5. суса̄радаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

са̄дху сувихита̄на дассананти а̄йасмато суса̄радаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? со кира падумуттарасса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ виджджа̄падесу ниппхаттим̣ гантва̄ ка̄месу а̄дӣнавам̣ дисва̄ гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ химавантаппадесе аран̃н̃а̄йатане ассамам̣ ка̄ретва̄ виха̄си. атха нам̣ анугган̣ханто падумуттаро бхагава̄ бхиккха̄ча̄равела̄йам̣ упасан̇ками. со дӯратова дисва̄ пасаннама̄насо паччуггантва̄ паттам̣ гахетва̄ мадхура̄ни пхала̄ни паккхипитва̄ ада̄си. бхагава̄ там̣ пат̣иггахетва̄ анумоданам̣ катва̄ пакка̄ми. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де дхаммасена̄патино н̃а̄тибра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ мандапан̃н̃атта̄ суса̄радоти гахитана̄мо апарабха̄ге дхаммасена̄патисса сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.13.75-83) –

‘‘аджджха̄йако мантадхаро, тин̣н̣ам̣ веда̄на па̄рагӯ;

химавантасса̄видӯре, васа̄ми ассаме ахам̣.

‘‘аггихуттан̃ча ме аттхи, пун̣д̣арӣкапхала̄ни ча;

пут̣аке никкхипитва̄на, думагге лаггитам̣ майа̄.

‘‘падумуттаро локавидӯ, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахо;

мамуддхаритука̄мо со, бхиккханто мамупа̄гами.

‘‘пасанначитто сумано, пхалам̣ буддхассада̄сахам̣;

виттисан̃джанано майхам̣, дит̣т̣хадхаммасукха̄вахо.

‘‘суван̣н̣аван̣н̣о самбуддхо, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахо;

анталиккхе т̣хито саттха̄, имам̣ га̄тхам̣ абха̄сатха.

‘‘имина̄ пхалада̄нена, четана̄пан̣идхӣхи ча;

каппа̄нам̣ сатасахассам̣, дуггатим̣ нупападжджаси.

‘‘тенева суккамӯлена, анубхотва̄на сампада̄;

паттомхи ачалам̣ т̣ха̄нам̣, хитва̄ джайапара̄джайам̣.

‘‘ито саттасате каппе, ра̄джа̄ а̄сим̣ суман̇гало;

саттаратанасампанно, чаккаваттӣ махаббало.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ саппурисӯпаниссайа̄нисам̣сакиттана̄падесена ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто –

75. ‘‘са̄дху сувихита̄на дассанам̣, кан̇кха̄ чхиджджати буддхи вад̣д̣хати;

ба̄лампи каронти пан̣д̣итам̣, тасма̄ са̄дху сатам̣ сама̄гамо’’ти. –

га̄тхам̣ абха̄си.

таттха са̄дхӯти сундарам̣, бхаддаканти аттхо. сувихита̄на дассананти сувихита̄нам̣ дассанам̣. га̄тха̄сукхаттхам̣ анусва̄ралопо като. сӣла̄дигун̣ехи сусам̣вихитаттабха̄ва̄нам̣ пара̄нуддайа̄йа сут̣т̣ху вихитадхаммадесана̄нам̣ арийа̄нам̣ дассанам̣ са̄дхӯти йоджана̄. ‘‘дассана’’нти нидассанаматтам̣ дат̣т̣хаббам̣ савана̄дӣнампи бахука̄ратта̄. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ –

‘‘йе те бхиккхӯ сӣласампанна̄ сама̄дхисампанна̄ пан̃н̃а̄сампанна̄ вимуттисампанна̄ вимуттин̃а̄н̣адассанасампанна̄ ова̄дака̄ вин̃н̃а̄пака̄ сандассака̄ сама̄дапака̄ самуттеджака̄ сампахам̣сака̄ алам̣самаккха̄та̄ро саддхаммасса, дассанампа̄хам̣, бхиккхаве, тесам̣ бхиккхӯнам̣ бахӯпака̄рам̣ вада̄ми, саванам̣…пе… упасан̇каманам̣…пе… пайирупа̄санам̣…пе… ануссаран̣ам̣…пе… анупаббаджджампа̄хам̣, бхиккхаве, тесам̣ бхиккхӯнам̣ бахӯпака̄рам̣ вада̄мӣ’’ти (итиву. 104).

дассанамӯлакатта̄ ва̄ итаресам̣ дассанамеветтха вуттам̣, кан̇кха̄ чхиджджатӣтиа̄ди таттха ка̄ран̣авачанам̣. та̄диса̄нан̃хи калйа̄н̣амитта̄нам̣ дассане сати вин̃н̃уджа̄тико аттхака̄мо кулапутто те упасан̇камати пайирупа̄сати ‘‘ким̣, бханте, кусалам̣, ким̣ акусала’’нтиа̄дина̄ (ма. ни. 3.296) пан̃хам̣ пуччхати. те часса анекавихитесу кан̇кха̄т̣т̣ха̄нӣйесу кан̇кхам̣ пат̣ивиноденти, тена вуттам̣ ‘‘кан̇кха̄ чхиджджатӣ’’ти. йасма̄ ча те дхаммадесана̄йа тесам̣ кан̇кхам̣ пат̣ивинодетва̄ пуббабха̄ге каммапатхасамма̄дит̣т̣хим̣ випассана̄самма̄дит̣т̣хин̃ча уппа̄денти, тасма̄ тесам̣ буддхи вад̣д̣хати. йада̄ пана те випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ сачча̄ни пат̣ивиджджханти, тада̄ сол̣асаваттхука̄ ат̣т̣хаваттхука̄ ча вичикиччха̄ чхиджджати самуччхиджджати, ниппарийа̄йена пан̃н̃а̄ буддхи вад̣д̣хати. ба̄лйасаматиккаманато те пан̣д̣ита̄ хонти. со техи буддхим̣ вад̣д̣хети, ба̄лампи каронти пан̣д̣итанти. тасма̄тиа̄ди нигаманам̣, йасма̄ са̄дхӯнам̣ дассанам̣ вуттанайена кан̇кха̄ чхиджджати буддхи вад̣д̣хати, те ба̄лам̣ пан̣д̣итам̣ каронти, тасма̄ тена ка̄ран̣ена са̄дху сундарам̣ сатам̣ саппуриса̄нам̣ арийа̄нам̣ сама̄гамо, техи самодха̄нам̣ самма̄ вад̣д̣хананти аттхо.

суса̄радаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.