4. нӣтаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

саббараттим̣ супитва̄на̄ти а̄йасмато нӣтаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айам̣ кира падумуттарасса бхагавато ка̄ле сунандо на̄ма бра̄хман̣о хутва̄ анекасате бра̄хман̣е манте ва̄ченто ва̄джапеййам̣ на̄ма йан̃н̃ам̣ йаджи, бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ анукампанто йан̃н̃ат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ а̄ка̄се чан̇ками. бра̄хман̣о саттха̄рам̣ дисва̄ пасаннама̄насо сиссехи пуппха̄ни а̄хара̄петва̄ а̄ка̄се кхипитва̄ пӯджам̣ ака̄си. буддха̄нубха̄вена там̣ т̣ха̄нам̣ сакалан̃ча нагарам̣ пуппхапат̣авита̄никам̣ вийа чха̄дитам̣ ахоси. маха̄джано саттхари ул̣а̄рам̣ пӣтисоманассам̣ пат̣исам̣ведеси. сунандабра̄хман̣о тена кусаламӯлена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ ан̃н̃атарасса бра̄хман̣асса путто хутва̄ ниббатти, нӣтотисса на̄мам̣ ахоси. со вин̃н̃утам̣ патто ‘‘име саман̣а̄ сакйапуттийа̄ сукхасӣла̄ сукхасама̄ча̄ра̄ субходжана̄ни бхун̃джитва̄ нива̄тесу сена̄санесу вихаранти, имесу паббаджитва̄ сукхена вихаритум̣ сакка̄’’ти сукха̄бхила̄са̄йа паббаджитва̄ва саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ катипа̄хамева манасикаритва̄ там̣ чхад̣д̣етва̄ йа̄вадаттхам̣ удара̄вадехакам̣ бхун̃джитва̄ дивасабха̄гам̣ сан̇ган̣ика̄ра̄мо тираччха̄накатха̄йа вӣтина̄мети, раттибха̄гепи тхинамиддха̄бхибхӯто саббараттим̣ супати. саттха̄ тасса хетупарипа̄кам̣ олокетва̄ ова̄дам̣ денто –

84. ‘‘саббараттим̣ супитва̄на, дива̄ сан̇ган̣ике рато;

куда̄ссу на̄ма думмедхо, дуккхассантам̣ кариссатӣ’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;

таттха саббараттинти сакалам̣ раттим̣. супитва̄на̄ти нидда̄йитва̄, ‘‘раттийа̄ пат̣хамам̣ йа̄мам̣ чан̇камена нисаджджа̄йа а̄варан̣ӣйехи дхаммехи читтам̣ парисодхетӣ’’тиа̄дина̄ вуттам̣ джа̄гарийам̣ анануйун̃джитва̄ кевалам̣ раттийа̄ тӣсупи йа̄месу ниддам̣ оккамитва̄ти аттхо. дива̄ти дивасам̣, сакалам̣ дивасабха̄ганти аттхо. сан̇ган̣икети тираччха̄накатхикехи ка̄йадал̣хибахулапуггалехи саннисаджджа̄ сан̇ган̣ико, тасмим̣ рато абхирато таттха авигатаччхандо ‘‘сан̇ган̣ике рато’’ти вутто ‘‘сан̇ган̣ика̄рато’’типи па̄л̣и. куда̄ссу на̄ма̄ти куда̄ на̄ма. ассӯти нипа̄таматтам̣, касмим̣ на̄ма ка̄лети аттхо. думмедхоти ниппан̃н̃о. дуккхасса̄ти ват̣т̣адуккхасса. антанти парийоса̄нам̣. аччантамева ануппа̄дам̣ када̄ на̄ма кариссати, едисасса дуккхассантакаран̣ам̣ наттхӣти аттхо. ‘‘думмедха дуккхассантам̣ кариссасӣ’’типи па̄л̣и.

евам̣ пана саттха̄ра̄ га̄тха̄йа катхита̄йа тхеро сам̣вегаджа̄то випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.14.26-33) –

‘‘сунандо на̄ма на̄мена, бра̄хман̣о мантапа̄рагӯ;

аджджха̄йако йа̄чайого, ва̄джапеййам̣ айа̄джайи.

‘‘падумуттаро локавидӯ, агго ка̄рун̣ико иси;

джанатам̣ анукампанто, амбаре чан̇камӣ тада̄.

‘‘чан̇камитва̄на самбуддхо, саббан̃н̃ӯ локана̄йако;

метта̄йа апхари сатте, аппама̄н̣е нирӯпадхи.

‘‘ван̣т̣е чхетва̄на пуппха̄ни, бра̄хман̣о мантапа̄рагӯ;

саббе сиссе сама̄нетва̄, а̄ка̄се уккхипа̄пайи.

‘‘йа̄вата̄ нагарам̣ а̄си, пуппха̄нам̣ чхаданам̣ тада̄;

буддхасса а̄нубха̄вена, сатта̄хам̣ на вигаччхатха.

‘‘тенева суккамӯлена, анубхотва̄на сампада̄;

сабба̄саве парин̃н̃а̄йа, тин̣н̣о локе висаттикам̣.

‘‘ека̄расе каппасате, пан̃чатим̣са̄су кхаттийа̄;

амбарам̣сасана̄ма̄ те, чаккаваттӣ махаббала̄.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ тхеро ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто тамева га̄тхам̣ паччуда̄ха̄си.

нӣтаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.