4. суйа̄манаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

ка̄маччхандо ча бйа̄па̄доти а̄йасмато суйа̄манаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто ито еканавуте каппе випассисса бхагавато ка̄ле дхан̃н̃аватӣнагаре бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ вайаппатто бра̄хман̣асиппесу ниппхаттим̣ патва̄ бра̄хман̣аманте ва̄чети. тена ча самайена випассӣ бхагава̄ махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ дхан̃н̃аватӣнагарам̣ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хо хоти. там̣ дисва̄ бра̄хман̣о пасанначитто аттано гехам̣ нетва̄ а̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄ тассӯпари пуппхасантха̄рам̣ сантхаритва̄ ада̄си, саттхари таттха нисинне пан̣ӣтена а̄ха̄рена сантаппеси, бхутта̄вин̃ча пуппхагандхена пӯджеси. саттха̄ анумоданам̣ ватва̄ пакка̄ми. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де веса̄лийам̣ ан̃н̃атарасса бра̄хман̣асса путто хутва̄ ниббатти, суйа̄манотисса на̄мам̣ ахоси. со вайаппатто тин̣н̣ам̣ веда̄нам̣ па̄рагӯ параманиссамайутто хутва̄ гехава̄сӣнам̣ ка̄мӯпабхогам̣ джигуччхитва̄ джха̄нанинно бхагавато веса̄лигамане пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ кхураггейева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.13.65-74) –

‘‘нагаре дхан̃н̃аватийа̄, ахосим̣ бра̄хман̣о тада̄;

лаккхан̣е итиха̄се ча, санигхан̣д̣усакет̣убхе.

‘‘падако веййа̄каран̣о, нимиттаковидо ахам̣;

манте ча сиссе ва̄чесим̣, тин̣н̣ам̣ веда̄на па̄рагӯ.

‘‘пан̃ча уппалахаттха̄ни, пит̣т̣хийам̣ т̣хапита̄ни ме;

а̄хутим̣ йит̣т̣хука̄мохам̣, питума̄тусама̄гаме.

‘‘тада̄ випассӣ бхагава̄, бхиккхусан̇гхапураккхато;

обха̄сенто диса̄ сабба̄, а̄гаччхати нара̄сабхо.

‘‘а̄санам̣ пан̃н̃апетва̄на, нимантетва̄ маха̄муним̣;

сантхаритва̄на там̣ пуппхам̣, абхинесим̣ сакам̣ гхарам̣.

‘‘йам̣ ме аттхи саке гехе, а̄мисам̣ паччупат̣т̣хитам̣;

та̄хам̣ буддхасса па̄да̄сим̣, пасанно сехи па̄н̣ибхи.

‘‘бхутта̄вим̣ ка̄ламан̃н̃а̄йа пуппхахаттхамада̄сахам̣;

анумодитва̄на саббан̃н̃ӯ, пакка̄ми уттара̄мукхо.

‘‘еканавутито каппе, йам̣ пуппхамададим̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, пуппхада̄нассидам̣ пхалам̣.

‘‘анантарам̣ ито каппе, ра̄джа̄хум̣ варадассано;

саттаратанасампанно, чаккаваттӣ махаббало.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ нӣваран̣аппаха̄накиттанамукхена ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто –

74. ‘‘ка̄маччхандо ча бйа̄па̄до, тхинамиддхан̃ча бхиккхуно;

уддхаччам̣ вичикиччха̄ ча, саббасова на виджджатӣ’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;

таттха ка̄маччхандоти ка̄месу чхандо, ка̄мо ча со чхандо ча̄типи ка̄маччхандо, ка̄мара̄го. идха пана саббопи ра̄го ка̄маччхандо аггамаггаваджджхасса̄пи адхиппетатта̄, тена̄ха ‘‘саббасова на виджджатӣ’’ти. саббепи хи тебхӯмакадхамма̄ ка̄манӣйат̣т̣хена ка̄ма̄, таттха паватто ра̄го ка̄маччхандо, тена̄ха бхагава̄ – ‘‘а̄руппе ка̄маччханданӣваран̣ам̣ пат̣ичча тхинамиддханӣваран̣ам̣ уддхаччанӣваран̣ам̣ авиджджа̄нӣваран̣ам̣ уппаджджатӣ’’ти (пат̣т̣ха̄. 3.8.8) бйа̄паджджати читтам̣ пӯтибха̄вам̣ гаччхати етена̄ти бйа̄па̄до, ‘‘анаттхам̣ ме ачарӣ’’тиа̄динайаппаватто (дха. са. 1066; вибха. 909) а̄гха̄то. тхинам̣ читтасса акалйата̄ анусса̄хасам̣хананам̣, миддхам̣ ка̄йасса акалйата̄ асаттивигха̄то, тадубхайампи тхинан̃ча миддхан̃ча тхинамиддхам̣, кичча̄ха̄рапат̣ипаккха̄нам̣ еката̄йа екам̣ катва̄ вуттам̣. уддхатабха̄во уддхаччам̣, йена дхаммена читтам̣ уддхатам̣ хоти авӯпасантам̣, со четасо виккхепо уддхаччам̣. уддхаччаггахан̣енева четтха кичча̄ха̄рапат̣ипаккха̄нам̣ сама̄ната̄йа куккуччампи гахитамева̄ти дат̣т̣хаббам̣. там̣ паччха̄нута̄палаккхан̣ам̣. йо хи ката̄катакусала̄кусалӯпаниссайо виппат̣иса̄ро, там̣ куккуччам̣. вичикиччха̄ти, ‘‘евам̣ ну кхо на ну кхо’’ти сам̣сайам̣ а̄паджджати, дхаммасабха̄вам̣ ва̄ вичинанто киччхати киламати ета̄йа̄ти вичикиччха̄, буддха̄диваттхуко сам̣сайо. саббасоти анавасесато. на виджджатӣти наттхи, маггена самуччхиннатта̄ на упалаббхати. идан̃ча пададвайам̣ паччекам̣ йоджетаббам̣ айан̃хеттха йоджана̄ – йасса бхиккхуно тена тена арийамаггена самуччхиннатта̄ ка̄маччхандо ча бйа̄па̄до ча тхинамиддхан̃ча уддхаччакуккуччан̃ча вичикиччха̄ ча саббасова на виджджати, тасса на кин̃чи каран̣ӣйам̣, катасса ва̄ патичайоти ан̃н̃а̄падесена ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти. пан̃часу хи нӣваран̣есу маггена самуччхиннесу тадекат̣т̣хата̄йа саббепи килеса̄ самуччхинна̄йева хонти. тена̄ха – ‘‘саббете бхагаванто пан̃ча нӣваран̣е паха̄йа четасо упаккилесе’’ти (дӣ. ни. 2.146).

суйа̄манаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.