9. чханнаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
сутва̄на дхаммам̣ махато маха̄расанти а̄йасмато чханнаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ пун̃н̃ам̣ упачинанто сиддхаттхасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ сиддхаттхам̣ бхагавантам̣ ан̃н̃атарам̣ руккхамӯлам̣ упагаччхантам̣ дисва̄ пасанначитто мудусампхассам̣ пан̣н̣асантхарам̣ сантхаритва̄ ада̄си. пуппхехи ча самантато окиритва̄ пӯджам̣ ака̄си. со тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ пунапи апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ сугатӣсуйева сам̣саранто амха̄кам̣ бхагавато ка̄ле суддходанамаха̄ра̄джасса гехе да̄сийа̄ куччхимхи ниббатти, чханнотисса на̄мам̣ ахоси, бодхисаттена сахаджа̄то. со саттху н̃а̄тисама̄гаме пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ бхагавати пемена, ‘‘амха̄кам̣ буддхо, амха̄кам̣ дхаммо’’ти маматтам̣ уппа̄детва̄ синехам̣ чхиндитум̣ асакконто саман̣адхаммам̣ акатва̄ саттхари париниббуте саттха̄ра̄ а̄н̣аттавидхина̄ катена брахмадан̣д̣ена сантаджджито сам̣вегаппатто хутва̄ синехам̣ чхиндитва̄ випассанто начиренева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.10.45-50) –
‘‘сиддхаттхасса бхагавато, ада̄сим̣ пан̣н̣асантхарам̣;
саманта̄ упаха̄ран̃ча, кусумам̣ окирим̣ ахам̣.
‘‘па̄са̄девам̣ гун̣ам̣ раммам̣, анубхоми маха̄рахам̣;
махаггха̄ни ча пуппха̄ни, сайанебхисаванти ме.
‘‘сайанехам̣ туват̣т̣а̄ми, вичитте пуппхасантхате;
пуппхавут̣т̣хи ча сайане, абхивассати та̄ваде.
‘‘чатуннавутито каппе, ада̄сим̣ пан̣н̣асантхарам̣;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, сантхарасса идам̣ пхалам̣.
‘‘тин̣асантхарака̄ на̄ма, саттете чаккаваттино;
ито те пан̃чаме каппе, уппаджджим̣су джана̄дхипа̄.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ вимуттисукхасантаппито пӣтивегависсат̣т̣хам̣ уда̄нам̣ уда̄ненто –
69. ‘‘сутва̄на дхаммам̣ махато маха̄расам̣,
саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣аварена деситам̣;
маггам̣ пападжджим̣ аматасса паттийа̄,
со йогаккхемасса патхасса ковидо’’ти. – га̄тхам̣ абха̄си;
таттха сутва̄на̄ти сун̣итва̄, сотена гахетва̄ охитасото сотадва̄ра̄нуса̄рена упадха̄ретва̄. дхамманти чатусаччадхаммам̣. махатоти бхагавато. бхагава̄ хи махантехи ул̣а̄ратамехи сӣла̄дигун̣ехи саманна̄гататта̄, садевакена локена висесато маханӣйата̄йа ча ‘‘маха̄’’ти вуччати, йа̄ тасса маха̄саман̣оти саман̃н̃а̄ джа̄та̄. ниссаккавачанан̃четам̣ ‘‘махато дхаммам̣ сутва̄на̄’’ти. маха̄расанти вимуттирасасса да̄йакатта̄ ул̣а̄рарасам̣. саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣аварена деситанти саббам̣ джа̄на̄тӣти саббан̃н̃ӯ, тасса бха̄во саббан̃н̃ута̄. н̃а̄н̣амева варам̣, н̃а̄н̣есу ва̄ варанти н̃а̄н̣аварам̣, саббан̃н̃ута̄ н̃а̄н̣аварам̣ етасса̄ти саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣аваро, бхагава̄. тена саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣асан̇кха̄таагган̃а̄н̣ена ва̄ каран̣абхӯтена деситам̣ катхитам̣ дхаммам̣ сутва̄на̄ти йоджана̄. йам̣ панеттха ваттаббам̣, там̣ параматтхадӣпанийам̣ итивуттакаван̣н̣ана̄йам̣ вуттанайена ведитаббам̣. магганти ат̣т̣хан̇гикам̣ арийамаггам̣. пападжджинти пат̣ипаджджим̣. аматасса паттийа̄ти нибба̄насса адхигама̄йа упа̄йабхӯтам̣ пат̣ипаджджинти йоджана̄. соти со бхагава̄. йогаккхемасса патхасса ковидоти чатӯхи йогехи анупаддутасса нибба̄насса йо патхо, тасса ковидо таттха сукусало. айан̃хеттха аттхо – бхагавато чатусаччадесанам̣ сутва̄ амата̄дхигамӯпа̄йамаггам̣ ахам̣ пат̣ипаджджим̣ пат̣ипаджджанамаггам̣ майа̄ катам̣, со ева пана бхагава̄ саббатха̄ йогаккхемасса патхасса ковидо, парасанта̄не ва̄ параманесу кусало, йасса сам̣видха̄нама̄гамма ахампи маггам̣ пат̣ипаджджинти. айамева ча тхерасса ан̃н̃а̄бйа̄каран̣ага̄тха̄ ахосӣти.
чханнаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.