локийалокуттарааттханисситанти аттано паресан̃ча на локийалокуттарахита̄вахам̣.

пакат̣т̣ха̄нам̣ уккат̣т̣ха̄нам̣ сӣла̄диаттха̄нам̣ бодханато сабха̄ванируттивасена ча буддха̄дӣхи бха̄ситатта̄ пакат̣т̣ха̄нам̣ вачанаппабандха̄нам̣ а̄л̣ӣти па̄л̣и, парийаттидхаммо. пуримасса аттхасса паччхимена аттхена анусандха̄нам̣ анусандхи, аттхамукхена пана па̄л̣иппадеса̄нампи анусандхи хотийева. сва̄йам̣ анусандхи пуччха̄нусандхиаджджха̄сайа̄нусандхийатха̄нусандхиа̄дивасена чатуббидхо, там̣там̣десана̄нам̣ пана пубба̄парапа̄л̣ивасена анусандхивасена пубба̄паравасена̄ти паччекам̣ йоджетаббам̣. уггахитанти бйан̃джанасо аттхасо ча уддхам̣ уддхам̣ гахитам̣, парийа̄пун̣анавасена чева парипуччха̄васена ча хадайена гахитанти аттхо. ват̣т̣адуккханиссаран̣аттхикехи сотаббато сутам̣, парийаттидхаммо. там̣ дха̄ретӣти сутадхаро. йо хи сутадхаро, сутам̣ тасмим̣ патит̣т̣хитам̣ хоти суппатит̣т̣хитам̣ арогикам̣, тасма̄ вуттам̣ ‘‘сутасса а̄дха̄рабхӯто’’ти. тена̄ха ‘‘йасса хӣ’’тиа̄ди. екам̣ падам̣ екаккхарампи авинат̣т̣хам̣ хутва̄ санничӣйатӣти санничайо, сутам̣ санничайо етасминти сутасанничайо. аджджхоса̄йа̄ти ануппависитва̄. тит̣т̣хатӣти на саммуссати.

пагун̣а̄ти ва̄чуггата̄. ниччаликанти авипариваттам̣. сам̣сандитва̄ти ан̃н̃ехи сам̣сандитва̄. саманугга̄хитва̄ти парипуччха̄васена аттхам̣ ога̄хитва̄. пабандхасса виччхеда̄бха̄вато ган̇га̄сотасадисам̣. ‘‘бхаван̇гасотасадиса’’нти ва̄ па̄т̣хо, акиттимам̣ сукхаппаваттӣти аттхо. суттекадесасса суттаматтасса ча вачаса̄ паричайо идха на̄дхиппето, вагга̄дивасена пана адхиппетоти а̄ха ‘‘суттадасака…пе… саджджха̄йита̄’’ти, ‘‘дасасутта̄ни гата̄ни, дасавагга̄ни гата̄нӣ’’тиа̄дина̄ саллаккхетва̄ ва̄ча̄йа саджджха̄йита̄ти аттхо. манаса̄ ану ану пеккхита̄ бха̄гасо ниджджха̄йита̄ чинтита̄ манаса̄нупеккхита̄. рӯпагатам̣ вийа пан̃н̃а̄йатӣти рӯпагатам̣ вийа чаккхусса вибхӯтам̣ хутва̄ пан̃н̃а̄йати. суппат̣ивиддха̄ти ниджджат̣ам̣ ниггумбам̣ катва̄ сут̣т̣ху йа̄тха̄вато пат̣ивиддха̄.

адхикам̣ четоти абхичето, упача̄раджджха̄начиттам̣. тасса пана адхиката̄ па̄катикака̄ма̄вачарачиттехи сундарата̄йа, са̄ пат̣ипаккхато суддхийа̄ти а̄ха ‘‘абхиккантам̣ висуддхам̣ читта’’нти. адхичиттанти сама̄дхима̄ха. сопи упача̄расама̄дхи дат̣т̣хаббо. вивекаджам̣ пӣтисукхам̣, сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣, апӣтиджам̣ ка̄йасукхам̣, сатипа̄рисуддхиджам̣ н̃а̄н̣асукханти чатуббидхампи джха̄насукхам̣ пат̣ипаккхато никкхантатам̣ упа̄да̄йа неккхаммасукханти вуччатӣти а̄ха ‘‘неккхаммасукхам̣ виндатӣ’’ти. иччхитиччхитаккхан̣е сама̄паджджитум̣ саматтхоти имина̄ тесу джха̄несу сама̄паджджанавасӣбха̄вама̄ха. ника̄мала̄бхӣти пана вачанато а̄ваджджана̄дхит̣т̣ха̄напаччавеккхан̣авасийопи вутта̄ ева̄ти ведитабба̄. сукхенева паччанӣкадхамме виккхамбхетва̄ти етена тесам̣ джха̄на̄нам̣ сукхаппат̣ипадатам̣ кхиппа̄бхин̃н̃атан̃ча дассети.

випула̄нанти вепуллам̣ па̄пита̄нам̣ джха̄на̄нам̣. випулата̄ на̄ма субха̄витабха̄вена чиратараппаваттийа̄, са̄ ча париччхеда̄нурӯпа̄ва иччхитабба̄ти ‘‘випула̄на’’нти ватва̄ ‘‘йатха̄париччхедена вут̣т̣ха̄тум̣ саматтхоти вуттам̣ хотӣ’’ти а̄ха. париччхедака̄лан̃хи аппатва̄ва вут̣т̣хаханто акасирала̄бхӣ на хоти йа̄вадиччхитам̣ паваттетум̣ асаматтхатта̄. ида̄ни йатха̄вутте сама̄паджджана̄дивасӣбха̄ве бйатирекавасена вибха̄ветум̣ ‘‘екаччо хӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха ла̄бхӣйева хотӣти идам̣ пат̣иладдхаматтасса джха̄насса васена вуттам̣. татха̄ти иччхитиччхитаккхан̣е. па̄рипантхикети васӣбха̄васса паччанӣкадхамме. джха̄на̄дхигамасса пана паччанӣкадхамма̄ пагева виккхамбхита̄, ан̃н̃атха̄ джха̄на̄дхигамо ева на сийа̄. киччхена виккхамбхетӣти киччхена висодхети. ка̄ма̄дӣнавапаччавеккхан̣а̄дӣхи ка̄маччханда̄дӣнам̣ вийа ан̃н̃есампи сама̄дхипа̄рипантхика̄нам̣ дӯрасамусса̄ран̣ам̣ идха виккхамбханам̣ висодханан̃ча̄ти ведитаббам̣. на̄л̣икайантанти ка̄лама̄нана̄л̣икайантама̄ха.

ат̣т̣хапитасан̇каппоти на самма̄пан̣ихитасан̇каппо. абхин̃н̃а̄па̄рагӯти саббесам̣ локийалокуттарадхамма̄нам̣ абхин̃н̃а̄йа па̄рам̣ гато, саббадхамме абхивисит̣т̣ха̄йа аггамаггапан̃н̃а̄йа джа̄нитва̄ т̣хитоти аттхо. парин̃н̃а̄па̄рагӯти пан̃чаннам̣ кхандха̄нам̣ парин̃н̃а̄йа па̄рам̣ гато, пан̃чаккхандхе париджа̄нитва̄ т̣хитоти аттхо. бха̄вана̄па̄рагӯти чатуннам̣ магга̄нам̣ бха̄вана̄йа па̄рам̣ гато, чатта̄ро магге бха̄ветва̄ т̣хитоти аттхо. паха̄напа̄рагӯти саббакилеса̄нам̣ паха̄нена па̄рам̣ гато, саббакилесе паджахитва̄ т̣хитоти аттхо. саччхикирийа̄па̄рагӯти ниродхасаччхикирийа̄йа па̄рам̣ гато, ниродхам̣ саччхикатва̄ т̣хитоти аттхо. сама̄паттипа̄рагӯти саббасама̄паттӣнам̣ сама̄паджджанена па̄рам̣ гато, сабба̄ сама̄паттийо сама̄паджджитва̄ т̣хитоти аттхо. брахмачарийасса кевалӣти йам̣ брахмачарийасса кевалам̣ сакалабха̄во, тена саманна̄гато, сакалачатумаггабрахмачарийава̄соти аттхо. тена̄ха ‘‘сакалабрахмачарийо’’ти, парипун̣н̣амаггабрахмачарийоти аттхо. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

дутийаурувеласуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.